Shackleton á Discovery

you

Færasta viðsjárverðasta hafsfæði heims hefur það verið kallað. Það versta jafnvel. Það er Vettelhaf við Suðurskuttslandið. Það er blega 30 miljóna ferkilometra hluti suður Íshafs. eins og risastór flói austur af suðurskauts skaganum sem á landakortinu tegir sig upp úr hvítu flæminu í áttað suður Ameríku. Vettilhaf er lagt þéttum ís allan ásins ring, stórum borgarísjökum, þar er alltaf kallt.

og oft illviðir að samt og allt þetta gerir það verkum að fólk er sjaldan á ferðum vettilhaf. Það er afskekt jafnvel á mælikvarða suðurheimskautsins. Núfubakarnir, Pardus selitnir og Adelí mörgjarsitnar sem þrýfast vel í þessu harðneskulega umhverfi fá þó af og til mennska gesti. eins og í februar og mars 2022. Þegar stór, rauður og hvítur ísbrjóttur undir suður afrískum fána, essa að Gúlias 2, sildi í Vettelhaf með teimi vísinda. tækni og æfintýra fólks frá ymsum löndum í norðri.

Þetta var ekki fyrsta ferð að guljast tvö í Vettelhaf skipið meðal háþróðustu heimskautaskipa sögunar. Þrætti þetta völundarhús borgarís líka 2019. Tilgangur ferðarinnar þá var vísindalegur að rannsaka veðurfar, hafstrauma, stöðu íssins og áhrif loftlagsbreytinga sem gætir í Vettelhafi sem annarstaðar. En þremur árum síðar var skipið komið aftur í Vettelhaf og lengra inn flóan en áður í allt annars konar erindakjörðum.

Með í förhöfðu skipverjar fjarsstýrðan Kaufbát, Sap Sabertooth græju sem oftast er notuð í oljuvinnslu á sjó sjaldnar lengst suður við heimskötsbaug. sem þeir sendu djúfti niður í hér kaldaðan Tæra Ísaf aftur og aftur. Og loks 5. mars 2022 kom í ljós í gegnum myndavélar kabotsins af 3008 metra dýpi út úr myrkrinu þar sem skipverjar á að guljas tvö leytiðu að.

Það var skipskrokkur úr timbri í merkilega góðu ásíkomulegi með að veið að þá voru hundrað og sjö ár síðan skipið kvarf ofan í djúpið í november 1915. Nafn skipsins enn vel læsilegt á skuttnum stórum stöfum Endurance. Eitt frægasta skip í sögu heimskautakönnunar var loksins fundið.

Sagan af leiðangri Bretans Ernest Shackleton á skipinu Endurance í Vettelhaf við Suðurskautslandið er einn af góðsagnakendustu hetjusugum heimskautakönnunar á Suðurhjara og má kannski segja að hún marki einskonar endalok þess tímabil sem nefnt hefur verið hetjuöld suður heimskauta könnunar. sem hófstílok 19. aldar og náði hápunkti með kapplaupi Bretans Skotts og Norðmannsins Amundsen á Suðurpólin sjálfan 1911 áður til umfyllunar hér í þessum þætti.

Leiðangur Endurance kom á eftir afrekum og rakförum þegar Skots og Amundsens þegar búið var að sigra Pólin en saga leiðangur sinns hefur þó ekki orðið síður lífseg. Skipið sjálft Endurans lék þó í rauninni ekki sérlega stórt hlutverk í frægasta hluta þeirra sögu, þeim hluta sem hófst. þegar Endurance kvarf ofan í dýpi Vettelhafs í november 1915. En áður en við komum að því skulum við kynnast personum og legendum.

Í Kilkega, grætnisveit í Kilder sístlu á Írlandi um 50 km suðvestur af Dublin. Fættist þann 15. februar 1874 Ernest Henry Shackleton, annarssonur hjónanna Henrys og Henriettu Shackleton. Faðirinn var af ennsku bergi brotin. Forfæðirinn Abraham Sackleton, kvekari frá Yorkshire í norður Englandi, hafði sest að og stopnað drengjaskóla á Írlandi á fyrir hluta átjöndualdar.

En þegar Ernest fættist 150 árum síðar höfðu sjakkultónatnir sagt skilið við kvekaratrú og snúið aftur til ensku kirkjunar og heldu en tengslum við gamla landið England. Faðir drengsins Henry Sackleton hafi gert sér vonir um feril í breska hernum en þótti ekki hafa heilsu til og hófði búskap í Kilkea þar sem Ernest fættist og sleit barnskónum í sveitinni.

