Van machthebbers tot middenklasse; steeds meer mensen lieten in de 15de en 16de eeuw een portret van zichzelf maken. Ieder onderdeel werd geregisseerd: gezichtsuitdrukking, symboliek, houding, achtergrond en kleding. Waar voor de een schoonheid het belangrijkste was, wilde de ander gezag uitstralen. Maar bovenal zegt ieder portret ons: Vergeet me niet! In deze aflevering gaat presentator Janine Abbring in gesprek met conservatoren Matthias Ubl en Friso Lammertse over de opkomst van het renaissan...
Oct 01, 2021•19 min
Twee grote, scherp gesneden vlakken, eentje blauw, de ander geel. Een soort rechtopstaand, gevouwen schilderij. Het is het beeld Yellow Blue van Ellsworth Kelly, deze zomer voor het eerst in Nederland te zien in de tuin van het Rijksmuseum. Wat maakt het zo fascinerend? Mag je een beeld als Yellow Blue zo maar overschilderen? En welke band had Amerikaan Kelly met Europa en Nederland in het bijzonder? Experts Carel Blotkamp en Ludo van Halem praten erover met Janine Abbring. Ellsworth Kelly (1923...
Jun 25, 2021•27 min
Cupido, Amor, l’Amour Menaçant. Drie namen voor een van de favoriete marmeren beelden op de afdeling 18de eeuw van het Rijksmuseum. Het is een herkenbaar beeld voor menig bezoeker: de ondeugende blik van het jongetje met de pijlenkoker in zijn linkerhand, die op het punt staat iemand stiekem met liefde te raken. Presentator Jörgen Raymann spreekt over de maker van het beeld en over de opdrachtgever, met senior conservator beeldhouwkunst Frits Scholten. Wil je weten hoe het werk eruitziet? Ga naa...
Jun 16, 2021•23 min•Ep. 43
Een rossige baard, blauw colbert en stadse hoed. Menig bezoeker zal meteen het gezicht van de beroemde schilder Vincent van Gogh herkennen in het portret dat in deze aflevering wordt besproken. De schilder maakte dit portretje op karton in Parijs, de plek waar Van Gogh enkele jaren woonde met zijn broer Theo. Presentator Jörgen Raymann spreekt met senior conservator 19de-eeuwse kunst Jenny Reynaers over het bijzondere leven en werk van Vincent van Gogh. Wil je weten hoe het werk eruitziet? Ga na...
Jun 02, 2021•31 min•Ep. 42
De absolute topstukken van het Aziatisch Paviljoen van het Rijksmuseum zijn twee – meer dan levensgrote – houten tempelwachters. Met hun expressieve ogen en afwerende handen is hun taak in één oogopslag duidelijk: ze houden het kwaad buiten. Presentator Jörgen Raymann spreekt met Hoofd Aziatische Kunst Menno Fitzki over de vele diepere betekenissen van deze twee imposante beelden. Wil je weten hoe het werk eruitziet? Ga naar: Twee tempelwachters, anoniem, ca. 1300 - ca. 1400 - Rijksmuseum en Twe...
May 19, 2021•21 min•Ep. 41
August de Sterke, keurvorst in Dresden, wilde voor zijn 18de-eeuwse paleis een dierentuin van porselein. Vogels, apen en andere zoogdieren, allen levensgroot én levensecht. Een wonderlijke opdracht, omdat in Europa nog niet was ontdekt hoe porselein wordt gemaakt. In Dresden lukte dat wel en het resultaat van die porseleinen dierentuin is deels aanwezig in het Rijksmuseum. Jörgen Raymann spreekt over een van deze dieren, een aap met snuifdoos, met Hoofd Toegepaste Kunst Femke Diercks. Wil je wet...
May 05, 2021•30 min•Ep. 40
Wie in het Rijksmuseum vooral schilderijen en sculpturen te zien, wacht een grote verrassing op de afdeling 20ste eeuw. Een van de meest imposante collectiestukken is daar te zien: het gevechtsvliegtuig FK 23 Bantam uit 1918. Jörgen Raymann spreekt met conservator Ludo van Halem over het ontwerp en de maker en stelt de belangrijke vraag: hoe krijg je een vliegtuig op de derde verdieping van een museum? Wil je weten hoe het werk eruitziet? Ga naar: FK 23 Bantam, Frits Koolhoven, 1918 - Rijksmuseu...
Apr 21, 2021•23 min•Ep. 39
In deze serie Favorieten bespreekt presentator Jörgen Raymann met een expert van het Rijksmuseum een favoriet van het museum én het publiek. Het is een van de meest geliefde werken op de Eregalerij: het Melkmeisje van Vermeer. Wat dit werk zo geliefd maakt vertelt directeur van het Rijksmuseum Taco Dibbits, in gesprek met Jörgen Raymann. Wil je weten hoe het schilderij eruitziet? Ga naar: https://www.rijksmuseum.nl/nl/rijksstudio/kunstenaars/johannes-vermeer/objecten#/SK-A-2344,0 De podcastserie...
