Oorlog: hoe lang nog? Een discussie met Gerard Bodifee

En het debat wordt belemmerd, want je wordt altijd meteen ergens in een hoek geduwd. waar je niet in wil zitten. En dingen die je niet wil verdedigen, die krijg je toch. op je bochten en je moet je er dan tegen verdelen. Kortom, het wordt allemaal heel moeilijk, typerend voor een oorlogstraat.

Het vrije spreken wordt serieus aan banden gelegd. Je kunt niet meer nadenken. Dus dacht ik, ik doe het op papier, ik schrijf het allemaal op, ik werk het uit en ik ben kagel drabbe en u heel dankbaar, omdat we dit hebben kunnen uitgeven. Gewoon als mens tussen de mensen. Als het oorlog wordt, voel ik de oorlog ook. En je voelt, je ziet oorlog op je afkomen als een enorme, donde wolk. En dan ben je daardoor gefascineerd. Gefascineerd in.

In alle betekenissen van het woord heeft ook iets machtigs, iets interessants. Wat we nu meemaken, is historisch gezien buitengewonden, interessant. Angstaanjagend, huiveringwekkend. Kortom het houtje bezig.

Al kunnen die eventueel een aanleiding vormen tot een oorlog, maar het gaat over dat grootschalige, dat bewuste en dat voorbereide. Een oorlog wordt voorbereid. Een oorlog valt niet als een soort natuurcatastrofe uit de lucht. We weten dat we beginnen aan een oorlog, maar we weten niet wat dat betekent. Want de consequenties daarvan zijn totaal onvoorzienbaar. Tenzij dat die buiten, tegen dat we met zekerheid weten dat ze buitengewoon onheilspellend zijn.

Alleen onheil zullen stichten. Ooglogen lossen nooit iets op. Oorlogen maken alles erger. Oorlogen gaat gewoonlijk over een probleem dat er is, een conflictsituatie. En die wordt dan uitgevocht in een oorlog, wel, die oorlog maakt de conflictsituatie alleen maar erger. En zal ze niet oplossen. Geef mij een voorbeeld van een oorlog die geleid heeft tot vrede en verzoening. Bestaat niet. Een oorlog verwekt altijd een nieuwe oorlog.

Zolang ik leef, en dat is toch al vanaf de eerste helft van de 20e eeuw, is dat keer op keer weer gebleken. Natuurlijk, de 20e eeuw moet het niet aanhalen de voorbeelden. De Tweede Wereldoorlog was een direct gevolg van de Eerste Wereldoorlog. En de Eerste Wereldoorlog werd die eigenlijk gevolgd? O niks. Er wordt om geen enkele reden gevocht. Er was gewoon een vechtpartij.

Die niet meer onder controle te houden was. En die heeft dus geleid uiteindelijk tot de opkomst van nazisme en Hitler in de Tweede Wereldoorlog. En de Tweede Wereldoorlog, ja, die hebben we dan zogenaamd gewonnen. Voor een prijs van 60 miljoen dolden. Dus ik vind niet dat je van een overwinning kunt spreken. En die heeft geleid tot de Koude Oorlog. En de Koude Oorlog heeft geleid tot de Vietnamo-Oorlog enzovoort, enzovoort.

Tot het conflict in het Midden-Oosten. Tot de Oekraïne-conflict waar we nu hebben. Al die oorlogen zijn gevolgen van andere oorlogen. En wat hou je nu tegen dat mensen die zeggen: ah, we moeten Rusland dus goed verslaan, we moeten er iets oorlogen tegen voeren. Ja goed, oké. Als we dat doen, dan zijn we gewoon de oorlogen ten eerste aan het uitvechten die we dus nu gaan aanvatten. En ten tweede aan het veroorzaken die nadien zullen volgen.

Trouwens, als we ervan uitgaan dat we geen geweld zullen gebruiken. En als ik weet dat mijn tegenstander ook geen geweld zal gebruiken, dan kunnen de conflicten zelfs groter worden. En dat kan zeer gunstig zijn voor de ontwikkeling, want dan gebruiken we toch geen geweld. En dan kunnen we bijvoorbeeld economische rivaliteit of culturele rivaliteit dan de vervangtoestanden kunnen voor oorlog.

Als je eens nagaat hoeveel. Waarom is een oorlog zo erg? Ten eerste wegens de omvang van het menselijke lid. Het gaat dus om, als het een grote oorlog is, niet alleen meer om honderdduizenden, maar om miljoenen doden.

En dan spreken we alleen over de dolen. Daar spreken we niet over al die mensen die hun leven lang lopen met verminkingen, met trauma's waar je nooit van geneest. Zo zijn wij nog altijd, mijn generatie, nooit echt genezen van de Tweede Wereldoorlog. Je draagt die trauma's met je mee. Een oorlog verorgens uit veel meer menselijk lid en veel meer materiële schade dan, even welke natuurcatastrofe. Bedenk nu maar eens de allerergste aardbevingen, die kunnen soms ook wel eens 100.000 doden geven.

