Een week geleden maakte GroenLinks-Kamerlid Bart Snels zijn vertrek bekend. Hij klaagt dat Haagse politiek alleen nog lijkt te gaan over het beschadigen van anderen. Bewindslieden en ambtenaren worden voortdurend in het beklaagdenbankje gezet en het regent moties van afkeuring. Bart Snels een harde werker met belangrijke wetten op zijn naam - kan er niet meer tegen. Toen de Parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag in kaart had gebracht wat er in die affaire zo gruwelijk misging, ...
Oct 21, 2021•3 min
Zo schreven de liberale fracties onder leiding van VVDer Sophie Hermans en D66er Rob Jetten de aanzet tot een opzet voor een regeerakkoord. Een verhaal dat als inspiratie kon dienen voor andere partijen om vervolgens echt te gaan onderhandelen. De secondanten deden het werk en lieten zien dat je samen een heel eind kunt komen. Precies die formule wordt nu verder toegepast onder leiding van de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees. Waarbij Remkes in zekere zin de nieuwe Herman Tjeenk Willi...
Oct 14, 2021•3 min
In het debat over het eindverslag van informateur Johan Remkes, afgelopen dinsdag, ontbrak de man met de, naar eigen zeggen, radicale ideeën over een nieuwe bestuurscultuur. VVD-leider Mark Rutte moest in zijn rol als premier bij een Europese top zijn. De Kamer had dus ook kunnen zeggen: dan doen we dit debat zodra hij terug is, want wij vinden die nieuwe bestuurscultuur zo belangrijk, die willen we met Rutte bespreken. Waar Geert Wilders bij de Algemene Beschouwingen er nog een enorm punt van m...
Oct 07, 2021•3 min
Merkel wilde zich er niet op vastleggen. De Duitse liberalen verlieten de onderhandelingen en keren pas nu, vier jaar later, weer terug. Bij het vertrek van Angela Merkel als bondskanselier is Mark Rutte de verliezer. Voor de tweede keer al, sinds Nederland door Brexit de Britten verloor. Nederland had altijd een comfortabele positie in de driehoek Frankrijk-Duitsland-Verenigd Koninkrijk. In die verhouding was Frankrijk meestal de motor achter nauwere samenwerking, koos Duitsland de rol van aarz...
Sep 30, 2021•3 min
Over de kabinetsformatie deze week geen woord bij Willem-Alexander. Hij sprak zijn door Mark Rutte geschreven Troonrede hakkelend uit. Zou dat zijn omdat de koning die ochtend had gelezen dat zijn onderdanen in een lijstje bezuinigingssuggesties het koningshuis op nummer 1 hadden gezet? Of schaamde hij zich dat er na een half jaar nog steeds geen zicht is op een nieuw kabinet? Volgens Rutte zit er beweging in. Op Prinsjesdag liet hij zich ontvallen dat er snel een kabinet kan zijn. Zijn band met...
Sep 23, 2021•3 min
Of Remkes nu uitkomt op een minderheidskabinet of toch nog een meerderheidskabinet, in beide gevallen heeft zon kabinet vertrouwen nodig van het parlement. Oorspronkelijk vond VVD-leider Mark Rutte het niks, een minderheidskabinet. Hij was voorstander van een kabinet met krappe meerderheid. Als een partij voor de meerderheid niet nodig is, leidt dat tot instabiliteit, zei Rutte. Te veel partijen, dat vertrouwt hij niet. Een merkwaardige opvatting. In de politieke geschiedenis zijn er vaker breed...
Sep 16, 2021•2 min
De formatie moest zo wilde de Kamer langs de lijnen van de inhoud gaan. Maar het Kamerdebat naar aanleiding van het eindverslag van informateur Mariëtte Hamer ging niet over dat verslag. De fractievoorzitters waren vooral bezig met elkaar en dus met zichzelf. Dit roept de vraag op of zij wel echt in staat zijn tot een nieuwe politieke cultuur, zoals de een na de andere leider bepleit. Het raadselachtigst is de opstelling van het CDA. Sinds de verkiezingen zwijgt Wopke Hoekstra vooral. In het Kam...
Sep 09, 2021•3 min
Ik ben benieuwd of informateur Mariëtte Hamer er in haar eindverslag ook zo over denkt. Want dat betekent dat die combinaties later in de formatie weer op tafel kunnen komen. Intussen heeft minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren de Limburgse interim-commissaris van de koning Johan Remkes alvast toestemming gegeven voor een nevenfunctie die eraan zit te komen. Nee, niet die van ambassadeur van het Jenevergenootschap (wat hij ooit naast zijn ministerschap bleek te bekleden). Remkes volgt ...
