Serinin bu son bölümünde konumuz, “erkek hakları hareketi” denen hareketin tarihi. Bunun merkezinde de, öyle öfkeli ve maskülen bir kamyon şoförü değil, feminist hareketin ortasında yer almış, yumuşak sesli bir siyaset bilimci var. Tüm kaynaklar aşağıda her zamanki gibi. (Not: Akışa yediremediğim 8 dakikalık ekstra bir kaydı Patreon'a koydum bonus olarak. Konusu: Erkeğin genelde ne yaptığını biliyormuş gibi davranıp yardım istememesi, hem bir bug hem de bir özellik. TL,DR: Hayatımız palavra.) Bö...
Nov 02, 2022•34 min•Ep. 150
Selam Fularsızlar! Kadın-çocuk-erkek serisindeyiz, erkek kısmını da kendi içinde üç bölüme yaydık. Triloji içinde triloji yapıyoruz ("triloji fraktali" iyi bir rock grubu ismi olurdu). Bugün genç kadınlar erkeklerden sadece daha eğitimli değiller, bekar kaldıkları sürece erkeklerden daha çok kazanıyorlar (ABD). Fakat erkeklere yönelik ekonomik beklentiler halen çok daha yüksek. Kısacası ekonomi, cinsiyet rollerini değiştiriyor ama kendisi ondan daha hızlı değişiyor. Her sene daha da açılacak bu ...
Oct 27, 2022•35 min•Ep. 149
Bugün Fırat İşbecer ile beraberiz. 2014 yılında, kurucu ortağı olduğu Pozitron isimli mobil teknoloji firmasını İngiliz rakiplerine satarak, ilk büyük B2B çıkışlarından birini yaptı. Bugün de bir yandan girişimciliğe devam ediyor, bir yandan da Türkiye'nin en aktif melek yatırımcılarından birisi. Melek yatırımcılık nedir, girişimciler ne yapmalılar, önce bunları konuşuyoruz, sonra biraz kişisel meseleleri ve de podcastlerin geleceği, bulut teknolojileri, veri güvenliği gibi konuları. Hepsi aşağı...
Oct 19, 2022•1 hr•Ep. 148
Kadın-çocuk-erkek üçlemesinin son durağına, erkeklere geldik. Biramı koydum, sizi bekliyorum. Bugün, Phillip Zimbardo'nun araştırmalarını takip ederek, erkek çocukların eğitimdeki ve sosyal becerilerdeki eksiklikleri ile aşırı dijital eğlence tüketimleri ve okulun akademikleşmesi arasındaki ilişkiye baktık. Ek olarak işsizlik, kendi düzenini kuramama ve babasızlığın etkilerinden bahsettik. Tüm bunlar kadınlar için de sorunken, erkekler için bir kriz haline gelmekte. Tüm kaynaklar aşağıda. . (Not...
Oct 11, 2022•32 min•Ep. 147
Selam fularsızlar. Ufak bir üçlemenin ikinci kısmındayız. Kadın, çocuk, erkek diye gidiyor temalar, bugün de konu kürtaj. Bu işin psikolojisine hiç dokunmuyorum yalnız. Onun yerine önce anayasa mahkemesi davalarından, sonra anketlerden, sonra da ilgili argümanlardan konuşuruyoruz. Arada bizim bebeğin konuşma kayıtları bile var Bir süre önce kürtaj konusundaki felsefi argümanlara odaklanan bir yazı koymuştum Patreona (link), onu gözden geçirip podcast haline getirdim. Patreon üyesiyseniz, oradaki...
Sep 29, 2022•42 min•Ep. 146
8 Mart Kadınlar Günü için planladığımız bir sohbeti çok çok çok az bir gecikmeyle yayınlıyoruz. Tüm konular aşağıdalar, konuğum Deniz Özturhan'ı takip etmek isterseniz: Olumlu Dünya (podcast) Saygıdeğer Eski Eşim (youtube) Deniz Özturhan ile YTD (youtube) Çok da Fifi (standup) (Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan tek şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise yapımcımla paylaşılıyor. Ayrıca: Safsatalar Ansiklo...
