Op het terras van de ISVW praat Bart Geeraedts met filosofen Lisa Doeland en Wouter Kusters over de klimaatcatastrofe waar we ons op dit moment in bevinden. Beiden filosofen schreven er een boek over en beiden geven een gastcollege tijdens de cursusweek Klimaatfilosofie op de ISVW. Doeland meent dat wij mensen Pac-Mannen zijn geworden die met onverzadigbare honger de wereld oppeuzelen. We leven volgens haar in het afvaloceen, een tijdperk waarin de planeet inclusief onze lichamen veranderend zij...
Apr 03, 2024•46 min
Bart Geeraedts gaat in gesprek met intercultureel filosoof Renate Schepen en kunstenaar Seandy Achthoven. Eind april geven zij op de ISVW de filosofieweek Kunst, lichaam, context. Hierin zullen onder andere Latijns-Amerikaanse denkers als Sor Juana Inés de la Cruz en María Zambrano aan bod komen. Aan de hand van deze filosofen ervaar je tijdens de cursus je eigen gesitueerdheid in het westerse denken. Door filosofische teksten, maar ook door beeldende kunst, dichtkunst, of lichamelijke oefeninge...
Mar 29, 2024•41 min
Bart geeraedts heeft een gesprek met Suzanne Roes over De politiek van vruchtbaarheid. Steeds meer mensen willen geen kinderen: uit klimaatoverwegingen, door ongelijkheid of gewoon vanwege een ander levensplan. Maar als zij hun arts om sterilisatie vragen, wordt hun verzoek vaak afgewezen. Wie een persoonlijke beslissing wil nemen over ouderschap, krijgt te maken met de politiek van vruchtbaarheid. Wie mogen er kinderen krijgen? Wie moeten er kinderen krijgen? En wie vooral niet?
Mar 06, 2024•39 min
Karin Braamhorst schreef het prachtige boek Iconische iconen . In deze aflevering vertelt ze hoe diep verankerd deze kunstvorm is in de Russische cultuur, maar ook in die van Ethiopië. Contemplatie voor een icoon is een manier om in direct contact met God te komen. Een podcast vol kleurrijke verhalen, bijvoorbeeld over de relatie tussen diepgelovige kluizenaars en iconen, over Bob Marley en over de geur van heiligheid. Het boek Iconische iconen is uitgegeven bij ISVW Uitgevers....
Feb 29, 2024•38 min
We stapelen crisis op crisis, de mens lijkt een bedreigde diersoort te worden. Hoogste tijd daar wat aan te doen, en wel door anders te denken. Bransen stelt elf mentaliteitsveranderingen voor. De belangrijkste is de transformatie van heerser tot debutant. Het is tijd om onwetendheid als intellectuele deugd te omarmen.
Feb 13, 2024•43 min
Wat is dionysische chaos? Waarom is die verbonden met gevaar en verlies? Wat valt erbij te winnen? Maarten van Buuren is emeritus hoogleraar moderne Franse letterkunde aan de Universiteit Utrecht maar ook een begenadigd vertaler van Spinoza en Nietzsche. Van de laatste vertaalde hij Jenseits von Gut und Böse voor Boom Filosofie. Het gevaar jezelf te verliezen was overigens letterlijk aanwezig in het leven van Van Buuren. Over zijn bijna fatale afloop van een ketamine-experiment, vertelde hij in ...
Feb 05, 2024•39 min
Jan Flameling vertelt over de Franse filosoof Emmanuel Levinas (1906-1995). Volgens Levinas is het Leven gericht op genieting, maar juist daarom moet je iets doen aan het lijden van de ander, want ons bestaan is altijd in verbinding met anderen. Het gelaat van de ander doet een appèl op ons, het wijst ons op onze verantwoordelijkheid ten opzichte van diegenen die kwetsbaar zijn. Levinas vertelt niet wat je moet doen, maar wel dat je iets moet doen.
Jan 29, 2024•43 min
Florian Jacobs is uitgever van de ISVW uitgeverij. Aan het eind van 2023 maakte hij een reis naar Oekraïne op uitnodiging van PEN Ukraine. Dat deed hij samen met drie andere auteurs, Manon Uphoff, Lisa Weeda en Jaap Scholten. Zij bezochten er plaatsen die zware littekens dragen van de oorlog met Rusland. Maar ook plaatsen die de hoop op een vrijere toekomst levend houden. Een gesprek.