Sep 02, 2021•3 min
Momenteel koopt de Fed maandelijks voor 120 miljard dollar aan obligaties. Nu de Amerikaanse economie weer de omvang van voor de pandemie heeft bereikt, de arbeidsmarkt snel herstelt en de inflatie boven de 5 procent bedraagt, is er voor dat opkoopbeleid nauwelijks meer een rechtvaardiging. En Powell gaat misschien uitleggen wanneer en in welk tempo de aankopen zullen worden verminderd en uiteindelijk gestopt. Waarom is dat voor aandelenbeleggers interessant? De S&P500, de brede Amerikaanse ...
Aug 26, 2021•2 min
Ik zal de laatste zijn om de problemen van die ondernemers te bagatelliseren en ik begrijp dat personeelstekorten een rem kunnen zetten op de omzet van bedrijven. Tegelijkertijd moet worden gezegd dat niet duidelijk is wie hier nou wat aan kan doen en wat dan. Het aflopen van de NOW zal wel tot meer bedrijfsbeëindigingen leiden waardoor er personeel beschikbaar komt, maar het is volstrekt onduidelijk over hoeveel mensen dat dan gaat. En ik geloof niet dat iemand ervoor wil pleiten om de economis...
Aug 19, 2021•3 min
Ik kan me hier enorm over opwinden. Vijftig of honderd jaar geleden dachten veel mensen in ons deel van de wereld waarschijnlijk ook al dat ze alles al hadden wat ze zich konden wensen. Ik ben heel erg blij dat de economische groei toen niet in de ban is gedaan. Mijn leven is toch echt een stuk gerieflijker dan dat van mijn voorgeslacht. Ik vind het onvoorstelbaar arrogant te veronderstellen dat we nu een soort hoogtepunt van vooruitgang hebben bereikt. In mijn jeugd bestonden mobiele telefoons ...
Jul 29, 2021•3 min
Van Mierlo bleef alleen niet zo bereikbaar. Als vicepremier op Buitenlandse Zaken was hij altijd weg, vaak onbereikbaar voor de top van het kabinet en van zijn partij. Van Mierlo was in die vier jaar maar liefst 26 keer voor langere tijd op reis, weg uit Nederland. En communiceren ging toen nog met vaste telefoon en fax. Mobieltjes waren er nauwelijks, laat staan Whatsapp of Zoom. Het gevolg was dat Van Mierlo steeds achter de feiten aanliep. Binnenslands moest hij halsoverkop worden bijgepraat ...
Jul 15, 2021•3 min
En als een Kamerlid een medewetgever - na zeven jaar procederen definitief veroordeeld wordt wegens groepsbelediging en dan alleen maar zegt: Ik ga mij hier niets van aantrekken, deze uitspraak bestaat voor mij niet, dan zijn we ver heen. Datzelfde Kamerlid pleit trouwens voor nieuwe verkiezingen omdat de uitslag hem niet bevalt. Tot zover de rechtsstaat en de democratie. Laat deze gebeurtenissen een aansporing zijn om in de kabinetsformatie blokkades te laten vallen en eindelijk echt met elkaar...
Jul 08, 2021•3 min
Een korte formatie is het nu al niet meer. Nu de liberale leiders Mark Rutte en Sigrid Kaag aan tafel bij Mariëtte Hamer begonnen zijn met het schrijven van een document op hoofdlijnen dat de basis moet worden voor onderhandelingen met meer partijen, zullen we voorlopig niet veel meer horen van de kabinetsformatie. Sterker: informateur Hamer mag bij de deur van Binnenhof 2 niet zomaar meer tussentijdse mededelingen doen. Over elke tussentijds verslag, zelfs aan de koning, moet ze eerst Kamervoor...
Jul 01, 2021•3 min
In de dikke stapel stukken bij het eindverslag van de informateur was één A4-tje het interessantst. Het verslag van het gesprek met de voorzitters van de Stichting van de Arbeid, Tuur Elzinga en Ingrid Thijssen. Die Stichting is het overlegorgaan van werknemers en werkgevers. Als zij het in tijden van crisis eens kunnen worden, is redding nabij. Het pregnantste voorbeeld is het Akkoord van Wassenaar uit 1982. Ook een A4-tje, waarop toen Wim Kok en Chris van Veen arbeidstijdverkorting afspraken i...
