Benjamin Herman, saxofonist

Onze gast is net terug uit Japan, waar hij graag komt. Volgend jaar verschijnt het album The Tokyo Sessions, waarvan de single Was Hoy al uit is. En ook hier in Nederland is een agenda gevuld. Bijvoorbeeld met zijn New Cool Collective. En zijn European Alto Festival komt er weer aan. Zijn herfst zal gevuld zijn met jazzlegendes, feestelijke concerten, met de big band en alle muziek die daarbij komt kijken. Hier is Benjamin Herman. Uw presentator is Frenk van der Linden.

Nou, het is een soort roep die ze... Ja, bepaalde festivals in Japan worden er enorme gevaartjes op de ruggen van de bevolking. Ja, de plaatselijke bevolking. Net zoals ze in Spanje wel eens doen met die Maria beelden. Dan gaan ze het dorp rondlopen met die dingen. Dat doen ze in Japan ook. Maar dan zitten er allemaal mensen op. En die moeten ze dan zo snel mogelijk... Door het dorp heen rennen. Je zit op die rug. Ja, op zo'n gevaarte. Een soort...

Draagbaar. Hoe heet zo'n ding? Jij bent in Japan geweest. Het is een enorme beeld. En wat betekent het dan? Het betekent het een soort aanmoedigingskreet. Hieve ho. Ze roepen het daar ook veel in allerlei omgevingen. Beswerend. Creepisch weer. Japan, Japan. Magisch, toch? Is het magisch voor jou, Japan? Zeker, ja. De magie is er een tikkeltje vanaf. Ik ben er heel vaak geweest. Al op je negentiende, dacht ik, voor het eerst.

Ja, als onderdeel van een Glenn Miller orkest. En toen begreep ik er niet veel van, moet ik zeggen. Dat was 1989, geloof ik, ergens daar. En toen ben ik later teruggegaan in een soort samenwerking tussen Nederlandse en Japanse muziek. Volgens mij begin 2000. En toen was het alweer heel anders. En nu is het ook weer helemaal veranderd de afgelopen twintig jaar. Wij hebben nog een minuut of 53.40 of zo. Jazz, dacht ik, is improviseren.

Ik stel voor, ik roep af en toe de titel van een nummer of de naam van een artiest. En reageer jij, starten we die muziek in en daarna...

Praten we over die muziek en wat verder ter tafel komt. Zoiets? Het is prima. Alles is goed. Dan begin ik gewoon met het nummer Washoi. Wat heb je daarover te zeggen? Washoi, dat is de single van het nieuwe album. In april ben ik met Jimmy Huting, drummer Jimmy Huting en bassist Thomas Pol naar Tokio gegaan. En hebben we een album opgenomen. Met vijf gasten en je hoort nu zometeen op zijn gitaar Otomo Yoshihide. Waar ik een enorme fan van ben.

En wat is het, Herman, waardoor je een beetje dweept met deze muziek? Nou, in eerste instantie was het de bedoeling om met Otomo Yoshihide in... De studio in te duiken. En het zou eigenlijk volledig geïmproviseerd zijn. Dus een beetje gekke geluiden maken. En herrie maken. Want daar is hij ontzettend goed in. Maar dit liedje hadden we ook nog opgenomen. En we vroegen of hij wat over dubs wilde doen. En dat vond hij geen enkel probleem. Wat ontzettend aardig van hem is. En was.

In eerste instantie ging het erom dat ik... En Jimmy en Thomas, we wilden gewoon met Ottermo in de studio hangen en kijken wat eruit zou komen. Maakt het niet uit wat hij deed, bij wijze van spreken. Nee, maar die man is echt krankzinnig. Hij is ook heel bekend in Japan. En wat maakt hem dan zo goed? Hij is een van de... Originele noise-gitaristen van Japan uit de jaren... Ja, 80, 90 is dat een ding. Ze hebben daar overal...

Aardbevingbestendig gebouwen. Ze hebben in die gebouwen allemaal kelders. En die zijn geluidsdicht. En daardoor zijn er heel veel clubs ontstaan die extreme... Een soort muziek. Waar die gebouwen tegen bestand zijn. Ja, het is krank. Het is zo ontzettend leuk.

En wat was je laatste gig in Japan dan eigenlijk precies? Wat zat je daar te doen? We komen net terug, want we waren bij de expo in Osaka. Daar is een wereldtentoonstelling. Die duurt nog tot ergens in oktober. Volgens mij 17 oktober. Die is al bezig vanaf april. En wij hebben daar opgetreden met... Tomo Akibaba. En dat is een fantastische tonnoorsaxonist. Die ook op het album meespeelt. En we hebben nog een paar kleine clubs aangedaan. In Osaka. In Tokio. In Nagoya.

En behalve het album Tokyo Sessions is er ook zoiets als een documentaire. Ja, want mijn tweelingbroer Jonathan is meegegaan in april om te filmen. Die heeft een documentaire gemaakt. Die is speciaal voor de expo. Is er een versie van die af is. Hij gaat er nog mee door. Want hij wil de hele... Opnameproces en naambewerking wil hij ook allemaal. En wat behelst de documentaire? Je ziet ons in de studio aan het werk met die vijf verschillende Japanse musici.

