Eerste hulp bij klassiek - podcast cover

Eerste hulp bij klassiek

Klarawww.vrt.be
Denk je bij een mandoline alleen maar aan een groenterasp? Begin je al te zweten bij woorden als sonate, scherzo of symfonie? Clara De Decker en Sander De Keere maken je wegwijs. Om beurt kiezen ze een klassiek muziekstuk dat je minstens één keer gehoord moet hebben. Voor moeilijke woorden is er een alarmknop en voor Sander die nogal graag uitweidt een timer. Klassieke muziek niets voor jou? Toch wel!
Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

43. Germaine Tailleferre - Concertino voor harp en orkest

1927. De Franse componiste Germaine Tailleferre laat Parijs achter zich en verhuist naar New York. Voor haar kersverse Amerikaanse echtgenoot schrijft ze een concertino voor harp en orkest. Opvallend want hun huwelijk klinkt helemaal niet als muziek in de oren. Maar ondanks haar zware leven klinkt dit concertino licht en vrolijk en wordt zo een groot succes in de roaring twenties. Germaine Tailleferre, een vrouw van contrasten! Moeilijke woorden: Les Six, concertino. Uitvoering: Nicanor Zabaleta

Dec 12, 202425 minSeason 2Ep. 43

42. Giaochino Rossini - Il barbiere di Siviglia

1816, de Italiaanse componist Giaochino Rossini schrijft zijn komische opera Il barbiere di Siviglia, over een barbier uit Sevilla. Die barbier moet de graaf Almaviva helpen bij zijn aanzoek aan een knappe vrouw. En Figaro bewees ook Rossini een dienst, want de opera werd een instant hit. De beroemde aria, Largo al factotum, is een huzarenstukje voor elke bariton en behoort nog steeds tot de bekendste aria’s aller tijden. Moeilijke woorden: opera buffa, cavatina. Uitvoering: Sherill Milnes.

Dec 05, 202419 minSeason 2Ep. 42

41. Ralph Vaughan Williams – The Lark Ascending

1914. Bij het uitbreken van WO I begint de Engelse componist Ralph Vaughan Williams aan The Lark Ascending, een vioolwerk over een opstijgende leeuwerik. Tijdens een strandwandeling schrijft Vaughan Williams de eerste noten op, waardoor hij verkeerdelijk gearresteerd wordt op verdenking van oorlogsspionage. Het keert uiteindelijk helemaal voor deze vogelmuziek, want het groeit uit tot het symbool van troost in woelige tijden. Moeilijke woorden: senza misura, pastorale. Uitvoering: Hilary Hahn.

Nov 28, 202422 minSeason 2Ep. 41

40. Gregorio Allegri - Miserere

1638. De Italiaanse componist en koorzanger Gregorio Allegri schrijft voor de Sixtijnse kapel een uniek werk, zijn Miserere. Ontroerende muziek die alleen mocht gezongen worden binnen de muren van het Vaticaan. Maar dat was buiten Mozart gerekend, die het na één beluistering helemaal uit het hoofd neerschreef. Het Miserere werd wereldberoemd door de hoge do. Alleen jammer dat dit een schrijffout blijkt te zijn. Moeilijke woorden: Miserere. Uitvoering: Choir of King's College Cambridge.

Nov 21, 202424 minSeason 2Ep. 40

39. Fanny Mendelssohn - Strijkkwartet

1834. De getalenteerde Fanny Mendelssohn leeft lang in de schaduw van haar broer Felix. Tot ze trouwt met de schilder Wilhelm Hensel, die haar enorm aanmoedigt om te blijven componeren. Een reis naar Rome verandert alles en motiveert Fanny om haar eigen muziek te componeren en uit te geven. Zo schrijft ze op haar 29 een eigenzinnig strijkkwartet, los van alle regels. Moeilijke woorden: fantasie. Uitvoering: Quatuor Ebène.

