Hoosbuien, overstromingen, orkanen en droogte: dát het klimaat verandert, daar zijn de meeste mensen het wel over eens. Maar over de oplossingen van het klimaatprobleem heerst grote verdeeldheid. Waarom zijn we zo verdeeld, en hoe komen we tot elkaar? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Laura Wismans Gasten: Marcel aan de Brugh en Sjoerd de Jong Redactie en montage: Rosa van Toledo Foto: Olivier Heiligers Zie het p...
Nov 27, 2024•37 min•Season 5Ep. 322
Van bacteriën die plastics opeten tot magnetische vloeistof die elektronica-afval scheidt: in onderzoek lijkt de technische potentie van recycling veelbelovend. Toch zijn er dit jaar alleen al in Nederland vier plastic-recyclers failliet gegaan. Hoe kan dat? Waarom is er bij recycling zo’n verschil tussen onderzoek en economische praktijk? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Wismans en...
Nov 20, 2024•44 min•Season 5Ep. 321
Een hand vol supplementen slikken of toch dat slokje ambrozijn? Al sinds mensenheugenis zoeken mensen naar manieren om de dood te slim af te zijn. Verouderingsonderzoekers maken inmiddels grote stappen. Wat bepaalt de leeftijdsgrens van de mens? Kunnen we die oprekken, en tot hoe ver? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Gemma Venhuizen Gasten: Niki Korteweg en Ellen de Bruin Redacte en montage: Rosa van Toledo Foto...
Nov 13, 2024•41 min•Season 5Ep. 320
Kweekvlees, in het lab gemaakt uit dierlijke stamcellen, komt steeds dichter bij het bord. Sinds dit jaar mag het in Nederland geproefd worden. Maar is het veilig om te eten? Wat zijn de echte risico's en welke angsten zijn ongegrond? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Shownotes: https://www.nrc.nl/nieuws/2024/11/06/nu-vlees-uit-het-lab-bijna-beschikbaar-is-wordt-er-ook-weerstand-tegen-gekweekt-a4872017 Host: Gemma Venh...
Nov 06, 2024•37 min•Season 5Ep. 319
Asfalt, beton, klinkers en stoeptegels: de stad lijkt op het eerste gezicht een aangelegde woestijn. Maar richt je blik op de grond en je ontdekt tussen al dat steen een ware jungle, met soorten als wolfsmelk, steenbreekvaren, de vijgenboom en zelfs de zeldzame dwergmunt. Waar komen al die planten vandaan? En waarom doen ze het zo goed in de stad? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Gemma Venhuizen Gasten: Harold T...
Oct 30, 2024•35 min•Season 5Ep. 318
Paaseiland is een plek van vele raadsels. Wat betekenen die bijzondere beelden, komen de oorspronkelijke bewoners echt uit het verre Zuid-Amerika, wie kan hun ongewone schrift nog lezen? En bovenal: is de beschaving er inderdaad plotsklaps ingestort door slecht natuurbeheer? Kortom: wat is er allemaal gebeurd op dat afgelegen eiland in de Stille Oceaan? Nieuw wetenschappelijk onderzoek geeft antwoorden. Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman vi...
Oct 23, 2024•44 min•Season 5Ep. 317
Hij is niet bruin en ook geen vis; de bruinvis, de meest iconische walvisachtige in de Nederlandse wateren. En hoewel hij fotogeniek is met zijn stompe snuit en kleine vin, het gedrag en de leefwijze van de walvis blijft mysterieus. Met nieuwe technieken willen onderzoekers grip krijgen op de bruinvis. Maar hoe bestudeer je een dier dat zich nauwelijks laat zien? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Laura Wismans Ga...
Oct 16, 2024•39 min•Season 5Ep. 316
De Nobelprijs voor chemie gaat dit jaar naar Demis Hassabis en John Jumper van Google DeepMind en David Baker van de universiteit van Washington voor hun onderzoek naar eiwitstructuren. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Wismans en Niki Korteweg Redactie en montage: Rosa van Toledo Foto: Foto: Matt Dunham / AP Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....
Oct 09, 2024•24 min•Season 5Ep. 315
De Nobelprijs voor natuurkunde gaat dit jaar naar John Hopfield en Geoffrey Hinton. Zij krijgen de Nobelprijs Natuurkunde voor hun pionierswerk aan kunstmatige neurale netwerken. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Dorine Schenk en Laura Wismans Redactie en montage: Rosa van Toledo Foto: Matt Dunham / AP Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info ....