Hann var uppútækisamur piltur, sagði samtíða fólk síðar, sjálfs örugur og keikur, nokkuð stríðin og naut þess án efa að alast upp í írskri sveit. þar sem samfélagið var ekki alveg eins stíft og þrúandi og í borgum og bæjum á Englandi þarna á Viktoríutímanum. Sjákultón fjölskyldan var ekki sérlega illa stæð en það voru engu að síður erfiðir tímar í írskum landbúnaði þegar Ernest var fimmára brást kartöflu uppskeran enneina ferðina og hungursneið skalla.

á Írlandi. Þessi var sérstaklega slæmi vestur hluta landsins einmitt þar sem Sjakulton fjölskyldan bjó. Henry, faðir Ernest, bráð þá búi og flutti með fjölskyldunar til dyplinar þar sem hann las læknisfræðin kominn á færtugsaldur og 1884 Ernest. Tíu ára snyrðu þau heim til Englands og settu staði Sittenham í suðaustur lundunum þar sem Henry Hofstörf sem heimilislæknir. Á Englandi var Ernest áfram nokkuð fyrirferðamikill drengur.

Hann gekk í ágæta en ekki fínustu skólana, var enginn sérstakur námsmaður en hafnaði því sjaldan að komast í slag eins og einn skólabróður hans orðaði það síðar. Ernest skar sig líka dálítið úr þar sem hann talaði ennskuna með írskum hreim. Hann var stoltur af írskum uppruna sínum til æfi loka. Henry, pappi, vildi að næst elsti sonur sinn feta því hans eigin fótspor og yrði læknir.

Það var ólíklegt, táningnum Ernest döði leittist í skólanum og allar skólabækur, hvort sem það var latína, ljóðlist eða landafræði. En lá þessi staði yfir drengjablöðum með æsilegum sögum af sjóorustum, skipsköðum og ævintýrum á heimshöfunum. Og hann var ungur þegar hann ákvað sjálfur að fara á sjóin. Henry, faðir hans, fjálst á það. Fjölskyldan átti ekki fyrir skólagjöldum á skólaskipi Breska sjóhersins en pappi hjálpaði Ernest að fá sína fyrstu stöðu á skipi.

16. ára í april 1890 lagði Ernest Shackleton upp í sína fyrstu sjóferð um borði kaupskipinu Houghton Tower frá Liverpool til Valparaisó í Tíli. Sjakulton velti því síðar fyrir sér hvort faðir hans hefði vonast til þess að fyrsta sjóferðin sem óbreyttur sjómaður, erfiðisvinna og volk erði til þess að losa hann við grillur um sjómennsku sem æfist það. Svo fór ekki. Ernest Shackleton sildi heimshöfin á Houghton Tower og fleiri kaupskipum næstu árin.

Hann kunni engar vel við lífið á sjónum og reyndist agaðri sjómaður en hann hafði verið námsmaður. Í brefum til vina sinna hnyggslaðist hann nokkuð á drikkju kollega sinna og hvenna fari í landi, hann stundaði korugt. Sjákultón varð raunar þekktur fyrir að vera sífælt með nefiðnir í bók, varð sérstaklega ljóðaunandi en las allt sem að kefti kom.

En þarfir utan var hann gladbeittur, góður sögumæður og almennt vel liðinn af kollegum, bæði almennum sjómönnum og yfirmönnum. Hann vann sig örugglega upp. og var 1898 komin með skipstjóraréttindi 24 ára eftir 8 ár á kaupskipum. Sama ár fekk hann stýrimannstöðu á áætlunarskipi sem fór reglulegar ferðir milli Southamton og höfðaborgar í Suður-Afriku með póst og farþega. Þetta var stöðugvinna. Hann var vinsæll meðal kollega og farþega og komst oft heim til fjölskyldu sinnar í lundunum.

En kannski ekki beint það æsilega sjómannslíf sem hann hefði séð fyrir sér sem strákur. Shackleton var þarna farin að stíga í vangin við konu. Emilí Dorman í tíðum brefaskriftum Karlmaður ætti að leggja sig allan fram til að ná því lífsmarkmiði sem hann hefur sett sér Ég finn að þetta er satt En hvað geti ég gert ef að það að leggja mig allan fram dugar ekki að mínumati til að ná því markmiði? Emily Dorman var vinkona systur hans. Hún bjó nálægt sjakkultón fjölskyldunni í Sydenham.

