قسمت هشتم فارکست کتاب: معماهایی برای رازگشایی از عالم Puzzles to Unravel the Universe این کتاب درباره چیست؟ ما انسانها تمایلی ذاتی داریم که بدانیم جهان پیرامونمان چطور کار میکند. امید داریم که در اطرافمان الگوهایی را مشاهده کنیم که ما را در انتظارمان از آنچه در آینده رخ میدهند، یاری رساند. کمّی کردن این الگوها فرایندی است که بهمرور انسان را به ابداع ریاضیات هدایت کرد. در واقع ریاضیات ستون فقرات فیزیک است که هدفاش توصیف نحوهی کارکرد جهان در بنیادیترین لایههای آن است. هرچه قوانین طبیعت را...
Jun 09, 2022•1 hr 11 min•Season 3Ep. 35
فرصت رشد داراییهای نامشهود به نظر شما رشد اقتصادی قرن بیستم یک استثناء بوده یا قاعده؟ در حالی که برخی از اقتصاددانان بزرگ معتقدند نباید منتظر رشد اقتصادی مشابه قرن بیستم در آینده باشیم؛ دو اقتصاددان صاحبنام اخیراً کتابی را نوشتهاند و بر این باورند که اگر سرمایهگذاری در سرمایههای نامشهود تقویت شود، تکرار رشد اقتصادی قرن بیستم دور از دسترس نیست. اکونومیست ۲۱ مه مقالهای را با عنوان «Investing in Intangibles» در صفحه ۷۳ منتشر کرده و ضمن آسیبشناسی مختصری از دلایل ضعف سرمایهگذاری در داراییهای...
Jun 08, 2022•37 min•Season 3Ep. 34
هوش مصنوعی در خدمت رابطه با غیرانسان آیا موجودات غیرانسان هم هوش دارند؟ آیا میتوان میان انسان و دیگر گونههای غیرانسان مانند حیوانات از طریق فناوریهای نوین ارتباط برقرار کرد؟ نقش هوش مصنوعی در این خصوص چیست؟ اکونومیست ۲۱ مه در مقالهای با عنوان «Interspecies Age» در صفحه ۷۹ کتابی را با عنوان «The Ways of Being» معرفی کرده که جیمز برایدل در ماه گذشته به رشته تحریر درآورده و در آن به بحث رابطه بین هوش انسانی و هوش غیرانسانی به کمک هوش مصنوعی پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با ...
Jun 06, 2022•20 min•Season 3Ep. 33
ناپایداری بدهی دولت در ایتالیا ایتالیا به عنوان ضعیفترین حلقه زنجیره کشورهای بزرگ منطقه یورو به دنبال افزایش تورم و سیاستهای انقباضی بانک مرکزی اروپا با ریسک بالای نکول بدهیهای دولت مواجه شده است؛ موضوعی که میتواند برای این منطقه، بحرانی جدی را به دنبال داشته باشد. اکونومیست ۱۴ مه در مقالهای با عنوان «Italian Debt Anxieties» که در صفحه ۶۹ منتشر شده، به دلایل این نگرانی در اتحادیه اروپا پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با خانم دکتر امینه محمودزاده در مورد این مقاله گفتگو کرد...
Jun 01, 2022•28 min•Season 3Ep. 32
غربالگری بدو تولد، تیغ دولبه مطالعات پزشکی نشان میدهد که ۶ هزار بیماری نادر در جهان وجود دارد که ۴ میلیون نفر در جهان به آنها مبتلا هستند و بیشتر آنها علت ژنتیکی دارند. برای اینکه داروهای مناسبتری برای آنها تجویز شود، این بیماریها باید هر چه زودتر و ترجیحاً در بدو تولد شناسایی شوند. یکی از راهحلهای مهم، غربالگری و تعیین توالی ژنوم نوزادان در زمان تولد است. اکونومیست ۱۴ مه در دو مقاله با عناوین «Genetic screening» و «Babies’ genomes» در صفحات ۱۶ و ۷۳ به مزایا و معایب این فناوری جدید پزشکی ...
