¶ Introductie en Waarom een Spreekportfolio
Podcast voor lesgevers. Het Huis van het Nederlands Brussel werkte samen met NT2-docenten Lieve van Achter een spreekportfolio uit. Met een spreekportfolio geef je je cursisten mini-opdrachten buiten de klas om zoveel mogelijk reële spreekkansen te benutten. Deze aflevering is het resultaat van interviews met Lieve van Achter en Eva de Raad van het Huis.
Met NT2-docenten Els en Barbara, twee van de vele docenten die het spreekportfolio hebben uitgetest. En met NT2 cursisten uit de klasse van Elise Els en Barbara. Waarom een spreekportfolio? Dat is een heel goeie vraag. En volgens mij, ja, het waarom is. Het gaat naar de essentie waarom studenten Nederlands leren, voor mij, uiteraard zijn andere componenten ook belangrijk. Maar dat spreekportfolio gaat naar de communicatieve vaardigheden, de strategieën, het contact maken, de verbinding leven.
En dat is ten slotte waar, omdat de meeste, misschien bijna alle studenten Nederlands volgen om contact te maken, om verbinding te leggen, om erbij te horen. Door die gespreekstrategieën. Dat zijn allemaal middelen om verbinding te maken, om contact te leggen, om communicatie te bevorderen. En dat is iets waar ik vind dat ik in mijn meer dan 20-jarige loopbaan nog maar heel weinig ben tegengekomen in handboeken of workshops.
Dus dat is voor mij de focus: teaching to the practice. Dat het gaat over. Over de essentie waarom iemand een taal leert. Ja, en ik ben ook heel blij dat de noodzaak die wij ervarden: het is echt belangrijk dat je die taal niet alleen in de klas leert, maar dat je een cursisten echt op weg helpt om die taal te. Dat die noodzaak dat hij ook aan... Bij andere lesgevers. En ik denk dat een NT2-lesgever, zeker in Brussel, is niet altijd een makkelijke job.
Heel veel lesgevers nemen veel gewicht op hun schouders. Zij proberen doen moeite om binnen die klas communicatieve situaties te creëren. Leren, na te boodsen, om cursisten binnen die klas heel veel kansen te geven om Nederlands te spreken. Om daarbinnen nog eens te werken. Vormcorrectheid. En wij zeggen eigenlijk, misschien moet je niet al dat gewicht op je schouders nemen. En is het ook voor de cursisten nog rijker als af en toe ook die echte communicatie.
Dus ik ben blij dat een noodzaak ook aangevoerd wordt door lesgeven. Want dat zorgt voor wat controleverlies, van een aanpak, dat zorgt voor wat onbehagen, voor een chaud. Rolle spelen. Je kan een les beginnen zonder dat je weet waar de rolspelen vandaag over gaan. Ik weet het niet, want de situaties moeten komen vanuit de cursisten zelf.
Maar dat dat eigenlijk helemaal oké is, weet je wat Jan Strijbel zei, dat ombehagen mag meer in onze lessen sluipen, zonder het allemaal plat te willen orchestreren en controleren. En het werkt zo wel. Het werkt en de noodzaak is aangekomen. Dat een taal niet enkel geleerd wordt in de klas, maar zeker ook door interactie te gaan met wat er zich buiten de klas afspreekt. Uh og spørg og spørg og spørg og spørg og spørg og spørg og spørg og spørg og spørg.
¶ Portfolio Implementatie en Voordelen
Zijn daarna verbonden? Het loont omdat ze buiten de klas Nederlands moeten spreken. Ze moeten thuis iets in Nederlands zeggen uit de klascontext. Dus dat is op zich al goed. Ze horen elkaar spreken. Dat is ook al goed om elkaar te stimuleren. Ze doen het, ze krijgen een kleine stok achter de deur om het toch te doen: om iets tas. Maar ik kan me ook voorstellen, verschillende leerkrachten zeiden, ik voel me daar een beetje ongemakkelijk.
Maar die het dan toch gedaan hebben en die toch merkten dat cursisten heel enthousiast waren. En één persoon postte iets en de andere volgde automatisch. Dus dat ook al als ze was chroom in het begin, de leerkrachten en de studenten, dat door dat te overwinnen, dat er toch een soort... Een soort authenticiteit komt in het spreken. We willen gewoon iets tastbaar van die gesprekken. Dus als een opname lukt.
Geen probleem. Dat mag ook gerust een foto zijn van de plaats waar ze Nederlands hebben gesproken of een foto van de persoon met wie ze Nederlands hebben gesproken. Is gewoon om iets tastbaar te hebben voor henzelf. Om achteraf in de klas te kunnen tonen, zelfs geen bewijs, maar gewoon. Een aanleiding ook hebben om het gesprek terug te voeren. Van welk gesprekje heb je nu gevoerd? Of welk zinnetje heb je?
