In hart en nieren is Jasper Rijpma (1984) een onderwijsman. Als leraar geschiedenis werd hij een aantal jaren geleden verkozen tot Leraar van het Jaar, wat hem in hart plaatste van de debatten over de toekomst van het onderwijs. Hij bruist van de ideeën over verbetering ervan, zo wil hij onder andere constructief bijdragen aan het terugdringen van het nijpende lerarentekort. Alles veranderde toen in 2020 een ongeneselijke huidkanker bij hem werd vastgesteld. Om de tijd die hem rest betekenis te ...
Aug 30, 2024•1 hr 2 min
Judi Mesman (Aduard 1974) is ontwikkelingspsycholoog en doet als hoogleraar in Leiden onderzoek naar sociale (on)rechtvaardigheid. Ze houdt zich al jaren bezig met de werking van racisme in onze samenleving. Zo schreef ze een boek over de plaats van racisme in de opvoeding (Opgroeien in kleur) en een rapport over mensen van kleur in leiderschapsposities (Leiderschap in kleur). Belangrijkste advies voor ouders: draai er niet omheen, maar benoem wat je ziet. En voor organisaties: formuleer een vis...
Aug 16, 2024•1 hr
Cabaretier Tim Fransen (Amterdam 1988) heeft twee manieren om het leven klein te krijgen: de humor en de filosofie. Als filosoof publiceerde hij onlangs een uitdagende analyse van de wereld waarin wij leven, door hem betiteld als het Calamiteitperk. Het is een poging om zich weg te denken uit de angst voor de toekomst. En verrassend genoeg richt hij zich pijlen daarbij op het grote Vooruitgangsgeloof dat ons al twee eeuwen in zijn greep houdt. Het is juist dat heilige geloof dat het altijd beter...
Aug 02, 2024•1 hr
Schrijfster Marijke Schermer (Amsterdam 1975) is bezig een prachtig oeuvre op te bouwen rond de listen en lagen van de liefde; met chirurgische precisie schrijft ze over de valkuilen en verlangens van mensen. In haar laatste roman, In het oog, neemt ze een opmerkelijk standpunt in. Het perspectief ligt bij een vrouw die zich ontwikkelt tot voyeur. Ze houdt meer van kijken dan van spreken. Dat roept allerlei intrigerende vragen op over de liefdesrelaties tussen mensen: mag je geheimen hebben voor...
Jul 19, 2024•58 min
25 jaar geleden kocht Yolanda Entius (Den Haag, 1961) samen met haar vriend een vervallen boerderijtje in de Haute-Marne, midden in Frankrijk. Het dak lekte, het erf was een puinhoop, maar ze viel voor de open grenzen van de plek, afgebakend door twee beekjes en een bosrand. Ze bouwden het om tot een thuis. Over haar ervaringen heeft ze een prachtig en persoonlijk boek geschreven: Om en nabij. Langs de grenzen van mijn tuin in Frankrijk. Het biedt aanknopingspunten voor een goed gesprek over won...
Jun 28, 2024•56 min
Volgens de Europese Commissie loopt Europa achter in het gebruik van data en AI. Daarom zijn er de afgelopen vier jaar in hoog tempo wetten aangenomen die de weg vrij maken om van de Unie één grote interne markt te maken waar data vrij kunnen stromen. Is ons fundamentele recht op de bescherming van persoonsgegevens wel gewaarborgd? Laura Drechsler is expert op het gebied van privacy in Europa. Ze is verbonden aan de Universiteit van Leuven, doet onderzoek aan het Rijksarchief in Brussel en ze ge...
Jun 01, 2024•44 min
In de aanloop naar de Europese Verkiezingen op 6 juni voer ik een aantal gesprekken met experts over een paar van de belangrijkste dossiers in Europa. Na veiligheid en rechtspraak is dat deze keer de landbouw. Dat is de Heart of the matter in de EU. Jeroen Candel is Hoofddocent voedsel- en landbouwbeleid aan de WUR, de Universiteit in Wageningen, met een scherp oog voor wat er in Brussel wordt bedacht en besloten. See omnystudio.com/listener for privacy information....