Apr 07, 2021•37 min•Ep. 38
Hercules Segers, een kunstenaar die zijn eigen tijd ver vooruit was. Zelfs Rembrandt was groot fan van zijn werk. Maar zijn naam is niet zo bekend als grote andere 17de-eeuwse meesters. In deze aflevering van In het Rijks spreekt met Janine Abbring met senior conservator prentkunst Huigen Leeflang over Segers' werkwijze aan de hand van een sprookjesachtige prent: de bemoste boom. Ga voor de catalogus van Segers volledige werk naar: https://www.rijksmuseum.nl/nl/onderzoek/bestandscatalogi/works-b...
Dec 16, 2020•27 min•Ep. 37
In het Rijksmuseum staan twee manshoge vazen in 17de-eeuws Delfts blauw aardewerk, geproduceerd voor het hof van Mary Stuart. Zo zeldzaam, dat er nog maar enkele exemplaren van bestaan. In deze aflevering van In het Rijks praat Janine Abbring met hoofd toegepaste kunst Femke Diercks over de kunst van het bloemschikken en Delfts aardewerk als kopie van 'het magische' Chinese porselein. Ga voor een afbeelding van de bloedpiramides naar: https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken/objecten?q=bloempiramide...
Dec 02, 2020•29 min•Ep. 36
Het enorme schilderij dat in deze aflevering centraal staat werd door de familie van de Nederlandse bevelhebber Maerten Harpersz Tromp besteld om hem te herdenken. Het is er een in een reeks van schilderijen van zeeslagen. De maker, Willem van de Velde, maakte de werken op een heel bijzondere manier. Niet alleen lijken de schilderijen grote gravures, want ze zijn gemaakt in pen en inkt, maar hij ging ook zelf met een bootje naar de zeeslagen toe om voorbereidende tekeningen te maken op het water...
Nov 18, 2020•21 min•Ep. 35
Rembrandt, Vermeer, Frans Hals: bekende namen uit de collectie van het Rijksmuseum. De naam Magdalena de Passe is voor velen een onbekende naam. Toch vindt junior conservator prentkunst Manon van der Mullen dat haar naam op de lijst van hoogtepunten in het Rijksmuseum hoort. Janine Abbring spreekt met haar over de mens, kunstenaar EN ondernemer Magdalena de Passe en over wat slaapmutsjes daar precies mee te maken hebben. Meer weten? Ga naar rijksmuseum.nl/podcast De podcastserie in het Rijksmuse...
Nov 04, 2020•21 min•Ep. 34
Je kent dat wel: terug van een reis zit je telefoon of camera vol met honderden foto’s. Bij Ed van der Elsken was dat niet anders. Alleen dan analoog, op fotorolletjes. Met zijn vrouw Gerda van der Veen ging Van der Elsken in 1959 op wereldreis, 13 maanden lang. Wat kwam hij tegen? Waar ging hij op af? En dan: hoe maak je er een indrukwekkend fotoboek van? Want dat is Sweet Life . Als je nu een exemplaar wil kopen, dan kost je dat al snel zo’n 200 euro. Wat maakt dit boek zo fantastisch? Janine ...
Oct 28, 2020•27 min
Een kroon met fluweel, versierd met stenen. Hij lijkt op veel andere kronen, maar deze heeft een bijzonder verhaal. Hij is namelijk door de Engelsen gemaakt voor de vorst van Ardra, een West-Afrikaans koninkrijk. Met dergelijke diplomatieke smeermiddelen poogden de Engelsen (maar ook de Nederlanders) de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen te bevorderen. De kroon werd veroverd door Michiel de Ruyter en kwam nooit bij de koning terecht. Doreen van den Boogaart vertelt in haar gesprek met Janine...
Oct 21, 2020•21 min•Ep. 33
Een 17de-eeuws bronzen beeld van 22 miljoen euro ontdekken op een binnenplaats in Oostenrijk? Dat is de droom van iedere kunstliefhebber. Conservator beeldhouwkunst Frits Scholten spreekt met Janine Abbring over dit beeld, dat door kunstkenners van veilinghuis Christie's werd ontdekt, de maker Adriaen de Vries en over hoe het Rijksmuseum op spectaculaire wijze dit topstuk wist te verwerven voor de collectie. Wilt u meer weten? Ga naar rijksmuseum.nl/podcast De podcastserie in het Rijksmuseum is ...