En je ziet ons door Tokio lopen en hij interviewt mij en mijn strijd met het afkrijgen van het repertoire en alle zenuwen en alle geregel. Ja, en onder Tom... En jij, er is een bekende Nederlander die toch echt goed naar mensen kijkt. Alleen al omdat hij heel vaak met ze moet acteren. Dus je moet je gezichten in zich opnemen. Hij moet echt beseffen met wie hij van doen heeft.

Maar deze man, Huub Stapel geheten, die schijnt het tien jaar te hebben volgehouden dat hij jou en Jonathan niet uit elkaar kon houden. Ik dacht, waar heeft het over? Maar nu snap ik het. Ja, wij lijken ontzettend veel op elkaar. En men vergist zich nog wel eens. Maar tien jaar lang vind ik wel lang. Ja, was hij dat nou? Volgens mij was het Hiep Stapel. Die kon het niet geloven dat die regisseur...

Mijn tweede broer is regisseur, die heeft met Charlie Sheen gewerkt. Met grote mensen in de filmbusiness. Mickey Rourke, weet ik veel. Die kon niet geloven, Huub Stapel kon niet geloven dat die gast, die zo goed kon regisseren, dat hij ook nog zo geweldig saxofoon kon spelen. Waarin verschilt Jonathan nou enorm van jou? Misschien niet fysiek, maar anderszins?

Nou, wij lijken heel erg op elkaar eigenlijk. Alleen... We zijn altijd een beetje als elastiek aan elkaar verbonden. Eén keer is... zit hij een bepaalde fase van zijn leven en dan ben ik zo vrij als een vogel en anders... Om gebeurt dat ook wel eens. Dat ik helemaal vast zit in mijn werk. En dat joont dan het juiste. En dan neemt die andere tegenovergestelde rol in. Of gaat die andere fase door. En dan heen en weer. Bing jankt het.

Wat heb je daar op schoot? Ik heb een saxofoon op schoot. Maar wat voor één natuurlijk? Dit is een Japanse saxofoon. Die heb ik... Nou ja, een beetje noodgedwongen moeten aanschaffen daar. Ik wilde hem al eigenlijk heel lang. Maar mijn eigen saxofoon... Die saxofoons die zitten... Daar zit een... Die polsters die erin zitten, die zijn van leer. Wat zijn dat, polsters? Ja, dit geluid. Dat zijn die toetsen feitelijk waarmee je de lucht regelt. En die van mij, die kon niet tegen de extreme...

Hoe is dat als je je instrument kwijtraakt en je in Japan een andere saxofoon moet kopen? Is dat niet alsof je op zoek moet naar een nieuw been? Ik ben hem niet kwijtgeraakt, maar hij... Hij werkte niet meer. Ja, ik bedoel kwijtraken ook in overdrachtelijke zin. Ja, dat heb ik vaker gehad met airco en met hitteverschillen en zo, dat ineens mijn saxofoon ermee ophield.

Maar ik had al heel lang mijn oog op dit merk. Dit is een Isimori, heet die winkel in Tokio. Het wereldberoemde winkel. En dit is een beetje de Rolls Royce onder de saxofoons. Ik ben nog even een beetje aan het wennen. Pas horen. Doe eens wat. Even een riedeltje. Ja, wel fijn. Hij is wel goed hoor, deze sax. Maar het was een vriend van mij. Even voor alle duidelijkheid.

Heb er gewoon voor betaald hoor. Het is niet dat ik hier reclame aan het maken ben voor een sponsor ofzo. Maar ik heb wel een goede vriend in Duitsland. Die is twee keer zo jong als ik. En die speelt tien keer zo goed. En die heeft wel allemaal... Al die spullen gratis gekregen. Die zat de hele tijd tegen mij. Je moet iets saxofoon proberen. En je hebt hem meegenomen. Het is heel leuk. En een zege. Ik kon gewoon concerten doen. Ik zeg...

Sonny Rollins. Ik zeg San Thomas. Wat roept dat op? Nou, Sonny Rollins is... Hij leeft nog steeds. God bless him. Hij speelt niet meer. Hij is nu volgens mij... 93, 94. Tjoe. Hij is volgens mij 95. Dan heb je toch amper nog adem om in die zelfzak te blazen, of niet? Hij mag ook niet meer spelen van de dokter. Hij heeft iets met zijn longen. Het is heel sneu, want hij was een hele leven lang. Ik ben compleet verliefd op het saxofoon. TV Gelderland 2021

Je kunt het niet laten. Wat is er zo bijzonder aan hoe Rollins muziceert? Nou... Voor mij is het een van de personen geweest die mijn grote voorbeeld is geweest. Eigenlijk nog steeds. Als saxofonist, als jazzmuzikant in het algemeen. Wat je eigenlijk... Waar je het meeste van leert is door je favoriete muzikanten... transcripties van te maken. Echt uit te schrijven wat ze doen? Ja, of in ieder geval wat ik gedaan heb, gewoon uit mijn hoofd te leren. Dus meespelen met iemand zijn...

solo's en dat... Dan voel je aan den lijve wat hij doet of laat. Ja, je zoekt het uit met je oren en je... Print het in je geheugen. Wat voelde je dan of wat kwam er dan in jou als je dat deed met het materiaal van Rollins? Lijkt me voorop te stellen dat ik het met heel veel saxofonisten heb gedaan. Het was een hele muur vol met destijds. De cd, heel belangrijk. Die heb ik allemaal bewaard. Wat ik heb uitgezocht. Een hele muur vol. Bij Sonny Rollins is het de speelsheid.

