Wat motiveert mensen in een tijd van desinformatie, klimaatcrisis en politieke vervreemding? In deze aflevering ga ik in gesprek met journalist en schrijver Joris Luyendijk en motivatiewetenschapper Chi Lueng Chiu . We praten over de kloof tussen hoog- en laagopgeleid, het falen van progressieve partijen, en waarom steeds meer mensen hun vertrouwen verliezen in de democratische rechtsstaat. Chi legt uit hoe motivatie werkt – en waarom die juist ontbreekt bij wie het goed gaat. Joris vertelt hoe ...
Jun 24, 2025•1 hr 26 min
Waarom verandering vaak onmogelijk lijkt (tot het gebeurt) 💰 Toen pensioenfonds ABP besloot te stoppen met fossiele investeringen, stond campagneleider Hiske Arts van Fossielvrij NL zelf versteld. In deze aflevering duiken we met haar in de kracht van verhalen: – 🔥 Hardnekkige mythes over duurzame brandstof – 💨 Het sprookje van ‘schoon’ gas – 🎯 Klimaatdoelen die niet deugen Wat houdt echte verandering tegen? En wat helpt juist om het wél te laten kantelen? Bekijk de aflevering inclusief beel...
Jun 10, 2025•53 min
Hoe groeide China van diepe armoede uit tot wereldmacht? En wat betekent dat voor de toekomst van de wereld? In deze aflevering duiken we samen met sinoloog Henk Schulte Nordholt in het fascinerende verhaal van China. Henk woonde en werkte twintig jaar in China, sprak met partijleiders én gewone burgers, en schreef meerdere boeken over het land. In deze aflevering hoor je: ✅ Hoe de Chinese geschiedenis nog steeds de koers van vandaag bepaalt ✅ Waarom Xi Jinping het voorbeeld van Mao volgt ✅ Wat ...
May 27, 2025•1 hr 20 min
Afgelopen vrijdag overleed Jan Terlouw op 93-jarige leeftijd. In 2019 had ik de eer om hem te mogen spreken voor deze serie. Het was een mooi gesprek over duurzaamheid, vertrouwen en verhalen. Ik breng het gesprek daarom graag nog een laatste keer onder de aandacht. 🎓 Aan de slag met je idealen? Neem deel aan de Ecosofie Academy 📚 Koop het boek Duurzame Ambitie 🔎 Ecosofie.net – voor alle afleveringen en relevante artikelen 👓 Lees artikelen over innovatie, duurzaamheid en ambitie 🎤 Boek Marn...
May 20, 2025•48 min
Hoe bouwen we voldoende woningen zonder het klimaat te belasten? Moeten we genoegen nemen met minder, of kunnen we juist slimmer bouwen? In deze aflevering gaan we in gesprek met Andy van den Dobbelsteen, hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft. We hebben het over plantaardige bouwmaterialen, circulair ontwerpen, natuurinclusief bouwen én hoe Nederland een veelbelovende bouwnatie kan zijn — als we durven loslaten wat ‘normaal’ is. Van aluminium tot lisdodde, van de dictatu...
May 13, 2025•1 hr 8 min
🍻 Van festivalplas weer bier maken? Onderzoeker Kimo van Dijk (Wageningen University & Research) vindt dat een heel goed idee. In deze aflevering hoor je waarom we veel slimmer moeten omgaan met stikstof, fosfor en kalium. Terwijl we kampen met een mestoverschot, spoelen we tegelijk essentiële voedingsstoffen weg. ♻️ De oplossing? Kringlooplandbouw en gerecyclede meststoffen uit bijvoorbeeld rioolwater. Minder verspilling, minder fossiele kunstmest — en een duurzamer bord eten. 🎓 Aan de sl...