Ja, dat klopt. Kort na de paasvakantie ben ik daarmee begonnen in mijn avondklas, dus de cursiste die We-stage volgden. Ik vond het een leuk initiatief. Eigenlijk bekeken wij collega's het een beetje als. Twee troeven aan dat spreekportfolio. Aan de ene kant inderdaad de spreekdurf wat vergroten. Maar aan de andere kant dus ook hen meer laten oefenen buiten de cursus. Ik geef toe dat dat tweede gedeelte eigenlijk niet zo gemakkelijk is.
Verschillende cursisten hebben mij toch wel met zo'n verschrikte ogen aangekeken toen ik hen zei: van ja, probeer jullie dat ook eens buiten te maken. Cursus. En niet alleen gewoon onder elkaar, want vaak oefenen we eerst even in groepjes met twee. Afhankelijk van de oefening in de klas. En had ik en dan gezegd van kijk, probeer dat nu eens iets gelijkaardig te doen buiten de school. En ik had dan gesproken over collega's, buren, eventueel, of misschien vrienden.
Spreken. En ja, ze hebben mij toch vrij. Ik zag het aan hun gezicht laten weten dat dat eigenlijk toch wel moeilijk was. En omdat ik in eigenlijk ook niet was. En laten volledig laten opgeven, had ik hen gezegd: kijk, als jullie echt niemand vinden, sprek dan gewoon af met een collega. En doe het eens tijdens een pauze, oefen eens tijdens een pauze in of voor de les of al limite. Maar doe het dan eventueel zo. Gewoon omdat ik wil dat ze het nog eens een extra keertje doen. En niet gewoon.
En ik had ook gevraagd om de drempel een beetje te verlagen. Omdat ik ook weet dat opnemen, ja, sommige mensen doen dat niet zo graag, dat ze eventueel ook gewoon een foto mogen.
¶ Docenten Ervaringen en Succes
Ik ben Els de Pikker. Ik geef les aan het CBO Semper. Deze klas is een breakthrough. Ik zag de oproep van het huis van het Nederlands. En ik vind het belangrijk dat cursisten praten, maar ook buiten de klas. Dat vond ik heel belangrijk. Dus hier in de klas. Oefenen wij heel veel dialoogjes. Zij oefenen per twee of zij oefenen door elkaar. Maar het is hier allemaal in een heel vertrouwde context. En achter gesloten deuren eigenlijk.
En ik wil ze ook stimuleren om buiten dit klaslokaal Nederlands te praten. En dat sprak me wel aan. Ik was nieuwsgierig hoe dat ging werken, die portfolio. Ja, we zijn naar een eerste infosessie geweest in het huis van het Nederlands. En toen werd gezegd dat onder andere van de cursisten gingen gevraagd worden om gesprekjes op te nemen en in een WhatsApp groep.
En ik vond het misschien ook wat kunstmatig van ze moeten dan een gesprekje gaan opnemen. Maar ik heb het dan eigenlijk wel met één opdracht gedaan. Het is heel tof verlopen. In het begin, ik denk als de cursisten de opdracht kregen dat ze ook... Maar er is één cursiste met begonnen en ze vroeg: Ja, ik heb het gemaakt, zou ik het in de groep zetten? Ik zeg: Ja, natuurlijk. En dan zijn de reacties gevolgd en ik denk dat 80% van de cursisten het gedaan heeft.
Ja, ja, ja. En ik heb er dan ook altijd zo'n leuke feedback opgegeven. Tof gedaan. En als het dan ging over de cinema, veel plezier in de cinema, of veel plezier daar. Dat vonden ze wel fijn. Ik heb zelf net een 1.2 onder. Waarin ik heel veel ruimte heb gemaakt voor de spreekstrategie, het aanbrengen van de spreekstratie. Rollo spelen, oefenen, situaties laten komen van de cursisten zelf, opdrachtjes geven, mini-opdrachten.
Spreek gerust. Mag gerust zijn met iemand die ook geen Nederlands spreekt, maar zeg eens een typische reactie. Zeg eens een startsin. Maak eventueel opnames in de WhatsApp groep die we hadden. En dat is allemaal heel goed gelukt. En ik zeg het nog eens expliciet als voor een 1-2. Die module zit sowieso heel vol. Met heel veel woorden, schat en nog niet. En toch heb ik heel veel ruimte gemaakt en gevonden om dat te doen, omdat ik geloof, en dat was ook de feedback van de studenten.
Dat ze daar heel veel deugd aan hadden. En op de evaluatie ook, of tijdens de module zelf, gebruikten ze spontaan die startscine, waardoor ze veel meer natuurlijk werden en veel authentieker sprekers. Zodat jeg egentlig med en gerust... Verplichte nummertjes wat kon losser laten. Oké, als ze dan iemand niet perfect kunnen beschrijven, je draagt een groene trui. Als ze dat dan niet perfect kunnen, is dat niet zo erg. Want dat is ook niet zo authentiek. Maar als ze dan toch kunnen zeggen.