Hún var sex árum eldri en Ernest og hafði þegar hafnað fjölda vonbyðla en hann gekk á eftir henni og var heillandi og þau hrifust kvort af öðru. Og þegar Shackleton var í leifi heima í lundunum sumarið 1900, fór hann að þreyfa fyrir sér hjá föður hennar, vel stæðum lómanni, um að byðja um hönd, Emily. Fadirinn Charles Dorman var efins. Shackleton var vissulega í örugri, ágætri stöðu en hann var ekki orðin skipstjóri og hann þjænaði engin ósköp en þá.

Tjál Stórmann fór fram á að eigin maður dóttur sinnar geti séð fyrir henni og það sómasamlega. En þetta sama sumar 1900 var Shackleton líka farin að leggja drögað nýjum ferli. Hann ætlaði sér að verða eitthvað miklu meira en bara stýrimadur á pústskipi.

Það er nokkuð á reiki hvenar Ernest Jackleton fór að hugsa af alvöru um landkönnun á heimskautasvæðum. Í viðtali saðist hann sjálfur hafa verið á siglingum milli New York og Gýpraldar, einhvern tímann undir lóknýtjándu aldar, þegar hann dreymdi að hann stæði í stafni skips á miðju Atlantshafi og stemdi í norður. þá hafi hann orðið þess fullvis að hann myndi eitt daginn standa á öðrum korum pól í arðkringlunar. Ég hét sjálfur mér því að eitt daginn myndi ég fara til lands ís og snjóa.

og halda áfram og áfram þar til í kæmið að öðrum pól jarðarinnar að enda þess ás sem jarðnötturinn mikli snýst um. Skips félagar Shackleton sem þetta leiti sögðu að hann hefði verið orðin virkilega leiður á eins leitri rútínunni á kaup og póstskipum. leiður á hægum gangi ferilsins, hann var komin með skipstjóraréttindi en ekkert skip en hann hafi áhyggjur af því að hans bestu og þróttmestu ár væru hreinlega að líða hjá.

Þegar búastríðið brast á í sunnanverðri Afriku síðla árs 1899, sildi Ernest Jackleton í eina ferð enn þangað söður á farþegaskipi sem ferjaði 1200 breska hermenn að berja. Sjákultón sérmærandi og skemmtilegur sem ævinlega slói gegn hjá ungu dátunum. Einum lautinant kynntist hann ágætlega Cedric Longstaff. Faðir hans, Lóelin Longstaff, var auðjöfur og hann var einmitt aðal styrtaraðli leiðangur sem þá var verðað undirbúa alla leið á suðurskautslandið.

Þarna var öld landkönnunar á suðurheimskauti rétt að hefjast. Belgist skip Belgika hafði silt suður eftir 1897. Festi Hafís, Vestanmegin, Suðurskaut Skagans og Leðungursmenn meðal annars normaðurinn Róald Amundsen og bandaríski læknirinn Fredrik Kukk. orðið fyrstir til að verja vetri á suðurheimskauti fastir um borðið skipinu. Það var svona frekar ömurleg vist fyrir þá. Ég bendi á fyrir þátt í ljósisögunar.

En freknir af belgíska leiðangrinum urðu til þess að ebla áhuga margraðum heim allan á þessu torfæra og dularfulla svæði jarðarinnar. Vonbráðar var farið að skipuleggja ferðir á suðurskautið í Fraklandi, Þýskalandi og Svíþjóð. Bretar gáttu ekki látið sitt eftir liggja og konunglegu bresku náttúru og landfræðifélaginn á samt breska sjóhernum voru líka farin að skipulegja mjög metnaðarfullan rannsóknarleðungur suður.

Það dugði ekkert hálfkák. Þetta er því fyrsti opinberi leiðangur Breta á suðurskautið í um 60 ár. eða frá því að kaffteinninn James Clark Ross kortlagði Ísrönd Suðurskautslandsins árunum 1841-43. Síðan þá höfðu raunar afar fáir við á ferli á þessum slóðum yfir leitt. Ernest Sækulton fylgdist með þessum undirbúningi og vildi vera með. Þarna var komið æfintýri við hans hæfi og leið til að skapa sér nafn og komast til meðdorða.

Í gegnum lautinandinn sem Sjakuldon hafði kynst í hermanaferðinni til Suður-Afriku, tókst honum sumarið 1900 að fá fund með auðjöfrinum föður hans Lúalinn Longstaff. Í vonum að tryggja sér plási í leiðangrinum. Það reyndist auðsótt sjakkultón var samfærandi. Hann sendir enda líka inn formlega umsókn sem vitnaði um umfangsmikla reynslu hans á sjó og meðmæli yfirmanna en mestu skiptið að lokum að Longstaff kifti fyrir hann í spotta.