May 25, 2024•55 min
Frans Leijnse (Rotterdam, 1947) publiceerde op 11 mei in de Volkskrant een ingezonden brief over de formatie. Het stuk was gedrenkt in beheerste woede over de verlies van democratisch ethos. Leijnse doet denken aan de Amerikaanse senator Bernie Sanders: dezelfde combinatie van radicale bevlogenheid en messcherpe analyses. Hij is nota bene een arbeiderszoon uit Rotterdam-Zuid die het schopte tot lid van de Tweede Kamer, en tot senator in de Eerste Kamer, voor de PvdA. Een sociaaldemocraat in hart...
May 20, 2024•1 hr 1 min
In de aanloop naar de Europese Verkiezingen van 6 juni spreek ik met een aantal experts over de belangrijkste dossiers in Brussel. Na Veiligheid is dat deze keer de Rechtspraak. Is de rechtspraak in Europa zo georganiseerd dat de belangen van de burgers en de mensenrechten gewaarborgd zijn (en blijven) in het grote politieke spel? Vier jaar geleden sprak ik met rechter Kees Sterk over de ondermijning van de rechtsstaat in Polen. Hij maakte zich ernstig zorgen omdat het de eenheid van Europa aant...
May 18, 2024•55 min
In de aanloop naar de Europese Verkiezingen van 6 juni 2024 praat ik met experts over een aantal van de essentiele dossiers in Brussel. Vandaag de eerste aflevering: over veiligheid. Volgens Caroline de Gruyter is dat inmiddels het belangrijkste thema geworden in de EU. Op alle mogelijke manieren zullen wij ons moeten leren verdedigen. De Gruyter (Zwolle 1963) geldt als vooraanstaand Europa-expert, en schrijft wekelijks een column voor de NRC over politiek en Europa. Zij verwacht ook bij de kome...
May 11, 2024•48 min
Bart Brandsma is geschoold als filosoof en journalist. Hij geldt tegenwoordig als dé expert op het gebied van polarisatie, oftewel wij-zij denken. Als polarisatie uit de hand loopt, kan het leiden tot gewelddadigheid en zelfs burgeroorlog. Tijd dus om na te denken over de juiste strategie om ermee om te gaan. Brandsma biedt een heldere analyse. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Apr 20, 2024•1 hr
Sinds Pim Fortuyn is de Nederlandse Politiek in de greep van een obsessie met communicatie. Politici moeten zeggen waar het op staat en duidelijke taal spreken. Niemand heeft zich afgevraagd wat het effect daarvan is op het democratische proces. Tom-Jan Meeus (Made, 1961) doet dat wel in zijn zeer verhelderende essay Duidelijkheid, geschreven voor de Maand van de Filosofie. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Apr 13, 2024•1 hr 3 min
De berichtgeving over de oorlog in Oekraïne richt zich in hoofdzaak op het front: wie heeft militair de overhand, is er genoeg munitie. Intussen ontwikkelt de rest van het grote land zich in razendsnel tempo. Er is een civil society aan het ontstaan, er is veel innovatie en een nieuw soort eigenaarschap bij de burgers. Noodgedwongen, maar met een nieuw elan. Op allerlei gebieden maakt het land een transitie door. Julia Soldatiuk-Westerveld, research fellow bij het Clingendael Instituut voor Inte...
Mar 23, 2024•56 min
De presidentsverkiezingen in Rusland zullen worden gewonnen door Poetin, dat staat vast. Er is steeds minder vrijheid, de staat schuift op in de richting van het totalitaire. Waarom zijn er dan überhaupt nog verkiezingen, wat staat er op het spel? Pjotr Sauer (1992), journalist van The Guardian, over de stand van zaken in het land waar hij geboren en getogen is. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Mar 14, 2024•58 min
Wie in Amsterdam Zuid-Oost geboren wordt staat met 3-0 achter. Stelt Prof. Soortkill (Amsterdam 1993), schrijver van het boek Smibologie. Je komt bijna onherroepelijk in de greep van een negatieve manier van denken over jezelf, dat is de erfenis van de slavernij die doorwerkt in de hoofden van jonge zwarte mensen. In zijn boek breekt hij die verkeerde denkbeelden af. Hij herschrijft op een inspirerende manier de geschiedenis, en schrijft een geschiedenis van de hip hop als revolutionaire bewegin...