Dec 31, 2023•34 min
Het leven als reis met Bas Nabers Bart Geeraedts schuift aan bij Bas Nabers voor een gesprek over levensfilosofie. Nabers legt uit hoe filosofie aan de ene kant met begrippen inzicht kan geven in het leven, maar aan de andere kant moet je de filosofie ook altijd blijven toetsen aan datzelfde leven. In februari start Nabers' basiscursus Het leven als reis. Aristoteles vergeleek filosofie met navigatiekunst. Je moet je op je levensweg telkens afstemmen op de gegeven situatie, de filosofie kan daar...
Dec 19, 2023•38 min
Bart Geeraedts heeft op de ISVW een gesprek met Michel Dijkstra en Lucas den Boer over de cursus Tienduizend Poorten. Oosterse levenskunst. De uitdrukking Tienduizend poorten komt uit het Chinese Boeddhisme en wil zeggen dat er oneindig veel wegen zijn om het pad van de levenskunst te volgen en verlichting te vinden. Daarom gidsen Michel Dijkstra en Lucas den Boer je langs de hoogtepunten van de Chinese, Indiase en Japanse levenskunstfilosofie. In de podcast zoomen ze in op het eerste weekend va...
Dec 07, 2023•31 min
Bart Geeraedts in gesprek met Gerard Boter en Floris Leest. Zij schreven het boek Leven als stoïcijn. Of niet? De stoïcijnse filosofie is ongekend populair in Nederland. Ze is dankzij haar heldere wijsheden een welkom toevluchtsoord voor wie een levensfilosofie zoekt. Maar heeft deze antieke filosofie wel echt wat te bieden aan ons eenentwintigste-eeuwers? In gesprek met elkaar onderzoeken classicus Gerard Boter en ervaringsstoïcijn Floris Leest de zin en onzin van de stoïcijnse filosofie. Kunne...
Nov 15, 2023•44 min
Ieva Rocena en Ed Weijers over filosoferen met kinderen en jongeren Bart Geeraedts gaat in gesprek met Ed Weijers en Ieva Rocena. Zij vertellen over de opleiding Filosoferen met kinderen en jongeren. Hoe leer je kinderen in gesprek met elkaar kritisch naar hun eigen vooronderstellingen en die van anderen te kijken? Door veel in de praktijk te oefenen tijdens de opleiding help je kinderen een routine opbouwen van leren luisteren en kritisch en fantasievol nadenken. Dat heeft een positief effect o...
Oct 22, 2023•44 min
Filosoof en neerlandicus Carolien van Welij interviewde voor haar boek Wat denken doet meer dan honderd mensen over de betekenis van filosofie voor hun leven. Ze vroeg aan kunstenaars, dichters en wetenschappers over een moment waarop filosofie hun leven veranderde. Een rouwproces, scheiding, onvervulde kinderwens, identiteitscrisis, depressie: in momenten van grote of kleine nood kwamen zij op hun pad een filosoof tegen. Die ontmoeting bracht troost, verzoening of moed. De interviews zijn eerde...
Oct 17, 2023•23 min
Bart Geeraedts ging tijdens de open dag op de ISVW in gesprek met Dries Boele over filosofie en levenskunst: het zelf en de ander. Levenskunst gaat over de zorg voor zichzelf. Maar wat verstaan we eigenlijk onder dat 'zelf'? En wat betekent 'trouw zijn aan jezelf'? Daarnaast heb je ook altijd te maken met de ander, gewild of ongewild. De ander is geliefd en gehaat, soms onbegrijpelijk, maar onontbeerlijk. Wat is de rol van die ander in je leven? Van 3 t/m 7 januari 2024 zal Dries Boele de cursus...
Oct 09, 2023•32 min
Bart Geeraedts schuift aan bij Roel Meijvis, filosoof, schrijver, theatermaker en Camus-kenner. Zijn boek De glimlach van de aarde. Het voelende denken van Albert Camus, verscheen bij ISVW Uitgevers. Meijvis vertelt in deze podcast over de grote thema's in Camus' werk en legt uit wat het voelende denken precies betekent. Sommige zaken kun je niet beredeneren, maar wel lichamelijk ervaren. Dat geldt bijvoorbeeld voor de mens in opstand. Een mens in opstand zegt nee tegen iets. Achter die nee gaat...