Sep 22, 2022•38 min•Ep. 145
Kapitalizmi kapitalistlerden, sosyalizmi sosyalistlerden iyi beceren, hem bireyci, hem devletçi, hem özgürlükçü bir acayip toplum. (Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan tek şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise yapımcımla paylaşılıyor. Yok kalsın diyorsanız, buyrun buradan yakın: Safsatalar Ansiklopedisi Kısaltılmış Edisyon) . Bölümler: (00:05) İsveç klişeleri ve perdeler (02:25) Bireycilik ve World Values...
Sep 04, 2022•28 min•Ep. 144
Selam Fularsızlar, konumuz beyin göçü. Fazla istatistiğe boğmayacağım sizi, biraz daha kişisel yaklaşacağım. Şu an hayatımda ilk defa İsveç’i ziyaret ediyorum ve bizi misafir eden doktor arkadaşların durumu klasik bir beyin göçü öyküsü, oradan başlayalım... . Bu bölüm Paladin Bilişim sponsorluğundadır. Bölümler (00:05) Osmanlıya gelen Yahudiler. (01:05) Türkiye Gençlik Araştırması. (03:10) Doktorlar: 30 senede yetişenlerin göçü. (06:40) Sanal beyin göçü. (08:10) Dışardan gelen paralar. (09:55) İ...
Aug 24, 2022•23 min•Ep. 143
İnsan Genom Projesi’nin başlangıcından beri 32 sene geçmiş. Hala anlayamadık mı zekayla ilişkili genleri? Evet fularsızlar, bugün de genetik öğreneceğiz Mendelin izniyle. Genom araştırmalarını, kayıp kalıtsallık problemini öğreneceğiz ve sonra da 10 bölümü bulmuş serimizi özetleyip tamamlayacağız. (Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan tek şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise yapımcımla paylaşılıyor. Yok k...
Aug 21, 2022•42 min•Ep. 142
Selam Fularsızlar. Geldik bu serinin en başında "Aptallaşıyor muyuz" diye sormama sebep olan şeye. Son 100 yıldır IQ testi performansında sürekli bir artış var. Gerçekten de dedelerimizden ninelerimizden daha mı zekiyiz? Ve bu artışın son yıllarda durması, hatta gerilemesi (Anti-Flynn) ne anlama geliyor? İlginizi çekerse kaynaklar kısmındaki linklere bakmayı unutmayın. (Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan tek şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan...
Aug 18, 2022•40 min•Ep. 141
Geldik kitabın sonuna ve en tartışmalı kısmına, yani ırklar arasındaki zeka farklarına. Kitabın tezi: Bu farklar gerçek, büyük ve kültürden ziyade genel zekaya oranlı, dolayısıyla genetik bir sebebi var. Kitabın atıf yaptığı kaynaklar üzerinden daha da ileri gideceğiz ve kendilerine "ırk gerçekçileri" (race realists) diyen grubun gittikçe fantastikleşen teorilerine de bakacağız. . (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan tek şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler...
Aug 12, 2022•47 min•Ep. 140
Selam fularsızlar, zeka hakkında yazılmış en tartışmalı kitaba devam ediyor, orijinal araştırma kısmına dalıyoruz. Oradaki yüzlerce sayfanın ana fikri şu: IQ > Sosyoekonomi. Yani IQ sadece akademik başarıyı değil, insan hayatında olan biten çoğu şeyi en çok etkileyen faktör. Hakikaten de böyle mi? (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise (varsa o ay) ...
Jul 31, 2022•40 min•Ep. 139
"Eşitsizliği yapay sonuçlarla yok etmeye çalışmamız bizi felakete sürükledi. " Aptallaşıyor muyuz serisine, zeka hakkında yazılmış en tartışmalı kitapla devam ediyoruz. Bu bölümde, kitabın önkabullerini inceleyip, onlar üzerinden biraz tekrar yapacağız biraz da yeni çalışmalara bakacağız. Bir sonraki bölümde, kitabın orijinal iddialarını ele alıyoruz. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan ban...