Oorlogen gaat het om veel grotere schaal. Bovendien is daaraan verbonden een morele schuld. Het is niet iets dat ons fataal overkomt. Het is iets wat we doen en bewust zijn. En nadien moeten we dat verwerken. Oh ja, dan heb je al die herdenkingen en die gebeden om de vrede en om de vrijheid en democratie. Dat is allemaal. Te laat, het betekent niets meer. We hebben die oorlog gevoerd. We moeten de schuld daarvan met ons meenemen. En nog een reden waarom oorlog zo.

Totaal verwerpelijk en volstrekt onredelijk is, als we nu met de middelen waarover wij nu beschikken nog oorlog voegen, dan leidt dat tot rechtstreeks grootschalige planetaire problemen. We verstoren het klimaat op een schaal die veel erger is dan wat industrie en mobiliteit op dit ogenblik. En dan wordt er plotseling nu ook met de oorlogen die nu actueel zijn, wordt er dan plotseling zo weinig dat verband gelegd.

De ecologische verstoringen, de klimatologische verstoringen, die zijn niet meer in de hand te houden. Als een oorlog die we nu voegen, een lokale oorlog, escaleert. tot een totale oorlog, dan betekent dat het einde van het leven op de aarde zoals we het gekend hebben.

Is dan wel zinloos, maar toch niet zonder reden. Er zijn toch altijd op zijn minst één leider, of toch één iemand, of toch iemand die een groep meekrijgt die een reden heeft om een oorlog te beginnen.

En op natuur was het een klein incident, in zover je een moog een klein incident kunt noemen, maar de moog in Sarajevo, op die aard zegtor daar, die het vuur in de pand deed slaan. En dan was er verder geen houden aan. Goed, waarom is die oorlog dus gevocht? Om niks. En daarvoor zijn 20 miljoen mensen moeten sterven. Om niks.

En wat hebben we dan gekregen als in 1918 een wapenstilstand, geen echte vrede, een wapenstilstand, die een tijdje geduurd heeft, 20 jaar ongeveer, en het vlakkerde weer op. Want eigenlijk was er geen Tweede Wereldoorlog. We hebben in de eerste helft van de 20e eeuw één dertigjarige oorlog gekend. Met een interbellum van zo'n 20 jaar. En dus die Tweede Wereldoorlog, ja, die is gevochten omdat Hitler volstrekt ontoelaatbare dingen, verkondigde en deed.

Maar wat hij verkondigde en deed, hebben we met die oorlog alleen maar erger gemaakt. Dus we hebben zelfs Hitler niet verslagen. Hitler heeft zichzelf moeten doden. En we hebben de Joden niet kunnen beschermen. Hij dreigde de Joden te mishandelen en te exporteren. En dan is de oorlog begonnen, dan is ze de Joden gaan uitmoorden. Het is allemaal veel erger geworden.

En we hebben na afloop van die Tweede Wereldoorlog gekregen, nog al die hele reeks oorlogen van de Koude Oorlog, die gelukkig nooit echt heet geworden is, tenzij dat op dit ogenblik anders worden is, hou men hart vast. Allemaal consequenties van die vorige oorlog, die op niks gevochten zijn. Waarom is de Vietnam Oorlog gevocht? Waarom? Er zijn 30.000 Amerikanen gesneuveld. Waarom? En honderdduizend ongetwijfeld Noord-Vietnamezen. Uiteindelijk heeft Noord-Vietnam gewonnen.

Ja, oké. En die hele oorlog. En daar wordt er maar niks meer over gezegd. En de oorlog in Irak. De leugens op grond waarvan die oorlog in Irak en Afghanistan gevochten zijn. Waarom wordt dat niet aangeklaagd? Waarom zit die president die oorlog verklaarde op grond van, kan er blijklijke leugjes, waarom zit die niet in de gevangenis? Er zit op zijn ranch in Texas tussen schilderijtjes te maken.

Poetin was tot een paar jaar geleden onze beste vriend hier in het Westen. Van alle westelijke leiders. En Poetin zei wel voortdurend van wat jullie aan het doen zijn, bevalt ons niet. We hebben het Wachwart moeten opdoeken toen de Sovjet-Unie instorte. We hebben helemaal alles moeten afgeven. En jullie dan hadden dat toch ook de NATO moeten ontbieden, hebben jullie niet gedaan.

Maar hou dan in godsnaam de grenzen waar ze liggen en schuift niet op naar het oosten. Wat hebben wij hier in het westen gedaan? Stelmatig die grens opgeschoven naar het oosten. Rusland voelt dat aan als een dreiging. En elke keer heeft hij erop gewezen. Wat jullie gaan doen, dat gaat slecht aflopen. Dat moet leiden tot de oorlog. Wel, nu hebben we die oorlog.