Ernest Sjákultón 27. fekk stöðu þriðja stýrimanns um borðið í rannsóknarskipinu Discovery sem 7. august 1901 sildi af stað frá Breskri höfn. til langt valar lengst í suðri. Hve langrar dvalar var ekki ennvíst. Það var lítið vitað um hvað byði bretana þar síðra. Áður en hann lagði af stað hafði Ernest Shackleton logs formlega beðið lögmannin Charles Stormann um hönd dóttur hans Emily. Svarið fengi hann ekki fyrir en við heimkomum eftir einhver ár en hann bað Emily að býða sín.

Æðstimaður á Discovery og aðstimaður legungursins var breskur sjóherfóringi, bara sex árum eldri en sekultón. og hafði enga reynslu af heimskötaferðum, ekki frekar en lang flestir leðungursmenn svo sem, maður að nafni Robert Falcon Scott. Mennirnir um borði Discovery voru sumir úr sjóhernum eins og skott en aðrir úr kaupskipaflota Bretta eins og Sjakulton.

Og því ekki vanir þeirri miklu stífni sem engendi sjóherrin og stjórnunar stíl skotts. Því urðustundum árekstrar um borð. Sjákultón þreyfst þó ágætlega á Discovery. Hann var leipur í samskiptum við hvort heldur stífa yfirboðara og breyta sjóliða. Vinsæll þó sumum þættu stöðu í brandarar hans og sögur sem líklega voru að stórum hluta lega sögur. Lítið eitt perandi.

En Shackleton var ekki bara grínari, hann var orðinn mikill unnandi ljóða og litteratúrs og fór gjarnan með hendingar úr eftirlætis kvæðum sínum og rætti bókmentir af áfergju við aðra skipverja. Það hafði raunar verið eitt af verkefnum Sjakkultons áður en lagt var af stað að safna bókum í bókasafn Discovery og líka Búningum og hárkollum svo mennirnir getur sett upp leikþætti um borð til að lífuga upp á dimman hverstægin söður við heimskötsbögg.

Á Discovery voru líka vísindamenn af ýmsum sviðum. Það voru konunglegu bresku vísindafélaginn sem skipulogðu leiðangurinn. Og markmiðið með honum ekki síst að koma vísindamönnum í land og upp á ísbreiðuna miklu til að gera ymsar vísinda og vettvangsrannsóknir. og kannaland sem enn var að svo miklu leiti alveg óþekkt. Discovery syldi til nýja sjáland svo þaðan lengra einlega beinti söður og var komið að ísbreiðunni miklu við austanvert suðursköldslandið í Ársbyrjun 1902.

Sumir skipverjar á diskofarím rituðu þá í dagbækur sínar, hástemtar, lýsingar og næstum yfir náttúrulegu landslæginu sem blasti við mikil fenglegri, hvítri ísbreiðunni, þvernífti. Fjöldum fjöldum í fjarska, dularfullri byrtum. Sjakulton, þó hann væri ljóðaunandi, var ekki svo skáldlegur sjálfur og játaði það raunar í dagbúksinni. að tilþrifamiklar staðarlýsingar væru ekki hans sérgrein.

Þetta voru svipaðarslóðir og brettin Ross hafi verið á ferðum 60 árum áður og þau fáu örnefni sem yfirleitt voru á landakortinu báru þess merki. Í februarbyrjun sildi Discovery inn í Mack Múrdó sund sem Ross hafi nefnt svo eftir einum undirmanna sinna og þar var skipið umlugt hafís. Það hafði verið ákveðið að leifa skipinu að festast og verja vetri í ísnum rétt eins og belgarnir höfðu gert.

Í makk Múrdósundi fundu diskofri menn litla víki á getu vari fyrir veðri og vindum rétt við rætur tilkomum miklu fjallana tveggja sem Ross hafi nefnt eftir skipum sínum. Erebus og terror og þar í víkinni er þið höfð vetursetta.

Næstu mánuðum yfir dimman og tilbreytingalítin suðurheimskötsveturinn vörðu leiðangursmenn meðal annars við ýmsar rannsóknir og mælingar. Til þess voru þeir júkomnir en líka til að æfa sig úti á ísnum í þjálfun, sleðahunda og skíðagöngu. Það stóði úr líka til að kanna landið og ferðast upp á ísbreiðuna miklu sem blasti við í suður átt frá bækistöðum þeirra.

