#6 - De nieuwe inzichten (S01)

Longens, deze geschiedenis zit mij in de weg. En hun zit het niet in de weg. Het zou ze in de weg moeten zitten, maar het is niet zo. Want hun leven gaat gewoon door. En dat is die ongelijkwaardigheid. Ich bin Dolores Levin. en getogen in Nederland. Naad van tot slaafgemaakte voorouders... Het geboorteland van mijn ouders. Vorig jaar ben ik er naartoe gereisd voor het televisie. van slavernij. Ze zijn in Afrika gevangen genomen. Ik vond het heel... Well how to share them.

اشتركوا في القناة lijkt hierdoor ook steeds zichtbaarder te worden. kantelen. Dat we ons met alles wat... Maar ook... Omroep Max en NPO2. Dit is aflevering 6. Een nieuw verhaal. Kunstlinie in Almere. Ik bezoek de voorstelling. naar de gelijknamige podcast van Maartje Duin en Peggy Bauva. Het is druk in de Faillet. Gelukkig heb ik mijn kaartjes op tijd gehaald, want de voorstelling loopt als een trein. Ze zijn allemaal uitverkocht. In dit gebied van rode aarde. Nog maar net bekomen.

Haar lenden ooit met zaad besmuurd, het spul te diep naar binnen gedrongen, haar vrucht gedragen in haar schoot. the last In de voorstelling... Maartje Duim. op zoek zijn gegaan naar hun geschiedenis in de tijd van slavernij. De voorouders van Maartje blijken aandelen te hebben gehad in... En de voorouders van Peggy waren tot slagen. op dezelfde plantage. De hoofdrollen in de voorstelling worden gespeeld door Marnouska Zegelaar Breveld en Malou Gort.

Goedemiddag, ik ben Malou. Ik ben ook actrice.

Na afloop van de voorstelling mag ik bij Manoushka thuiskomen om door te praten over de impact van... Ik zie hier prachtige stukken hangen, maar ik zie ook inderdaad heel veel kleur. Ja, dat is nodig in het leven, vind ik. En ook veel mensen van kleur. Zie ik in je stukken. Ja, nu je dat zo zegt, daar heb ik nooit heel erg bij stilgegaan. Ik vind iets mooi of niet. En blijkbaar spreken al deze mensen van kleur mee wel.

Manoeska is geboren in Nederland en als ze drie jaar oud is, vertrekt het gezin met haar jongeren. Na de middelbare school in Suriname te hebben afgerond, is het voor Marnouska tijd om in Nederland te gaan studeren. Met de bedoeling om meteen terug te gaan. Maar inmiddels woont ze al. jaar in Nederland. Omdat ze in Suriname en Nederland heeft gewoond, ben ik benieuwd of dat iets heeft getriggerd over haar bewustzijn. en Suriname ook op school, maar gewoon ook de hele samenleving. Komt vol.

Bestaat op de manier waarop het bestaat. Omdat er daar Europeanen naartoe gegaan zijn. like this I'm living En denken, waarom weet niemand waar ik vandaan kom? Hoezo weten we niet waar Suriname ligt, terwijl ik. Suriname is best even. En wij leren daar alles over Nederland. Ik had een boek Nederlands. Dat leer ik uit. Hij is vrij. Ja, ja, ja, inderdaad. Is ijsvrij. Nu had ik dan ouders die in Nederland gestudeerd hadden.

En die me konden vertellen dat het sneeuwde in Nederland en dat het vriest en dat er naar ijs ligt en dat je dan kunt schaatsen. Maar het hele begrip ijsvre voor een achtjarige en Suriname in de tropen opgroeiend. Het gegeven dat je in Suriname leert over Nederland, maar in Nederland niet leert over Suriname, dat herken ik wel. Doet me ook denken aan een stuk uit de voorstelling.

Terwijl in het land van Maas en Vaal men amper wist van een kolonie, leerde men daar waar Marowijnen en Komewijnen de zee instromen. Ik heb alle recht om hier te zijn en ik kom, ik kom hier studeren. Manoeska speelt op het toneel veel in theaterstukken waar onderwerpen zoals slavernij en ongelijkheid verwerkt zijn. Ze vertelt me waarom. Ik vind het verhaal nodig, omdat ik geloof dat. inzichtelijk maken waarom Suriname en Nederland een onlosmakelijke band hebben.