Oct 08, 2024•16 min•Season 5Ep. 314
De Nobelprijs voor Geneeskunde gaat dit jaar naar de Amerikanen Victor Ambros en Gary Ruvkun voor hun ontdekking van ‘micro-RNA’s’, kleine stukjes erfelijke informatie die de activiteit van andere genen reguleren. Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl Host: Gemma Venhuizen Gasten: Martine Kamsma en Sander Voormolen Redactie en montage: Rosa van Toledo Foto: Matt Dunham / AP Zie het privacybeleid op https://art19.com/privac...
Oct 07, 2024•15 min•Season 5Ep. 313
We kijken massaal naar programma’s als De Slimste Mens en doen IQ-testjes op sociale media. Maar wat is intelligentie eigenlijk? Kun je je IQ trainen? En hebben we intelligentie eigenlijk nog wel nodig, met een smartphone op zak? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Niki Korteweg & Hendrik Spiering Redactie, opname en montage: Jeanne Geerken, Elze van Driel en Rosa van Toledo Foto: Getty Images Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@...
Oct 02, 2024•51 min•Season 5Ep. 312
Toenemende droogte, sterke afkoeling in Europa, zeespiegelstijging in Noord-Amerika: dat zouden zomaar enkele gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste oceaanstromen ter wereld, de AMOC, door klimaatverandering stil komt te liggen. En dat kan al binnen enkele tientallen jaren gebeuren, blijkt uit recente studies. Hoe waarschijnlijk is dat? Wetenschapsredacteur Laura Bergshoef voer een maand mee op een onderzoeksschip dat de AMOC onderzocht. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Bergshoef &...
Sep 25, 2024•37 min•Season 5Ep. 311
Het oog van de kenner was altijd bepalend in de kunstwereld. Tegenwoordig heeft het kennersoog concurrentie van natuurwetenschappelijk onderzoek. Uit welk materiaal bestaat een schilderij of object, hoe oud is het en hoe is het gemaakt? Geavanceerde apparatuur kan veel onthullen, en dat helpt om de maker te achterhalen en beter te conserveren en te restaureren. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Wismans & Arjen Ribbens Script en edit: Elze van Driel Heeft u vragen, suggesties of ideeën over...
Sep 18, 2024•47 min•Season 5Ep. 310
De maanlanding die niet zou hebben plaatsgevonden. Een satanistisch pedonetwerk dat kinderen afslacht en de aanslag van 9/11 die door de Amerikanen zelf zou zijn georkestreerd. De lijst met hardnekkige complottheorieën zou nog veel langer kunnen zijn. Waar komen zulke theorieën vandaan? Hoe moeten we ze begrijpen? En hoe gevaarlijk zijn complottheorieën voor de maatschappij? Host: Laura Wismans Gasten: Bart Funnekotter en Sjoerd de Jong Redactie en montage: Rosa van Toledo Zie het privacybeleid ...
Sep 11, 2024•39 min•Season 5Ep. 309
In de Atlantische Oceaan, in de Golf van Guinea ligt een eiland: Null Island. Je kunt er vakantiehuizen huren en fietsroutes volgen. Tenminste, dat lijkt zo. In werkelijkheid is alleen oceaan zo ver je kunt zien. Null Island is een fictief eiland, verzonnen door digitale kaart-professionals. De kaartgegevens die zich daar vertonen zijn fouten. Cartografie was ooit een kwestie van ervaring, later wiskundig precisiewerk. Nu kan iedereen op de computer kaartjes maken. Wat doet deze ontwikkeling met...
Sep 04, 2024•42 min•Season 5Ep. 308
Psilocybine, de werkzame stof uit paddo's, helpt mogelijk bij ernstige onbehandelbare depressie. Een nieuwe Amerikaanse studie laat zien dat er ook echt veranderingen plaatsvinden in het brein. Ook andere psychedelische drugs worden onderzocht als middel tegen psychiatrische aandoeningen. Hoe ver zijn deze onderzoeken? En zijn 'partydrugs' straks gewoon bij de apotheek verkrijgbaar? Host: Gemma Venhuizen Gasten: Niki Korteweg en Sjoerd de Jong Script en edit: Jeanne Geerken en Rosa van Toledo He...