En eigenlijk ook een beetje relativeringsvermogen in zijn spel. Knipoog. En als hij dan wat meer naar de binnenkant van zijn... Kijk naar wat hij met harmonieën doet. Of deed. Dan kom je erachter dat hij ongelooflijk... Snugger. Stel je voor dat hij bij ons zou aanschuiven. Wat zou je hem vragen?

Ik heb hem een keer geïnterviewd voor Radio 1. Wat vroeg je? Nou, het gekke was, hij vroeg de hele tijd dingen aan mij. Ik ben gek van hem. Want hij beantwoordde mijn vragen niet. Hij vroeg hoe het met mijn tanden ging. Want hij heeft zijn hele leven lang problemen met zijn tanden gehad. Hij is op zeer jonge leeftijd, heel lang geleden, heel stout geweest.

Waardoor hij de rest van zijn leven... Gebruiken, middelen gebruiken. Ja, heeft hij de rest van zijn leven problemen. En waarom vroeg hij dat dan aan jou? Omdat hij naar mijn tanden zat te kijken. Hij zei van, ja, volgens mij heb je goede tanden. En ze zeggen dat je heel goed saxofoon speelt. En ik kreeg geen woord tussen. Geen vat op te krijgen. En het was heel leuk. Want hij is gewoon een super aardige scheideman. Is er iets Herman?

Dat jij kan en dat Sonny Rolland... Benjamin, grappig is dat. Dat zal je miljoen keer in je leven zijn overkomen. Is er iets, Benjamin, dat jij kan en dat Sonny Rolland minder kan? Ik heb geen idee. Dat heb ik nooit... Over nagedacht. Ik noem wat jij speelt ook. Punk jazz. Zou Rollins dat kunnen? Ik denk dat hij geen probleem heeft. Ik weet niet of hij het zou willen. Maar hij heeft...

Ik heb nooit over nagedacht of er iets is wat ik beter zou... Everybody in his own right. Maar het is met Sonny Rollins. Ik kan het iedereen aanraden om naar zijn muziek te luisteren. Maar hij heeft zo'n lange carrière gehad. Er zit heel veel verschillende soorten muziek die hij heeft gemaakt. Maar er is een boek uitgekomen twee jaar geleden. Sex van Colossus heet dat. En dat is een...

Enorme, dikke pil. Een beste boek over jazz dat ik ooit heb gelezen. En het is geloof ik ook een titel, Colossus, van een van zijn beste albums, toch? Ja. Nou komt er een heel mooi subtiel stukje jazz. Met echt een ragfijne sax erin. Are you spelling me a mayor op deze? Dat is een leuk question.

En waarom draaien we dit, denk je? Nou, dit is mijn eerste, samen met mijn tweelingbroer, mijn eerste plaat. 19, wat was het? 76, 77. Sekspistols, punk. Anarchy in the UK. Ja, dat het zo'n op-NV veroorzaakt. Niet te geloven. Maar zo natuurlijk ook vanwege de teksten. Ze riep van alles aan bozigheden over de Engelse koningin en zo natuurlijk. Ja, ja. Maar het is...

Het is nog steeds, die plaat is fantastisch. En als ik het hoor, dan krijg ik nog steeds een lekker gevoel in mijn buik. Die hebben we gekregen van mijn oudste broer, Sam, als cadeau. Met z'n tweeën. En hebben we helemaal grijs gedraaid. Vonden je ouders ervan? Als dat klonk? Ja, vonden we prima. We hebben zich nooit bemoeid met onze muziekkeuze, hoor. We hadden gewoon allemaal...

In het huis, in onze woning, overal stereo installaties staan. Overal? Ja, iedereen had zijn eigen... Door elkaar? Ja, dus ze kon gewoon... Wat draaide je moeder? Beneden werden meer klassieke platen gedraaid. Mijn moeder speelde piano, dus die ging ook... regelmatig achter de piano zitten. En ben ik goed geïnformeerd als ik zeg dat je vader een tromboonspelende rabbijn en therapeut was?

Ja, naar trombone heb ik hem nooit horen spelen, want daar was hij al mee opgehouden. Had hij wel gedaan? Ja, toen hij jong was, was hij trombonist, maar ook zanger. Van alle zijden... Hij was heel goed bevriend met Ronnie Scott. Een jazzclub toch, dacht ik, in Londen? Ja, hij heeft eigenlijk Europa's bekendste jazzclub opgericht. Ronnie Scott's in Londen. En Ronnie Scott is later een fantastische saxofonist gewoon ook. Maar toen ze...

Jong waren, toen speelde mijn vader ook met Ronnie Scott. Dat was een mooie anekdote. Hoe combineerde hij dat? Muzikus zijn, rabbijn zijn, therapeut zijn? Nou, hij was geen muzikant meer hoor, later. Dan moest hij toch in ieder geval rabbijnschap combineren met therapeut? Hoe werkte dat? Nou, dat was juist heel goed, want hij behandelde mensen met trauma's, oorlogstrauma's.

