Şehirden kırsala göç, şehrin lağvedilmesi ve gıda aktivizmi.... #HavadanSudan'da bu hafta Sezai Ozan Zeybek ve Hilal Alkan'ın konuğu 'haysiyetli bir çıkış arayan kadın' “Defne Koryürek”. İstanbul'dan Mutluköy'e uzanan etkileyici bir hikaye...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan #HavadanSudan’da toprağın işgali ve yok edilişini ele alıyor: "Canlı bir varlık olan toprağın insan faaliyetleri nedeniyle yok olmasının bedeli çok ağır. Avrupa’daki kimya endüstrisi 2015’te 319 milyon ton kimyasal üretti; bunun 117 milyon tonu doğrudan çevreye zararlı..."
Sezai Ozan Zeybek bu haftaki Havadan Sudan’da eğitim sistemini ele alıyor! Zeybek: ”Diploma enflasyonu yaşanıyor. Diplomasızlığın bedeli ağır! Fakat çoğu kişi eğitimini aldığı işi bile yapmıyor...”
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan konukları İlayda Tunca ile Subsqu sanat inisiyatifinin !!! ve daģdaģa projeleri üzerinden sanatla harmanlanan çevre mücadelesini konuşuyorlar. Konukları İlayda Tunca ‘Subsqu’ inisiyatifi üzerinden madencilik, ormansızlaştırma ve termik santrallere karşı verilen sanatsal mücadelelerini anlatıyor.
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan, #HavadanSudan’da “Ende Gelände“ gibi kitleselleşen iklim hareketleri üzerinden çevre mücadelesinin farklı protesto örneklerini ve biçimlerini konuşuyor. "Tarih sadece barışçıl eylemlerle değişmedi. Diğer eylemlerin gölgesi altında kalmış başka mücadeleler de vardı. İklim mücadelesinin temek talepleri duyulmadığı zaman aktivistler başka yollara başvurabiliyor."
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan'la Havadan Sudan'da bu hafta "Antibiyotik x Probiyotik" yaklaşımdan bahsediliyor: Yaşamın yönetilmesi çabası: Irkın saflığından söz eden Naziler insanları yok ederken bir yandan da tam tahıllı ekmeklerden ve doğal tarımdan bahsediyorlardı. Probiyotik yaklaşım, insan olmayan varlıklarla yeni işbirlikleri kurma çabasından ibaret. Yaşamı zenginleştirmeye yönelik bu çabanın ticarileşme riski var..."
İnşaat sektörü etrafında oluşan ikincil piyasalar. İnşaat atıkları, molozlar, çıkmacılar, geri dönüşüm, hafriyat kamyonu cinayetleri... Konuk 1: Şehir plancısı Deniz Öztürk Konuk 2: Mimar Onur Ceritoğlu
Türkiye ve dünyada bir bölgeyi temizlemek için gözden çıkarılan “başka” bölgeleri kirletme geleneği... Sezai Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bugünkü Havadan Sudan’da Nejla Demirci’nin Gündoğdu belgeseli üzerine konuşuyor. Nehirleri kirletmenin ekolojik sonuçları ve insan sağlığı üzerindeki etkileri...
Kalkınmacılık söyleminin ardında kalkınmayı engellemeye yönelik bazı engeller var. Bu 1. dünyanın 3. dünya ile mücadelesinin bir parçası.
Katledilen çevre aktivistleri, sıcalık rekorları, yangınlar, karbon salınımı, termik santraller, çekirge istilaları, kuraklık, seller...
Hayırsız Ada laneti, Danimarka’da öldürülen 17 milyon vizon, kuş gribi, domuz gribi, Covid 19, endüstriyel hayvancılık...
Bu haftaki Havadan Sudan'da Sezai Ozan Zeybek ve Hilal Alkan, konukları Fransız Bilimsel Araştırma Grubu'ndan araştırmacı Sezin Topçu ile dünyada endişe yaratan "nükleer" kavramını, nükleer çevre felaketlerini ve bu alanda faaliyetleri konuşuyor.