Aug 28, 2024•35 min•Season 5Ep. 307
Vastende muizen leven zo’n dertig procent langer, dat is al tientallen jaren bekend. Maar hoe zit dat bij mensen? Wat gebeurt er in ons lichaam wanneer we een langere periode niets of weinig eten? En waarom hebben veel culturen een traditie van vasten, terwijl de gezamenlijke maaltijd juist zo’n belangrijk sociaal moment is? Presentatie: Gemma Venhuizen Gasten: Martine Kamsma & Hendrik Spiering Redactie & montage: Jeanne Geerken Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de pr...
Aug 21, 2024•47 min•Season 5Ep. 306
Knijp jij in het verkeer ook regelmatig je ogen dicht, omdat het licht van je tegenligger zo fel is? Laura Wismans zocht uit hoe het komt dat veel koplampen tegenwoordig onprettig zijn voor andere weggebruikers. Tijdens haar zoektocht stuitte ze op innovatieve potentiële toepassingen van ledlicht in het verkeer. Presentatie: Gemma Venhuizen Gast: Laura Wismans Redactie en montage: Jeanne Geerken Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://...
Aug 14, 2024•23 min•Season 4Ep. 305
Tegen jezelf praten zou een teken zijn dat je gek aan het worden bent, zo wordt wel eens gezegd. Maar dat kan niet waar zijn, want we praten bijna allemaal wel eens hardop tegen onszelf. Hendrik Spiering vraagt zich af: waarom doen we dat? En wanneer zijn we daarmee begonnen? Dit is de vijfde aflevering van een zomerserie over alledaagse vragen met een wetenschappelijk antwoord. Presentatie: Laura Wismans Gast: Hendrik Spiering Redactie en montage: Jeanne Geerken Zie het privacybeleid op https:/...
Aug 07, 2024•17 min•Season 4Ep. 304
Heeft het zin om voor het drinken nog langs de snackbar te gaan? Komt alcohol sneller in je bloed als je door een rietje drinkt? En waarvan raak je sneller aangeschoten: een cocktail of een biertje? Martine Kamsma zocht uit wat er waar is van de theorieën die rondzwerven op het internet. Dit is de vierde aflevering van een zomerserie over alledaagse vragen met een wetenschappelijk antwoord. Presentatie: Laura Wismans Gast: Martine Kamsma Redactie en montage: Jeanne Geerken Zie het privacybeleid ...
Jul 31, 2024•16 min•Season 4Ep. 303
Door klimaatverandering en overbevissing komen er naar verwachting steeds meer kwallen in de zee. En deze dieren kunnen venijnig steken, sommigen soorten zijn zelfs dodelijk. Er gaan veel adviezen rond over wat je bij een kwallensteek zou moeten doen – azijn erop, een ice pack, bakpoeder, over de wond heen plassen. Maar wat werkt nou echt? Niki Korteweg kwam van een strandvakantie terug met een litteken op haar been en zocht het uit. Dit is de derde aflevering van een zomerserie over alledaagse ...
Jul 24, 2024•18 min•Season 4Ep. 302
Hoe kan het dat dubbelvla lange tijd tweekleurig blijft, ook na een hobbelige reis van fabriek tot supermarkt? Toen Gemma Venhuizen daarachter probeerde te komen, kwam ze diep in de natuurkunde terecht. Kun je een pak dubbelvla op z’n kant leggen, zonder dat de twee smaken mengen? En wat doe je als je dreigt te verdrinken in een bak met custard? De antwoorden op die vragen vind je in de vloeistoffenleer. Dit is de tweede aflevering van een zomerserie over alledaagse vragen met een wetenschappeli...
Jul 17, 2024•21 min•Season 4Ep. 301
De zeester is een van de weinige vijfzijdig symmetrische wezens op aarde. Hoe komt het dier aan die vorm? En waar zit zijn hoofd eigenlijk? Die simpele vraag heeft een verrassend ingewikkeld antwoord, ontdekte wetenschapsjournalist Nienke Beintema. Dit is de eerste aflevering van een zomerserie over alledaagse vragen met een wetenschappelijk antwoord. Presentatie: Laura Wismans Gast: Nienke Beintema Redactie en montage: Jeanne Geerken Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de priv...