Jul 24, 2022•36 min•Ep. 138
Aslında ben bugün "ırk ve zeka" hakkında konuşmayı planlamıştım, “Aptallaşıyor muyuz” serisinin devamı olarak, ama konunun detaylarına dalınca ayrı bir bölüm çıktı. Irk kavramının tarihsel değişiminden başlayıp bilimsel bulgulara uzanacağız. Seriyi takip etmeyenler bile bunu tek başına dinleyebilirler. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise (varsa o ay...
Jul 12, 2022•48 min•Ep. 137
Selam fularsızlar. Zeka ve kalıtım konularını konuşmak zor, ama bir deneyelim bakalım. Bugün, zeka kalıtsallığına olan entelektüel direnci, başarı için öne çıkan IQ-dışı bazı etmenleri, kalıtsallığın kalıtımdan farkın ve sadece çevrenin genleri değil, genlerin de çevreyi seçmesini konuşuyoruz. Tüm kısımlar ve kaynaklar aşağıda her zamanki gibi. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliy...
Jun 25, 2022•29 min•Ep. 136
Seriye öjenikle başlayıp, IQ testlerinin tarihini ve bugününü problemlerini konuşmuştuk. Yalnız 1900’lerin başından bir figürü bilerek atlamıştım: Charles Spearman. Onu bugüne bıraktım çünkü Spearman, şu ana kadar bahsettiğimiz her şeyle alakalı ve IQ kadar meşhur olmasa da bence ondan daha önemli olan G faktörünü keşfeden kişi. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal rekla...
Jun 20, 2022•24 min•Ep. 135
IQ testlerinin tarihinden devam edip, modern testlerdeki problemlere geliyoruz. Geçen bölümde olduğu gibi birkaç örnek soru ekledim yine. Mesela: Tuz ile suyun en önemli ortak yanı nedir? (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise (varsa o ay) yapımcımla paylaşılıyor. Ayrıca patronlara e-kitabım bedava, yoksa da buyrun: Safsatalar Ansiklopedisi Kısaltılmış...
Jun 08, 2022•23 min•Ep. 134
Selam Fularsızlar, size bir sayfiye yerinden sesleniyorum, emeklilerin kol gezdiği. Sezar'dan Bismarck'a emekliliğin ortaya çıkışı ile başlayıp, son zamanlarda ne kadar değiştiğine dair verilerle devam ettiğim bir bölüm oldu. Konu başlıkları ve kaynaklar aşağıdadır. Bu podcast, AgeSA Hayat ve Emeklilik hakkında reklam içerir. AgeSA Hayat ve Emeklilik hakkında detaylı bilgi için tıklayınız. Konu Başlıkları: (00:35) Sponsor açıklaması. (01:55) Sezar'dan Bismarck'a, emekliliğin tarihi. (05:40) Hiçb...
Jun 06, 2022•25 min•Ep. 133
Selam Fularsızlar. IQ zekayı ne kadar isabetle ölçüyor, konumuz bu. Birinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan askerlerine verilen ve ilk büyük çaptaki IQ testi olan "Army Alpha" sorularını denemek isterseniz burada. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise (varsa o ay) yapımcımla paylaşılıyor. Ayrıca patronlara e-kitabım bedava, yoksa da buyrun: Safsatalar...
Jun 02, 2022•27 min•Ep. 132
Nesiller arası kıyas yapmanın objektif bir yolu var mı? İnsanlık genel olarak aptallaşıyor mu, daha zeki bir hale mi geliyor. Daha temelde zeka ne demek, nasıl ölçülüyor, ne kadar önemli. Tüm bunları konuşacağımız kısa bir seriye başlayalım. (Duyuru: Bunca bölümdür devam etmemi sağlayan en önemli şey, Patreon'dan irili ufaklı destek veren sizin gibi dinleyiciler. Bu destek doğrudan bana geliyor, normal reklam gelirleri ise (varsa o ay) yapımcımla paylaşılıyor. Ayrıca patronlara e-kitabım bedava,...