Jun 24, 2021•3 min
Zon stickeralbum is tekenend voor de inhoudelijke armoede waar de voormalige grote volkspartijen in beland zijn. Waar is het grote debat, de discussie over inhoud? Welke typische, herkenbare vertegenwoordigers die ideologisch nog ergens voor staan kunnen we nog spontaan noemen? Gelukkig hebben we de plaatjes nog! De afgelopen zaterdag uit het CDA vertrokken nummer 2 Pieter Omtzigt produceerde een lijvig document over zijn belevenissen in en met de partij. Het verhaal van iemand die ziek is, klon...
Jun 17, 2021•3 min
Baudet bedenkt steeds weer nieuwe varianten. Zo lanceerde hij onlangs ook al het idee om elke politieke partij een eigen provincie te geven. Dan kan na enige tijd worden vastgesteld wie zijn deel van Nederland het beste runt. Voor Forum heeft hij Groningen in gedachte, waarbij hij uiteraard het recht verkrijgt om het overgebleven gas te exploiteren. Het plan van Baudet doet me denken aan Jacobse en Van Es van de Tegenpartij. Die door Koot & Bie bedachte extreemrechtse volksjongens, goudeerli...
Jun 10, 2021•3 min
Dat zo progressief mogelijke kabinet van Kaag is een paradox waarvan D66-oprichter Hans van Mierlo zou smullen. Drie van de vijf partijen noemen zich progressief, maar VVD en CDA hebben binnen zon coalitie de meerderheid: 49 Kamerzetels tegenover 41. Bovendien kunnen VVD en CDA op moeilijke momenten in de Kamer steun verwachten van een rechtse meerderheid. Zó progressief kan dat kabinet dus niet zijn. En als er zoals nu alom gepredikt wordt straks weer alle ruimte is voor politiek debat in de mi...
Jun 03, 2021•3 min
Rutte heeft nergens last van. Hij wil het liefst kleine kabinetten. Zijn eerste ploeg telde slechts twaalf ministers. En hij ging verkiezingen in met een pleidooi voor het verkleinen van de Tweede Kamer van 150 leden naar 100. Fors uitbreiden is logischer: Nederland heeft naar verhouding het kleinste parlement van Europa. Volgens een rekensom die de grote staatsrechthervormer Thorbecke maakte bij het schrijven van zijn Grondwet van 1848, zou de Kamer nu 384 leden moeten hebben. Luister terug | J...
May 27, 2021•3 min
Het is paradoxaal. De politiek wil de greep terug op de maatschappelijke ontwikkelingen en is op zoek naar een nieuwe bestuurscultuur. Dus mag Mariëtte Hamer, de koningin van polder, de gesprekken leiden. De polder werd er tijdens de kabinetten Rutte vaak bijgehaald als de politiek grote beslissingen nog niet aandurfde. Inmiddels liggen er zo veel rapporten dat Hamer er voor de samenhang alleen nog maar een nietje doorheen hoeft te slaan. Luister terug | Jaap Jansen | De nieuwe bestuurscultuur m...
May 20, 2021•3 min
Ogenschijnlijk zou je denken: kan Europa ons dan helemaal niks meer schelen? Lezen we met Mark Rutte liever een boek over Chopin als de anderen de handen ineenslaan? Zo zit het gelukkig niet. Ook een nationaal herstelplan ontbreekt nog. En het een ligt in het verlengde van het ander. Luister terug | Jaap Jansen | Een nieuwe bestuursstijl? Kalm aan, zegt Sir Humphrey De paradox is dat Nederland misschien wel het meest Europagezinde kabinet krijgt sinds lange tijd. Informateur Herman Tjeenk Willin...
May 06, 2021•3 min
Dat was 1971. Een schoolvoorbeeld van dualisme. De regering regeert, het parlement controleert. In 1980 was Wiegel vicepremier en de sfeer heel anders. De jonge ambtenaar Herman Tjeenk Willink schreef dat jaar een rapport over regeren. Ik citeer: Bewindslieden hebben de neiging het parlement in zijn dagelijks functioneren eerder te beschouwen als een belemmering in hun pogingen om een samenhangend beleid te voeren dan als essentieel onderdeel van het politieke systeem. Luister terug | Jaap Janse...
Apr 29, 2021•3 min
Nu de Tweede Kamer zich opmaakt voor een dualistisch reveil en van regering en ambtenarij een nieuwe bestuursstijl vraagt, dempen de topambtenaren de verwachtingen. Ze schrijven hoe goed, gezien de omstandigheden, hun 120.000 ambtenaren hun werk eigenlijk doen. Terwijl de coronacrisis alle aandacht vraagt, is er gebrek aan geld en personeel; verouderde ICT en complexe wet- en regelgeving. En dan vraagt de politiek ook nog eens een forse bijdrage aan het herstel van vertrouwen in de overheid! Je ...
