2 października 1938 polskie oddziały wkroczyły do Czechosłowacji. Czy rewanż za 1920 rok da się wytłumaczyć, czemu próba zbliżenia która miała miejsce w połowie lat 30. zakończyła się podjęciem narracji III Rzeszy, a nie zbudowaniem polsko-czechosłowackiego sojuszu? Gościem Odrodzonej nieznanej był dr Michał Przeperski, a o dywersyjnej akcji Łom opowiedział były oficer wywiadu, Marcin Faliński
Oct 04, 2025•35 min
Stulecie Polskiego Radia. Od którego momentu je liczyć i kim byli pierwsi radiowcy? Studio z dywanami, klubowymi fotelami i kominkiem. Wielkie transmisje, angażujące dziesiątki osób i wpadki antenowe: w tym pierwsze przekleństwo w eterze. Jak i czego słuchano kraju, który nie był zelektryfikowany? Jak brzmią najstarsze nagrania oraz wspomnienia legendarnego spikera Tadeusz Bocheńskiego. O tym dr M. Hermanowski z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, autor książki Radiofonia w Polsce.
Sep 27, 2025•35 min
Wybrali międzywojenną Polskę lub im ją wyznaczono... Od artystów po wojskowych, których fascynacja krajem, miłość lub kariera uczyniły z nich mieszkańców II RP. Gościem Grzegorza Kalinowskiego w Odrodzonej nieznanej był biograf gwiazd Marek Teler.
Sep 20, 2025•44 min
Polska zdradzona przez Aliantów, ile było w tym prawdy, a ile propagandy hitlerowskiej, która w ten sposób odwracała uwagę od agresji 1 września, a ile sowieckich usprawiedliwień po zdradzieckim ciosie w plecy 17 września. Dlaczego Francja i Wielka Brytania prowadziły „Dziwną wojną”, a z kolei my daliśmy się zaskoczyć ponad półmilionowej sowieckiej armii. Gośćmi Grzegorza Kalinowskiego byli emerytowani oficerowie wywiadu – wojskowego płk. Maciej Matysiak oraz cywilnego, podpułkownik Marcin Faliń...
Sep 13, 2025•33 min
W pierwszej po wakacjach audycji autor i jego goście wrócą do tematu września 1939 roku. Czy polska Armia była tak słaba jak ją przedstawiano i jak prezentowała się na tle innych armii Europy i naszych możliwości gospodarczych? W audycji wspomnienia archiwalne uczestników kampanii wrześniowej, w tym Andrzeja Pomiana historyka i pisarza emigracyjnego. Goście: M. Mackiewicz z Muzeum Wojska Polskiego i G. Rutkowski z Muzeum Historii Polski.
Sep 06, 2025•33 min
Czy tylko Jurata? Jakie były inne modne plaże międzywojnia, dlaczego nie wypadało jeździć do Sopotu? Jak wyglądała letnia rezydencja prezydenta Mościckiego? O wczasach nad Bałtykiem z Grzegorzem Kalinowskim w Odrodzonej nieznanej rozmawiać będą: Anna Tomiak, Jan Łoziński i mecenas Leszek Koziorowski
Jun 28, 2025•40 min
II RP to marzenia o koloniach które się nie spełniły i emigracja która była przykrą konieczności. Ameryka Południowa, Stany Zjednoczone i Palestyna wchłonęły prawie dwa miliony obywateli Polski. Tym razem, w audycji odwiedzimy Muzeum Emigracji w Gdyni.
Jun 14, 2025•29 min
Czy naprawdę władze w Warszawie nie wspierały wysiłku Ślązaków? Czemu nie mówimy o III Powstaniu Śląskim jako o powstaniu zwycięskim? Czy określenie dwudziestolecie międzywojenne trafnie oddaje to, co działo się z II RP i jej granicami? W audycji była także mowa o polskich działaniach dywersyjnych na Śląsku i Grupie Wawelberg...