Nov 14, 202423 minSeason 2Ep. 39

38. Philip Glass - Glassworks (LIVE vanop Iedereen Klassiek)

1982. De Amerikaanse componist Philip Glass krijgt een platencontract en komt naar buiten met Glassworks. Een album als een kamersymfonie in zakformaat. Met de combinatie van akoestische en elektronische instrumenten, korte tracks en repetitieve patronen speelt Glass in op de smaak van een breed publiek. Niet voor niets werd van deze klassieker ook een speciale versie gemixt om je walkman te kunnen beluisteren. Moeilijke woorden: minimal music, polyritmiek. Uitvoering: Philip Glass Ensemble.

Nov 07, 202425 minSeason 2Ep. 38

37. Camille Saint-Saëns – Danse Macabre (LIVE vanop Iedereen Klassiek)

1875. De Franse componist Camille Saint-Saëns schrijft de perfecte Halloweenmuziek met zijn Danse Macabre. Een orkestwerk waarin alle doden uit hun graf komen en samen walsen op het kerkhof, met de xylofoon die bibbert als dansende skeletten. Ook de viool maakt een duivelse entree! Clara en Sander vertellen er alles over in deze live-aflevering met publiek vanop het festival Iedereen Klassiek in Brugge. Moeilijke woorden: duivelsinterval, tremolo. Uitvoering: Renaud Capuçon (viool).

Oct 31, 202426 minSeason 2Ep. 37

36. Sergej Prokofjev - Romeo en Julia

1935. De Russische componist Sergej Prokofjev keert na een carrière in Amerika en Parijs terug naar de Sovjet Unie. Hij componeert er het ballet Romeo en Julia. Net zoals het verhaal was ook de productie tragisch. De muziek werd ondansbaar verklaard en Prokofjev stond erop de Shakespeare-klassieker een happy end te geven. Uiteindelijk kon het ballet toch in première gaan en werd het een immens succes. Moeilijke woorden: Romeo en Julia, leidmotief. Uitvoering: Brussels Philharmonic.

Oct 24, 202423 minSeason 2Ep. 36

35. Joaquín Rodrigo - Concierto de Aranjuez

1939. De Spaanse componist Joaquín Rodrigo krijgt van een bevriend gitarist de vraag om een gitaarconcerto te schrijven: Concierto de Aranjuez. Een ode aan de Spaanse flamenco met als inspiratie de koninklijke tuinen van Aranjuez, waar je de Spaanse burgeroorlog even kon vergeten. Joaquín Rodrigo maakte van de gitaar een volwaardig concertinstrument, waar zelfs jazztrompettist Miles Davis een versie van maakte. Moeilijke woorden: flamenco, rasgueado. Uitvoering: Paco de Lucia.

Oct 17, 202422 minSeason 2Ep. 35

34. Edvard Grieg - Peer Gynt

1875. Tegen zijn zin verzorgt de Noorse componist Edvard Grieg de muziek voor een nieuw toneelstuk van Henrik Ibsen. Peer Gynt groeit uit tot Grieg zijn grote hit en wordt hét schoolvoorbeeld van romantische klassieke muziek. In tegenstelling tot wat je zou denken, hoor je in de muziek de Sahara en niet de Noorse fjorden. En is Peer Gynt meer een egoïst dan een volksheld. Moeilijke woorden: Hardanger, pentatoniek. Uitvoering: Bergen Philharmonic Orchestra o.l.v. Ole Kristian Ruud.

Oct 10, 202423 minSeason 2Ep. 32

33. Hildegard von Bingen - O Virtus Sapientiae

12e eeuw. Hildegard von Bingen zag niet alleen sterren tijdens haar visioenen of maakte brouwsels met organen van draken, ze componeerde in haar vrouwenklooster ook prachtige muziek zoals 'O Virtus Sapientiae'. Ze was een vrouw met vele talenten en ook muzikaal bevestigde ze haar plaats in de geschiedenis. Maar is zij nu echt de eerste vrouwelijke componiste? Moeilijke woorden: gregoriaans, melisme. Uitvoering: Armonico

Oct 03, 202423 minSeason 2Ep. 33

32. Claude Debussy - Clair de Lune

1905. Het woelig liefdesleven van de Franse componist Claude Debussy staat in fel contrast met zijn zorgeloze 'Clair de Lune'. Al is deze pianohit wel ideaal op te zetten tijdens je romantische date. Dat weten ook alle film- en reclamemakers, want deze schilderachtige muziek duikt nog steeds overal op in films en reclamespots. Moeilijke woorden: Suite Bergamasque, impressionisme. Uitvoering: Hélène Grimaud.

