¶ Intro / Opening
Als je verpakkingsdata moet delen, maar alles staat nog in losse excelletjes en er komen nieuwe regels aan, zoals PPWR, dan is het tijd voor GS One. GS One, samen neutral. Wereldwijd. From cutting, cutting and cooking. Inkopen. Waar gewerkt wordt, werkt exact. Zo geeft onze software je inzicht in project and personnel. Exact. Altijd werkt. Vanaf de redactie van NRC, Het verhaal van vandaag. My name is Gabrielle Ader.
¶ Humanitaire Crisis in Libanon
Israël heeft in Libanon opnieuw de avond gehoord. Inmiddels zijn hierdoor al zeker 900 doden gevallen en bijna een miljoen... Redacteur Dirk Walters legt uit hoe dit conflict... ...bonden is met de oorlog in... is van is er Op 2 maart gebeurde waar iedereen hier in Libanon eigenlijk al heel lang voor vreesde. Een Israëlische aanval op de Libanese hoofdstad Beirut. Sinds vannacht valt Israël aan nadat Irans bondgenoot Hesbolla vergeldingsacties uitvoeren op Israël.
سنس دیتا is Israël een hele grote bombardementencampagne begonnen. Waarbij het voornamelijk hele grote delen van het zuiden aanvalt, maar ook delen in het oosten en bij roots aan de Middellandse Zee. En nu bevindt het land zich in. Een enorme grote humanitaire crisis en oorlog. Ik woon zelf even buiten de hoofdstad Beirut. Maar ik hoor heel
Gevechtsvliegtuigen over Beirut en de Bergen vliegen. En ik word wakker van explosies, bombardementen op Zuid-Berut. Israël zegt dat het doelen van Hezbola aanvalt wapenopslagen. Raketlanceerinstallaties en strijders ook uitschakeld. Maar we zien ook al twee weken lang een hele groot aantal burgerslachtoffers: mannen, vrouwen en kinderen die niets met het conflict te maken hebben. zien dat hulpverleners, civil defense... For pleasures. Ambulancepersoneel wordt aangevallen, zelfs vluchtelingen.
Die op straat slapen in Beirut, zijn een aantal dagen geleden gebombardeerd. You drive around the capital and you see this almost in every street corner. People seeking shelter on the side of the road. Als je rondloopt in Beirut zie je in bepaalde delen heel veel dakloze mensen. De autoriteiten proberen te zorgen voor zoveel mogelijk opvangplekken in publieke openbare scholen of verlaten gebouwen.
Maar er is niet genoeg, want het gaat om ongeveer een miljoen ontheemden op een bevolking van ongeveer 5, 5,5 miljoen. Als je in Beirut bent, kan het zijn dat je een evacuatiewaarschuwing meemaakt. En dat betekent dat het Israëlische leger een plaatje publiceert op ik. Met daarop een gebouw dat is omcirkeld, waarvan zij zeggen: wij gaan dit binnenkort. Bombarderen dus iedereen die in de buurt...
Binnen 300 meter van het gebouw is, onmiddellijk weg. Israel just told hundreds of thousands of people in the capital of Lebanon to flee their homes. En wat er dan gebeurt? Is dat mensen hun geweer of pistolen pakken en in de lucht waarschuwingsschoten afvuren. Libanon heeft geen luchtalarmen. En mensen vluchten gewoon voor een paar uur hun huis uit. En vervolgens staan er heel veel mensen te wachten, te kijken tot dat gebouw wordt gebombardeerd.
Vorige week ben ik naar een opvangplek in een dorpje hier in de buurt geweest. Baabdat heet das Dorf. Und da habe ich eine Frau, die aus Zuid Beirut kommt. In een kleine ruimte afgeschermd met zo'n groot blauwe zeil. Met haar twee kleine kinderen. Op wat tapijtjes en een paar kleine, dunne matrasjes. En ze vertelde dat haar man is achtergebleven in Zuid-Berut met haar drie iets oudere jongens, omdat hij niet weg wilde.
Evacuatiewaarschuwing voor Zuid-Berut midden in de nacht kwam. Net voordat zij eigenlijk zouden beginnen aan de Suhoor-maaltijd. Dus de maaltijd vlak voor zonsopgang, die mensen tijdens de Ramadan nuttigen. Ze hoorden ontploffingen en daarna kwamen er evacuatiewaarschuwingen. Mensen waren bang, gingen de straten op. Ik zag veel mensen in Beirut die eerste dagen ook in pyjama's rondlopen. Dat is hoe vluchten gaat. Het is chaotisch en je bent in paniek, het is geen keuze.