Oct 07, 2020•32 min•Ep. 32
In 1980 onderzochten archeologen graven van Nederlandse mannen die in de 17de eeuw op of nabij Spitsbergen waren overleden: walvisvaarders en arbeiders van de traankokerijen. Dankzij deze opgravingen beschikken we over een grote collectie kleding van werkmannen, die uniek is voor Europa. Kleding die men niet zo snel in musea zal vinden, omdat werkmanskleding langdurig werd gedragen. Pas na eindeloze reparaties werd dergelijke kleding weggegooid. De opgravingen waren een bron van nieuwe inzichten...
Sep 23, 2020•24 min•Ep. 31
De beroemdste portretten die Rembrandt schilderde zijn natuurlijk de levensgrote portretten van Oopjen en Marten. Het pasgetrouwde echtpaar liet zich afbeelden in hun rijkste kleding, maar hun welvaart is ook af te lezen aan de sieraden die Oopjen draagt. Dat diamanten in de 17de eeuw al een bijzonder luxegoed waren, bespreekt Janine Abbring met restaurator en conservator juwelen Suzanne van Leeuwen Wil je meer weten? Ga naar rijksmuseum.nl/podcast De podcastserie in het Rijksmuseum is powered b...
Sep 09, 2020•22 min•Ep. 30
Liefde, verlangen en de dood. Verschillende thema's die voorkomen in een album met tekeningen dat Gesina ter Borch samenstelde in de 17de eeuw. Tekeningen die zij zelf maakte, maar ook tekeningen van andere leden uit de talentvolle familie Ter Borch. Een heel bijzonder inkijkje in het dagelijkse leven van een talentvolle vrouw en familie. In deze aflevering 'bladert' Janine Abbring door dit album, met conservator tekeningen Ilona van Tuinen. Wil je meer weten? Ga naar rijksmuseum.nl/podcast De p...
Aug 26, 2020•22 min•Ep. 29
Pieter Saenredam: een 17de-eeuwse Nederlandse kunstenaar die alleen maar kerkinterieurs schilderde. Hij nam hiervoor een mathematische aanpak, in een compositie van vlakken en eenvoudige rechte lijnen. Saenredam bepaalde voor ons het beeld wat we hebben van de Nederlandse 17de-eeuwse kerk, maar we kunnen ook niet meer naar dit werk kijken zonder te denken aan moderne kunstenaars als Piet Mondriaan of Jan Schoonhoven. Hoe dat precies in elkaar zit, hoor je in deze aflevering waarin Janine Abbring...
Aug 12, 2020•20 min•Ep. 28
Als je door de zalen over de 17de eeuw in het Rijksmuseum loopt, kom je vrouwen tegen met kanten kragen, behangen met kostbare juwelen, in de mooiste jurken. Rijke vrouwen. Soms staan ze alleen op een schilderij, vaak ook samen met hun man en hun gezin. Een van die vrouwen is Cornelia van Nijenroode (1629-1692?). We zouden haar nu een activistische feminist noemen, maar in haar eigen tijd werd ze ‘ontembaar’ genoemd. Zij streed voor een recht dat pas veel later zou worden ingevoerd: handelingsbe...
Jul 29, 2020•24 min•Ep. 27
Kunstenaars maken zelfportretten, dat is op zich geen nieuws. Maar hoe maak je een zelfportret in beschilderde witte klei, als je niet weet hoe je kruin eruitziet? De beeldhouwer Gregor van der Schardt deed precies dat in een zelfportret van ongeveer 23 centimeter hoog. Een levensecht beeld, maar dan half zo klein. Janine Abbring praat in deze aflevering met senior conservator beeldhouwkunst over de vindingrijkheid van Van der Schardt, hoe hij zijn gelijkenis wist te vatten en wat dit beeld heef...
Jul 15, 2020•24 min•Ep. 26
Lucas van Leyden: hij deelt niet alleen zijn geboorteplaats met de grote meester Rembrandt, maar was ook een grote inspiratiebron. Hij leefde ruim een eeuw voor Rembrandt en was een waar wonderkind. In het prentenkabinet van het Rijksmuseum wordt een bijzondere tekening van Lucas van Leyden bewaard, die hij op 16-jarige leeftijd maakte. Op de tekening is een jongeman afgebeeld. Is het een zelfportret? Of een studie voor een schilderij? In deze aflevering spreekt Janine Abbring met conservator te...
Jun 24, 2020•23 min•Ep. 25
Wanneer je in het Rijksmuseum door de zalen met kunst uit de middeleeuwen en renaissance loopt zie je veel portretten van invloedrijke mensen. Ze hebben een belangrijke overeenkomst: ze zijn allemaal wit. Met één uitzondering: er hangt een klein schilderijtje met een portret van een Afrikaanse man. In deze aflevering spreekt Janine Abbring met junior conservator Stephanie Archangel over dit portret. Wie was deze man? Hoe werd er naar hem gekeken? En hoe kijken we nu naar dit portret? Wil je meer...