Sep 26, 202421 minSeason 2Ep. 32

31. Benjamin Britten - The Young Person's Guide to the Orchestra

In 1945 schreef de Engelse componist Benjamin Britten de soundtrack voor Instruments of the Orchestra. Een film waarmee hij een bende pubers elk instrument van het symfonisch orkest leert kennen. Of toch bijna, want Sander en Clara missen wel hun favoriete instrument. Toch blijft The Young Person's Guide to the Orchestra van Britten de perfecte introductie tot klassieke muziek. Herken jij alle instrumenten? Moeilijke woorden: fuga. Uitvoering: London Symphony Orchestra o.l.v. Benjamin Britten

Sep 19, 202425 minSeason 2Ep. 31

30. Antonio Vivaldi - De Vier Seizoenen

1678, Venetië. Antonio Vivaldi wordt tijdens een aardbeving geboren. Om zijn moeder een plezier te doen wordt hij priester. Maar hij onderbreekt zijn missen regelmatig wanneer hij een muzikale ingeving heeft. Componeren is zijn echte roeping. Hij reist heel Europa rond en zo belandt hij voor een job ook in Mantua. Daar, met uitzicht op de velden schrijft hij zijn grootste meesterwerk: De Vier Seizoenen. Moeilijke woorden: sonnet, programmamuziek Uitvoering: B’Rock

Jun 27, 202426 minSeason 1Ep. 30

29. Clara Schumann - Pianoconcerto

1819 Leipzig. Clara Schumann wordt geboren als Clara Wieck. Haar vader heeft maar één missie: van zijn dochter de beste pianiste van Europa maken. En dat lukt hem. Clara debuteert op haar negen en niet veel later schrijft ze haar pianoconcerto, met de hulp van haar toekomstige man Robert Schumann. Samen vormen ze het eerste powerkoppel uit de klassieke muziek. Moeilijke woorden: romance, rondo Uitvoering: Isata Kanneh-Mason

Jun 20, 202425 minSeason 1Ep. 29

28. Astor Piazzolla - Libertango

1929. De 8-jarige Astor Piazzolla krijgt van zijn vader een bandoneon. Het tango-instrument wordt een cadeau dat de rest van zijn leven zou bepalen. Maar niet zonder tegenslag, want na een moeilijke start van zijn carrière gaat Piazzolla in de leer bij Nadia Boulanger in Parijs. Zij geeft hem een gouden tip: vergeet nooit wie Piazzolla écht is. De componist keert terug naar Argentinië en geeft de tango een grondige facelift. De Tango Nuevo is geboren. moeilijke woorden: bandoneon

Jun 13, 202423 minSeason 1Ep. 28

27. Gustav Holst - The Planets

1913. De Engelse componist Gustav Holst zit in een depressie en zoekt naar antwoorden in zijn sterrenbeeld. Door een boek over astrologie begint hij aan een nieuw orkestwerk: The Planets. Een zevendelige suite waarin elke deel opgedragen is aan een planeet. Alsof het in de sterren geschreven stond, was de première in 1920 een groot succes. Ook filmcomponist John Williams haalde voor Star Wars de mosterd bij dit meesterwerk. Moeilijk woord: col legno Uitvoering: London Symphony Orchestra

Jun 06, 202425 minSeason 1Ep. 27

26. Florence Price - Symfonie nr.1

1933. Het gaat niet goed met de Amerikaanse componiste Florence Price. Als moeder van twee kinderen zit ze in een vechtscheiding en als zwarte vrouwelijke componiste moet ze vechten voor erkenning. Een muziekwedstrijd verandert alles. Plots staat Florence Price op het podium van de Wereldtentoonstelling in Chicago met haar eerste symfonie. Een uniek werk waarin ze haar eigen roots en stijl laat horen. moeilijke woorden: juba uitvoering: Philadelphia Orchestra o.l.v. Yannick Nézet-Séguin.