En geen rekening gehouden met de belangen daarvan. Gorbachev heeft daar voortdurend op geweest. Er bestaat maar internationale zekerheid als die weterkerig. En wij voelen ons voortdurend bedreigd door een NATO die altijd maar opschuift in de richting van Rusland. Doe dat niet. En toch deden we dat voortdurend, want we konden niet gaan gaan. Rusland was helemaal verzwakt. Nu kregen we het resultaat. Het was voorgespeld.

Ja, dat is goed. Dus de Joden zeggen, nadat we het niet meer kunnen uithalen in Europa, waar wij bijna helemaal uitgemoogd geweest zijn, nu moeten we toch echt terug een eigen land hebben. We gaan terug naar het land dat ons ooit is toegezegd. Daar heb ik alle begrip voor. En dan hebben ze met instemming van de Verenigde Naties in 1948 daar een staat gekregen. Israël is daar gesticht en daar vestigen ze zich nu, daar heb ik alle begrip voor.

Maar de Joden zeggen dus, ja, wij willen hier al 2000 jaar naartoe. En dan zeggen de Palestijnen, ja, maar wij wonen hier al 8000 jaar. Wij wonen hier al. En jullie komen nu plotseling in Staatslichten. Wij zijn de bewoners van deze groep. Wie heeft nu gelijk? Allebei. Allebei hebben ze gelijk. En daar moeten we inzien. Ik vind het soms zo gek dat mensen eenzijdige partij kiezen voor Israël. Want Israël moet zich kunnen verdelen. Ja, natuurlijk. Maar dat Palestijnen ook. Het is op hun grond.

Allebei hebben ze gelijk. Maar waar ze allebei ongelijk in hebben, dat is hoe ze met het conflict omgaan. Het is duidelijk dat je met oorlog in dit soort conflicten niets bereikt. En dat blijkt nu ook uit de geschiedenis van Israël. Het is gewoon een aanreiging van oorlogen. Wat gaan ze nu in godsnaam verwachten, welk goed er kan voortkomen uit wat er nu aan het gebeuren is. Nu zijn ze massaal een genocide aan het plegen.

In de Israël's in Gaza. Tienduizenden doden vallen daar. Hoe ga je later ooit nog met deze mensen kunnen samenleven? Dat wordt alleen maar moeilijker en moeilijker. Nu al zegt Hamas, we gaan toch weer terugslaan. Al is dat vorige slag ons zo slecht bekomen, toch zullen we nog eens terugslaan. Dus Israël is geen stap dichter bij vrede, geen stap dichter bij veiligheid. Dat loopt dus helemaal verkeerd.

Vandaar dat de mensen agressief zijn en zelfs bloeddorstig. Je moet je prooi kunnen grijpen om je leven te blijven, moet je kunnen doden. Dat is eigenlijk het. Het vreselijke dilemma waarin ons leven zich voltrekt. Maar daarnaast, een mens is meer dan alleen een dier. Een mens heeft, dankzij zijn ontwikkelde hersenen, Een bewustzijn ontwikkelt dat zich verder uitbreidt dan wat bij dieren mogelijk is. Waardoor wij vormen van empathie en altruïsme ontwikkelen die je bij dieren niet tegenkomt.

Kortom, een mens wordt ook in de loop van de geschiedenis, ontwikkelt hij zich ook tot een moreel wezen. En die moraliteit is nu precies in strijd met die agressieve instincten van onze biologische natuur. En wij zijn dat ambiguwe wezen dat enerzijds oorlogzuchtig is en anderzijds streeft naar vrede en welzijn en wederzijds belangen voor elkaar.

En dat is onze geschiedenis. De strijd tussen die twee naturen die in ons zitten, dat is onze geschiedenis. Het is duidelijk dat we hier moeten opkomen voor de ontwikkeling van de moraliteit en de onderdrukking van de gewelddadigheid.

Maar dan blijkt, en de geschiedenis bewijst dat overvloedig, dan blijkt dat als je die strijd voert, gewelddadig, door middel van oorlog, dat je het probleem dat bestaat altijd alleen maar erger maakt. En dat je je doel niet bereikt. Het kan niet goed zijn als wij om menselijke waarden te verdedigen massaal mensen gaan doden. Daar klopt iets niet. Dus wij moeten die strijd om menselijke waarden te verdedigen voeren op een menswaardige manier.

En alle oorlogen die uitgevochten worden kunnen eigenlijk op een andere manier, kan naar dat doel gestreef worden.

Oorlog is niet een manier om te leven met conflicten. Niets. Dat is een manier om conflicten erger te maken. Een restant uit ons biologisch verleden dat we nu moeten overwinnen om wel met conflicten te kunnen leven. En hoe moet dat gebeuren? Om te beginnen dus niet de weg van het geweld, maar dan wel de weg van de diplomatie.