Apr 22, 2021•3 min
Tjeenk Willink dacht dat ze er in vier weken uit konden zijn. Voor Den Uyl schreef hij een tijdpad. Van politieke en economische oriëntatie naar een voorstel over grote hervormingen. Dan een regeerprogram inclusief departementale herindeling. Gevolgd door onderhandeling over regeerprogram (daar stond vijf dagen voor!). Tot slot zetelverdeling en personen. En als laatste punt, concluderend: Kabinet Den Uyl 2. Laten we het bij de 35-jarige Tjeenk Willink van toen houden op jeugdig optimisme. Dat k...
Apr 15, 2021•3 min
Een politieke greep naar de macht kan wel. Dat is wat we afgelopen week zagen. Sigrid Kaag van D66 en Wopke Hoekstra van het CDA aasden op het Torentje van Mark Rutte, maar ze werden er op 17 maart niet groot genoeg voor. Hun coup kwam toen Rutte voor de zoveelste keer en nu voor iedereen zichtbaar de waarheid niet sprak. Luister terug | Jaap Jansen | Het telefoonnummer dat nu uitkomst brengt De positie van Sigrid Kaag is versterkt. Uit de verkennersaantekeningen blijkt dat zij een voorkeur heef...
Apr 08, 2021•2 min
Sinds 2012 ontstond gewoonterecht. Toen wees de Kamer VVDer Henk Kamp aan als verkenner en in 2017 VVDer Edith Schippers. Na hun verslag mochten ze door als informateur. Aan Kamp werd Wouter Bos toegevoegd, Schippers ging solo verder en werd later opgevolgd door Herman Tjeenk Willink. Van de PvdA, maar als oud vice-voorzitter van de Raad van State van iedereen. En met formatie-ervaring sinds de jaren 70. Luister terug | Jaap Jansen | Eindelijk komt de droom van Wiegel uit: Een nationaal kabinet ...
Apr 01, 2021•3 min
Zodra de stembussen gesloten zijn begint voor echt gehaaide spelers van het politieke spel de campagne al richting de volgende verkiezingen. Vandaar dat VVD-leider Mark Rutte meteen een pleidooi hield voor praten met JA21. Dan kan hij later zeggen dat het aan hem niet gelegen heeft. VVD'ers die heel dicht bij Rutte staan, zoals Uri Rosenthal en Henk Kamp, deden de afgelopen dagen weinig moeite hun ergernis hierover te verbergen. Luister terug | Jaap Jansen | Regeren met de SP Rosenthal doorzag h...
Mar 25, 2021•3 min
Zon gamechanger heeft zich in de verkiezingscampagne van 2021 niet voorgedaan. Maar onder de radar blijkt ook nu het eerste grote televisiedebat bij RTL bepalend te zijn geweest. Sindsdien ging Rutte in de peilingen omlaag, Sigrid Kaag van D66 omhoog en wist het CDA met Wopke Hoekstra de juiste route niet meer te vinden. Lees ook | Jaap Jansen | De leegte rond Rutte voor de VVD De VVD is verguld met haar zetelwinst. Toch bleef voor Rutte zeker ook gezien de afbladdering van het CDA en andere mid...
Mar 18, 2021•3 min
Als je de VVD-verkiezingsspotjes mag geloven, denken veel Nederlandse Nederlanders er ook zo over. Niet dat de geïnterviewde gewone mensen nu zon fan zijn van Mark Rutte, maar hij heeft deze crisis toch goed gemanaged en het einde is nog niet in zicht. Dit blijkt ook uit interne peilingen die rondgaan op de Haagse burelen: zolang covid-19 nog niet achter de rug is, houden we het op Rutte. Zelfs de groeiende kritiek op het coronabeleid lijkt hem niet te deren. Hij doet het goed, zeiden veel onder...
Mar 11, 2021•3 min
Veel VVD-kandidaten voor de Kamer werken nu al op het Binnenhof in een ondersteunende functie. Maar goed dat lijsttrekker Mark Rutte ooit personeelsmanager was bij een pindakaasfabriek. Dat helpt als je een gering aanbod aan personeel optimaal moet inzetten. In de VVD hangt alles nu van hem af. Door in het Radio 1-debat zelf de aanval te kiezen, vermeed hij dat zijn kwetsbaarheid bloot kwam te liggen. Bij RTL leek Rutte nerveus, in peilingen verliest hij iets van zijn glans nu corona en crisisma...
Mar 04, 2021•3 min