Ja, hoe komt het dat we ons tot elkaar verhouden zoals we ons tot elkaar verhouden? Dat heeft een oorzaak. Het heeft een oorzaak: het is een oorsprong. Het is begonnen ergens. In 1492 zo uit mijn hoofd.

Er komt steeds meer aan de oppervlakte over de slavernijperiode en nazaten zoeken hun voorouders op. Ligt om meer voeling te krijgen met hun wortels. Net zoals in de voorstelling: plek onder een laag van bloed, zweet en tranen. Zicht diep door boerde in de groot... Tussen de tenen zich maar moeilijk weg laat spoelen. Hier. Van rode aarde leefde zij. I leave In de voorstelling wordt de hele geschiedenis teruggebracht naar twee vrouwen die in het hier en nu leven.

In de voorstelling wordt de slavernijgeschiedenis persoonlijk gemaakt. En voor Marnoeska kwam dit hierdoor ook heel dicht bij haar eigen voorouders. Ik begreep niet wat. Voorouders hebben moeten doorstaan. Maar ik kan er wel begrip voor op brengen dat ze in opstand kwamen en dat ze daartegen. Ik kan me er wel iets bij voorstellen. En zonder dat ik het zelf heb meegemaakt, dus ik vind dat ook mensen wiens voorouders geen tot slaaf gemaakt zijn geweest.

zich moeten kunnen voorstellen hoe het geweest moet zijn. En ook daar een bereidheid tot luisteren daarna zouden moeten hebben. Het probleem is dat de doorwerking. En in het geval van de slavernijgeschiedenis... Helemaal. Omdat het niet een eenzijdige geschiedenis is het is niet alleen maar de geschiedenis van degene die de slavernij zijn ondergaan. Het is ook de geschiedenis van degene die de slavernij in stand hielden.

In de voorstelling worden verschillende perspectieven gebruikt, wat maakt dat er meerdere invalshoeken zichtbaar worden en de bestaande geschiedenis aangevuld wordt, genuanceerder wordt. Maar die titel voor die podcast, Meesters en Knechten, bij het woord knecht ga je haren toch rechoven staan. Ik weet zeker dat dan niemand van mijn familie wil meewerken. Ja, ik dacht dat het misschien wel kon, omdat jij nooit omhoog hebt hoeven kijken. Jouw voorouders hebben nooit zwarte meesters gehad.

Ik vind sowieso dat er veel moed voor nodig is om het hierover te hebben, want niemand wil er naar luisteren. Maar het moet, vind ik. Maar niemand wil echt. Want het zijn pijnlijke dingen. En je moet er wat mee. Precies. Als je het weet, ga je niet meer terug. Precies, en het is op zijn minst ongemakkelijk. En ook ongemak gaan we van oorsprong uit de weg. Dat is een puur menselijk iets. Wie wil zich nou bewust ongemakkelijk gaan lopen zitten voelen?

Daar heeft niemand zin in. Er is moed voor nodig om dit aan te gaan. Wat er gebeurt is dat mensen de hele tijd in de verdediging schieten. Ja, maar ik ben geen racist. Ja, maar ik kan er niks aan doen. Ja, maar het is zo lang geleden. Met ja, maar ga. En en dat stoppen met dat ja, maar dat luisteren en dat aangaan en dat ongemak niet uit de weg gaan, daar is gewoon heel veel moeilijk.

De woorden van Taiphoon en zijn broer Kevin spelen door mijn hoofd. Moedig in je ongemak. En dat is wat Manoeska en Malou iedere avond op het toneel met elkaar: Ik ben gebeld door een vriendin. En die wil dat ik hiermee stop. Met dit project, met jou. Waarom? Omdat ze vindt dat we beter vooruit kunnen kijken. Waarom altijd dat verleden? Waarom als ze maar blijven hangen?

En die vreselijke verhalen en dat trauma, waarom al die vreselijke verhalen? Want die moeten toch verteld blijven. Maar zij zegt dat we hedendaagse helden nodig hebben. Het is niet jouw taak om white people te educaten. Maar jij bent toch zwart? Ja, dat heb ik ook gezegd. Ik zie dit als een uitgelezen kans om het te vertellen vanuit ons perspectief. Ik schrik hier een beetje van, eigenlijk. Ja, mijn vriendin zou dat dus white fragility noemen. Sorry? Wat is white?

