«جمال عبدالناصر نه بر اثر سکته قلبی بلکه به دلیل قلب شکستهاش جان داد، قلبی که به خاطر شدت تاثر از شکست در جنگ شش روزه شکسته بود» این جمله رو انور سادات، جانشین ناصر درباره مرگ او گفته، درباره مرگ کسی که اگر چه رویای سیاسیش تحقق نیافت اما تأثیراتی که گذاشت که مدتها ادامه داشت و برخی از اون تأثیرات، هنوز هم پابرجاست. مثلاً جنبش عدم تعهد که ناصر یکی از پایگذارانش بود، از سال 1961 تا به امروز هنوز وجود داره. با مرگ ناصر، به رویای سیاسی ناصر گفته شد، ناصریسم و از معمر قذافی تا حزب بعث عراق، خودشون ...
Jun 10, 2025•59 min
دولت ایران برای میزبانی بازیهای آسیایی 1974 میلادی برابر با 1353 خورشیدی یک مجموعه ورزشی ساخت به نام مجموعه ورزشی آریامهر! آریامهر همانطور که به میدانید لقبی بود که مجلس شورای ملی در 24 شهریور 1344 خورشیدی به محمدرضا شاه پهلوی اعطا کرد و معنی آن هست «خورشید آریایی» یا مثلا «خورشید قوم آریایی». همین اسم را روی مجموعه ورزشی بازیهای آسیایی 1974 میلادی گذاشتند که کاملا مشخص است چه هدفی داشته. این مجموعه ورزشی یعنی مجموعه ورزشگاهها و تاسیسات جانبی و فضاهای سبز آن روی هم 460 هکتار مساحت دارد! یعنی...
Jun 03, 2025•58 min
در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از نظامیان خودساخته کشورمان، کسی که بدون تحصیلات رسمی نظامی به فرماندهی رسید و بعد از کشته شدنش در راه وطن، به شهرتی حیرتانگیز و بینظیر رسید. محمد جهانآرا.
May 27, 2025•59 min
بدون شک حکیم عمر خیام یکی از مشهورترین ایرانیان در سطح دنیاست اما اطلاعات رسمی راجع به زندگی او بسیار اندک است و همین اندک هم با شایعات دوستان و دشمنانش آمیخته شده و ما در این قسمت پرده شایعات را کنار میزنیم شاید خیام واقعی را بشناسیم
May 20, 2025•55 min
آقاخان نوری روزی تبعید شد، روزی به صدارت رسید، روزی مجدداً تبعید شد و البته در تاریخ، نامش گرهخورد با به قتل رسیدن امیرکبیر و جدایی هرات از ایران. اما آیا واقعا او به همین میزان که در تاریخ از او یاد میشود، سیاه بود؟ در این قسمت ما به سراغ داستان زندگی میرزا آقا خان نوری رفتیم. همراه این اپیزود مورخ: عمارت صدراعظم آدرس: تهران- میدان توپخانه - روبروی خیابان صوراسرافیل - کوچه امام جمعه - عمارت صدراعظم صفحه مجازی این مجموعه: @sadreazamhistorichouse
May 13, 2025•1 hr 13 min
ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از مشهورترین و در عین حال ناشناختهترین قهرمانان تاریخ ایران زمین رفتیم؛ ابومسلم خراسانی...
May 06, 2025•50 min
تو زمین فوتبال بهش میگفتیم ناصر فنر. بس که بازیکن بود لامصب. تو تیم آفتاب شهر بازی میکرد. فقیر بود. این اواخر ولی وضعش خوب شده بود انگار! منو میبرد چلوکبابی، هی لباس عوض میکرد. یه روزم اومد گفت میخوای شاهو ببینی؟ گفتم شاهو؟ آره که میخوام! گفت چند وقت دیگه شاه میاد دانشگاه تهران. بیا بریم. سه روز بعد یه دوربین انداخته بود گردنش و یه کارت خبرنگاری مال روزنامه پرچم اسلام هم گرفته بود دستش و منتظر من بود جلو دانشگاه تهران. رفتیم تو دانشگاه، من تو سالن و ردیف آخر نشستم. اونم رفت عکاسیشو کنه. هم...