Jun 10, 2020•26 min•Ep. 24
In deze aflevering spreekt host Janine Abbring met conservator tekeningen van het Rijksmuseum Ilona van Tuinen over een zeldzame 15de-eeuwse tekening van Maria met kind. Wereldwijd zijn er nog ongeveer 600 tekeningen uit de late middeleeuwen bekend. Het Rijksmuseum bezit er ook een aantal. Vaak weten we heel weinig van deze tekeningen. Door wie zijn ze gemaakt? Met welke functie zijn ze gemaakt? Waar zijn ze gemaakt? Door heel goed te kijken, te vergelijken met andere tekeningen, en door aanvull...
May 26, 2020•21 min•Ep. 23
Toen Isabella van Bourbon in 1465 haar man Karel de Stoute achterna reisde, kon ze niet voorzien dat ze de eindbestemming nooit zou halen. Na haar overlijden werd haar lichaam begraven in de Michielsabdij van Antwerpen. Tien jaar later liet haar dochter Maria van Bourgondië een praalgraf voor haar moeder maken. Rondom dat graf stond 24 kniehoge bronzen beelden. Tien van die bronzen beelden zijn tegenwoordig te zien in de zalen 'middeleeuwen en renaissance' van het Rijksmuseum. Via omzwervingen w...
May 13, 2020•31 min•Ep. 22
In 2020 vieren we 75 jaar vrijheid. In deze bonus-aflevering staat een symbool van deze viering centraal: de bevrijdingsrok. Een verhaal over feest, herinneringen aan dierbare overledenen en levenslessen uit de oorlog. In deze aflevering spreekt journalist en podcastmaker Mijke van Wijk met junior conservator geschiedenis Marion Anker over het ontstaan van de bevrijdingsrok en met Annemie Boissevain, die haar bevrijdingsrok schonk aan het Rijksmuseum. Op rijksmuseum.nl/podcast vind je meer infor...
May 05, 2020•26 min
In de nacht van 19 november 1421 brak een dijk door vlakbij Dordrecht. Een grote watersnoodramp ten gevolg. Een groot deel werd onbewoonbaar. 80 jaar later lieten inwoners van het overstroomde dorpje Wieldrecht een altaarstuk maken om deze ramp te herinneren. Twee panelen van deze St. Elisabethsvloed zijn onderdeel van de collectie van het Rijksmuseum en laten zien hoe Nederland al in de vroege 15de eeuw omging met de strijd tegen het water. Janine Abbring spreekt met senior conservator geschied...
Apr 29, 2020•28 min•Ep. 21
De vroegste gravure in Europa werd in de 15de eeuw niet door een prentkunstenaar gemaakt, maar ontstond in de werkplaats van een zilversmid. Zij waren immers al gewend om te snijden in metaal. Het afdrukken van de afbeeldingen op papier was slechts een kleine stap. Een nieuwe Europese kunstvorm was geboren en het markeerde het begin van het reproduceerbare beeld zoals we dat nu kennen. In deze aflevering spreekt Janine Abbring met senior conservator prentkunst Huigen Leeflang over de vroegste gr...
Apr 15, 2020•24 min•Ep. 20
Middeleeuwen en renaissance: gebedsnoten De wereld in een pingpongbal, zo zou je het voorwerp in deze aflevering kunnen beschrijven. De allerkleinste houtsnijwerken in het Rijksmuseum zijn te zien in de allereerste zalen die je als bezoeker betreedt. Het zijn gebedsnoten, grootse kunst op minuscuul formaat. Host Janine Abbring spreekt met senior conservator beeldhouwkunst Frits Scholten over deze hele kleine beeldhouwwerkjes: hoe ze gemaakt zijn, door wie ze gemaakt zijn en waar ze voor dienden....
Apr 01, 2020•28 min•Ep. 19
Een nieuwe generatie ambitieuze kunstenaars aangevoerd door de briljante schilder Caravaggio en de geniale beeldhouwer Bernini schudde in de eerste decennia van de 17de eeuw de ingedutte stad Rome wakker. In deze aflevering spreekt Janine Abbring met schrijver Ilja Leonard Pfeiffer, wiens hoofdpersonages in zijn laatste roman Grand Hotel Europa op zoek gaan naar een verdwenen schilderij van Caravaggio, en conservator Frits Scholten over de beeldhouwkunst van Bernini en waarom hij zijn leerlingen...
Feb 09, 2020•25 min•Ep. 18