Ik word ook gek van al die termen. Ik begrijp er wel. Ik begrijp haar. Maar ik vind dat we dit. Dat we dit samen moeten doen, omdat het een geschiedenis is van ons allemaal, van zwart en wit. Waar we nog onvoldoende van af weten. Ik bedoel, hoe kan ik verder als ik niet eens weet hoe mijn voorouders eten.

Het zijn van die dingen waar je gewoon niet de hele tijd bij stilstaat, maar dat het hele fenomeen gezin niet bestond voor zwarte mensen. Niet in de laatste plaats door tekeningen van onze vriend Benoit. Allemaal lieflijke taferen over families die daar leefden en werkten. Leefden en werken. Ja, dat ze gewoon een beeld gecreëerd wat eigenlijk niet waar was. Wat helemaal niet waar was. Heel heftig. En in de plantage van onze voorouders komen we er op een gegeven moment ook achter.

Daar sta je niet bij stil als je ermee begint, maar als je ermee aan het werk bent, dat je ineens denkt: er zijn alleen maar vrouwen. Vervolgens gingen belden en nicht en die zei: Zit het bij ons? En mijn zoon wilde ook wel, en mijn vader zate hier aan tafel.

En toen gingen we de stamboom, tot waar we hem kennen, wat ontrafelen. En toen kwamen we er ook achter dat er alleen maar vrouwen zijn. Want die mannen deden er niet toe. En dat zeggen we in de voorstelling, want ze werden ingezet als fokvee. Waar kan je leiden? geleden gebeurd is? Ja.

De uitwerking daarvan ervaart Mannoeska na afloop van elke voorstelling in de foyer. Elke avond is de zaal uitgewerkt. Wat mij goed deed daaraan is dat er toch bij zoveel mensen de behoefte bestaat om te luisteren. Dat maakt het extra bijzonder. Gesprek daardoor. Wat kreeg je terug? Van een huilende mevrouw in mijn armen, dat ze zo blij was op de eerste trio taal, echt letterlijk natte bloes had ik. Het is een stuk klein, ПОДПИШИСЬ НА КАНАЛ! Die zo dankbaar was. Die herkende heel veel.

Dat het dat het eindelijk een keer te zien was. En die heb ik heel vaak teruggehoord. Fijn was dat het een keer hardop gezegd werd, en op die manier, en in onze facetten de geschiedenis is aangestipt, maar vooral waardoor. Sprake is van een ongelijkwaardige situatie, dat we woorden gegeven hebben aan. En ook mensen met ongemak.

Praten over dat slavernijverleden. Wat je net vertelde, ook dat je, ja, grootouters die spraken daar niet over. Want dat was of te pijnlijk, of laten we het er maar niet over hebben. bestaan, we hebben ook niet geleerd om woorden te geven daaraan, maar überhaupt hoe die geschiedenis in elkaar stak. Ter voorbereiding van de voorkomen.

اشتركوا منوشكا ومنوشكا ومنوشكا ومنوشكا ومنوشكا ومنوشكا ومنوشكا Toen we in Suriname waren, Malou en ik, kregen we van mijn oom een kaart van Suriname, maar daar ingedeeld op de plantet. Voor het eerst eigenlijk. Suriname was het is natuurlijk nooit de bedoeling om een lam te worden met mensen. plantagenamen. De plantagenamen zijn niet veranderd. Ze heten zoals ze heten. Die plantages heten dan nu. waar er een huis op zijn gebouwd.

Maar ook de buurt waar ik gewoond heb toen ik opgroeid in Zorg en Hoop. Of Hermitage of Fiabella of Maritraite waar mijn vader woont of Toertonnen. No hay paz de la próxima. Kaart van Suriname zag, waar langs rivieren alleen maar vak. Met honderden plantages. Daardoor zag ik ook ineens de rol van mijn voorouders in een heel ander plek. meer over de geschiedenis van de afschaffing van de slavernij. Maar ook hoe indoctrinerend dat kan zijn. Als je de reden leest.