En in die tijd dat wij naar Nederland zijn verhuisd. Want ik ben nooit in Engeland geboren. Londen toch? Ja. Op mijn achtste hier naartoe gekomen. In de jaren zeventig toen waren er... Nog veel tweede, derde generatie oorlogs... Of mensen met oorlogstraumas. Dus een rabbijn was heel welkom in die kringen.

Is er iets van jou dat door jouw vader is aangedragen... als het gaat om ethiek of levenshouding of wat dan ook? Een rabbijn laat natuurlijk vaak wel zijn schaduw over zijn kroost vallen. Ja, maar... Mijn vader was een hele liberale rabbijn hoor. Hij was niet met zijn wollen muts op en van die krullen. Hij was gewoon een hele leuke joviale man. Vooral dat heeft overgedragen op zijn vrienden. Vooral wat dan? Nou, een...

Zijn persoonlijkheid. Hij zwaaide niet met een godsdienstig vingertje? Nee, helemaal niet. Hij was heel leuk in gezelschap. The life and the soul of the party. En je moeder, wat droeg zij aan je over? Wat is nog voelbaar of zichtbaar? Wat dan ook van jouw moeder in je of in je spel? Nou, heel veel. Mijn moeder is nu 93. Ze leeft nog steeds. En ze woont op zichzelf in Amsterdam. En ja, het zij is wel...

Voor veel mensen en zeker voor mij een groot voorbeeld van hoe je gewoon op pad kan blijven. Op pad ben jij. Soms denk ik wel eens 48 uur. Per dag en nacht. Ongelooflijk hoe je agenda eruit ziet. Je hebt geloof ik sinds de jaren negentig vijftig albums uitgebracht. Individueel en met New Girl Collective. Je band. Kom je nou nog toe aan zoiets als mantelzorg voor je oude moeder? Nou, dat vind ik wel moeilijk. Ik zie daar niet zoveel als ik zou willen.

En daardoor komt het af en toe op mijn andere broers en schouders te rusten. Mijn oudsbroer Sam woont vlakbij mijn moeder, dus die gaat vaak langs. En ik wat minder. Omdat ik zo op pap ben. Ja, dat vind ik... Dat zou anders moeten. Zegt ze dat ook wel eens? Nee, mijn moeder valt met niemand nooit iets lastig. En sterker nog, moeders zijn ook halverheilig altijd. Ja, maar zij is ook zo eigenwijs als de pest. Waar blijkt dat dan bijvoorbeeld uit? Nou, dat ze gewoon...

Voordat ze om hulp vraagt. Dan moet het wel heel erg. Moet ze drie benen gebroken. Piet Noordijk. Piet's Groove. Wat heb je daarover te zeggen?

Over Piet Noorrijk. Ja, en Piet Noorrijk voor degene die hem gekend hebben en zijn muziek kennen. Piet was eigenlijk, die heeft alle alt-saxfenisten. In Nederland van de kaart geveegd zo'n beetje toen hij on the scene kwam. In de jaren vijftig. Was het de jaren vijftig? Ja, volgens mij. Eind jaren vijftig. Dat zeg ik iets over. Het zijn natuurlijk heel veel goede saxofonisten. Maar dit was een grootheid met hoofdletter G. Hij had van die super oren. Hij had zich helemaal de pleuris gestudeerd.

Zijn saxofoon en klein net, maar hij had ook super oren, waardoor hij dus... Hij had nooit muziek nodig, platmuziek of weet ik veel. Hij kon gewoon altijd overal inspringen en dan... Daar speelde iedereen van het podium af. Zullen we hem eerst even laten horen? Dan spitten we hem uit. Dit is iets later werk van hem. Ik ben vooral heel erg fan van wat hij met Misha Mengelberg en met Han Benink.

Heeft opgenomen. Dat zijn echt van die experimentele avocardistische muziciën. Ja. En Piet kwam daar terecht in die scene. En toen... Ja, dat paste helemaal goed. Piet had een heel veel open mind, om het zo te zeggen. Die hield van ontzettend veel soorten muziek. En die moderne jazz vond hij ook wel heel tof. En ging daar met, zoals hij bij alles deed, met zijn volle lichaam. Bam!

Was hij groot dan? Piet Noordijk? Nee, mijn lengte. Met zijn volle kleine lichaam. Over de 1,60 kom je toch amper heen of niet? Dank je wel. Niet zo lang. Ik ben al aan het krimp hoor, Frank. Over tien jaar kom ik niet boven deze tafel. Daarom heb je natuurlijk ook een pet op. Omdat je er ook weer langer door doet. We hebben het niet toevallig over Piet Noordijk. Want in oktober...

is er het European Alto Festival. Vertel eens, wat is dat en wat vermacht dan Piet Noordijk? Nou, Piet ben ik een grote fan van. Ik ken hem... Redelijk goed. Hij overleed nu 15 jaar geleden volgens mij. op 8 april en op een gegeven moment heb ik vijf jaar geleden of zes jaar geleden bedacht van nou laat ik eens een paar concerten organiseren die aan hem

Zeg maar zijn naam in ere houden. Want mensen vergeten zo snel. Als een muzikant overlijdt. Dan is het binnen een paar jaar. Dan weet niemand meer wie die persoon is. Als het tenminste geen mensen zijn die... Proberen om dat een beetje... Ik zou zeggen, als het een jazzmusicus is in Nederland, dan ben je snel vergeten. Want Nederland en jazz...