Patates dünya tarihini nasıl değiştirdi? Ozan Zeybek & Hilal Alkan: "7 yıl savaşlarında Prusya patates sayesinde ayakta kalmayı başarıyor. 2. Dünya Savaşı’nda Hyde Park patates tarlasına dönüştürülmüş, Avrupa’daki diğer birçok park gibi. İspanyollar, G. Amerika’daki kolonilerde zorla çalıştırdıkları 160 bin yerliyi patatesle beslemiş. Bugün İngiltere-İrlanda arasındaki gerilim 1845’te İrlanda’da 1 milyon kişinin ölümüne yol açan patates kıtlığı sürecine dayanır..."
Havadan Sudan’da bu hafta; Paraguay’daki soya ve pamuk üretimi ışığında toprak mülkiyeti, ormansızlaştırma, değişen hükümetlerin farklı politikaları, toprak reformu ve monokültür tarım meseleleri tartışılıyor.
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan’da konukları Mine Tekman ile birlikte denizlerdeki plastik, mikroplastik ve çöp meselesini ele alıyorlar. Deniz biyologu Mine Tekman, denizlerdeki mikroplastik ve çöp sorununun çözümü olmadığını vurgularken bu meselenin hayvanlar ve diğer canlılar açısından olumsuz sonuçlarını değerlendiriyor.
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan’da konukları -Mekanda Adalet Derneği’nin kurucularından- Sinan Erensu, “Kaz Dağları-Kirli Altın” raporunu detaylarını ve Türkiye’de son yıllarda artan madencilik faaliyetlerini çevresel sonuçlarıyla ele alıyor.
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan programında konukları deniz biyoloğu ve çevre aktivisti Mert Gökalp ile Türkiye ve dünyada deniz ekosistemlerinin yok edilişini ele alıyor.
Sezai Ozan Zeybek, bu haftaki Havadan Sudan'da bir önceki nesil ve günümüzün ekonomik koşulları ve hayallerini ekolojik boyutuyla Kerim Rota'nın "Barış ve Sinem'in orta direk olma hayali" yazısı üzerinden değerlendiriyor...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan programında Karadeniz’de bulunan doğalgazı iklim değişikliği ekseninde değerlendirirken; fosil yakıtlar tarihinin ulus devletlerle ilişkisini anlatıyor. "İktidar bir PR çalışması olarak kriz vurdukça müjdeler veriyor! Doğalgaz çıkarma meselesini iklim değişikliğini göz ardı ederek bir “müjde” olarak duyurmak mümkün değil..."
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan programında Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nden Fatma Biltekin ile Türkiye’deki hayvan hakları ihlallerini siyasi düzenlemeler ve yasalar kapsamında ele alıyorlar. "Hayvanları Koruma Kanunu, hayvan haklarını korumuyor. Bu daha çok hayvanların nasıl sömürüleceği ile ilgili maddelerinin olduğu bir kanun. Sokakta yaşayan bir hayvana şiddet uygulamak hala suç kapsamında değil, kabahat sayılıyor ve yalnızca 947 TL cezası var. Türkiye’de hayvan ticar...
Hilal Alkan ve Ozan Zeybek, Havadan Sudan’da Türkiye’de son 5-10 senede hayvancılıkla ilgili yaşanan değişimleri, hayvancılık, yerli üreticiler ve GDO’lu etler ekseninde değerlendiriyorlar. "Hızla artan gıda fiyatları karşısında Türkiye’nin çıkış planı canlı hayvan ithalatı oldu. Türkiye’de 2014’te 48 bin canlı hayvan ithal edilmişken, 2018 yılında 1,5 milyon hayvan ithal edilmiş. Etin Brezilya’dan, Uruguay’dan veya Venezuela’dan gelmesi, hayvanların küçücük kapalı alanlarda hastalıklarla boğuşa...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan programında tüm dünyada artan et tüketimiyle beraber et yemenin ahlaki boyutunu tartışırken, hayvancılık endüstrisini iklim kriziyle birlikte yeniden sorguluyorlar: "Verilere göre 2 sene önce yalnızca eti için 80 milyar hayvan öldürülmüş. Yani kişi başına 10 hayvan düşüyor. 