Jun 07, 2025•54 min
Czy naprawdę władze w Warszawie nie wspierały wysiłku Ślązaków? Czemu nie mówimy o III Powstaniu Śląskim jako o powstaniu zwycięskim? Czy określenie dwudziestolecie międzywojenne trafnie oddaje to, co działo się z II RP i jej granicami? W audycji była także mowa o polskich działaniach dywersyjnych na Śląsku i Grupie Wawelberg...
May 31, 2025•45 min
Na stadionie Wojska Polskiego, na Placu na Rozdrożu czy może Piłsudskiego? Kto byłby gwiazdą, czy bywalcy Ziemiańskiej zorganizowaliby after party i czy odbyłby się poetycki slam. Kto nie dostałby na targi, bo by się obraził a kto, bo mógłby siedzieć w kryminale?
May 17, 2025•57 min
Między 21 kwietnia a 11 maja 1936 odbył się pierwszy rejs transatlantyku Batory. Rejs i statek przeszli do legendy, ale przecież był jego starszy bliźniak Piłsudski, a oprócz tego były inne transatlantyki. Gościem jest Grzegorz Rogowski, autor książki o transatlantykach.
May 10, 2025•58 min
Przewodnikami Grzegorza Kalinowskiego byli kuratorzy z Narodowego Muzeum Techniki w Warszawie: Jerzy Lemański i Zasław Adamaszek.
May 03, 2025•49 min
W maju 1965 roku po raz pierwszy na antenie TVP pojawił się program "W Starym Kinie". Przez trzydzieści dwa z trzydziestu pięciu lat trwania cyklu jego gospodarzem był Stanisław Janicki. Legendarny krytyk, reżyser i filmoznawca opowiedział w Odrodzonej-nieznanej o przedwojennym, polskim kinie. W programie gościła także Olga Gaertner z portalu i fundacji Stare-kino.pl
Apr 26, 2025•50 min
Z wielkiej sceny do klasztoru, od bycia gwiazdą przez salę sądową i propozycję z Hollywood do życia w pokorze. Benigna Stanisława Umińska: zapomniana przez świat sztuki i kościół kobieta, która zabiła z miłości i przez lata starała się odkupić grzech, o który prosił ją cierpiący narzeczony.
Apr 19, 2025•32 min
Rocznica wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim to data graniczna, będą symbolem końca pewnego etapu w historii Polski. Końca świata żydowskich artystów i końca kultury Jidysz. Gośćmi Grzegorz Kalinowskiego byli Maria Antosik – Piela z Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego, Karolina Szymaniak – Wydział Literatury Sorbona oraz publicysta i dziennikarz Jarosław Szczepański.
Apr 12, 2025•48 min
7 kwietnia przypada 88 rocznica uchwalenia ustawy "O ochronie imienia Józefa Piłsudskiego, pierwszego Marszałka Polski", a 12 maja 99 rocznica Zamachu Majowego oraz 90 rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego. O kulcie Marszałka mówili prof. Marcin Kula i prof. Jolanta Żyndul.
Apr 05, 2025•43 min
Modernizacja Polski przedwojennej obejmowała jednoczesną odbudowę państwa po zniszczeniach wojennych, próbę sklejania w jedną całość trzech zaborów i dogonienia zasobniejszego świata. O szczegółach opowiedział prof. Rafała Matyja.
Mar 29, 2025•40 min
Na drogach i torach II Rzeczypospolitej dochodziło do wielu głośnych katastrof. Międzywojenne gazety rozpisywały się o wypadku samochodowym gwiazdora Eugeniusza Bodo, w którym zginął jego przyjaciel. O szczegółach rozmawiali Paweł Makowiec, Marek Teler i dr Adam Podlewski.
Mar 22, 2025•1 hr 3 min
Czy rzeczywistość II Rzeczypospolitej była piękna? Nie zawsze, ale próbowała być. Budynki użyteczności publicznej, meble, moda... Do dzisiaj podobają nam się tamte projekty i styl. Artystą, który odcisnął piętno na przedwojennej Polsce był Wojciech Jastrzębowski.