Nou, goed. Het is lastig. Maar daarom is het heel goed dat mensen zijn die met... Benjamin, is dit een jazzland? Nou, het zou beter kunnen. Het is... Wat ik heel jammer vind is, of laat ik zou zeggen, dat is waarom ik... Japan zo ontzettend leuk vindt. Daar zijn ze knetter van jazz. Daar hoor je overal jazzmuziek. In winkelcentra. Gewoon in restaurants. Hoe kan dat? Dat wij van sushi's houden. Dat snap ik. Waarom houden Japan...

anders zo ongelooflijk van jazz. Ja, zij associëren het met iets heel anders dan wij. En op een of andere manier wordt het in Nederland vaak geassocieerd volgens mij met de verkeerde dingen. En dat zijn de middelen. Nee, nee, nee. Juist... Als ik het zo mag zeggen... Foute mensen, dus rechtse mensen en snops en mensen uit bepaalde kringen. Ja, dat is altijd waar.

Volgens mij hoe mensen zich jazz mee associëren. Dan moet je maar eens een potje van New Cool Collective opzetten. Ja, wat ik jammer vind, en dat moet ik toch even zeggen, is dat... De televisie en radio is heel veel klassieke muziek. Dat is hartstikke mooi. Er worden hele leuke programma's gemaakt over popmuziek en over klassieke muziek en over schilderkunst en over allerlei andere soorten kunst.

Bij jazzmuziek. En wil niemand zijn vingers eraan branden volgens mij. En dat vind ik, dat zou anders kunnen. Maar goed, er is ook geen speed metal op tv. Nou is er gelukkig regelmatig een podcast van jou. Er zijn ook interviews van jou. Dus we zijn niet helemaal van de afdeling Troost en Loosheid.

Ja, had ik nou maar zo'n naam. Die poëzie is zoiets als Irena Terracubo. Terracubo, ja. Terracubo, dat zeg je zo. Licht is toe, Benjamin. Wie is dat? Nou, zij komt... Wat zeg ik? Ja, komend weekend over. Om mee te doen met het ALT-festival. Miro Han is een Zuid-Koreaanse saxofonist. Die komt ook over. Arena heb ik... Aantal jaar geleden, zes, zeven jaar geleden een keertje zien spelen in Tokio, in Japan, in de jazzclub. Zij was kindster op de saxofoon. Maar nou echt een jazz saxfonist.

Heavy chops, om het zo maar te noemen. Heavy chop? Chops. Chops, zo heette dat. Ja, dat is muzikanten. Oké, wat betekent dat chops? Chops zijn eigenlijk je kaken. Maar als je heavy jobs hebt, dan vreet je iedereen en alles op. Dan ben je onoverwinnelijk. En kun jij nou... Als je zulke Zuidoost-Aziatische collega's hoort. Kun jij dan horen. Die komen vanaf een andere kant in. Of die hebben een toon. Of een termer. Of wat dan ook. Waardoor je dat Aziatische hoort.

doorklinken? Nou, nee, niet per se bij Arena of bij Miro. Dat is... Ja, die zijn echt meer de jazzkant op. Want ik vind dat zoiets raadselachtigs. Ook als soms een tienjarige Chinese violiste iets van Bach speelt op een viool. Dat je denkt, ja, dat is niet... in de cultuur vervat in China. Dat is niet van allerjongste leeftijd af aangereikt. Dat is met jazz misschien ook wel zo. Hoe kan het dan dat zo iemand zich dat volledig meester weet te maken? Nou, de hele muzikale...

die personen in kwestie heel muzikaal zijn. Je geeft je een beetje op glad ijs als je impliceert dat... Iemand uit Azië dat niet zou kunnen en iemand uit Europa... Nou, ik wil niet zeggen niet kunnen, maar dat het gewoon verder... Die invloed is verder verwijderd van waar zij zijn geboren en getogen. Maar dat... Is niet waar, want in Japan is Osaka, die hadden eerder jazzmuziek dan in Nederland. Oh, vertel. Ja, maar in 1929 al was ze op de Dotonbori.

Was er al een jazzclub. En dan kwamen die Amerikaanse schepen daar aan. En die namen muziek mee. En die Japanners hebben dat heel snel overgenomen. En dat duurde zeker nog tot in de jaren dertig hoor. Oké, het is altijd leuk om te leren. En ik vind het steeds interessanter om ongelijk te krijgen. Dus kom erop. Zullen we eens luisteren naar Erena? *** Ja, dit is alweer volgens mij zeven, acht jaar geleden of zo dit album. Live album. Ja, ik heb haar met deze band in Tokyo gezien, Mayuko Katakura.

Achter de piano ook een jonge vrouw. Het is ook iets wat heel erg opvalt. In Japan zijn er veel meer vrouwelijke jazzmuzikanten. En die zijn ook knijt goed. Maar die hele band zijn allemaal Japanners en het swingt af de kleren. Zij is naar New York verhuisd inmiddels. En daar gaat het heel goed met haar. Even de basics ben je mee. Wat is jazz? Een moeilijke vraag. Altijd waar het is voor mij. Bedoel je... Ja, nou...