Jul 10, 2024•18 min•Season 4Ep. 300
Als hartpatiënt kan het voelen alsof je leeft met een tikkende tijdbom in je lijf. Redacteur Gemma Venhuizen ervaarde dat zelf nadat ze erachter kwam dat haar aorta verwijd was. Ze stond voor de keuze welke operatie ze zou ondergaan: een al veel uitgevoerde of een nieuwere operatie? De nieuwste behandeling heet PEARS en werd uitgevonden door een Britse ingenieur én hartpatiënt. Hij redde er zijn eigen hart mee. Wat maakt die nieuwe behandeling zo veelbelovend? En, hoe zeg je als patiënt ‘ja’ teg...
Jul 03, 2024•50 min•Season 4Ep. 299
Het absolute 0-punt is de laagste temperatuur denkbaar. Dat punt, 273 graden onder nul, werd berekend door de Britse natuurkundige Lord Kelvin. Toen duidelijk was dat er in theorie een laagste temperatuur bestaat, begon de race om dat punt ook in de praktijk te bereiken. Wetenschappers gingen aan de slag met het afkoelen van gassen. Ruim een eeuw geleden werd met vloeibaar helium het nulpunt op een paar graden na bereikt. De wetenschap heeft het nu voor elkaar om tot zelfs een miljoenste graad b...
Jun 26, 2024•34 min•Season 4Ep. 298
Primaire kankertumoren zijn steeds beter te behandelen, op dat gebied zijn de afgelopen decennia grote stappen gezet. Maar onderzoek naar uitzaaiingen bleef lange tijd achter, hoewel zij de belangrijkste doodsoorzaak van kankerpatiënten zijn. Dankzij nieuw onderzoek is er meer bekend over het uitzaaiingsproces. Tumoren zaaien uit door hun omgeving naar hun hand te zetten. Dankzij een complex proces overleven ze het immuunsysteem en andere barricades. Biedt deze nieuwe kennis ook openingen voor g...
Jun 19, 2024•34 min•Season 4Ep. 297
Hekserij is duivels en gevaarlijk. Hoe is de heks zo demonisch geworden? In de middeleeuwen maakte bijna niemand zich druk om hekserij, maar vanaf de 15de eeuw ontstond er ineens grote angst voor een duivelse samenzwering tegen de mensheid. Heksenwaan verspreidde zich als een virus. Veel vrouwen en ook mannen werden gemarteld of levend verbrand als vermoed werd dat zij aan duivelse magie deden. Wat wakkerde die angst aan? En hoe verdween die weer? We willen graag weten hoe jij naar onze podcasts...
Jun 12, 2024•47 min•Season 4Ep. 296
Steden willen vergroenen. Want bomen bieden schaduw, ze helpen bij hittestress en hoe minder bestrating er is, hoe beter water na een hoosbui weg kan lopen. Bovendien: vertoeven in het groen is goed voor lichaam en geest. Toch? ‘Meer groen’ is makkelijker gezegd dan gedaan. Welk groen is waar zinvol? En kun je de effecten ervan wel meten? Presentatie: Laura Wismans Gast: Marcel aan de Brugh & Gemma Venhuizen Redactie en montage: Elze van Driel Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze j...
Jun 05, 2024•42 min•Season 4Ep. 295
Het lijf verandert rond de menopauze en dat levert veel vrouwen klachten op. Die beïnvloeden haarzelf, maar ook haar partner, werkgevers en andere mensen in haar omgeving. Jarenlang was er weinig aandacht voor de overgang, maar nu neemt het onderzoek naar klachten en behandelingen eindelijk toe. Het gebruik van hormoontherapie groeit de laatste jaren weer. Hoe veilig is die behandeling, en zijn er alternatieven? Presentatie: Laura Wismans Gast: Martine Kamsma & Niki Korteweg Redactie en mont...
May 29, 2024•39 min•Season 4Ep. 294
Mannen zijn het sterkere geslacht. Ze hebben ook liever en vaker seks. Vrouwen hebben moederinstinct. Allemaal onzin, het zijn clichés. Die eindeloos, al dan niet grappend, worden nagepraat. Maar waar komen ze vandaan? Mensen kijken graag naar dieren voor bevestiging van aannames over gedrag, en dieren brengen ons ook weer op ideeën. Alleen gaat dat niet altijd goed. Want hoe kunnen fruitvliegjes zo’n invloed hebben gehad op opvattingen over genderrollen? Presentatie: Laura Wismans Gast: Gemma V...
May 22, 2024•50 min•Season 4Ep. 293