May 27, 2022•32 min•Ep. 131
Dünyadaki en kafa rahatlatan yerlerden biri Sicilya adası. Birkaç sene önce gitmiştim, dönünce de bloga notlarımı yazmıştım, ne zamandır aklımdaydı şunu podcaste dönüştüreyim diye, kısmet bugüneymiş. Bölümün ilk yarısında adanın karman çorman tarihini ve genel izlenimlerimi anlatacağım, ikinci yarısında da rotamız üstündeki başlıca yerlerin özetini geçeceğim. Duyuru: Safsatalar Ansiklopedisi Kısaltılmış Edisyon çıktı! Daha çevik, zeki ve ahlaklı. Bölümler: (01:00) Bonus podcast: Gürman ile Sığın...
May 10, 2022•41 min•Ep. 130
Orban ve Macaristan hakkındaki mini-serimizin sorununa geldik. İlk bölümümüz bir değişim ve yükseliş hikayesiydi, bir yandan da Macaristan hakkında bir arkaplan oluşturuyorduk. İkinci bölüm, bir güç konsolidasyonu hikayesiydi, bir yandan da hukuk hakkında konuşuyorduk. Bu bölüm için bir düşüş hikayesi demeyi isterdim, üçlemelerin simetrisine uygun olurdu, fakat Orban daha düşmedi, düşmeyebilir de. Ama yaşadığı birtakım tökezlemelerin hikayesini, AB ile aralarındaki düelloyu ve en sonda da Türkiy...
Apr 29, 2022•1 hr•Ep. 129
Selam Fularsızlar. İkinci Macaristan bölümüne hazır mıyız? Bir Avrupa demokrasisini birkaç yıl içinde nasıl tek adam rejimine çevirirsiniz. 2010 yılında ilk kez tek başına Macaristan'da iktidar olan Orban bunu başardı. Bunun üç adımı: Anayasayı baştan aşağı yenilemek, her alanda merkezileşmek ve seçim sistemini değiştirmekti. Konular bunlar ama daha derinde, hukukun ve demokrasinin gerçek temellerinden bahsedeceğiz. Ha, en sonda da Orban'la tanışmamı anlatıyorum. Tüm notlar ve kaynaklar aşağıda,...
Apr 21, 2022•37 min•Ep. 128
Selam Fularsızlar. Spor ekonomisi serisine ara verdik, geçtiğimiz hafta yine yeni yeniden Viktor Orban'ın zaferiyle sonuçlanan Macaristan seçimleri hakkında 1-2 bölüm geliyor. Bu bölüm, Macaristan'da genel hayat ve Orban'ın yükselişi, "değişmeyip gelişmesi" hakkında. Altılı ittifaklar işe yarar mı, bu sonuçlar Türkiye’ye ne derece uyarlanabilir, Macar halkı çomar mı, seçimlerde hile yapıldı mı, AB’nin ortasında "illiberal demokasi"lere yer var mı, hepsine bakacağız bu seride. Tüm notlar ve kayna...
Apr 10, 2022•33 min•Ep. 127
Selam Fularsızlar. Futbol ekonomisine odaklı son bölümdeyiz ve bugün de tema mülkiyet. Türk Telekom özelleştirmesiyle giriş yapıp, Man Utd'ın akıl almaz satışına, İspanya'nın socios kültürüne, Arap sermayesine, sportswashing kavramına ve futbolun geleceğini sinyalleyen devasa yatırım fonlarına uzanıyoruz. Bundan sonra biraz ara vereceğiz 1-2 gündem bölümüyle, sonra da Kaan Kuralla yaptığım söyleşiyle serimize geri döneceğiz ve tabii ki konu NBA olacak. Plan budur. Tüm notlar ve kaynaklar aşağıda...