Apr 29, 2025•1 hr 1 min
De circulaire economie draait nog niet op volle toeren. Volgens Arjan Hassing (CircuLaw) en Wim Beelen (gemeente Utrecht) hebben we minder vrijblijvende praatjes en meer slimme regels nodig. Gemeenten blijken verrassend veel power te hebben — van duurzaam beton tot CO2-prijs per bouwproject. En nee, drang en dwang zijn geen rotwoorden, maar een duwtje in de goede richting. Conclusie: regelgeving hoeft geen spelbederver te zijn, het kan juist zorgen voor de LEGO-blokjes waarmee we een circulaire ...
Apr 15, 2025•59 min
Europa kan scoren op de wereldmarkt als we een echte circulaire economie opbouwen. Niet als klein Nederland op zichzelf, maar met alle buurlanden samen. ♻️ Van refurbished heupproteses tot kerstverlichting met een tweede leven – in deze aflevering duiken we in de wereld van radicaal recyclen met Steven van Eijck. Waarom vergadert hij net zo lang met mansen tot ze het eens zijn? En waarom kun je je kapotte televisie niet laten repareren? Luister nu en ontdek waarom afval eigenlijk goud waard is! ...
Apr 01, 2025•1 hr 3 min
De transitie naar een duurzame toekomst gaat niet lukken, voorspelt toekomstdenker Ruud Veltenaar. Een ecologische, economische en sociale crisis zal ervoor zorgen dat onze samenleving in elkaar stort. En: dat is het beste dat ons zou kunnen overkomen. Zo energiek als Ruud vertelt, zo pessimistisch is het toekomstscenario dat hij schetst. Hij voorspelt een ineenstorting zoals de teloorgang van het Romeinse rijk of het uitsterven van de dinosauriërs. Maar die giga-crisis biedt ons als mensen de k...
Mar 04, 2025•1 hr 7 min
Oplossingsjeuk is een hele bijzondere irritatie. Akelig hardnekkig ook, en het staat klimaattransitie in de weg. Daan Remarque, psycholoog, communicatieadviseur en zelfbenoemd klimaatoptimist, bedacht deze term voor een bijzonder verschijnsel: als mensen de oplossingen voor een specifiek probleem niet zien zitten, zoals stoppen met vliegen vanwege duurzaamheidsredenen, hebben ze de neiging om het hele probleem te downplayen . Klimaatverandering? Het zal wel meevallen. Solution aversion , heet he...
Feb 18, 2025•1 hr 16 min
Kijk verder dan de krantenkop en morele verontwaardiging, zegt Mijntje Lückerath, hoogleraar Corporate Governance aan de Universiteit van Tilburg. Zij bespreekt de rol van morele dilemma's in de boardroom en vraagt erkenning voor de complexiteit van besluitvorming in de boardroom. Kiezen tussen goed en fout is makkelijk. Stelen mag niet en liegen is fout. Maar in het dagelijks leven wordt het complexer. Leugentje om bestwil? Een white lie? Is de waarheid achterhouden ook liegen? In ons gesprek b...
Feb 04, 2025•56 min
Ze werken in totaal uiteenlopende sectoren, maar zowel Sharon van Herel als Esther Smit leveren in hun werk een bijdrage aan een duurzame toekomst. Esther Smit werkt met haar bedrijf Oxious Talent Factory aan recycling en upcycling van afgedankt bedrijfstextiel. In haar confectieatelier in Rotterdam werken bovendien mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. "Mensen denken: als je een oude trui in de kledingbak gooit, komt er aan het einde van de productielijn een nieuwe trui uit. Zo werkt het ...
Jan 21, 2025•58 min
Klimaattransitie is niet alleen een technologische of economische transitie, maar ook een sociale transitie. Suzanne Kröger, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, ziet dat mensen het gevoel moeten krijgen dat ze grip hebben op hun eigen leven en dat ze niet worden overrompeld door veranderingen. Daarom maakt zij zich niet alleen hard voor duurzaamheid, maar ook voor zoiets als energiecoöperaties, betaalbare woningbouw, goed en betaalbaar openbaar vervoer. De lusten en de lasten van de klimaattransiti...