Mar 09, 2024•56 min
Amsterdam heeft 900.000 inwoners en een begroting van 6 miljard euro. De stad kent zogeheten wicked problems, van over-toerisme tot georganiseerde misdaad. Er is armoede en segregatie. De vermarkting van de woningmarkt drijft minder bedeelden de stad uit. Hoe bestuur je dat allemaal? Wat vermag je als burgemeester? Femke Halsema noemt het een kwestie van bijsturen, maar koestert haar idealen. Ze begint in de zomer aan haar tweede termijn van zes jaar als burgemeester en is duidelijk gegroeid in ...
Feb 24, 2024•51 min
Bijna alle debatten die op het ogenblik de gemoederen heftig bezighouden in de maatschappij, zijn terug te voeren op onze moraal. Hanno Sauer (1983) schreef een imposante studie over de ontwikkeling van onze moraal, waarin hij 5 miljoen jaar terug gaat. 'Moraal. Goed en kwaad van prehistorie tot polarisatie'. Centrale stelling: de mens is zo succesvol als soort, juist vanwege onze moraal die ons in staat stelt om samen te werken in kleine groepen. Het boek werpt verhelderend licht op de vraag wa...
Dec 29, 2023•59 min
John Morijn (Dordrecht 1977), Bijzonder hoogleraar Recht & Politiek in Internationale Betrekkingen in Groningen, doet onderzoek naar de ontwikkelingen in Polen en Hongarije. Vrijheid, democratie en rechtsstaat staan daar ernstig onder druk. Hij trekt een vergelijking met de plannen van de PVV en ziet duidelijke parallellen. Hij is zeer verontrust, want hier is sprake van een draaiboek: weg van de democratie, in de richting van een autocratie. See omnystudio.com/listener for privacy informati...
Dec 16, 2023•59 min
Als we van de politiek gezien de laatste verkiezingen geen effectieve reactie op de klimaatverandering kunnen verwachten, en als op de klimaattop COP28 zelfs de afbouw van fossiele brandstoffen onbespreekbaar is, misschien moet het dan van creatieve ondernemers komen. In 2020 sprak ik met Pieter Hoff, een idealistische ondernemer die een methode heeft ontwikkeld om bomen te planten in de verwoestijnde gebieden in de wereld. Hij overleed in 2021, zijn bedrijf is overgenomen door zijn zoon Wout Ho...
Dec 05, 2023•53 min
Het houdt maar niet op, de leugens die politici ons voorhouden over migratie. Daarom publiceer ik dit gesprek met Hein de Haas nog een keer, hij weet van de hoed en de rand. Dagelijks worden we bestookt met alarmerende berichten over stromen migranten. Het leidt tot polarisatie en verhitte debatten in de samenleving. Het laatste kabinet Rutte is erover gestruikeld. Maar, socioloog Hein de Haas, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, laat in zijn boek Hoe het echt werkt geen spaan heel van...
Nov 22, 2023•1 hr 4 min
Berber van der Woude werkte jarenlang voor het ministerie van Buitenlandse Zaken. De laatste twee jaar van haar diplomatieke carrière woonde ze in Jeruzalem, terwijl ze werkte in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever. Ze heeft ontslag genomen omdat ze in gewetensnood kwam. Ze zag van nabij dat Israël het internationale recht met voeten trad. Binnen de Diplomatieke Dienst was er geen ruimte om dat aanhangig te maken. Uit woede over het buitenproportionele geweld van de Israelische vergeldingsact...
Nov 15, 2023•1 hr 7 min
Tamar van Gelder (Zaandam, 1975) is voorzitter van de Algemene Onderwijsbond. Deze vakbond groeit, en dat is niet zo gek, want de problemen in het onderwijs stapelen zich op: er is een chronisch tekort aan goed opgeleide leerkrachten. En de politiek lijkt zich er amper voor te interesseren; het onderwerp speelt geen enkele rol bij de huidige verkiezingen. Terwijl er een Deltaplan nodig is om het tij te keren. Van Gelder is een bevlogen vakbondsvrouw, die komt uit een echte onderwijsfamilie. Haar...