Mar 28, 2022•42 min•Ep. 126
Selam Fularsızlar. Bu bölümün konusu: Mülkiyet. Seride şu ana kadar ne görmüştük? Eskiden kaos vardı, sonra ligler kuruldu, meritokratik bir yapıyla birbirine bağlandılar. Kadın futbolu sınırlandı. Erkek futbolu da uzun bir süre amatörden halliceydi. Zamanla kulüplerin malı olan oyuncular özgürleştiler, AB ağırlığını hissettirip UEFA’yı ezdi ve onu serbest ticarete zorladı. Yeni nesil medya musluğu açtı, stadyumlar yenilendi, taraftar profili değişti, her yer reklamla doldu, zenginlik ve başarı ...
Mar 20, 2022•36 min•Ep. 125
Spor Ekonomisinin Kısa(!) Tarihi serimizin önceki bölümünde Heysel Faciası ile dibe vuran futbolun, Premier Lig ile markalaşma hikayesini görmüştük. Katlanarak büyüyen medya ve sponsorluk pastasının kilit bir rolü vardı. Bugünse o pastanın nasıl dilimlendiğine bakacağız, o bahaneyle Şampiyonlar Ligi’ne ve hatta Rüya Takım’a değineceğiz. Kaynaklar aşağıdadır, keyifli dinlemeler. Duyuru: Safsatalar Ansiklopedisi Kısaltılmış Edisyon çıktı! Hem kitapçılarda hem de e-kitap olarak blogda. Bölümler: (0...
Mar 07, 2022•39 min•Ep. 124
Selamlar. Dibimizde Rus ayısı bağırıyorken, Spor Ekonomisi serisine ara vereyim dedim ve gündemle uzaktan alakalı kişisel bir hikaye anlatmak istedim. Merkezinde, pek bir şeyleri deviremeyen 1956 Devrimi ve bir kadın var. Bölümler: (00:35) Kimlik oluşturan mağlubiyet (01:30) Zorla ev arkadaşı (03:15) Özgürleşme tazminatı (03:55) de-Stalinization (06:35) İlk zafer. Video: The Battle Of Budapest: Hungarian Revolution (1956) | British Pathé (07:45) Süveyş kazığı (09:05) "Tankies" (09:50) Uzun Bacak...
Feb 27, 2022•27 min•Ep. 123
Spor Ekonomisinin Kısa(!) Tarihi serimizin ilk iki bölümü, futbolda işin para harcama kısmı hakkındaydı. Bundan sonrası paranın kaynağı hakkında olacak. Bugün, medya ve sponsorluk anlaşmalarının, Heysel Faciası'ndan beri geçirdikleri değişime ve kalan her şeyi de nasıl değiştirdiklerine bakacağız. Kaynaklar aşağıdadır, keyifli dinlemeler. Bölümler: (00:10) Heysel Faciası. (Belgesel: How Heysel changed football: Explosive 80s) (04:35) Taylor Raporu: Savaştan Eğlenceye. (06:40) Müzik: Video Killed...
Feb 20, 2022•38 min•Ep. 122
Avrupa ve Amerikan spor endüstrilerinin kıyasını yaptığımız serinin 2. bölümünde artık serbest piyasa düzenine geçiyoruz: Bosman Davası, AB-UEFA kavgası ve rekabetteki değişim. Kullandığım kaynaklar aşağıda linkli. Gelecek bölümde medyanın etkisine ve oligarkların sahneye çıkışına bakacağız. Keyifli dinlemeler. Bölümler: (00:25) Önceki bölümün özeti (01:45) Sene 1990: Bosman davasının öncesi (03:55) AB-UEFA çekişmesi (06:50) Kitap: From Boot Money to Bosman (07:30) Serflik bitiyor (100 sayfalık ...
Feb 09, 2022•34 min•Ep. 121