Oct 05, 2023•44 min
Erik Pool was tot 2021 topambtenaar bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en werd na het toeslagenschandaal programmadirecteur Dialoog en Ethiek voor de hele Rijksoverheid. Hij schreef in 2021 het boek Macht en moed om het werk van de overheid moreel sterker te maken. In zijn nieuwste boek, het Macht en moed praktijkboek geeft hij adviezen en methoden om de inzichten uit zijn eerste boek toe te passen. In de vorm van dialoog, reflectie en tegenspraaktechnieken kunnen ambtenaren hie...
Sep 18, 2023•49 min
Joan de Ruijter is docent filosofie en schreef de young adult-roman Whatever it takes. De Ruijter maakte deel uit van de syllabuscommissie voor het eindexamen-thema 2024: 'DE VRAAG NAAR DE MENS IN RELATIE TOT TECHNIEK EN WETENSCHAP'. Whatever it takes is een verhaal over topsporter Natália (18) die koste wat het kost de top wil bereiken in het vrouwenwielrennen. Haar verhaal raakt aan thema's als sport, techniek en de relatie die de sporter kan ervaren met diens menselijk lichaam....
Sep 06, 2023•40 min
Emeritus hoogleraar filosofie en Hannah Arendt-kenner Dirk de Schutter legt Arendts belangrijkste thema's uit. Aan bod komen onder andere de begrippen arbeiden, werken en handelen en de banaliteit van het kwaad. En wat maakt een politiek leider totalitair? Kortom, De Schutter laat nog maar weer eens zien hoe relevant Arendts werk vandaag de dag is. Deze podcast is een voorproefje van de Summerschool De grote thema's van Arendt die plaatsvindt van 28 augustus t/m 1 september bij de ISVW.
Jul 26, 2023•46 min
De zestiende-eeuwse filosofen Niccolò Machiavelli en Michel de Montaigne lijken nogal van elkaar te verschillen. Machiavelli is de strategische politiek denker en Montaigne de teruggetrokken kasteelheer die prachtige essays schrijft. Maar als je met Machiavellikenner Tinneke Beeckman en Montaigne-expert Alexander Roose de levenswijsheid van beide humanisten onderzoekt, ontdek je verrassende overeenkomsten. Van 16 t/m 20 augustus verzorgen Tinneke Beeckman en Alexander Roose de Summerschool Leven...
Jul 09, 2023•44 min
Socrates ging de straat op en stelde voorbijgangers vragen die hun gedachtes ontregelden. Net zoals Socrates willen Ariane van Heijningen en Ingrid Geerts in organisaties met ontregelende vragen een filosofische blik aanwakkeren. Dat begint met het stellen van de vraag: wat is jouw blikveld binnen deze organisatie? Want het kan zijn dat bepaalde zaken daarbuiten vallen. Juist bij terugkerende problemen gaat het erom in gesprek te gaan, alleen zo kom je erachter wat vaak impliciete regels en aann...
Jun 13, 2023•39 min
Bart Geeraedts reist af naar het strand van Egmond voor een gesprek met Renate Schepen. Ze promoveerde op een studie naar interculturele filosofie en begeleidt deze zomer de Summerschool Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse filosofie bij de ISVW. In haar denken staat de vraag centraal hoe we recht kunnen doen aan verschillende bronnen van kennis. En hoe komt het dat we zo weinig horen over niet-Westerse filosofie? Want door kennis te maken met filosofieën uit Afrika en Latijns-Amerika wordt ons den...
Jun 12, 2023•39 min
Zo sprak Zarathoestra is waarschijnlijk Nietzsches meest gelezen, maar minst begrepen boek. Het boek komt uit het midden van zijn meest productieve periode, is een mix van verhalend proza, redevoeringen en gedichten en is overvol van metaforen, meer of minder verborgen verwijzingen en experimenten met de taal. Bart Geeraedts in gesprek met Paul van Tongeren
Jun 07, 2023•47 min
Verouderingsdeskundigen en transhumanisten zouden het liefst onze sterfelijkheid opheffen. Eerst minstens honderd jaar in gezondheid leven en dan snel en pijnloos de wereld te verlaten. In werkelijkheid begint de aftakeling kort na ons pensioen en duurt zo'n vijftien jaar. Wat betekent dat voor hoe we ons verhouden tot die laatste levensfase? Hebben ziektes en aftakeling betekenis omdat ze ons voorbereiden op de dood? Is de zorglast van de laatste levensfase nog op te brengen als de hele samenle...