May 31, 2022•28 min•Season 3Ep. 31
لندنگراد: پولهای کثیف در لندن بسیاری از سرمایهداران متنفذ، فراریان مالیاتی، الیگارشها و جنایتکاران بینالمللی لندن را یکی از بهترین مکانها برای پولشویی و نگهداری ثروت خود انتخاب کردند. بنابراین لندن به عنوان یک مرکز مالی بزرگ جهان با مقررات سهلگیرانه در سیستم قانونی، تبدیل به یکی از مراکز مهم جریان وجوه غیرقانونی بینالمللی شده و برخی به لندن لقب «لندنگراد» را دادند. اکونومیست در شماره ۷ مه دو مقاله را با عنوانهای «Britain’s dirty money» و «Dirty money in London» در صفحههای ۱۷ و ۲۹ منت...
May 30, 2022•40 min•Season 3Ep. 30
رشد تقاضای نرمافزارهای جاسوسی از کارمندان بر اساس مطالعه کمیسیون اروپا تقاضای جهانی برای نرمافزارهای جاسوسی از کارمندان از آوریل ۲۰۱۹ تا آوریل ۲۰۲۰ تقریباً دو برابر شده و در عرض چند هفته بعد از اعلام قرنطینه در ماه مارس ۲۰۲۰ با اجباری کردن دورکاری، جستجو در فضای مجازی برای ابزارهای پایش و نظارت شرکتی ۱۸ برابر شده است. اکونومیست ۹ مه در یک مقاله با عنوان «The surveilled office» که در صفحه ۶۲ منتشر شده به چرایی شکلگیری این روند پرداخته و تقابل کارفرمایان و کارکنان در خصوص استفاده از ابزارهای دی...
May 29, 2022•19 min•Season 3Ep. 29
قسمت هفتم فارکست کتاب: بیشتر از کمتر: داستانی شگفتانگیز از اینکه چگونه ما آموختیم از منابع کمتر برای پیشرفت استفاده کنیم More from Less: The Surprising Story of How We Learned to Prosper Using Fewer Resources این کتاب درباره چیست؟ آیا تا به حال با واژه «دام مالتوسی» برخورد کردید؟ به نظر شما اگر جمعیت مرتب رشد کند، ممکن است به تدریج به جایی برسیم که دیگر محصولات کشاورزی و غذا برای همه نداشته باشیم و به قحطی بیافتیم؟ این موضوع حداقل تا قبل از انقلاب صنعتی موضوعیت داشته و به خاطر همین جمعیت تغییرا...
May 26, 2022•59 min•Season 3Ep. 29
بحران سوخت آفریقا آفریقا به شدت دچار بحران کمبود سوخت شده و به همین خاطر تعداد زیادی از پروازها از مقاصد شهرهای بزرگ آفریقایی لغو شده است. علاوه بر این صفهای طولانی چند کیلومتری پشت پمپ بنزینها ایجاد شده است. علت این مشکل را نباید فقط در افزایش قیمت سوخت در جهان جستجو کرد. فراتر از قیمت، مسئله دسترسی به سوخت در قاره آفریقا است. اکونومیست در شماره ۷ مه یک مقاله را با عنوان «Fuel shortage in Africa» در صفحه ۳۵ منتشر کرده که در آن به بحران کمبود سوخت در آفریقا پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم...
May 25, 2022•24 min•Season 3Ep. 28
نسخه صوتی فارکست پلاس منتشر شد. عنوان: بانکداری مرکزی موضوعات میزگرد: ١) سیر تحول بانکداری مرکزی در جهان ٢) علل قبض و بسط دستورکار بانکهای مرکزی ٣) سازوکار اثرگذاری سیاست تسهیل مقداری ٤) فرایند خلق نقدینگی ٥) رابطه سیاست پولی و مقرراتگذاری بانکی ٦) آثار اجتماعی سیاست پولی مهمانان: دکتر سید علی روحانی؛ معاون اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی دکتر سید علی مدنیزاده؛ رئیس دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف دکتر امیر محسنزاده کرمانی؛ دانشیار مدرسه کسب و کار دانشگاه برکلی میزبان: دک...