Ze zei tegen me dat ze natuurlijk hoopt dat de situatie snel voorbij gaat en dat snel naar huis kan. Maar net als veel andere Libaneesen, vrees ze dat deze oorlog nog wel een tijdje gaat duren. Het land gaat nu wel echt door de grootste crisis heen, die ze in jaren heeft gezien.
¶ Verband Met Israëlisch Plan
Hey Dirk, we horen hier onze collega Cosette over de situatie in Libanon, die zo ongeveer tegelijkertijd met de oorlog in Iran volledig is geëcaleerd. Jij volgt alles vanaf de redactie van NRC. Kun je eens uitleggen hoe zijn die conflicten, dus die in Libanon en die in Iran, met elkaar verbonden? Die zijn op verschillende manieren verbonden. Ten eerste is Hezbollah een bondgenoot van Iran. En toen Israël de opperste leider Gamenij gedood had, reageerde Hezbollah door raketten op Israël.
Af te vuren. En dat heeft Israël als een casus belli aangenomen. Dus een aanleiding om toe te slaan. Maar je zou ook kunnen zeggen dat de oorlog tegen Iran en de oorlog tegen Hezbolla een onderdeel zijn van een groter plan of een groter project van Israël. Israël ziet het bondgenootschap waar Iran en Hezbolla deel van uitmaken. Als een grote existentiële bedreiging in de regio.
Ze noemen dat ook wel de as van het verzet, waarvan Iran het hoofd van de slang is en Hezbollah onderdeel van het lichaam. Ze willen in Iran het hoofd eraf hakken, en ze willen dan in Libanon een deel van het lichaam eraf hakken. Dus ja, je kunt het echt zien als een tweede front van dezelfde oorlog. En nu hebben we de laatste jaren vaker aanvallen over en weer gezien tussen Israël en Hezbollah. Maar kan je me nog even uitleggen, wat ging er nou precies vooraf van deze huidige escalatie?
¶ Aanloop Naar De Escalatie
Als je het goed wil begrijpen moet je wat verder in de tijd teruggaan. Ik denk zelfs helemaal tot 1982. Dat was het moment dat Israël een grote aanval op Libanon lanceerde, in feite om de Palestijnen daar terug te dringen. Toen de Palestijnse bevrijdingsorganisatie die vanuit het Libanees grondgebied Israël aanviel. Toen hebben ze een deel van Zuid-Libanon ook bezet en dat hebben ze 18 jaar lang volgehouden.
En in reactie op de Israëlische bezetting van Zuid-Libanon ontstond Hezbollah. En eigenlijk sinds de jaren 80... Is Hezbollah een van de grote vijanden geworden van Israël? Er waren in de loop van de jaren heel vaak aanvallen over en weer. In 2006 is er nog een Libanonoorlog uitgevoerd. En vanaf de Hamas-aanval van 7 oktober 2023 is ook het conflict in het noorden van Israël weer opgeleid. En hoe komt dat dan?
In eerste instantie, doordat Hezbollah Hamas de hulp schoud, dus toen Hamas Israël was binnengevallen, ging ook Hezbollah raketten op Israël afvuren. Waardoor Israël niet alleen in Gaza, maar ook in Libanon oorlog ging voeren. En een van de bekendste gebeurtenissen van die strijd in het noorden was die pieperaanval. Die kan je je misschien nog wel herinneren. Zeker. Waarbij Israël dus de piepers van duizenden Hezbollah-strijders tegelijk liet ontploffen.
Maar uiteindelijk in het najaar van 2024 sloten Israël en Hezbollah een wapenstilstand. En hielden allebei de partijen zich daaraan? Nou, Hezbolla heeft zich daar grotendeels aan gehouden. En Israël eigenlijk niet. Israël heeft saak het vuur heel vaak geschonden door. Bommen te blijven gooien op Zuid-Libanon. En ze hebben vijf legerposten ingenomen.
Posten op Libanees grondgebied. In de wapenstilstand hadden ze afgesproken dat Israël zich helemaal zou terugtrekken uit het Libanon. Maar toen hebben ze dus vijf posten op Libanees grondgebied gewoon aangehouden. En nu bleek dus uit onderzoek van NRC dat er versterkte buitenmuren zijn aangelegd en ook betonnen observatieposten zijn bijgebouwd. Waar eigenlijk al een beetje uit bleek van.