Og skott leiðungustjóri hafði fyrir brottfur ráðfært sigviðin helsta frömuð heims í heimskötaferðum, normanninn Frithjóf Nansen, sem mælti innilega með bæði skýðum og hundum til allra ferðalaga. með þungar byrðir á köldum og snjóþungum slóðum. Þetta reyndist þó mesta bastl. Það var engin með reynslu af sleðahundarextri um borði Discovery. Hundarnir voru engir gælu kvuttar eins og breytarnir áttu að venjast að heiman heldur snarýllir og sífælt að slást.

Eins vissi engin almennilega hvernig ætti að bera sig að á skýðunum og því gáðust flestir breytana snemma upp á að reyna. Sjákultón þar á meðal sem lísti því yfir með eins konar stolti eftir eina byltuna að hann væri allra lélegasti skýðamaðurinn á til skoferi. Þrátt fyrir að skott hefði ákveðið að taka ráðleggingum nansens með opnum hug var meðal breyta almennt lítil trú á gagnsemi bæði skýða og sleðahunda.

Þetta var ruggl bara og betra að notast við tvo jafnfljóta og breska þrjósku og þrautsegu. Þeir urðu samt að komast upp á lægið með að ferðast yfir ísinn. Því Scott var þarna búin að ákveða að honum negði ekki að gaufa bara við vísindarannsóknir þarna við ströndina. Heldur vildi hann ferðast miklu miklu lengra suður inn í ókannað. og helst af öllu komast á sjálfan Suðurpólin, þann goðsagnakenda stað sem engin vissi í raun hvað hefði að geima eða hvernig væri að komast ángað.

Hafist var handa við undirbúning leiðangur sá suður á bóin þegar veður færið að myldast með vorinu, þó lengst af væri margt á huldum hvernig skott hugsaði sér að slíkur leiðangur yrði. Yfirmaðurinn var ekki mikið fyrir að deila áformum sínum með undirmönnum fyrir það varð algjörlega nöðsynlegt. Ekki færi hann þó einn. Diskofrið hafi verið fjóra mánuði í Ísnum, tilkyndis gott að þeir eru tveir sem reyndu að komast á suðurpólin, hann sjálfur og læknir leðungursins, maðurannabni Edvard Vilsson.

Wilson sjálfur var undrandi og efins með þetta. Hann hafði meiri áhuga á að sinna vísindastörfum um borð í skipinu. Sérstaklega var hann áhuga samur um mörgæsir. en að bauðlast eitthvað í kulda og snjó úti í óvissuna. En Scott vildi hafa lækni með í föref eitthvað kem upp á og vil sonvar ekki að stöðu til að neyta. Læknirinn vildi þó helst að þeir færu þrýr, það væri enn örugara.

Og hann vissi að það var einn maður um borði Discovery sem var öðrum fremur að krepera úr aðgerðarleysi og vildi endilega koma með Ernest Shackleton. Hann yrði að fá að komast með maðurinn. Og skott félst á það. Kanski félst skott á það því Wilson læknir hafði ekki orð á einu sem hann grunaði um Shackleton. Ennskýrski stýrimadurinn var glaðbeittur og orkumigill en stundum var eins og úr honum færi skindilega allur vindur. Hann varð móður við minnstu árenslu, hóstaði og hóstaði.

Læknirinn Wilson hafði áhyggjur af þessu skrifaði hann í bréf til konusinnar á Englandi sem hann gæti ekki sent fyrir en löngu síðar en hann sagði þetta engum öðrum.

Róbert Falcon Scott, Edvard Wilson og Ernest Shackleton lögðu af stað í suður eftir langan heimskautavetur um borðið Discovery annan november 1902. Eitt af síðustu verkum Sjákultons var að skrifa bref til Emily sinnar sem hún fengi bara í hendur kæmi hann aldrei aftur. Elskuleg, ég vona að þú þurfir aldrei að lesa þetta. En ástin mín...

Ef þú farið þetta bref, myndu vita að elsku ég þinn yfirgaf þennan heim með allt hjarta sitt tilengar þér. Mína síðustu hugsanir verðum þig, ó, elsku hjarta mitt. Ég fer með litla mynd af þér söður og andlitið verður með mér til síðustu stundar. Elskan mín, ekki sirkja mig. Því þetta var heiðursvinna og ég hef lagt mitt litla af mörkum til þekkingarinnar. Elskan, það eru miljónir þarna úti sem aldrei munum fá slíkt tækifæri.