May 24, 2022•1 hr 17 min•Season 3Ep. 28
آیا چین غیرقابل سرمایهگذاری است؟ پیشبینی کاهش رشد اقتصادی، سختگیریهای مقرراتی دولت و شرکتهای فناوری و روابط پرتنش با غرب باعث شده تا چشمانداز شرکتهای غول اینترنتی چین مثل Alibaba (غول تجارت الکترونیک)، Dingdong (فروشگاه آنلاین مواد غذایی) و Netease (سازنده بازیهای رایانهای) تیره و تار بشود تا جاییکه یک سری گزارشهای جیپی مورگان در ماه مارس سهام شرکتهای اینترنتی چینی را Uninvestible یا غیرقابل سرمایهگذاری اعلام کرده است. اکونومیست ۲۱ مه به بهانه همین موضوع یک مقاله با عنوان «?Is Chin...
May 24, 2022•19 min•Season 3Ep. 27
ترکیدن حباب شرکتهای فناور این روزها صدای ترکیدن حبابها در شرکتهای فناوری همه جا شنیده میشود: سهام شرکتها، عرضههای اولیه، ارزشگذاری استارتاپها و حتی رمزپولها. همه داراییهایی که طی چندین سال به سمت آسمان اوج میگرفتند، در چند ماه گذشته در حال کاهش ارتفاع هستند و انگار میخواهند روی زمین فرود بیایند. اکونومیست ۱۴ مه در مقالهای با عنوان «Pop!» به ترکیدن حبابهای فناوری پرداخته که بنظر میرسد صدای بعضی از آنها بلندتر از بقیه است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با دکتر حسین نیلی در مو...
May 23, 2022•17 min•Season 3Ep. 26
وضعیت آموزشی دانشآموزان ابتدایی در کشورهای عربی بر اساس مطالعه بانک جهانی، دو سوم پسر بچههای دو ساله در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا توانایی خواندن یک کتاب داستانی ساده را هم ندارند. مثلا در مصر و عربستان تنها ۲۵ و ۵۰ درصد از پسر بچههایی که ابتدایی را تمام کردند، مهارتهای خواندن مقدماتی را دارند. این وضعیت دانشآموزان در مقطع ابتدایی تبدیل به یکی از نگرانیهای جدی رهبران کشورهای عربی در منطقه خلیج فارس شده است. اکونومیست ۷ مِی در یک مقاله با عنوان «Arab schoolboys» که در صفحه ۳۳ منتشر شده...
May 22, 2022•47 min•Season 3Ep. 25
پارادوکس ثروتهای دستنخورده در آفریقا به نظر شما عامل توسعهنیافتگی اقتصادی آفریقا منابع ناکافیست؟ برای مثال، ظرفیت تولید برق کشور اوگاندا دو برابر اوج مصرف این کشور است، اما بخش زیادی از مردم این کشور مرتب با مسئله خاموشی درگیر هستند. در کشور اتیوپی نیز که بیشترین تعداد دام را در آفریقا دارد، صنایع کفش و پوشاک از چین چرم وارد میکنند. شرکتهای تولید سس گوجه فرنگی در نیجریه با اینکه این کشور معدن میوهها و صیفیجات تازه است، بهخاطر کمبود گوجه فرنگی تعطیل میشوند. به این پدیده میگویند پارادوک...
May 15, 2022•20 min•Season 3Ep. 24
تحول فناوری پوشیدنیها در بخش سلامت تحول دیجیتال داده را تبدیل به یکی از مهمترین عوامل تولید کرده و در حال حاضر بخاطر توان خلق ارزش آن، یکی از مهمترین داراییها محسوب میشود. اما داده در کنار همه ارزشهایی که دارد، آیا میتواند به افزایش عمر آدم نیز کمک کند؟ یک جواب مشخص برای آن را باید در فناوریهای پوشیدنی سراغ گرفت که در حال تحول مراقبتهای بهداشتی و سلامت فردی در جهان هستند. اکونومیست در سرمقاله شماره ۷ مِی با عنوان « The quantified self» و علاوه بر آن در فصلنامه فناوری جدیدش با عنوان «Measu...