Ik vind in principe sowieso alles waar een saxofoon in voorkomt... mag voor mij jazz heten. En verder... Ja, het kan... Kijk, dat is ook volgens mij... waarom mensen jazz ook moeilijk vinden. Je hebt het over jazzmuziek en dan komt er een aan met een ontzettende gefreak en gepiep en geknor. En de Alna komt aan met de hele zoetsappige, saaie, langzame liftmuziek. Of verrukkelijke Braziliaanse variaties. Ja, en daartussenin, tussen die twee uitersten...

Die ik allebei ook hartstikke leuk vind. Ik vind saaie muziek ook geweldig. Maar daar zit...

Ongelooflijk veel variaties. Maar dat is toch bij pop ook. Je hebt toch ook, laten we zeggen, hele subtiele, zachtaardige popmuziek. En je hebt grunge. Je hebt ook een heleboel mensen die... Ik had een oom, daar mocht Hilversum III niet op, want die hield niet van popmuziek. Die haatte popmuziek. En waar dan denk je ook van, ja, wat voor popmuziek dan?

Maar goed, je impliceerde. Jazz heeft een reputatieprobleem. Of is lastig uit te leggen. Want het bestaat uit zoveel dingen. Maar datzelfde reputatieprobleem heeft pop helemaal niet. Terwijl het... Uit minstens zoveel verschillende schakeringen bestaat. Ja, maar die muziek, die hoor je de hele dag door. En op de radio, het wordt gebruikt, tv-programma's. Tunes. TV-programma's met...

Mensen die die liedjes nazingen gemaakt. Er zijn coverbands. Dus je bent eigenlijk voortdurend ook zelf je smaak aan het ontwikkelen. Als je ouder wordt. Maar bij jazzmuziek krijgen mensen dat misschien één keer per jaar met een overzicht van North Sea Jazz krijgen ze ineens drie uur lang. De smaak van de redactie. En denken ze van... Laten we weer even naar het apparaat gaan. Het zou heel goed zijn als we wat meer op de...

Nederlandse radio en televisie. Dat betoog mag je best nog negen keer houden. Dat kan allemaal bij Kunsthof. Dat apparaat, die sax daar. Stel je voor, ik zou eraan beginnen.

Hoe lang heb je nodig om de basistechnieken van die saks onder de knie te krijgen? Dat is afhankelijk van de persoon en afhankelijk van de toewijding. Als je talent hebt, dan gaat het sneller. Maar vaak hebben mensen met talent het probleem dat ze zich heel snel vervelen en er dan weer mee stoppen. Dus zoals ik mezelf altijd zie, ik vind mezelf niet bijstertalentvol.

Wacht even. 50 albums, wereldwijde erkenning. Ik heb het aantal prijzen niet geteld, maar minstens een dozijn. Jij vindt jezelf niet bijste talentvol. Nee, maar... Dat is geen valse bescheidenheid. Daar heb ik ook een hekel aan. Wat zou je dan bijvoorbeeld beter willen kunnen? Nee, het is de bepaalde dingen die... Daar moest ik echt heel erg veel moeite voor doen. Om me dat toe te eigenlijk. Welke bepaalde dingen? Ja, technische dingen.

Dingen die misschien met bepaald intellect te maken hebben. Die ik dan niet snapte. En nog steeds niet zo snel kan denken. Als het zou moeten in bepaalde tempi. Laten we eens terug gaan naar hoe het begon. Welke leeftijd had je toen die sax jou in de band kreeg? Ik had eerst van mijn negende tot mijn twaalfde gedrumpt.

En toen ben ik zo na mijn... Voor mijn dertiende verjaardag kijk ik een saxofoon. En vanaf toen ben ik saxofoon gaan spelen. En... Koud een jaar later stond je, dacht ik al, hier en daar in een club. Ja, op een plaatselijk podium in Zaandijk. Dankzij gitarist Patrick Sedok, die ik eeuwig dankbaar zal zijn dat hij... Mij meesleepte naar de showboat. Het is nu, geloof ik, een seksclub geworden. Maar daar was op maandagavond altijd een jazz. Wat herinner je je van dat eerste optreden?

Nou, de eerste keer dat ik met Patrick daar op de podium stond, vond ik het heel erg leuk om die liedjes door te nemen. Ik hoor niet nerveus. Nee, dat komt later pas. Als je beseft eigenlijk wat je aan het doen bent. Toen had ik nog geen idee. Toen was ik gewoon aan het meespelen. En toen later op de avond kwamen wat. bekendere muzikanten daar ook naartoe voor die jam sessie. En het waren best wel belangrijke figuren in de Amsterdamse...

Ik weet niet waarom ze allemaal daar naartoe gingen, naar die tent. Ik zou toch gehoord dat jij kwam optreden voor het eerst in Nederland. Benjamin, wat herinner je je als een moment latere leeftijd? Dat je wel peentjes weet. Dat je dacht, gaat mij dit lukken? Nou, het lijkt wel of dat steeds erger wordt. En ik ben ook geen... En dat zit ik ook niet uit mijn nek te lullen, Frank. Maar het is...

Ik word lijkt wel of ik steeds onzekerder word over mijn spel. En het heeft af en toe ook effect op mijn fysiek als ik aan het spelen ben. Wat gebeurt er dan? Ik verkrampen mijn vingers. En ik verlies een beetje geluid. Dan ga ik overcompenseren met teveel spanning in mijn...