1961’de 71 milyon ton et üretilirken, 2017’de 341 milyon tona yükselmiş. Dünya çapında zenginlik arttıkça hayvansal tüketim artar şeklinde bir trend oluşmuş durumda. ABD’lil...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki Havadan Sudan programında hedefi büyüme olan, ulus devlete dayalı bir sistemde iklim kriziyle nasıl ve ne kadar mücadele edilebileceğini tartışırken, iklim değişikliğinin gerçek sorumluları kim sorusuna yanıt arıyorlar. Ülkeler iklim kriziyle nasıl mücadele ediyor? "Dünyanın en zengin %10’luk kesini emisyonların %50’sinden sorumluyken, en tepedeki %20’lik kesim ise %70’inden sorumlu. Çin dünyada en fazla karbon emisyonuna sebep olan ülke konumunda, hatta ABD...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu haftaki bölümde karbon emisyonlarının azaltılması için kurulan sistemlerin perde arkasındaki büyük karbon piyasasını ele alıyorlar: "Seyahatlerinizde veya etkinliklerinizde neden olduğunuz karbon salınımını para karşılığında nötrleyen şirketler var. Shell, Avis ve Easyjet gibi firmalar karbon nötr şirketler olduklarını iddia edebiliyorlar çünkü şirketlere veya aracılara para ödeyerek karbon salınımlarını nötrleyebiliyorlar. Ülkelerin, büyük şirketlerin ne kadar karb...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan Gezi Parkı direnişinin kitleselleşmesinin 7. yılında Gezi’de geçirdikleri 15 günde yaşadıklarını paylaşırken, 7 senede gelinen noktayı son gelişmeler ışığında değerlendiriyorlar...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan bu programda ‘doğaya verdiği zararı bilinse de önlenmeyen” durumlardaki eylemsizliğin sebeplerini bilişsel psikoloji ışığında açıklıyor. Hangi durumlar eylemsizliğe yol açıyor? Doğaya verdiğimiz zararın farkında olduğumuz halde neden atıl kalıyoruz? Ozan Zeybek: "Kasalarda poşet istemek zorunda kalmak bike poşet kullanımı azaltacak bir yöntem. Çünkü insanlar fazladan enerji harcamak zorunda kaldıklarında bundan kaçınıyorlar." Hilal Alkan: Fabrika ayarlarımız az plastik...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan "Bitkilerin sahip oldukları bir takim kapasiteleri biz nasıl olur da fark etmeyiz?" sorusunu yanıtlarken, bitkilerle insanoğlu arasındaki sınırı zorluyorlar. Biz mi bitkileri kullanıyoruz yoksa bitkiler mi bizi kullanıyor? Önceki program ile paralel hatta ilerleyen bu programda bu kez hayvanların değil bitkilerin faillik durumları sorgulanıyor.
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan "Hayvanların kültürü var mıdır?" sorusunu yanıtlarken, doğa ve insan bilimleri arasındaki sınırı zorluyor. İnsan merkezcilik ışığında hayvanların yapabildikleri fakat insanların bunu görmeyi reddetmesini değerlendirirlerken aradaki ayrımı görmeye çalışarak insanlara atfedilen özelikleri ve kavramları hayvanlar için yeniden düşünüyorlar.
Havadan Sudan'da Hilal Alkan ve Sezai Ozan Zeybek Plastik Atlası'ndan yola çıkarak plastik sorununu konuşuyor: "Şu an dünyada kişi başına 1 tondan fazla plastik düşüyor. 7 Milyar insan olduğunu düşünürsek inanılmaz bir rakam. Var olan plastiklerin %44'ü 2000 yılından sonra üretilmiş durumda ve aynı hızla devam ediyor. Plastik, bütün besin zincirinin her kademesinde olan bir şey. Konuşulmayan ama bilinen sorunlardan biri. 'Fast fashion' denilen bir akım ortaya çıktı. Kıyafetlerimize aldığımız kah...
Ozan Zeybek ve Hilal Alkan Havadan Sudan'da salgınların tarihselliğini ve ortaya çıkma koşullarını ele alıyor. "İnsan eskiden beri sürekli yaban hayatıyla iç içe yaşadığı için hastalıkların da tarihi eski. İçinde bulunduğumuz koşullar herhangi bir salgını mümkün kılıyor. Dünyada hçbir zaman tek bir türün mensubu yaşamadı."