May 15, 2022•25 min•Season 3Ep. 23
این کتاب درباره چیست؟ چه اتفاقی میافتد که یک معلم یا استاد دانشگاه به یک جواب مشابه در برگه امتحانی دو نمره مختلف میدهد؟ یا چرا دو پزشک برای یک مریض با اسناد و مدارک پزشکی یکسان تشخیصهای مختلف دارند؟ یا اینکه دو قاضی، چرا به یک مجرم دو حکم مختلف میدهند؟ چرا قضاوتهای آدم از یک نفر به نفر دیگه فرق دارد؟ دانیل کانمن نوبلیست اقتصاد و متخصص اقتصاد رفتاری میگوید ریشه این خطا در قضاوت آدمها یک پدیدهای است به اسم «نویز». کانمن توی کتاب جدیدش «نویز» تلاش میکند توضیح بدهد این خطای شناختی چیست و ...
May 13, 2022•58 min•Season 3Ep. 23
توهم رشد نمایی؟ برخلاف پیشبینیهای بلندپروازانه از پیشرفت اقتصادی امریکا در دهه ۱۹۵۰ در حدود ۷۰ سال پیش، وقتی به روند رشد بلندمدت امریکا طی ۷ دهه گذشته نگاه میکنیم، چنین روندی را مشاهده نمیکنیم. متوسط رشد درآمد سرانه واقعی امریکا از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۹ تنها ۲٫۵ درصد بوده که این رقم در ۲۰ سال بعد یعنی سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۹ تقریباً نصف شده و به ۱٫۲ درصد تنزل پیدا کرده است. اما چرا رشد اقتصادی بلندمدت امریکا این روند ناامیدکننده را طی کرده است؟ اکونومیست در شماره ۷ مِی مقالهای با عنوان «Elusive Flying ...
May 11, 2022•26 min•Season 3Ep. 22
جنگ اوکراین و ناامنی غذایی در جهان جنگ روسیه و اوکراین مثل یک زنگ بیدار باش برای بسیاری از کشورها بوده و به آنها نشان داده که سیستم غذایی کشورشان چقدر آسیبپذیر است و چطور یک رویدادی مثل این جنگ میتواند موجی از قحطی و گرسنگی را در همه جهان بهخصوص کشورهای فقیر شمال آفریقا و خاورمیانه بههمراه داشته باشد. اکونومیست ۷ مِی مقالهای را در صفحه ۴۸ با عنوان «Food price shock» منتشر کرده و به پیامدهای جنگ اوکراین در ناامنی غذایی کشورهای آسیایی پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با دکتر ...
May 10, 2022•48 min•Season 3Ep. 21
پروندههای تغییر اقلیم در دادگاهها تعداد پروندههای حقوقی مرتبط با تغییر اقلیم در سالهای اخیر، بهویژه از سال ۲۰۱۵ و توافق پاریس، به شدت در حال افزایش بوده و در حال تبدیل شدن به یک روند روبهرشد و فزاینده است. اما سوال این است که آیا این اقدامات حقوقی میتواند به کنترل تغییرات اقلیمی و انتشار گازهای گلخانهای و کربن کمک کند؟ اکونومیست در شماره ۲۱ آوریل در مقالهای در صفحه ۵۷ با عنوان «Climate Lawsuit» این موضوع را به دقت موشکافی کرده است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با دکتر حامد قدوس...
May 08, 2022•32 min•Season 3Ep. 20
اختلاف نتایج نظرسنجی از مصرفکنندگان در آمریکا با وجود اینکه بازار کار آمریکا از نظر نرخ بیکاری و دستمزدها خیلی امیدوارکننده است، افزایش تورم به شدت قدرت خرید مصرفکنندگان را تضعیف کرده است. نظرسنجیهای آمریکا نمیتوانند پاسخی روشن به این سؤال بدهند که بالاخره مصرفکنندگان در شرایط فعلی خوشحالاند و قصد خرج کردن بیشتر دارند و یا برعکس ناامید هستند و میخواند ترمز مصرف را بکشند؟ اکونومیست ۳۰ آوریل یک مقاله را در صفحه ۶۰ با عنوان «Consumers in America» منتشر کرده و نتایج دو نظرسنجی مهم آمریکا از ا...