Apr 29, 2025•58 min
روزی ایرانیان فکر میکردند با کندن چاهی عمیق به آمریکا خواهند رسید و امروز و از پس گذشت بیش از دو قرن، بسیاری از ایرانیان به دنبال پر کردن چاه بیاعتمادی بین ایران و آمریکا هستند. ما در این قسمت به سراغ داستان ایران و آمریکا رفتیم، داستانی پر از عشق، سوءظن و نفرت!
Apr 21, 2025•55 min
با پول میشه ورزشکار قهرمان تربیت کرد، با برنامهریزی و استخدام مربیان دانشمند و پزشک ورزشی و ساختن باشگاههای مجهز میشه از استعدادهای نوجوان، ورزشکارانی ساخت که مدالهای جهانی و المپیک را درو کنند. اما با هیچ پولی، با هیچ برنامهریزیای، با هیچ امکاناتی نمیتوان اسطوره ساخت! اسطوره خودش خودش رو میسازه. یک قهرمان مدالآور، یک هنرمند نابغه و معروف، یک سیاستمدار خبره و توانا، اگر خودش ویژگیهای یک اسطوره رو نداشته باشه، اگر تمام مشاوران سیاسی و اجتماعی و رسانهها هم بسیج بشوند نمیتوانند اونو به...
Apr 14, 2025•39 min
سال 1892 میلادی یک خبر مثل بمب در آمریکا صدا کرد، توماس ادیسون ورشکست شد و عصر نابغه ای جدید فرا رسید. یک دانشمند تاریخ ساز ادیسون رو شکست داد. نام او نیکلا تسلا بود. او سازنده جهان نوین شد.
Apr 07, 2025•40 min
ما در این قسمت رفتیم سراغ عجایب هفتگانه. به سراغ یک کتاب راهنمای گردشگری باستانی رفتیم که تا به امروز هم از شهرتش کم که نشده هیچ، بر اون اضافه هم شده!
Mar 31, 2025•41 min
در چند از قسمت از پادکست مورخ به تناسب موضوع به کتاب ارجمند و گرانسنگ شاهنامهی فردوسی استناد و اشاره کردیم. همین استنادات انگیزهای شد که یک قسمت ویژه به شاهنامه بپردازیم و از شاهنامه بگوییم. مخاطبان نازنین مورخ هم از این پیشنهاد استقبال کردند و انگیزه ما چند برابر شد. برای شروع شاهنامه خوانی، موضوعی را انتخاب کردیم که برای خود ما بسیار هیجان انگیز بود و امیدواریم مورد پسند شما نازنیان نیز باشد. شاهنامه کتابی است که یکسره به ایران تعلق دارد، از ایران میسراید و برای ایران میسراید. این کتاب یگا...
Mar 27, 2025•56 min
یک بار دیگر نوروز فرا رسید و ایران غرق شادی و سرور شد. نه تنها ایران که بسیاری کشورهای دیگر. به همین مناسبت در این قسمت از پادکست مورخ به سرگذشت نوروز پرداختیم از کهنترین روزگاران تا به امروز. بفرمایید بریم در دل تاریخ نوروز!
Mar 24, 2025•55 min
خیلی از تحلیلگران معتقدند نفت یکی از عوامل موثر در مسیر انقلاب بود. از پس انقلاب هم کماکان ایران و نفتش در مرکز یک چالش بیپایان قرار داشتند و دارند. حالا سالهاست که نفت ایران با کلمه «تحریم» در امتداد هم هستند. تحریمی که امثال بابک زنجانی را خلق کرده، پوست گوسفند فروشی که نفت فروش شد. ما در این قسمت از این کاسب تحریم صحبت کردهایم.
Mar 17, 2025•55 min
«نظر به پیشنهاد جناب امیرعباس هویدا، نخست وزیر، به موجب این دستخط، جناب دکتر اسفند فرّخرو پارسای را به سمت وزیر آموزش و پرورش منصوب و مقرر میداریم که در انجام وظایف محوله اقدام نمایند.» با این حکم محمدرضا شاه، اولین وزیر زن منصوب شد. فرخرو پارسا، زنی که در مسیر مادرش، یعنی اولین زن روزنامهنگار تبعیدی ایران رو رفت و به خیلی از اولینها دست پیدا کرد و البته، جونش رو پای این اولین بودن، پای این خطشکنی داد. چرا؟ او که بود و چه کرده بود
Mar 11, 2025•57 min
تاسیس کشور پادشاهی عربستان سعودی تقریبا همزمان بود با تاجگذاری رضاشاه پهلوی. روابط ایران و عربستان از همان زمانها آغاز و تا امروز فراز و نشیبهای زیادی را طی کرده و ما در این قسمت تاریخ روابط دو کشور را از آغاز تا به امروز بررسی کردیم.