Ambassure. Je mond, hè? Ja, ja. Want je hebt ook zo'n stukje eeld op je lippen, die ambassure, of valt dat mee? Nee, dat is bij saxofoon niet echt zo. Wel bij clarinet, hè? Geloof ik, door de enorme kracht die je moet zetten. Ja, dat is meer bij trompet. Wat is dat dan, denk je? Waardoor er iets meer onzekerheid in sluipt die zichzelfs fysiek vertaalt? Ja, daar zit ik vaak over na te denken.

Naarmate ik ouder word, zijn de momenten dat dingen misgaan, die worden ook steeds... Ja, dat zijn er steeds meer. En als je jong bent, heb je daar niet zo... Een last van. Toeter je overheen. Ik heb op een van die... Het was ook in Osaka toen we aan het optreden waren op de expo. Toen bleef er een plek een klep hangen op mijn saxofoon. Ja.

Door die hitte en de combinatie van weet ik veel wat. Maar er bleef iets hangen. En het was unisono melodie met onze Japanse gasten. En in één keer kwam er een hele lelijke noot uit. Ik rende van het podium af, moest er allemaal water over mijn saxofoon heen gieten. En ik heb namelijk echt dat soort nachtmerries. Mijn hele leven lang hadden dit soort dingen gebeurd. Echt?

Maar ik weet van alle muzikanten die ik ken, niet allemaal, maar heel veel muzikanten die ik ken, ook Han Benink, ook Ruud Jacobs toen hij nog leefde, dat die hebben allemaal dat soort nachtmerries in hun leven. Ehm... Nou moet ik eerlijk zeggen dat ik jou daar helemaal niet mee zou hebben geassocieerd Benjamin. Want jij hebt altijd iets heel relaxed over je. Je speelt met iedereen overal altijd. Dus het komt voor mij als een verrassing.

Ja, ik heb er wel echt last van. Maar goed, ik ben ook zoals mijn moeder. Die is gewoon super nuchter. Die gaat naar het ziekenhuis voor een prik in de oog. Dan moet ze elke zes weken halen in de oogbol. Die loopt er gewoon heen. Waarom maak je die vergelijking met jou? Omdat zo voelt het af en toe als ik iets moet doen in de muziek. Zoals die opnames in Tokio met vijf muzikanten die ik nog nooit had ontmoet. Elke dag kwamen anderen langs en dan gewoon maar wat gaan spelen.

En hopen dat er wat uitkomt. Ik was bloedneffeus. Maar het moet wel gebeuren. Volgende keer je moeder sturen. Dan komt het allemaal goed. We gaan naar John Coltrane. Love Supreme.

Daar is een hele bibliotheek over voorgeschreven. Maar ik zou toch wel een paar aankondigende zinnen uit jouw mond willen horen. Ja, John Coltrane is ook een van de grote voorbeelden van Sonny Rollins. Ze waren goed bevriend. Sonny Rollins had een heel speciaal plek in zijn hart voor John Coltrane. Hij is veertig geworden. Hij is een leverkanker overleden. Hij had een heel turbulent leven, maar eigenlijk toen hij...

Volgens mij rond de dertigste, toen kwam hij echt in zijn groove terecht. En toen is hij in tien jaar tijd zoveel saxofonisten geweest, eigenlijk. Waarom zeg je dat zo? Nou, omdat zijn geluid en zijn aanpak veranderden elke... Een paar jaar. Hij was het ene moment meditatief. Het andere moment woest en wild. Hij kon alle kanten op. En van welke Coltrane hou jij in het bijzonder? Ja, ik vind het allemaal waanzinnig. Maar er zijn...

Mensen die hebben een hele leven aangeweid om hem te kopiëren. Of om hem uit hoe hij speelde in 19. 58 te kunnen kopiëren. Veel succes zou ik zeggen. Anderen zijn weer bezig met... met John Coltrane te kopiëren zoals die in 1962 speelde en anders zoals die in 1964. Het is krankzinnig. Het is ongelooflijk. Maar Love Supreme is een van zijn meest succesvolle albums. En hij had dus allerlei dingen meegemaakt in zijn leven. Scheidingen, toestanden. En ook veel gesnoept.

Maar dat had hij allemaal opgelost en toen ontdekte hij de heer. En hij zei, dit album gaat zijn offer aan... Het is ook wel een gebed genoemd. Het is een waanzinnig album. Hij is net een stukje waar geen saxofoon in voorkomt. Nou, maar gaan we wel even afwachten. Maar ik vind het wel heel... Oh, daar komt ie. Ik moet wel zeggen, ik vind het heel fijn dat jullie al die muziek draaien hier bij Kunsthof.

Wacht maar, er komt weinig voor. Kun je hem volgen, Benjamin? Hoeveel afslagen hij neemt zo in 17 of 19 seconden? Nou, ik heb deze plaat natuurlijk wel grijs gedraaid ook. En ook wel wat een en ander van uitgezocht. Maar ja, ik probeer wel als ik naar muziek te luister. Als ik naar muziek luister, dan probeer ik niet om alles analytisch. Nee. Te beluisteren. En ja, dus gewoon ook te luisteren naar hoe goed zo'n plaat is.