Vittu enn og aftur að ég elska þig af öllum hug og eins heitt og kona getur verið elskuð. Þinn elskuji, Ernest. Þeir voru þrýr með fimm sleðadreklaðana vistum og útbúnaði 750 kíló og nítján sleðahunda. Annar flokkur tólf manna með sleða og hunda fór þó með þeim í byrjun til að ferja nokkur hundruð kílo í viðbót fyrsta spölin upp á ísbreyðuna. Þannig töldumennirnir sig hafa vistir til 13 vikna ferðalags gætu jafnvel komist á suðurpólinn og tilbaka gengi allt að úskum.

Skott undirstrikaði þó að þetta væri umfram allt könnunarleiðangur, það væri alls ekki víst að þeir kæmust alla leið á pólinn, en það engin leið að segja hvers konar aðstæður byðu þeirra þegar nær dró honum. Fyrst var það þó aðalega hvít auðun svo langt sem augað eigði. Fyrstu dagana gekk ágætlega, hundatnir voru óðir og uppvægir að hreyfa sig og drógu sleðana einlega of hratt. Mennirnir höfðu valla undan fótgangandi í snjónum.

Á kvöldin hreyður við þeir um sig í tjaldi og lásu bók Darvinn sem uppruna tegundana upphátt hver fyrir rannan fyrir svefnin og stundum heilu dagana þegar það var svo mikil hríð að þeir eru þau að halda kyrru fyrir. 12. november 1902 voru þeir komnir á 7800. breyttarkráðu söður 50. mínútu. Það var lengra suður en norskur könnuður Karsten Borsgrefing hafi farið í leiðangri í Ársbyrjun 1900 og því lengra suður en nokkur annar maður til þessa.

Um svipað leiti sneri fyldarflokkurinn til baka heim á Discovery og Scott Wilson og Shackleton voru einir eftir á ísbreyðunni. Þá fóra þingja stróðurinn. Það var sumar á suðurskauti og snjórin var svo mjúkur að sleðar menn og hundar sukkun yður. Það var bölvað erfiði að ösla áfram. Einan tveggjavikna voru hundarnir ordnir uppgefnir og streytust á móti öllum skipunum. Mennirnir kunnu ekkert með sleðahunda að fara.

Og svo fengu hundarnir aðalega harðfisk en ekki þá fytum miklu fæðum sem þið þurftu til að geta unnið í þessu rímkalda umhverfi. Fyrstu dagana höfðu þremenningarnir yfirleitt komist meira en 15 km á dag en þegar komið var fram í setni hluta november eftir þrjár vikur á ferðalagi voru þeir heppnir eða náðu 6-7. Það var að verða ljósta þeir kæmust alls ekki alla leið á Pólin sem var í mörg, mörg hundruð kilometra fjarlægð en þeir voru þó alltjönd að fara um ókannaðar lendur.

20. november. Ó jæja, við dröttumst áfram og áfram þar til við höfum komist að öllu því sem við getum hér á þeim tíma sem við höfum. Þetta er einstök reynsla. Hægt en öruglega eru við að komast að lindamálum þessa undursamlega staðar. Sjákvöldtón var jafnan ekki margordur í dagbókarskrifum sínum í suðurferðinni. 2017. Nóambir Fórum ekkert í dag. Mikið snjófók. Hundarnir eru uppgefnir og þurfa kvíld. Bara tvær máltir í dag til að spara mat. Lásum bara darfinn í hátægismatinn.

Förum af stað með hundana með fullaðna sleða. Komunst bara eina mílu. Örðum að halda áfram með helming sleðana og koma svo aftur að sækja hina. Ofmikill snjór fyrir hundana. Oft urðu þeir að ferja þungasleðana svona, fara með einn nokkurn spöl, snúa svo aftur og sækja næsta og svo framvegis og svo framvegis og voru því stundum að ganga þrjá eða fleiri kilometra fyrir hvern kilometra sem þeir komust í raun áfram. Þá verkið þið í fætutna, kalda fingurna og eiginlega allstaðar.

Sjakkultón var líka komin með þennan þráláta hósta sem hann virtist ekki geta hrist af sér. Draga og draga og reka og reka frá því við vöknum og fram að háttatíma. Ég er frekar þreyttur. og hás eftir rópin á hundana. Þeir voru með skýði meðferðis eins og normaðurinn Nansen aði mælt með en kunnu ekkert á þau og gáfust upp í hvert sinn sem þeir reyndu svo að skýðin lágað mestu óhrifð á sleðunum. Um miðjan desember eftir meira en mánuð á ferðalagi voru þeir einungis komnir um 160 km í söður.