Jan 07, 2025•1 hr
Renewi maakt van Playmobil-poppetjes van de binnenkant van oude koelkasten. Knap staaltje recyclen – en daar moeten straks veel meer bedrijven mee aan de slag, als de CSRD-richtlijnen van kracht worden. Sander Leenders en Willem Sterkenburg van Renewi pleiten ervoor om afval niet te zien als last, maar als lust, en om op een positieve manier te praten met andere bedrijven over duurzaamheid in de keten. ‘Voorheen werd het vuilnis genoemd, nu spreken we al over afval. En we gaan toe naar het begri...
Dec 10, 2024•40 min
We weten meer over de maan dan over de oceanen, terwijl oceaanstromingen op kilometers diepte cruciaal zijn voor het klimaat. De AMOC, een complexe Atlantische zeestroom, beïnvloedt het milde klimaat in Europa. Door opwarming, smeltwater en veranderingen in zoutgehalte, dreigt deze stroming te verzwakken of zelfs stil te vallen. Elfstedentocht, denk ik meteen. Of in elk geval een tegenbeweging tegen de klimaatopwarming waar we zo bang voor zijn. Maar zo mooi is het allemaal niet. Die veranderend...
Nov 26, 2024•1 hr 1 min
Van alles wat klimaatonderzoeker Frank Selten kan vertellen over ultraviolet licht, de zon als kernreactor, hoeveelheid Watt die op de aarde afkomt en elektromagnetische straling, gaat je hoofd duizelen. Want wat heeft waterdamp te maken met klimaatverandering? En waarom is het slecht nieuws dat we een naderende ijstijd ontwijken? En tegelijk is het heel simpel - tenminste, als Frank het uitlegt. De temperatuur op aarde blijft hetzelfde als er net zoveel energie binnenkomt als eruit gaat. Ontsta...
Nov 12, 2024•40 min
Binnen de duurzame bubbel is het niet gauw goed genoeg. Vegetarisch eten, maar wel leren schoenen aan je voeten? Ai, beetje jammer. Niet honderd procent vegan? Je doet moeder Aarde verdriet. Gelukkig spreekt journalist Nadine Maarhuis ons allemaal moed in: het hoeft niet perfect. 'Liever een grote groep mensen die hun fouten ook maken, dan een kleine groep die perfect groen leeft,' zegt ze. Nadine beschrijft in De Groene Actiegids wat we allemaal kunnen doen om een beetje duurzamer te leven. Ver...
Oct 29, 2024•46 min
Marien Boonman strijdt fel tegen 'energiepopulisme', zoals hij het noemt: feitenvrij discussiëren over de energietransitie voor politiek gewin. "Sommige mensen zeggen: we lossen alles op met technologie. En anderen vinden juist dat we als consumenten ons gedrag moeten aanpassen om het energieverbruik omlaag te brengen. Maar ja, we blijven spulletjes kopen en als je mensen vraagt om minder op vliegvakantie te gaan, krijg je weinig positieve reacties." Ik praat met Marien Boonman over klimaatdoels...
Oct 15, 2024•54 min
Niet iedereen staat open voor verandering, vooral bij complexe kwesties zoals de klimaattransitie. Volgens sociaal psycholoog Kees van den Bos komt deze weerstand vaak voort uit wantrouwen jegens instituties en een gevoel van onrechtvaardigheid. Mensen voelen zich niet gehoord, wat polarisatie kan versterken. Van den Bos benadrukt het belang van procedurele rechtvaardigheid: het eerlijk behandelen van mensen en transparantie in besluitvorming. Wanneer mensen het gevoel hebben dat er naar hen gel...