May 07, 2022•13 min•Season 3Ep. 19
استراتژی شرکتها در برابر تورم در هنگام افزایش تورم، کسبوکارها و شرکتها چه راهکارهایی در مقابله با آن در پیش میگیرند؟ یا باید همه افزایش هزینه عوامل تولید را به مصرفکننده منتقل کنند یا اینکه بهرهوری را بالا ببرند. البته استراتژیهای دیگری هم مثل کاهش کیفیت و استاندارد محصولات و خدمات وجود دارد. اکونومیست ۳۰ آوریل مقالهای را در صفحه ۵۶ با عنوان « How Firms Raise Prices » منتشر کرده و به استراتژی شرکتها در برابر افزایش قیمت پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با دکتر سید فرشا...
May 02, 2022•22 min•Season 3Ep. 18
هزینه-فایده تورم آیا تا به حال به این فکر کردهاید که از نظر اقتصادی هزینههای تورم چیست و چقدر است؟ چرا رسانهها نسبت به تورم در مقایسه با سایر شاخصهای اقتصادی مثل بیکاری، رفاه و رشد اقتصادی واکنش و حساسیت بیشتری نشان میدهند؟ اکونومیست ۲۳ آوریل در مقالهای با عنوان «The costs of inflation» که در صفحه ۷۳ منتشر شده، اشاره میکند که تورم برای اقتصادهای پیشرفته خیلی هم هزینه ندارد و سیاستهای بانکهای مرکزی برای کنترل کردن تورم اغلب تحت تأثیر هزینههای روانی تورم است و ممکن است حتی این سیاستها، ...
May 01, 2022•22 min•Season 3Ep. 17
احیاء بازار کار در کشورهای پیشرفته و ایران وقتی همهگیری جهانی کرونا در سال ۲۰۲۰ اتفاق افتاد، اغلب اقتصاددانها معتقد بودند که نرخ بیکاری شبیه وضعیت بعد از بحران مالی سال ۲۰۰۸، برای یک دوره طولانی بالا میماند. اما آمارها نشان میدهد که نرخ بیکاری در ایالات متحده در ماه مارس به ۳/۶ درصد رسیده است؛ این در حالیاست که این شاخص در ماه آوریل ۲۰۲۰ در اوج همهگیری کرونا ۱۴/۷ درصد بوده است. این روند احیای اشتغال را میتوان در ژاپن و منطقه یورو هم مشاهده نمود. اکونومیست در شماره ۹ آوریل مقالهای را در ص...
Apr 30, 2022•32 min•Season 3Ep. 16
قسمت پنجم فارکست کتاب: ارزشها: ساختن دنیای بهتر برای همه- بخش دوم Values: Building a Better World for All موضوع کتاب: چه چیزی ارزش را در اقتصاد تعیین میکند؟ آیا ارزش یک موضوع عینی است یا ذهنی؟ به نظر شما آیا بین بازار و اخلاق توزان مناسبی برقرار است؟ آیا ایدئولوژی سودگرایانه قرون ۲۱ام و بنیادگرایی بازار تأثیر مخربی روی ارزشهای دموکراتیک و انسانی جوامع داشته است؟ مارک کارنی (Mark Carney)، اقتصاددان برجسته کانادایی که سابقه ریاست بانکهای مرکزی کانادا و انگلستان را دارد در بخش اول کتاب جدیدش «...
Apr 28, 2022•1 hr 7 min•Season 1Ep. 5
دموکراسی سهامداران فعالان محیطزیست و حقوق بشر که نگرانیهای اجتماعی دارند و از مجلس و دولتهای متبوع خود ناامید شدهاند؛ به این فکر افتادهاند که اهدافشان را از طریق شرکتهای خصوصی دنبال کنند. این افراد و گروهها از طریق ترغیب و تحت فشار قرار دادن مدیران و سهامداران بزرگ سعی دارند اولویتهای شرکتهای خصوصی را به سمت اهداف اجتماعی و محیطزیستی مدنظر خود سوق دهند. اکونومیست در شماره ۲۳ آوریل به بهانه این موضوع مقالهای را در صفحه ۱۴ با عنوان «Shareholder Democracy» منتشر کرده است. در این گفتار...