Hoe zeg je dat in het Nederlands? Of een momentje, of dan durf ik dat ook meer laten doortellen in hun globaliteit. Je moet er wel je weg in zoeken, maar ik vind dat er gerust wat voor te zeggen is om dingen weg te laten vallen uit het reguliere traject of minder gewicht te geven en meer ruimte te maken voor die spreekstrategie. Ik denk dat lesgevers op zich
¶ Drempels Verlagen, Motivatie Verhogen
Oefenen. En misschien was onze meest currante aanpak nu van lesgevers om te suggereren van kijk, er zijn oefeningen. En dat lesgevers al lang aangevoeld hebben: ja, maar ik zeg dat wel, maar ze doen er niks mee. En dat wij nu ook gezien hebben dat door dat gewoon te zeggen of dat als suggestie aan te doen. omdat hij een drempel toch nog te hoog is.
Wat we geleerd hebben is als je een heel concrete haalbare opdracht meegeeft met je cursisten die je in de klas voorbereidt, dat als je dat de eerste keer meegeeft, dat het dan ook nog niet. mensen dan nog niet noodzakelijk gaan gedaan hebben. Misschien één of twee. Als je er dan nog eens... A man will do anything.
Heb je dat niet gedaan, met de cursist echt concreet maakt oké, waar ga jij dan nu doen? Met wie ga jij dat gesprekje nu voeren? Ook benadrukken dat dat niet hoeft. Voor die eerste kleine opdracht. Vriend, en dat het dan wel lukt. Het argument dat we vaak horen van mensen, ik kan dat meegeven aan mijn cursisten, ze gaan dat toch niet doen. Ik ben heel blij dat we nu een methode gevonden hebben. Z, om in de klas daar de ruimte voor te nemen.
Gesprek, iedere keer aan te gaan. Wat ik ook een hele leuke vond, in te leren van de lesgevers die met dat spreekportfolio die het spreekt. Is dat lesgevers geven opdrachten mee, cursisten volgen die opdrachten. Die doen daar hun eigen ding mee. Maar dat is heel schoon, vind ik. Want dat is natuurlijk uiteindelijk onze doelstelling: dat mensen zoeken hoe.
Was ook iemand die zijn portefeuille was gestolen, en die is in politiekantoor in het Nederlands en heeft dat dan ook achteraf verteld in de klas: Voilà, ik heb mijn opdracht gedaan. Of was ook iemand die dan met de leerkracht van de sportschool of zo'n interview had gedaan.
¶ Beyza's Archery Spreekervaring
Hello, I'm Beza. Um I start to learn uh Dutch in Sevill Samper and at the same time I have a hobby which is archery. In May we had a competition, archery competition with our club. And there uh I had a chance to practice my uh Dutch. It was quite difficult at the beginning because For example I didn't know how to pronounce prestaci and I was running around and asking people like how can I pronounce this? How can I pronounce this and people doesn't know me.
I don't know them, but they were so helpful. So, talking in Dutch, yeah, like I said, pronunciation was quite challenging. And but people were also encouraging me because you can see the smile on their face when you speak in Dutch. They are saying, Wow, congrats, you you are speaking actually Dutch, or they are saying, No, not prestati, it's prestasi. So for me it was very it was very nice experience. I felt more integrated. I felt welcome. this success uh you had because it was a success
It it gave me more courage and I think the most important thing is more motivation. I want it right now. It's not I have to. It's I want it. Dus dat is wel eigenlijk een geweldige revolutie, ook in het hoofd van de student. Want ik denk dat heel veel studenten in Brussel soms heel het heel gemakkelijk vinden. I want to zitten and give it to me, baby. Maar daar ook nooit bij stilstaan om dat ook effectief te gaan gebruiken. Ook al zijn ze allemaal ontgoocheld dat ze het niet kunnen gebruiken.
Het makkelijkste manier om gewoon in de klas als een gans dat op te eten. Maar ja, het zorgt voor een revolutie in hun Mooi vond om te zien hoe cursisten aan elkaar in de klas tips begonnen te geven. Hé, maar ik heb het daar gedaan, of dat is een leuke plek. En dat is een dynamiek, dat natuurlijk fantastisch is als lesgever om dat te zien gebeuren.
¶ Andere Cursisten: Arts en Reflexen
It's really hard. We went uh I think else was mentioned recently we went We really tried well, I tried a bit, but as literally as soon as I say one word they they say, Oh, you're English And but David you was better because he said to them I had a magic phrase I'm learning, I'm learning. Yeah. So I went uh I had a good experience last week. I went from I said and we had just done it last week, going to the doctor.