Mar 03, 2025•54 min
میگویند بعد از فتح نیشابور به یعقوب لیث صفاری خبر رسید مردم نیشابور میگویند او عهد و منشور امیرالمؤمنین ندارد و خارجی است، پس یعقوب مردم را در مسجد جمع کرد و شمشیرش را نشان داد و گفت: «امیرالمؤمنین را به بغداد نه این تیغ نشانده است؟» گفتند: «بلی.» گفت: «مرا نیز بدین جایگاه همین تیغ نشاند.» او با همین روحیه سیستان و فراتر از سیستان را فتح کرد. ما در این قسمت به سراغ او رفتهایم.
Feb 24, 2025•52 min
در سرتاسر جاده ها کودکان لخت دیده میشوند که فقط پوست و استخوان اند. قطر ساقهایشان بیشتر از سه اینچ نیست و صورتشان مانند پیرمردان و پیرزنان هشتاد ساله، تکیده، زار و نزار و چروکیده است. همه جا کمبود دیده میشود و مردم ناگزیرند علف و یونجه بخورند و حتی دانه ها را از سرگین سطح جاده ها جمع کنند تا نان درست کنند در همدان چندین مورد دیده شد که گوشت انسان میخورند و دیدن صحنه درگیری کودکان و سگها بر سر جسد و یا به دست آوردن زباله هایی که به خیابانها ریخته میشود عجیب نیست
Feb 17, 2025•43 min
اردیبهشت 1354، همایشی در شیراز برگزار شد برای بررسی نتایج اولین پروژه افکارسنجی ایران در سطح ملی. پروژهای که نتایجش گواه این بود که ما با یک جامعه ملتهب طرفیم. چرخ توسعه اقتصادی به جلو میچرخه و چرخ توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عقب. ما در این قسمت به بررسی نتایج این افکارسنجی پرداختیم و توضیح دادیم که ایران دهه 50 چطور درگیر توسعه نامتوازن بود!
Feb 11, 2025•48 min
نامش در شناسنامه عباسعلی شهریارینژاد بود، در بین فعالان سیاسی به عباس شهریاری شناخته میشد اما در اسناد ساواک اسامی مختلفی داشت، مسعود، اسلامی، جوادی، آقای مهندس، شاهین، سهیل طاهری و از همه مهمتر، مرد هزار چهره! لقبی که هم ساواکیها از سر رِندی برای او میپسندیدند، هم مخالفان شاه از سر کینه او را با این لقب به یاد میآوردند. ما در این قسمت به سراغ داستان بزرگترین جاسوس سازمان اطلاعات و امنیت حکومت شاه رفتیم، به سراغ مرد هزارچهره ساواک، عباس شهریاری.
Feb 03, 2025•54 min
«ذهنتان را خالی کنید. بی فرم و بی شکل شوید، همچون آب. آب را که در فنجان میریزید، به شکل فنجان در میآید و در بطری که میریزید به شکل بطری. اگر در قوری که بریزید قوری میشود. آب میتواند جریان داشته باشد، میتواند در هم بکوبد. مثل آب باش دوست من.» این جملات از بروسلیه، بازیگر مشهور هنگکنگی-آمریکایی. جملاتی که الهام بخش نسلی از جوانان هنگکنگ شد برای شکل دادن به یک جنبش، جنبشی بی شکل مانند آب، جنبشی که میتونست چنان در هم بکوبه که هیچ کس مثلش رو ندیده. تندآبی که روزی بالاخره مهار شد اما هر آینه ...
Jan 27, 2025•50 min
نوامبر 2016 میلادی، بخش بزرگی از مردمان آمریکا به ترامپ رأی دادند، مردمانی که بخشیشون شیفته شعارهای ترامپ، سبک زندگی ترامپ و بیباکی و جسارتش بودند. او از کجا اومد؟ چطور تبدیل شد به یک تاجر موفق و مشهور و نماد رویای آمریکایی؟ چطور تبدیل شد به یک سیاستمدار؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ دادیم.