Apr 27, 2022•23 min•Season 3Ep. 15
پایان عصر پول ارزان افزایش تورم و پایان دادن بانکهای مرکزی به سیاستهای فرا انبساطی پس از ۱۴ سال باعث شده تا عصر پول ارزان به سر بیاید. با این حال به نظر میرسد بازدهی واقعی اوراق قرضه چندان تغییری نخواهد کرد و سرمایهگذاران همچنان در جستجوی بازده بالاتر باشند. اکونومیست در شماره ۲۳ آوریل در مقالهای در صفحه ۷۲ با عنوان «Negative bond yields » این موضوع را بررسی کرده است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی با خانم دکتر امینه محمودزاده در مورد این موضوع صحبت کردیم. میزبان: محمد امین نادریان مد...
Apr 26, 2022•19 min•Season 3Ep. 14
متنوعسازی زنجیره تأمین بهجای خود اتکایی صندوق بینالمللی پول در یکی از فصلهای جدیدترین گزارش چشمانداز اقتصاد جهانی که در هفتههای اخیر منتشر شده، به کشورها نسبت به دنبالکردن سیاستهای خوداتکایی برای کنترل آسیبپذیری در برابر اختلالهای زنجیره تأمین جهانی هشدار داده و توصیه کرده که کشورها سیاست متنوعسازی زنجیره تأمین را بهجای آن دنبال کنند. اکونومیست ۲۳ آوریل با اشاره به گزارش IMF مقالهای را در صفحه ۷۰ با عنوان « Diversifying Supply Chains » چاپ کرده است. در این گفتار از فصل سوم فارکست ه...
Apr 25, 2022•15 min•Season 3Ep. 14
جدل اینشتین و برگسون در خصوص مفهوم زمان مفهوم زمان از موضوعات مورد جدل بین فیزیکدانان و فلاسفه بوده و یکی از جالبترین تقابلهای در این خصوص اختلاف بین اینشتین و برگسون، فیلسوف شهیر فرانسوی در دهه ۱۹۲۰ میلادی است. اختلافی که بعدها مشخص شد باعث شده تا کمیته نوبل بهجای «نظریه نسبیت»، جایزه نوبل فیزیک را بهخاطر مطالعات در زمینه «قانون تأثیر فوتوالکتریک» به اینشتین بدهد. اکونومیست در شماره ۹ آوریل مقالهای را با عنوان «Time versus the Machine» در صفحه ۶۶ منتشر کرده که به سابقه این موضوع پرداخته و ...
Apr 24, 2022•24 min•Season 3Ep. 12
جغرافیای جدید نوآوری در جهان وقتی به تاریخ نگاه میکنیم انقلابهای صنعتی متعدد جغرافیای نوآوری و جغرافیای خلق ثروت و رفاه را تغییر داده است. در حال حاضر که در جریان انقلاب صنعتی چهارم هستیم، به تدریج جغرافیای نوآوری در حال تغییر بوده و از سیلیکونولی در آمریکا به کشورهای دیگر مانند هند و برزیل و حتی نیجریه گسترده شده است. در واقع نوآوری مسیر جهانی شدن را طی میکند. اکونومیست ۱۵ آوریل در همین رابطه مقالهای در صفحههای ۵۹-۶۱ منتشر کرده با عنوان «New Geography of Innovation» که در آن ابعاد جغرافی...
Apr 20, 2022•24 min•Season 3Ep. 11
داروهای شخصیسازی شده و آزمایشهای غربالگری ژنتیک همانطور که افراد میتوانند بر اساس نیازها و سلیقههایشان کالاها و خدمات شخصیسازی شده دریافت کنند، این امکان وجود دارد که افراد با توجه به ساختار مختلف ژنتیکیشون داروهای شخصیسازی شده خود را دریافت کنند. به این داروها «داروهای شخصیسازی شده» میگویند. اکونومیست ۱۵ آوریل در شماره ۱۶ آوریل مقالهای را با عنوان «Drugs and genetic screening» در صفحه ۷۸ منتشر کرده که به ابعاد مختلف این موضوع پرداخته است. در این گفتار از فصل سوم فارکست هفتگی، دکتر ش...
Apr 19, 2022•24 min•Season 3Ep. 10