Hoe goed het is opgenomen, vind ik ontzettend belangrijk. Hoe goed er gespeeld is, hoe goed de composities zijn. Dus niet alleen maar of de saxofoniste in kwestie mooie noten speelt of niet. Maar de hele productie van zo'n album vind ik fantastisch om mee te maken als je zoiets opzet.

Zullen we ook draaien van de New Cool Collective? Waarom niet eigenlijk? Wat is dat voor clubpie? Daar speel ik al 32 jaar mee. We zijn een beetje met elkaar vergroeid. En we hebben dus ook behoorlijk wat albums uitgebracht. Er komt nu voor het concertgebouw een speciale live LP uit. We spelen woensdag aanstaande in het concertgebouw. speel ik vrijdag, zaterdag, zondag met die drie Alten. Piet Norak tribute. Het was een hele gevarieerde week. Maar met Nieuw Cool is...

Altijd heel fijn om bij mijn vrienden terug te komen. Hoeveel koppen telt die band? We zijn in deze versie met die big band. Het zijn 19 personen. 19. New Cool Collective. Ja, dit zijn allemaal vrienden. En het is ook heel leuk om met zo'n grote band... dat je dan af en toe ook op de stoel vrij... en dan kun je daar een jong persoon in schuiven. En dat is ook iets wat ik heel belangrijk vind, om in contact te blijven met jongeren.

Het fysieke lijkt me ook zo geweldig. Als je daar met die kleine twintig mensen staat en al dat geblaas om je heen, zo'n soort van supertanker die op stoom komt. Hoe is dat om daar te staan en dat gewoon in je lijf te voelen? Ik heb het altijd heel leuk gevonden met zoveel muzikanten bij elkaar. Maar ook vanuit het idee van hoe ik het vroeger zag. Vanuit het publiek zeg maar.

De hele tijd heb je iets om naar te kijken. Wat is dat voor een figuur? En wie is dat dan? Hoe zou die persoon in het echte leven zijn? Als je een trompetist... keihard superhoge noten ziet blazen en hoort blazen. Dat je denkt van...

Toet die gast de hele dag. We hebben het over heel veel soorten jazz gehad. Heel veel jazz is verrassend, is ontregelend, is spannend. Het woord ontroering is nog niet gevallen in dit uur. In welke zin ontroert jazz jou ook? Ja, dat heb ik bij bepaalde muzikanten. op bepaalde tijdstippen van de dag, dan... Dat van Coltrane daarnet bijvoorbeeld raakt dat een andere snaar, toch? Ja, dat is een andere benadering, zeg maar. Maar ik ben...

Wel de grens tussen sentiment en... Ja, het is een gevaarlijk... Goed, ja. En ik probeer het... Wat is een gevaarlijke... Ja, om die grenzen op te zoeken. Omdat het gevoel vaak sentimenteel wordt. Ja, ja. Maar ik ben wel dol op iemand als... Johnny Hodges en Saxonist en Paul Desmond, die bij Dave Brubeck zat, die iedereen kent van Take 5. Hij kon zo'n mooie ballads spelen. En langzame stukken. Johnny Hodges ook. Ben Webster. Ben Webster met dat heerlijke. Zachte geluid. Hoe moet je het?

Als mensen toch naar aanleiding van dit uur denken... vaker naar jazz luisteren of naar gesprekken over jazz luisteren... hoe kunnen ze jou in gesprek met anderen vinden, horen? Ja, dat is... Goed dat je het zegt, want ik heb op NPO Soul & Jazz, dat straks overgaat in NPO Luister, we gaan sowieso nog een jaar mee door, heb ik podcasts waarin ik jonge muzikanten interview over...

Nieuwe releases en albums. Ik heb ook al wekelijks een jam sessie op Sociëteit Kring in Amsterdam bij Leidsche Plein. Daar ben ik niet elke keer. Daar kan ik niet bij zijn. Timothy Banchet, fantastische pianist, die neemt honneurs op het waar. En wanneer is dat in de kring? Dat is op woensdagavonden. En dat is altijd met... Daar kan je gewoon naar binnen. Dan moet je een kleine entree...

Bewijs kopen. Een bijdrage leveren. En dan zijn allemaal jonge muzikanten aan het spelen. Elke week staat het helemaal vol met allemaal... Mensen die aan het toeteren zijn. Ik zou zeggen, pak de tegel en de filterstift. Bedenk wat of citeer wat van de grote filosoof Benjamin Herman. Dat zou zomaar kunnen. Ik vermeld vast dat naachter. Het rondje pretparken wordt voortgezet tot vijf dagen gemaakt. Mijn collega Jo van Egmond presenteert. En het gaat dit keer over een nieuw pretpark. Bommel Wereld.

Benjamin Herman, wat ga jij daar op die tegel noteren? Pas er weer niet op. Pas er niet op. Keep on pushing. Het is een fantastie nummer van The Impressions, Curtis Mayfield. Dat is een van de meest duidelijke boodschappen over het leven. Blijf duwen. Ja, blijf duwen. Ik zeg washooi. Washooi. Washooi. Dank Benjamin Herman, het wordt een muzikale herfst. Morgen in Kunststof, comedian Kim Schuddeboom. Tot morgen.