May 17, 2023•45 min
Broeikasgassen, we blijven ze maar uitstoten. De natuurlijke koolstofkringloop kan de immense hoeveelheid CO2 niet meer opnemen en vastleggen: het proces van de fotosynthese dat hiervoor zorgt, is daar niet op toegerust. Landschapsarchitect Erik Kaptein stelt voor om de effectiviteit van de fotosynthese met genetische aanpassingen te vergroten. Dat brengt niet alleen de oplossing van het wereldvoedselprobleem binnen bereik, maar ook die van de klimaatcrisis.
May 05, 2023•38 min
Een gesprek over hoe de schrik over de naderende klimaatcatastrofe bij mensen wortel schiet. Een zoektocht naar verbanden tussen psychologie, psychiatrie, filosofie en actie! Wouter Kusters is filosoof, taalwetenschapper en schrijver, maar werd vooral bekend door zijn gelauwerde boeken over waanzin en filosofie. Aanleiding tot dit gesprek is Kusters' nieuwste boek 'Schokeffecten', zijn pleidooi voor ontspoord denken en 'duurzaam alarmisme' aangaande het klimaat.
Apr 13, 2023•47 min
Een misdadiger verdient straf. Dat spreekt vanzelf. Ons strafrecht is volledig gebaseerd op deze aanname. En de wil om te straffen is diep in onze maatschappij verankerd. Rechtsfilosoof Clara Wichmann (1885-1922) zet een streep door dit argument. Als we werkelijk begaan zijn met het verminderen van misdaad, dan moeten we kijken naar de oorzaak van de misdaad. Dan zal blijken dat elke rechtsstaat haar eigen misdaad voortbrengt. Wichmann ontmaskert het vermeende recht tot straffen als diepgewortel...
Mar 31, 2023•43 min
Trots op je kind, trots op het vaderland, trots op je huidskleur, trots op je voetbalclub, trots op jezelf. Aanleidingen genoeg om jezelf op de borst te slaan. Filosofe Martha Claeys schreef over deze gevoelens een boek: Trots, De filosofie van een emotie . Zij onderzoekt de positieve en negatieve kanten van trots. Want dit gevoel van welbehagen kan er ook voor zorgen dat je jezelf overschat of dat je te lang vasthoudt aan je eigen gelijk. Een gesprek over de veelkantigheid van deze emotie....
Feb 27, 2023•36 min
Er leeft een neuroot in ons allemaal: iedereen past afweermechanismen toe om met kleine en grote problemen om te gaan. Ze bepalen hoe we reageren op situaties en de taal die we gebruiken. Wanneer beginnen we die mechanismen te gebruiken? Welke maskers zetten we in ons dagelijks leven op? Zijn die mechanismen altijd goed? Saskia Kalb, auteur van De gelukkige neuroot (ISVW Uitgevers, 2022), geeft de neuroot zijn welverdiende opwaardering in de ISVW podcast....
Feb 16, 2023•37 min•Season 1Ep. 64
Is capitalist freedom true freedom? In her book Free (Allen Lane, 2021) Lea Ypi shows that freedom is not a term that we can take for granted. Ypi treated us to a lecture at the ISVW Estate on the 16 January 2023. Couldn't come? Or do you want to relive the night of the lecture? Listen to the ISVW podcast! | Is kapitalistische vrijheid echte vrijheid? In Vrij (De Bezige Bij, 2021) laat Lea Ypi zien dat het begrip vrijheid niet vanzelfsprekend is. Ypi was op 16 januari 2023 te gast op Landgoed IS...
Jan 20, 2023•56 min•Season 1Ep. 63
Wanneer is een mens gek? Heeft wetenschap wezenlijke betekenis? Ziet God alles? Het zijn vragen die lezers van Gerard Reves meesterwerk 'De Avonden' nog altijd bezighouden. Mathieu Berteloot, auteur van 'We zijn vanmiddag ongewoon diepzinnig' (ISVW Uitgevers, 2022), spreekt ter gelegenheid van 100 jaar Gerard Reve over 'De Avonden' in de ISVW podcast. Een onmisbare aflevering als je van Reve houdt.
Jan 13, 2023•46 min•Season 1Ep. 62