Nov 11, 2023•1 hr
Sylva van Rosse (1970) kent het Midden-Oosten goed. Ze richtte tien jaar geleden met een groep geestverwanten Het Grote Midden-Oosten Platform op. Met het doel om lacunes op te vullen, stereotiepen te bestrijden, onderwerpen te agenderen. Want die beeldvorming is scheef. Wij volgen in Nederland hoofdzakelijk het narratief van Israël, slechts zelden komt het Arabische verhaal, of het Palestijnse perspectief op het grote conflict in het Midden-Oosten aan bod. Op een zorgvuldige manier. Zij pleit v...
Oct 16, 2023•1 hr 7 min
Tijdens de coronapandemie was Marion Koopmans (Tegelen 1956), hoogleraar virologie van het Erasmus MC in Rotterdam, een baken van rust en betrouwbaarheid. Inmiddels zijn we met dit virus een nieuwe fase ingegaan. Maar het is nog altijd in de wereld. Waar staan we nu? Een update. Maar ook: hebben we er met het oog op de toekomst iets van geleerd? See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oct 07, 2023•1 hr 3 min
Mohammed Chahim (Marokko, 1985) geldt als een van de machtigste politici in Brussel op het energiedossier. Hij is vice-president van de Sociaal-Democraten in het parlement en heeft de Green Deal in zijn portefeuille. Hij praat met Republikeinse senatoren in Amerika, mijnwerkers in Polen en boeren in Nederland. Hij is een protégé van Frans Timmermans en is zelf een bevlogen voorvechter van maatregelen om de energietransitie in gang te zetten. Inmiddels is de CBAM-regeling in werking getreden; die...
Oct 06, 2023•1 hr 2 min
Dagelijks worden we bestookt met alarmerende berichten over stromen migranten. Het leidt tot polarisatie en verhitte debatten in de samenleving. Het laatste kabinet Rutte is erover gestruikeld. Maar, socioloog Hein de Haas, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, laat in zijn boek Hoe het echt werkt geen spaan heel van de berichtgeving. Met de realiteit heeft het bitter weinig te maken. Vormen de migranten een bedreiging voor onze samenleving? Het tegendeel is eerder het geval. See omnystu...
Sep 23, 2023•1 hr 4 min
Miguel en Thiëmo Heilbron zijn broers. Ze werken al jaren nauw samen, zo waren ze onder andere betrokken bij de oprichting van The Black Archives, het Amsterdamse archief rond zwart erfgoed. Inmiddels hebben ze twee nieuwe sociale ondernemingen gestart, die het onderwijs beogen te verrijken: Fawaka Ondernemersschool en Fawaka Wereldburgerschap. Scholen zijn wettelijk verplicht om onderwijs te geven over burgerschap. Ze dienen jonge mensen vertrouwd te maken met de waarden van sociale cohesie en ...
Sep 16, 2023•57 min
Voor het tienjarig jubileum van De Correspondent kijkt Lex Bohlmeijer, Correspondent Goede Gesprekken terug op de interviews die hij heeft gewijd aan institutioneel racisme. Door met een zekere onbevangenheid vragen te stellen heeft hij een weg afgelegd van onwetendheid en ongemak naar inzicht en verbondenheid. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Sep 09, 2023•36 min
Mpanzu Bamenga, vluchtte als 8-jarige jongen met zijn moeder vanuit Congo naar Nederland. Het duurde dertien jaar voor ze een verblijfsvergunning kregen. Intussen ging hij naar school en vervolgens haalde hij een master in de rechten. Hij zet zich op allerlei manieren in voor de mensenrechten in Nederland. Niet alleen van ongedocumenteerden en statushouders, maar feitelijk van ons allemaal. In 2018 begon hij een rechtszaak tegen de Staat over de onwettigheid van etnisch profileren. En hij won. S...
Aug 26, 2023•1 hr 3 min
De schrijver Ilja Leonard Pfeijffer (Rijswijk 1968) heeft met zijn nieuwe roman Alkibiades een meesterwerk afgeleverd. Het is het levensverhaal van een schitterend personage, briljant, gewiekst, idealistisch. Maar het is ook een tijdreis: je waant je als lezer een tijdgenoot, je voelt en proeft hoe het leven was, toen 2500 jaar geleden, in de 2e helft van de 5e eeuw voor Christus. Athene is in verval. De democratie dreigt verloren te gaan. Dit alles is een spiegel voor onze tijd. Want de paralle...
Aug 19, 2023•1 hr 1 min