Nou, we zijn hier niet van plan om weg te gaan. Dat leek al op een voorbode dat er meer zou gaan komen. Dus Israël bereidt zich voor nog andere dingen waaruit je dat kon opmaken? Uit heel veel dingen bleek inderdaad dat Israël het noorden helemaal niet uit het oog was verloren. Dus ze hebben een belangrijke militaire divisie naar het noorden verplaatst.
Ze hebben allerlei oefeningen uitgevoerd om offensieve acties in het noorden te simuleren. En even met het noorden, bedoel jij Zuid-Libanon? Ja, dus sorry. Het noorden van Israël, dus het zuiden van Libanon inderdaad. Dus ik reedeneer nu even vanuit Israël, die hebben natuurlijk verschillende fronten. En Gaza is dan een zuidelijk front en Hezbollah is voor Israël inderdaad een noordelijk front.
Ter voorbereiding op een invasie werden er ook alvast duizenden potentiële doelen geselecteerd, want dan hebben we die maar vast in beeld voor het geval dat we weer gaan aanvallen. En de afgelopen maanden werd duidelijk dat Israel... Grote hoeveelheden glyfosaat over Libanese landbouwgebieden uitspreid. Wat is dat ook al erg? Ja, glyfosaat is een soort landbouwgif, dat wordt in beperkte hoeveelheid gebruikt om gewassen te beschermen. Maar Israël gooit daar zoveel van over die landbouwgebieden.
Dat die gebieden eigenlijk onbouwbaar worden, volgens experts. Waarmee ze dus de bevolking van Zuid-Libanon ook ontmoedigen om zich daar permanent weer te vestigen, want ze kunnen daar geen landbouw meer bedrijven. En dat deden ze dus allemaal al voordat het op 2 maart weer echt losging. Ja, want hoe is het nu echt losgebarsten?
¶ Israëlische Oorlogsstrategieën En Bufferzones
Wat ze nu doen is bombardementen uitvoeren op Hesbolla doelwitten, maar ook allerlei civiele doelen, dus huizen, universiteit, een kliniek vol met zorgmedewerkers. Ze beginnen deze week aan een soort grondoffensief waarbij troepen dus fysiek de landsgrens overtrekken.
En dan hebben ze nog het evacuatiebevel voor een heel groot deel van Zuid-Libanon. Waarvan ze dus zeggen, joh, bevolking van Zuid-Libanon, naar het noorden. Want wij gaan hier vechten en het is beter voor jullie om hier weg te gaan. Ja, dat doet me heel erg denken aan wat ze natuurlijk in Gaza deden, die strategie. Ja, dat vinden ze in Israël zelf ook. Er is een minister die heeft gezegd.
Dat een deel van Beirut, zoals de Gazaanse stad, Ganjoenes zal worden. En die stad Ganjoenes is grotendeels verwoest. Ook dat evacuatiebevel lijkt heel erg op wat ze in Gaza deden. In het zuiden loopt een rivier, de Litanie rivier. En ze hebben wel vaker gezegd: van eigenlijk beschouwen we het gebied tot aan die rivier, vanaf de Israëlische grens als een soort bufferzone. Maar ten noorden daarvan loopt nog een rivier. En nu hebben ze het evacuatie gegeven.
Gebied tot aan die nog noordelijke rivier uitgebreid. Dus dan nemen ze dus een flink stuk van Zuid-Libanon, willen ze als een soort. Bufferzone inrichten. De Libanese bevolking, die nu wordt opgeroepen om weg te gaan, dat gaat al bijna om een miljoen mensen. Zie je dus dat er een Arabisch talige Israëlische legerwoordvoerder zich op de social media meldt. En die zegt dan in het Arabisch dus.
Aan de bevolking van Libanon, jullie worden nu geacht te vertrekken. Er worden ook folders uit de lucht gegooid op die gebieden waarin dan wordt opgeroepen om te vertrekken, maar ook Hier is een QR-code. En als je die scant, dan kan je ons informatie geven over Hesbola'strijders. Als je nog weet waar er eentje zit, vertel het ons. De moderne kliklijn, maar dan met een QR-code. Met een QR-code, precies.
En ja, je kunt je natuurlijk afvragen wat uiteindelijk ook het doel is van die evacuatiezone. Want wat je in Gaza zag, is dat ze na het evacuatiebevel dat gebied ook permanent gingen innemen.