Okay, I have to and so I said, Can we do the consultation in in Dutch? And he did everything and it was fine. Okay. And he said, Oh I'm so happy he said less than three percent Do I speak to in Dutch? Ik denk dat wij als lesgever nog veel meer moeten stimuleren bij de student en tonen: het is haalbaar, het is mogelijk. Want als wij de opdracht niet geven, gaat die student het misschien in het Frans hebben.
Maar net omdat wij er als leerkracht aandacht voor hebben en daar echt een thema van maken, een groot thema, een thema dat doorheen heel de module loopt, gaan ze het zelf ook gaan ze zelf ook leren. Buiten de klas. En dat is nog, dat is een andere belangrijke reden waarom wij dit spreekportfolio zo graag wilden hebben of een manier wilden vinden. De klas, omdat we weten dat heel veel Brusselaars die Nederlands leren eigenlijk teleurgesteld zijn.
Of in de tweede module af en toe kans krijgen om het echt te gebruiken en zien: dat kan ik wel, eigenlijk dit kort gesprekje. Ook al stoppen ze misschien even na een 1.2. Hopen wij dat toch het gevoel blijft leven, maar ik kan wel wat Nederlands gebruiken. Opdrachten krijg je buiten de klas? Ja, ik begrip niet alleen bij je rik, maar necessair. Want de brain maakt de links of alle.
When you you spread Netherlands alane in the situation to you you bent in class, so your brain zanit have the reflexy um to spread another talent in under You're blocked. Many people continue to speak only in class, only in that context, or learn.
¶ Spreekstrategieën: De Kers op de Taart
Dus je bent al heel lang bezig met die spreekstrategieën, die typische reacties. Die spreekstrategieën, die tien spreekstrategieën leiden tot meer comfort in spreken. Meer spreekdurf, meer zelfvertrouwen, zichzelf kunnen redden. Maar nu met dat spreekportfolio worden daar echte mini-opdrachtjes aan gekoppeld die ze effectief buiten de klas moeten gaan doen. Dus het is gewoon de kers op de taart om het voor hen nog interessanter.
Dus voor mij is dat een heel logisch gevolg daarvan. De opdrachten zijn heel klein, waar we geleidelijk aan op. Het werkt zijn vruchten af. Precies te kunnen aan de lijven ondervinden. De spreekstrategieën werken. Ook in het echt. Ik ben begonnen met zo elke les een kwartiertje spreekdurk. Ich habe gesagt, wir starten mit Durven Sprechen Buiten der Klasse, denke ich, dass ich es genannt habe. We hebben zo de startzinnen geoefend.
Zinnen die ze kunnen gebruiken als ze blokkeren. Dus ik heb inderdaad ook de leuze gebruikt. Communiceren, maar niet blokkeren. En dan hebben we die startzinnen geoefend. Haven we ook de typische reacties geoefend. En dat is ook grappig als iemand hier in de klas niet. Dan wordt er al gezegd van gezondheid, of was er iemand dringt? En dan beseffen ze eigenlijk dat ze al tamelijk veel Nederlands kennen en kunnen gebruiken.
De spreekstrategieën zijn super evident voor een lesgever, want je doet het al heel je carrière. internationale woorden gebruiken, lichaamstaal gebruiken, voorbeelden gebruiken. is switchen tussen talen af en toe, vragen stellen. Dat zijn super evidente spreekstrategieën voor een lesgever. Dus als lesgever heb je niks nieuws te leren. Je moet gewoon die strategie doorleren aan je student. Dus het gaat echt over niks nieuws. Het is vrij evident. Yeah, absolutely.
Het gaan benoemen. Cursisten er bewust van maken. Daarin ligt de cloe. Elke les opnieuw: iemand feliciteren als hij een spreekstrategie heeft gebruikt. En daar aandacht op feliceren. Of als iemand vastloopt, zeggen, nu kan je die strategie gebruiken. Oké. Gewoon over een verhoogde staat van alertheid en wakker zijn, denk ik. Ik wil echt pleiten voor spreekt durf als basiscompens. En dat dus zo de spreek durf en de durf om fouten te mogen maken, maar te weten, ik heb trucjes.
durf om te zeggen, oké, ik ga buiten de klas, buiten de school wel eens iets doen. Als dat ontbreekt, en het zou heel mooi zijn als daar ook een soort leerlijn in zou kunnen komen. Bedankt om te luisteren naar de derde aflevering van NT2 in Brussel. Bedankt ook aan de docenten en cursisten die ik mocht interviewen. Deze podcast is gemaakt door mezelf, Christine Mertens, in opdracht van het Huis van het Nederlands Brussel.
Blijf op de hoogte van al onze activiteiten en materiaal via onze nieuwsbrief, onze lesgeverspagina op de website van het huis of onze Facebookgroep NT2 Lesgevers in Brussel.