Það var farið að ganga talsvert á matarbyrðir þeirra þó svo að þeir skömmtuðu sér sífelt minna og áttu alls ekki nóg til að vega upp á móti striti þeirra dag eftir dag. Hungrið svarf að þeir hugsuðu stanslust um mat. Dagbókarfæslur Shackultons voru þarna bara ymsir matréttir sem hann létt sig dreyma um. Steigt brauð í andafittu með salti og pipar. Þikk brauðsneið löðrandi í gildu sírópi. Porterhouse steak með lauk og mikilli sósu.

Stórst sallat með ávöxtum og græmmeti. Nautasteik með stökkri purru, bleita brauð í sósunni. Heitar og stökar nýbakar þríhyrningsbökur með heitri sulltu innan í, heil hrú af þeim og skál með rjóma. Wilson Læknir var líka farin að taka eftir ummerkjum skirbjús í þeim öllum, liðverkir og bólgur í tannhóldi. Þarna var enn ekki vitað nákvæmlega hvað orsakaði Skirbjú. Ferskmeti var talið hjálpa en það var lítið af því á boðstólum hjá þremenningunum á Ísnum.

Á jóladag 1902 var hlýtt í veðri, mennirnir þrýrgerðu vel við sig í mati tilöfni dagsins og Sjákultón dró upp krukku af plómubúðingi sem hann hafi falið í sokk og sparað allan þeðan tíma. Þeir voru þá orðnir fullvissir allir um að þeir væru með skirbjú og kæmust ekki á suðurpólinni í þetta sinn, raunar ekki mikið lengra en þetta. Í suðvestri sáu þeir móta fyrir háum fjallgarði sem þeir kæmust ekki að kanna.

Þegar þeir tjölduðu meðjandag 32. desember voru þeir komnir á áttugustu og aðra breytargráðu suður 15. mínútu, allir þrýr orðnir mjög vegburða og ákvaðu að fara ekki mikið lengra. Það voru enn meira enn 800 kilometrar á sjálfan pólinn. Heldur haska sér aftur til skips meðan þeir höfðu enn heilsu til. Fyrst vildi skott þó fara bara örlítið lengra í söður.

Það var leðilegt veður og sáralítið skikni en síðdegis þegar búið var að slá upp tjaldi ákvað skott samt að fara af stað og reyna að komast bara aðeins lengra í söður á skýðunum. sjá eitthvað meira, bara eitthvað. Hann tók Wilson lækni með en Shackleton varð eftir í tjaldinu. Scott og Wilson fóru svo 3-4 km en Í svo litlu skikni að þeir þurftu að fálma sig tilbaka í tjaldið og sáu sannlega ekkert markvert.

En þeir höfðu allavega komist aðeins lengra í suður, áttugust og aðra gráðu 17. mínútu reiknaðist þeim til. Á síðari árum hafa margir velt fyrir sér hvers vegna Shackleton fór ekki með í þennan litla síðasta skíðarleðangur. Varla þurfti mann til að passa tjaldið þeirra á sleðana. þeir voru jú að öllum líkindum al einir þarna uppi á ísbreiðunni. Einn kenningin er að skott hafi þarna verið orðið svo illa við undirmann sinn Shackleton.

að hann vildi sinnja honum um heiðurinn af að taka þátt í nýju suðurfararmeti þeirra Vilsons. Herfóringin skott og ólíkindatólið sjakkultón voru mjög ólíkir personleikar og þeim gatt og hafiði lent saman og samband þeirra átti svo síst eftir að skána.

En kannski var Sjakulton þarna orðin svo veikburða að hann treysti sér ekki lengra eða félagar hans treysti honum ekki til þess. Allavega. 13. og 1. desember á síðasta degi ársins 1902 hófst heimferðin. Þeir eru þau að flýta sér ef vistirnar áttu að næja þeim allaleið heim í Discovery. Hundarnir voru ekki lengur til neinskakns. Einn var orðin svo veikburða að um tíma dróu mennirnir hann á sleða en ekki öfugt. Áður en kvutti var svo sendur náðarsamlegast á við feðra sinna.

og var það fæðu fyrir félaga sína. 14. januar var sjakkultón orðin mjög veikburða. Gómurinn stokkbólkin, greinilega skirbjúur langt komin. Og hann var andstuttur og hóstaði blóði. Vilsson læknir hafið þungar áhyggjur. Allir leiðangurs menna og discovery höfðu gengist undir læknisskoðun áður enn þeir fengu plássum borð. Nauðsynlegt að vera við góða heilsu fyrir erfiða ferð á hjara veraldar sem kannski er því mörg ár. Allir það er að segja nema Ernest Shackleton.