¶ Motieven Achter Israëls Acties
En wil Israël dat nu ook, denk je? Ik moet denken aan een gesprek dat ik voerde met een genocide-expert, de Australië Dirk Moses. Die heeft een soort concept bedacht. Permanente veiligheid noemt hij dat. En dat is heel erg van toepassing op wat Israël nu doet. Ze willen permanente veiligheid voor de eigen bevolking. Dat is gewoon ten koste van...
Alle andere mensen of zaken. Dus het feit dat er een miljoen Libanezen moeten vertrekken voor zo'n bufferzone, nou ja, veiligheid van onze eigen bevolking gaat voor. Het feit dat er allemaal burgers en zorgverleners sneuvelen, ja, dat is nodig voor onze veiligheid. Dus als je dat als ideologie hebt, waarbij je ook eventuele toekomstige bedreigingen mag uitschakelen in verband met de veiligheid van je eigen bevolking.
Ja, dan kan je zijn hoop maken. En dan heb je nog een derde doel wat ik onderscheid, dat is nog wat ideologischer. Dat is het nastreven van een groot Israël. Dat klinkt vrij eng, moet ik eerlijk zeggen. Nou ja, het gaat in feite om gebiedsuitbreiding. Je hebt twee extreemrechtse ministers, Betzal Smotrich en Itemar Ben Kvier. Die de Bijbel of het Joodse gedeelte, de Torah, nogal letterlijk nemen.
En daarin beloofde God een bepaald gebied aan het Joodse volk. Als je dan gaat kijken op de moderne kaart waar er in Bijmelse tijden Joodse volk leefden, dan was dat ook in een deel van wat nu Zuid-Libanon is. Dus vanuit religieuze motieven zouden er wel mensen zijn die baat hebben bij wij moeten dat gebied innemen, omdat dat oorspronkelijk duizenden jaren geleden aan ons volk toe behoorde.
¶ Libanese Visie Op Hezbollah
Ja Dirk, we hebben het nu steeds over Israël, maar deze huidige escalatie begon natuurlijk met Hezbollah, die raketten afvuurt op Israël. Daarom hebben we aan Cosette gevraagd hoe de Libanezen eigenlijk kijken naar Hesbol. De Libanese regering probeert Hesbola al heel lang van aanvallen af te houden. En voelde zich dan ook enorm belazerd en te kijk gezet door Hezbollah, toen ze twee weken geleden wel besloten zich in deze strijd te mengen.
Het probleem is dat zij niet zoveel te zeggen hebben over wat Hezbollah doet. Hezbollah trekt zich daar niet zoveel van aan, omdat het het nationale leger van Libanon. Gewoon als niet kapabel ziet om Libanon tegen Israël te verdedigen. There are a lot of Libanes who... Achter het idee van verzet staan, van verzet tegen Israël, tegen hun agressie die al veel langer loopt dan de afgelopen twee jaar, maar die ook zeggen van ja.
Hesbollen heeft laten zien dat, ondanks al die retoriek van de afgelopen twintig jaar en al het opscheppen over de wapens en bedreiging die ze kunnen vormen, uiteindelijk niet opgewassen zijn tegen Israël. Heel veel mensen die zeggen van ja, I salute you ergens dat jullie daar zo. Dai hard in die strijd staan, maar tegelijkertijd trekken jullie het land ook met jullie. Mee, misschien de dood in. Terwijl heel veel mensen het toch maar zeggen, als je die keuze hebt, hebben wij liever.
Dat we toch onderhandelen over wat we dan misschien ook moeten opgeven aan soevereiniteit of zo, om maar een keer van al die oorlogen af te zijn. Tegelijkertijd heeft Azbolla zeker nog wel een achterban die ze steunt, hoewel die nu het hardste worden geraakt. En je ziet dat het zorgt wel voor een bepaalde spanning in de samenleving. Voor een toegenomen vrees van interne conflicten ook. Dus dit alles laat zien dat er eigenlijk gewoon heel veel op het spel staat voor Libanon.
¶ Israëls Regionale Positie En De VS
Ja, Dirk, Israël blijft Gaza aanvallen, ook al is er een wapenstilstand. Israël is een oorlog met Iran en nu valt het ook opnieuw Libanon binnen. Wat zegt dat over Israël en de positie in de regio? Ik denk dat het wel belangrijk is om vast te stellen dat Israël zich oppermachtig voelt en dat ze dat in militair opzicht ook wel gewoon zijn.