Mar 15, 2025•38 min
Po niedawnej konferencji bezpieczeństwa w Monachium przypomina się konferencję monachijską z 1938 roku. Czy słusznie porównujemy te dwa wydarzenia? O tym w "Odrodzonej-nieznanej" mówili: historyk, doktor Michał Przeperski i były zastępca szefa kontrwywiadu wojskowego pułkownik rezerwy Maciej Matysiak.
Mar 08, 2025•57 min
W drugim spotkaniu z przedwojennym Zakopanem opowiedzieliśmy o białym szaleństwie i brydżu, jazzie i ciszy, narciarskich mistrzostwach i żydowskich igrzyskach oraz niemieckich agentach i ostatnim sylwestrze prezydenta Mościckiego.
Mar 01, 2025•38 min
Zakopane to zimowa stolica Polski, ale również jedno z najbardziej kontrowersyjnych miast. Wątpliwości i dyskusje budziło już w dwudziestoleciu międzywojennym. Miało swoich przeciwników, miało i entuzjastów. Tu, jak w soczewce skupiała i skupia się odwieczna walka pomiędzy wielką sztuką, a kiczem i komercją.
Feb 22, 2025•43 min
Dziś używamy terminu "soft power", który oznacza wpływ na politykę zagraniczną poprzez kulturę, naukę i sport. Przed wojną tego terminu nie znano, ale starano się robić dokładnie to samo. O tym, jak II RP starała się być widzianą za granicą opowiadaliśmy w "Odrodzonej-nieznanej" z ekspertami: Adamem Podlewskim i Markiem Telerem.
Feb 15, 2025•1 hr 15 min
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku tabor tworzonych Polskich Kolei Państwowych stanowiły pojazdy przejęte od zaborców, wśród których znajdował się jeden wagon spalinowy.
Feb 08, 2025•54 min
Bolesne perypetie Dołęgi-Mostowicza, ataki na Boya-Żeleńskiego czy Broniewski w więzieniu mokotowskim za sympatyzowanie z komunizmem. Kto z przedwojennej literackiej palestry odnalazłby się we współczesnym świecie mediów społecznościowych i plotkarskich portali. Jak wyglądał ówczesny "hejt", a jak popularność?
Feb 02, 2025•55 min
Białorusini stanowili jedną z przedwojennych mniejszości zamieszkujących II RP. W 35-milionowym społeczeństwie, ponad milion obywateli stanowiła ta narodowość, choć te szacunki są także mocno dyskusyjne.
Jan 26, 2025•41 min
Jednym z mitów założycielskich współczesnej Polski jest powstanie warszawskie, dla II Rzeczypospolitej takim mitem było powstanie styczniowe. - Józefowi Piłsudskiemu bardzo zależało, aby pokazać, że Polska, która pojawiła się na mapach Europy, jest tą samą Polską, która zniknęła z tych map w roku 1795 - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Jacek Radzymiński.
Jan 18, 2025•37 min
Wariat czy geniusz? Niedoszły naczelnik polskiej sztuki, nadwrażliwy artysta czy współtwórca polskiego faszyzmu? A może po prostu nawiedzony rzeźbiarz, który przejdzie do historii jako "dziadek Leonardo DiCaprio"? Kim był Stanisław Szukalski?
Jan 12, 2025•46 min
Przy radiu, gramofonie i orkiestrze. W domu, w szynkach, restauracjach i na balach. Przy monopolce i wymyślnych drinkach, za parę lub kilkadziesiąt złotych. Sylwestra, Nowy Rok i karnawał świętowano rozmaicie. Dochodziło wówczas również do scen gorszących. - Kobiety potrafiły wyrwać broń panom, którzy się nią bawili i urządzić sobie rodeo po Warszawie strzelając na wiwat - słyszymy w Programie 1 Polskiego Radia.
Jan 05, 2025•42 min
Choć 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość, jeszcze długo walczono o wyznaczenie granic. Miało to miejsce m.in. w Wielkopolsce. 26 grudnia 1918 roku powracający do Polski Ignacy Jan Paderewski - w drodze do Warszawy, gdzie miał objąć funkcję premiera - zatrzymał się w Poznaniu. Wygłosił wówczas słynne przemówienie do tłumów zebranych przed hotelem Bazar.
Dec 28, 2024•34 min