Hann hafði verið á sjó þegar gengið var frá ráðningu hans og hann því aldrei skoðaður af lækni. Hefði hann farið til læknis er möguleiki á að hann hefði aldrei fengið að fara með. Þykir benda til þess að sjakkuldón hafi þjáðst af einhverjum sjúkdómi, kannski asma, mögulega hjartveiki. En á heimferðinni var Sjákultón alltjönd eiginlega bara til trafala. Hann gatt ekkert dregið lengur og skott og vil sonur þú að sjá um sleðana á meðan hann skjögur að þið áfram við hliðera.

Sjákultón sjálfur eitti ekki mörgum orðum í veikindi sín í eigin dagbók, skammaði sín kannski fyrir að vera byrði á þreytum félögum sínum. En Wilson Læknir var farin að óttast að Sjákultón hefði það kannski ekki af alla leið aftur á Discovery. En hann böðlaðist áfram og þeir. Logs þegar líðið var á janúar fór mennirnir að eiga landslag sem þeir könnuðust við, fjöllin við Magmurtósund, Erebus og Terror. Reykjarslæða lættist upp úr Erebus sem er virt eld.

fjall. Það voru bara örfávar dagleðir eftir en í lok hverstags var sjakkultón algjörlega örmagna barðist svo um á nætturna og hóstaði blóði. Eitt kvöldið refjaði hann upp löngu síðar, heyrði hann velsson kvísla að skott að mögulega myndi hann ekki lifa til morguns. Gerði hann þó og loks að morgni 3. februar skröngluðust þremenningarnir síðasta spölinn niður af Ísbreyðunni í litlu víkina þar sem Discovery Bayð í Ísnum.

Þeir hafðu verið á ferðalægi í 93 daga og samtals ferðast meira en 1500 kilometra það er með öllum ferðum þeirra fram og tilbaka með sleðana. Þó þeir hefðu í raun og veru ekki komist sérlega nálægt suðurpólnum, höfðu þeir komist lengra suður en nokkrir áður höfðu gert. Mennirnir á deskofari skreittu skipið með fánum, hrópuð hurra og sungu. Svo var slegið upp þryggja rétta vislumáltíð, söður förunum til heiðurs, súpa, lambakjöt og plómubúðingur.

Þetta var alltof mikið fyrir Ernest Shackleton sem dróð sig í hlé strax eftir súbuna og fór að hvíla sig.

Þegar þremenningarnir komið niður í litlu víkina við Magmúrdó sund, sáu þeir ekki aðeins ið Ísilaða Discovery heldur var komið annað skip utar í sundinu þar sem Ísinn var minni. Það var Brest Barkskip Morning komið til fundar við skott og menn hans. Discovery var enn pickfast og skott hafi ákveðið að verja öðrum vetri þar síðra. Það var enn nógu að gera.

Morning var komið með vistir, póst og slatta af nýliðum í leiðangursliðið til að taka við af þeim sem vildu komast heim frekar en þreya þarna annan vetur. Það voru nokkrir búnir að fá nóg og buðu sig fram til að fara heim með morning. Ernest Shackleton hafði engan hug á að fara heim. Nokkrum dögum eftir heimkomu í Discovery, kvíld og næringu var hann allur að hressast. Annar læknir um borðurettsinald Kotlitz skrifaði upp á það.

Kollegi hans Wilson var miklu lengur að ná sér eftir ferðina. En enguða síður skott skipstjóri ákvað að Ernest Shackleton, þrið því stýrimæður, var í of tæpur til helsunar og skildi sendur heim með morning. Shackleton var súr. Hann var ekki búinn að fá nóg og vildi ekki láta senda sig heim eins og hvern annan sjúkling. En við skott var það ekki tautað. Fyrsta mars 1903 flutti sjakkult honn fökkur sínar um borð í morning.

Fallegur dagur en sorglegur. Því dag hefur gaf ég heimili mitt og alla þá vini sem eru mér eins góðir vini og ég mun nokkuð tíma neignast. Ég get ekki skrifað mikið um þetta en það snerti mig meira en ég get líst þegar mennirnir komu upp á þylfar og hrópuðu fyrir mér þrefalt húrra. Æ, það er erfitt að þurfa að fara og fara áður en verkinu er lokið. og sérstaklega að skilja þá sem eftirverði ég er áfram kalda og dimma dagana. Morning lagði af stað degi síðar stendvar norður til Nýjasjólands.

Ernest Shackleton hafði alls ekki fengið sig fullsattan á Suðurskautslandinu.