Dat is bijvoorbeeld de weg die zouden we nog altijd kunnen bewandelen in het huidige Oekraïneconflict. Want zodra wij hier in het Westen de belofte intrekken dat Oekraïne lid mag worden van de NATO, is die oorlog gedaan. Dat is de Russen al zo vaak gezegd, niet alleen Poetin, maar en dat is in het begin ook duidelijk gebleken. Natuurlijk, ondertussen, daar geef ik wel toe, zijn er allerlei ruimkunes gekomen.

Ik weet ook niet of het nu allemaal nog stilgelegd kan worden, maar dat had de weg moeten zijn. We moeten dus kunnen toegevingen doen. Maar om toegevingen te doen is moed nodig. Veel meer moed dan op het slachtveld nodig is. Maar die moed hebben we niet. We hebben hier in het Westen niet de moed om toegevingen te doen aan culturen die ons niet bevallen. Dan slaan we heel vaak de verkeerde weg.

De weg van de geweldloosheid. Nu, ik denk, wij verwachten te veel die oplossingen van bovenuit. Van de overheid, van de diplomatie, van de industrie, van het leger. De echte bolwerken van de macht. Maar die hebben historisch gezien altijd oorlog gebruikt als middel om problemen op te lossen. Waar we het misschien veel meer van zouden moeten verwachten, is een oplossing, is van onderuit, vanuit de bevolking. U en ik, wij zijn allebei.

Vreedzaam. In principe naturlijk, we hebben onze agressieve instincten. Maar we weten dat dat verkeerd is en dat we die moeten bedwingen. En eigenlijk wensen wij een leven dat goed is voor mij en voor de anderen en allemaal. اشتركوا في القناة Ik denk dat er veel meer krachten van onderuit moeten komen en dat we die van bovenuit moeten leren aan banden leggen.

Dat buitenlandse mogendheden, de uorlogen, altijd hier komen uitvechten. Wij moeten dat als bevolking weigeren. En daar kan dus de weg liggen. Het moet vanuit de bevolking komen, vanuit de mensen. Wij moeten dat weigeren. We moeten weigeren dat hier Amerikaanse basis bestaan. We moeten hier weigeren dat hier een oorlogsindustrie komt. We moeten, als er opgeroepen wordt tot militaire dienst, dienst weigeren.

En als zich dat massaal verspreidt, dan kan dat tenminste een aanzet zijn tot een oplossing.

En de tegenstander zal plotsing ontdekken dat hij dan zijn wapens ook niet meer nodig heeft als jij geen wapens hebt. Waarom bewapent Rusland zich nu zo omdat wij ons bewapen. En waarom bewapen wij ons? Omdat Rusland zich bewapen. Houd daar mee op. En die roep moet vanuit de bevolking komen. En vanuit de bevolking moet dus bezwaar komen tegen die wapenindustrie.

Die ligt natuurlijk mee aan de basis van ontzettend veel onheil. Op dit ogen wordt er geweldig veel geld verdiend. Vooral in de Verenigde Staten. De wapenindustrie floreert trouwens, ook in eigen land. Wij Belgen duchtig mee. Dus we moeten daarvoor bekennen dat ons daar rechtstreeks schuld treft. Dat wij medeplichtig zijn aan die tienduizenden, als het er al geen honderdduizenden doden zijn die vallen in Oekraïne. Wij zijn medeplichtig.

Tegengesproken de alle feiten van de hele geschiedenis. Dus als je dan toch moet kiezen tussen twee kwalen: oorlogvoering of de naïvetteit die de mijne is, dan kies ik voor die naïvetteit die de mij is. Daarin geloven. Dat het moet kunnen door ontwapening. Alleen al vanuit dat geloof gaat een kracht. En dat is de weg die we dan moeten instaan.

Aristoteles bijvoorbeeld, die zegt aan een goede mens, dat is een man, alleen een man had hij het over, een man die goed is voor zijn slaven. Lieve help, dat vindt hij toen goed. Wij vinden het hebben van slaven al totaal verkeerd. Daarin zie je dat dat een morele vooruitgang is. Er zijn op dit ogenblik ook heel sterke krachten in ontwikkeling, die zich keren tegen die voortdurende praktijk van oorlogvoering.

Ik vertegenwoordig ook die tendens. En zo zijn er vele mensen. Dat is een morele vooruitgang. Op termijn kan die alleen maar winnen. Daar ligt de toekomst van de mens. Als het blijft het uitleven van die oude biologische instincten, dan gaan we daaraan ten onder. Dat is zo duidelijk als iets. Dus we moeten die. Weliswaar, misschien wat naïf lijkende tendensen van te streven aan vrede en ontwapeling. We moeten die weg gaan.