Wat misschien ook wel goed is om te constateren, is dat de aanvallen op Iran en Libanon heel populair zijn bij de Israëlische bevolking. Buiten Israël zijn er dan vaak heel veel bedenkingen over. Internationaal recht en ook van gaat het ze überhaupt lukken om bijvoorbeeld in Iran het regime omver te werpen? Maar in stijl is men daar gewoon volledig van overtuigd.
En nu zagen we dat de VS en Israël samen Iran hebben binnengevallen of aangevallen, moet ik zeggen. Gaan de VS zich nu ook inmengen in de oorlog in Libanon, denk je? Nee, ik denk het niet. Het lijkt erop dat Israël de vrije hand krijgt van de Amerikanen.
Maar het is wel belangrijk om vast te stellen dat de doelen van de VS en Israel in het Midden-Oosten verschillen. Net en jou heeft bijvoorbeeld in Iran een vrij helder doel die wil dat regime omverwerpen. Terwijl Trump ongeveer dagelijks wisselt van motief waarom hij uiteindelijk Iran heeft aangevallen. Trump is nu vooral heel erg bezorgd om de olieprijs.
Dus hij gaat nu vooral strategisch nadenken: moet ik deze strijd nu beëindigen? Omdat het anders te veel uit de hand loopt met de energieprijzen? De benzineprijs loopt op? Mijn kiezer moet straks heel veel betalen voor zijn benzine.
Dat kan ik me op een gegeven moment politiek niet meer veroorloven. Maar net aan jou is daar helemaal niet mee bezig met de olieprijs. Die is gewoon bezig met het uitschakelen van een vijandelijk regime. Dus die zit er veel politieker in. Op het moment dat hij kans zag om Trump. te overtuigen van zijn visie op wat er moet gebeuren met Iran, namelijk helemaal kapot bombarderen.
Zou je best kunnen zeggen dat Netan jouwe misschien wel de drijvende kracht is geweest achter het uitvoeren van die visie? Dus ja, cynici zeggen dan misschien wel, Trump is meegezogen in de Israëlische agenda voor het Midden-Oosten?
¶ Toekomst En Diplomatieke Pogingen
En hoe gaat dit zich nu verder ontwikkelen, denk je? Het is natuurlijk sowieso altijd een beetje koffiedik kijken, maar ik denk dat die grondinvasie in Libanon... Die zal zich wel gaan ontrollen. Israël heeft dat gebied niet voor niks onder een evacuatiebevel geplaatst. En ze zijn al begonnen met het bind en trekken van grondroepen. Dus Israël zal.
Dat gebied tot aan die twee, drie, vier willen innemen, militair gezien. Ondertussen is president Macron van Frankrijk een diplomatiek offensief gestart om de partijen met elkaar in gesprek te brengen. Dus die zegt van ja, Israël. Doe het nog even niet. Je kunt gewoon met de Libanese regering praten. De Libanese regering wil dat ook wel. Macron zegt ook dat Libanon dan formeel Israël zou willen erkennen, terwijl die landen formeel al decennia met elkaar.
In oorlog zijn. Maar Israël lijkt daar helemaal niet zo happig op. En ik denk ook dat Israël. Dat op dit moment niet wil, omdat ze die strategische posities nog niet veroverd hebben in het zuiden van Libanon. Ik denk dat ze pas willen praten als ze op de grond een goede militaire uitgangspositie hebben. En dat ze dan zeggen van oké, op basis van waar we nu zitten, willen we misschien wel een wapenstilstand, een stake te vuren, diplomatieke onderhandelingen. En er is best wel wat.
Ja, wil in de wereld om ineenstorting van het land te voorkomen. En het liefst willen ze natuurlijk voorkomen dat er nu weer opnieuw een heftige strijd gaat plaatsvinden. Maar dan zou je Israël daarvan moeten overtuigen. En ik denk dat dat voorlopig er niet in zit. Mede doordat de VS eigenlijk het enige land zijn dat dat zou kunnen. En die zijn echt te druk met Iran. Ja, ik denk dat ik je weer heel snel hier in de studio zie. Dirk, dankjewel. Graag gedaan. Je luistert. Een podcast van NRC.
In een eerdere versie van deze aflevering zei redacteur Dirk Walters dat Israël gebouwen en asfaltwegen heeft aangelegd in Zuid-Libanon. Dat klopt niet, er zijn buitenmuren en observatieposten gebouwd. Nuia Big Arch. Med 226 gram saftigt kött, 100% nötkött och den perfekta sydliga Big Arch-såsen. Nya Big Arch för riktig McDonalds-ungen.