May 30, 202425 minSeason 1Ep. 26

25. Frédéric Chopin - Regendruppelprelude, op.28, nr. 15

1828. De 28-jarige Frédéric Chopin kampt met een zwakke gezondheid en overwintert in Mallorca. De vakantie valt in het water, want er is geen zon te bespeuren en de componist moet maanden op een piano wachten. Met zijn vriendin George Sand vindt Chopin onderdak in een klooster in Valldemossa waar hij zijn 24 pianopreludes componeert. Tegen Chopin zijn zin hoorde George Sand de regendruppels vallen in het ritme van de vijftiende prelude. moeilijke woorden: prelude uitvoering: Maurizio Pollini

May 23, 202422 minSeason 1Ep. 25

24. Peter Tsjaikovski - Vioolconcerto

1878. De Russische componist Peter Tsjaikovski zit gevangen in een ongelukkig huwelijk en vlucht weg van zijn vrouw richting Clarens. In alle rust aan het meer van Genève begint Tsjaikovski aan zijn vioolconcerto, met de assistentie van violist en minnaar Iosif Kotek. Drie jaar later werd het werk onspeelbaar verklaard door muzikanten en critici, maar vandaag kan je met dit meesterwerk de Koningin Elisabethwedstrijd winnen. moeilijke woorden: attacca uitvoering: Vadim Repin

May 16, 202423 minSeason 1Ep. 24

23. Guillaume Dufay - Nuper Rosarum Flores

25 maart 1436. De Vlaamse polyfonist Guillaume Dufay componeert voor de paus een nieuw vocaal werk voor de nieuwe kathedraal in Firenze. Op een ingenieuze manier verwerkt hij de architecturale verhoudingen van de legendarische Duomo in de ritmische verhoudingen van de stemmen. Als de Van Eyck van de muziek is Dufay de belangrijkste componist van de eerste helft van de 15de eeuw. Moeilijke woorden: polyfonie, isoritmisch motet Uitvoering: Huelgas Ensemble o.l.v. Paul Van Nevel

May 09, 202424 minSeason 1Ep. 23

22. Georg Friedrich Händel - Water Music

17 juli 1717. De Duitse componist Georg Friedrich Händel componeerde voor de Engelse King Georg I feestmuziek voor een boottocht op de River Thames in Londen. 50 muzikanten speelden 5 uur lang op het water en kwamen na middernacht aan op hun bestemming. Om goed hoorbaar te zijn voor het publiek aan de kade gebruikte Händel voor deze danssuites niet toevallig veel blaasinstrumenten die met hun volle klank ver te horen waren. Moeilijke woorden: sarabande Uitvoering: Akademie für alte Music Berlin

May 02, 202424 minSeason 1Ep. 22

21. Bedřich Smetana - De Moldau (uit Má Vlast)

1874. De Tsjechische componist Bedřich Smetana heeft een groot hart voor zijn vaderland en componeert Má Vlast, een verzameling van zes symfonische gedichten, waaronder Vltava: de Moldau. Als een spannende soundtrack horen we hoe de rivier ontspringt uit twee bronnen en verder stroomt langs een jachtpartij, boerenbruiloft, zeemeerminnen, watervallen en uiteindelijk aankomt in Praag. Moeilijke woorden: Symfonisch gedicht, sordino uitvoering: Czech Philharmonic Orchestra o.l.v. Jiří Bělohlávek

Apr 25, 202426 minSeason 1Ep. 21

20. Ludwig van Beethoven - Symfonie nr. 5 (met special guest Marcel Vanthilt)

1804. Ludwig van Beethoven kampt met zware gehoorproblemen en schrijft de frustratie van zich af met de Vijfde Symfonie. Een overweldigend werk met het beroemd openingsmotief dat in alle vier delen subtiel terugkomt. Deze dubbele aflevering is opgenomen met livepubliek tijdens het live podcastevent van VRT MAX met special guest Marcel Vanthilt. Hij hoort in de 5de symfonie 'de roetsjbaan van het leven.' Moeilijke woorden: fermate Uitvoering: Orchester Wiener Akademie o.l.v. Martin Haselböck