Over de afschaffing van de Slaven Heap in juli 1863. Wat daarin staat, over hoe dankbaar mensen moesten zijn en hoe genade God en de koning zijn geweest om hen de vrijheid te schenken. Ik ben zo bang dat dat nog drie 150 jaar inderdaad ook nog echt niet voorbij is. Dat haal je niet zomaar uit het systeem.

Ik ben benieuwd naar de scène die Manoushka... En dan is er op een gegeven moment zet ik een monument op als Peggy voor haar voormoeder. Dania. En als de link naar het nu gemaakt wordt, als zij opnoemt wie allemaal, dat ze Felida noemt en Rosalina noemt en Johanna noemt en Lucia noemt. En dan de link maakt naar zichzelf. Zegt en ik ben vrij in het hier en nu de achtste generatie van de bovenklin. Dat ze in het hier en Heel mooi. Het maakproces heeft Manoeska.

Opgeleverd op persoonlijk vlak en ook in hun relatie als vrienden. Dit heeft ook weer geholpen bij het maken van de voorstelling. Geen veronderstellingen, maar vragen gesteld. Echter vanuitgaan en heeft zichzelf ook voorgenomen. Ik weet hier niks over. En niet alleen maar weten, want dat kun je nog lezen ergens, maar ik heb dit niet beleefd. Ik beleef dit niet. En ik heb niet te maken met de doorwerking aan de negatieve kant van de doorwerking van de slavernij.

Ik heb niet te maken met een ongelijkwaardige behandeling. Ik hoef me niet af te vragen of mijn positie velen gesteld is. Heeft zij ook aan jou gezegd waarom ze dit wil weten? Zeg waarom ze het wil begrijpen, is omdat ze toen ze eenmaal erbij stilstond, hoe absurd het is dat wij niet een gelijkwaardig bestaan hebben. Daar ging ze vanuit. Nou, we zijn even oud, we hebben allebei een man en kinderen, we hebben een goed huis en we hebben goed werk. En nou ja, daar ging ze er maar vanuit.

Dat ik hetzelfde was als zij. Ja, want waarom zou ik tegen dingen aanlopen? En dat zei ik ook aan het einde van de toer tegen mijn witte collega's: ik dank jullie voor de moed die jullie getoond hebben. Want je hoeft niet. Want ze hebben nergens last van. Ik denk dat ze last ergens van hebben. Maar eigenlijk hebben ze nergens last van. Ik heb ergens last van. En ik ben als degene die er last van heeft aan het verkondigen. Maar jongens, deze geschiedenis zit mij in de weg.

En hun zit het niet in de weg. Het zou ze in de weg moeten zitten, maar het is niet zo. Want hun leven gaat gewoon door. En dat is die ongelijkwaardigheid.

Dat privileges zit hem ook in dat je geen last hebt van die ongelijkwaardigheid. Ik denk niet dat die voorstelling mensen verandert, maar ik denk wel dat het ze handvaten biedt. Om het gesprek voor te zetten. Dus ik denk niet dat die voorstelling mensen een oplossing geeft, maar het geeft handvaten om het gesprek verder te voeren. En dat vind ik het allerbelangrijkste überhaupt van kunst. Um Bye. ¡Suscríbete al canal!

Manoeska heeft met het theaterstuk een manier gevonden om het slavernijverhaal anders te vertellen. Een nieuw verhaal vanuit de mensen verteld in het nu en de mensen van toen levend maken. De voorstelling en dus ook de podcast hebben mijn horizon verbreed. En de manier waarop Manoeska en Malou het onderuitse ongemak verbeelden met humor en lef, ontwapenen en maak dat ik graag wil luisteren en horen. Ze zijn een nieuwe weg ingeslagen. Met open handen en open hart. Moedig in het ongeluk.

Ik ben in deze podcastserie op zoek gegaan naar de erfenis van de slavernij en heb allemaal mensen ontmoeten die me op een andere manier naar deze geschiedenis hebben laten kijken. Het geschiedenis van ons. en ze veranderen. onzekerheid. Het stopt mijn werk pas wanneer ik hoor dat het kind zegt: mijn haar is echt mooi. Die vragen om een vervolg. Er is dus voor aangebouwd. helpen. Veel nieuwe inzichten. Danske tekster af Nicolai Winther Marieke Schlinkert.

door Eva Nijs. En audio nabewerking door Stefan de Groep. Met medewerking van Manoeska Zegelaar Breveld en met dank aan Orkhaan.