Jan 20, 2025•1 hr 14 min
کریم خان زند، کسی که یک نظامی توانمند و پر ابهت بود ولی دستاورد اصلی زندگی او آبادگری بود. کریمخانی که تا جایی که لازم بود جنگید اما بلد بود کی دست از جنگ بکشه. ما از حکمرانی صحبت میکنیم که نامش در تاریخ به نیکی مونده اما، مثل هر آدم دیگهای نقاط سیاهی هم در دوران اثرگذاریش بر تاریخ داره.
Jan 13, 2025•52 min
فروغی هم در جریان مشروطه و هم در به قدرت رسیدن رضاشاه و محمدرضا شاه نقش ایفا کرده، در اقدامات اصلاح گرانه رضا شاه همکاری داشته. دو تا جنگ جهانی دیده و کشور رو در حساسترین شرایط جنگ جهانی دوم اداره کرده. خلاصه که به عنوان یه سیاستمدار تجربه های مهمی داشته، کارهای مهمی کرده، حسابی سرد و گرم چشیده. دقیقترش اینه که به عنوان سیاستمدار در مهمترین رویدادهای تاریخی ایران یعنی انقلاب مشروطه، سلطنت رضا شاه و قدرت گرفتن محمدرضا شاه اثر گذاشته.
Jan 06, 2025•50 min
در این قسمت از محور مقاومتی خواهیم گفت که از پس حمله آمریکا به عراق گسترش یافت، با چالشهای درونی مواجه شد، جنگید و نهایتاً با سقوط یکی از مهمترین پایههای خودش روبرو شد. ما از مسیر بیست و چند ساله اتحادی صحبت خواهیم کرد که به محور مقاومت مشهور شد و البته از خلاء سوریه اسد در این محور مقاومت خواهیم گفت.
Dec 30, 2024•30 min
داستان محور مقاومت، از پس حمله آمریکا به عراق وارد فاز جدیدی شد. فازی که برای بیش از بیست و یک سال پر از فراز و نشیب بود تا به امروز، امروزی که بشار اسد سقوط کرده و یک نقطه عطف دیگر برای محور مقاومت رقم خورده. ما در این قسمت از محور مقاومت خواهیم گفت، از مسائل درونی آن تا امروز و محور مقاومتِ پسا اسد!
Dec 23, 2024•44 min
رسوایی واترگیت نیکسون رو از قدرت برکنار میکنه و برای جامعه آمریکا یه شوک تمام عیار میشه. بعد از اون دیگه سیاستمداران به افراد غیرقابل اعتماد تبدیل میشن که دروغ میگن و از قدرتشون برای منافع شخصی شون سواستفاده میکنن.
Dec 16, 2024•53 min
اسکندر احتمالاً قدرتمندترین انسانی بوده که بشر در همه تاریخ به چشم دیده. کسی که در تمام نبرها پیروز بود، در تمام نبردها در رأس ارتشش بود و اگرچه با دشمنانش بیرحم و سنگدل بود اما با لشکریانش بینهایت مهربان بود. اگر کسی از یارانش زخمی میشد، خود او زخمش رو تیمار میکرد و اگر کسی از یارانش کشته میشد، برای انتقامش تا توان داشت، خون میریخت
Dec 02, 2024•47 min•Ep. 197
ساواک در تمام طول دوره فعالیتش کوشید که جلوی انقلاب رو بگیره اما در نهایت انقلاب شد و اون چیزی که در کارنامه این نهاد موند شکنجه بود و بازجوهایی رو هم پرورش داد که همگی سرنوشت های تلخی داشتن. اما شاید مهمتر از پایان زندگی، اون ابتذال شریه که در کل زندگی اینها حضور ابلیس وار داشت
Nov 25, 2024•41 min•Ep. 196
ابوبکر محمد بن زكريا بن يحيى رازی پدر داروسازی و شیمی، کاشف الکل، اسید سولفوریک و نفت سفید و چند مادۀ دیگر، کیمیاگر، داروساز، پزشک و فیلسوف و شاعر و نوازنده که معروف بوده به یگانه عصر، جالینوس عرب، و طبیب مسلمانان. و های زیادی درباره زکریای زیادی هست. او خیلی چیزها بوده یه حکیم به تمام معنا بوده
Nov 17, 2024•36 min•Ep. 195