Mar 14, 20241 hr 1 minSeason 1Ep. 20

19. Giovanni Battista Pergolesi - Stabat Mater

1736. De Italiaanse componist Giovanni Battista Pergolesi blaast een nieuwe wind door de kerk met zijn versie van het Stabat Mater. Vocale muziek op een hartverscheurend middeleeuws gedicht over Moeder Maria bij haar gekruisigde zoon Jezus. Met dit ontroerend werk werd Pergolesi de one-hit wonder uit de klassieke muziek. Zijn Stabat Mater werd de meest gedrukte muziek uit de 18de eeuw. Moeilijke woorden: Stabat Mater, castraatzanger, syncope Uitvoering: Philippe Jaroussky, Julia Lezhneva

Mar 07, 202425 minSeason 1Ep. 19

18. Igor Stravinsky - Le Sacre du Printemps

1913. Het grootste schandaal uit de muziekgeschiedenis vindt plaats in Parijs. Igor Stravinsky schrijft met Le Sacre du Printemps een nieuw ballet voor Les Ballets Russes waarin een jonge maagd zichzelf de dood indanst. Door het gruwelijke verhaal, de atypische instrumenten en de woeste muziek breekt in de zaal een gevecht los. Veertig mensen worden gearresteerd en de dirigent ontsnapt uit een wc-raam. Moeilijke woorden: guiro Uitvoering: Orchestre de Paris o.l.v. Klaus Mäkelä

Feb 29, 202425 minSeason 1Ep. 18

17. Erik Satie - Trois Gymnopédies

1888. De Franse componist Erik Satie woont in Parijs op een appartement van enkele vierkante meters groot, maar leeft vooral in zijn eigen muzikale wereld. Als tegengif voor alle bombastische en abstracte orkestmuziek componeert hij zijn Trois Gymnopédies. Voor een componist die alleen maar witte dingen at, voelt deze muziek als opnieuw beginnen van een wit blad papier. Moeilijke woorden: Gymnopédie, septiemakkoord Uitvoering: Reinbert De Leeuw

Feb 22, 202424 minSeason 1Ep. 17

16. Georges Bizet - Carmen

1875. Prends garde à toi! De Franse componist Georges Bizet zorgt in Parijs voor een klein schandaal met zijn opera Carmen, een levensecht verhaal waarin een Spaanse femme fatale alle mannen tegen elkaar opzet. Bizet stierf plots na de 33ste uitvoering, maar blijft onsterfelijk met de grote aria L’amour est un oiseau rebelle. moeilijke woorden: verisme, habanera uitvoering: Elina Garanca

Feb 15, 202425 minSeason 1Ep. 16

15. George Gershwin - Rhapsody in Blue

1924. De Amerikaanse componist George Gershwin is aan het biljarten met zijn broer wanneer hij in de krant leest dat hij een nieuw werk moet schrijven. Gershwin valt uit de lucht maar begint meteen aan zijn Rhapsody in Blue. Een speels concerto voor piano en jazzband waarin hij klassiek en jazz combineert. Na zijn succes op Broadway als musicalcomponist slaat Gershwin een nieuwe weg in. De Rhapsody in Blue is een schot in de roos. Moeilijke woorden: Rapsodie Uitvoering: Leonard Bernstein

Feb 08, 202423 minSeason 1Ep. 15

14. Edward Elgar - celloconcerto

1919. De Engelse componist Edward Elgar laat zijn amandelen trekken en ontwaakt uit de verdoving met nieuwe ideeën voor een celloconcerto. De eerste noten van dit meeslepend werk maken definitief komaf met zijn writer's block. De cello klaagt, zucht en weent, alsof Elgar de pijn laat voelen die de Eerste Wereldoorlog had nagelaten. Sindsdien is dit werk niet meer weg te denken uit de muziekgeschiedenis. moeilijke woorden: pizzicato, zestiende noten uitvoering: Jacqueline du Pré

Feb 01, 202423 minSeason 1Ep. 14
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android