Oct 01, 2024•54 min
Wandelen door een bos, snoepen van bessen en noten en onderweg alle boodschappen voor het eten vanavond bij elkaar plukken. Kan dat? Zeker, zegt Stijn Heijs, voorzitter van de Stichting Voedselbosbouw. Stijn vertelt wat we zien als we door een voedselbos lopen: “De bomen zijn de hoogste laag, denk aan kroonbomen zoals tamme kastanje, linde en walnoot. Lindeblad kun je eten als salade, zeker als het jong is. De tweede laag zijn fruitbomen zoals appels en peren. Iets lager zijn de struiken, bijvoo...
Sep 10, 2024•1 hr 20 min
Wat hebben voodoopriesters, Pippi Langkous en magiërs te maken met veranderingsprocessen? Daar is corporate antropoloog Jitske Kramer ingedoken. We praten over het belang en de impact van rituelen op veranderingsprocessen in de westerse samenleving. Rituelen bieden houvast in de chaos die onvermijdelijk bij een transitie hoort. Jitske legt uit dat met name die liminale fase, de fase van onzekerheid en verbeelding, een grote rol speelt tijdens een verandering. Geen leuke fase, want wie houdt er n...
Aug 27, 2024•1 hr 32 min
Prachtig, dat Nederland het braafste jongetje van de klas wil zijn als het gaat om energietransitie, maar dat heeft ook zo z'n nadelen. Dat bespreek ik met Remco de Boer, podcastmaker en auteur van het boek Droomland. Willen wij binnen drie maanden een nieuw nationaal record lopen op de marathon, dan is de kans groot dat we na een paar hardlooptrainingen al afhaken. Te grote ambities leiden onvermijdelijk tot teleurstellingen. Remco geeft voorbeelden zoals de netcongestie en ambitieuze, maar nie...
Aug 13, 2024•1 hr 14 min
Kunstenaar en social designer Fides Lapidaire vertelt over haar project 'Broodje Poep', dat de kringloop van voedingsstoffen via menselijke ontlasting onderzoekt. Van jongs af aan hebben we geleerd poep als vies te beschouwen, wat een belemmering vormt voor duurzame oplossingen. Het project zet mensen aan op een andere manier te denken over de systemen en de afspraken in de samenleving die we lang geleden hebben gemaakt. Dienen die afspraken ons nog? Of kunnen we op een andere manier naar duurza...
Jul 30, 2024•1 hr 5 min
Een podcast luisteren of een boek lezen over duurzaamheid is leuk en belangrijk, maar is het genoeg om in beweging te komen en écht bij te gaan dragen aan de transitie naar een duurzamere wereld? Voor sommige mensen wel, maar genoeg anderen worstelen om hun gedrag aan te passen of hun ideeën tot uitvoer te brengen. Daarom lanceert Marnix, samen met zijn co-auteur van het boek Duurzame Ambitie, Mark Siegenbeek van Heukelom, een nieuwe tak van de Ecosofie Podcast: de Ecosofie Academy. In deze afle...
Jul 16, 2024•37 min
Voel jij je thuis op je werk? En draagt jouw werk iets bij een mooiere, betere wereld? Eline Veninga was succesvol in het bedrijfsleven, maar voelde zich niet gelukkig. Ze ging iets totaal anders doen, ze werd chef de mission bij een stichting die regeneratief boeren mogelijk maakt. In deze podcastaflevering, opgenomen tijdens het evenement Symbiotic Shift, deelt Eline haar persoonlijke verhaal over hoe ze zich steeds ongemakkelijker voelde op haar werk, waar ze een deel van zichzelf moest achte...
Jul 02, 2024•38 min
Esther Thole, hoofdredacteur van chemisch vakblad C2W | Mens & Molecule, geeft een spoedcursus Scheikunde. Om de duurzaamheidstransitie te begrijpen, speelt scheikunde een grote rol, legt ze uit. Bijvoorbeeld als het gaat om hergebruik van plastic en het recyclen van afval, om te begrijpen wat er mis gaat en waar de oplossing ligt. Ze legt het verschil uit tussen elementen, atomen en moleculen. En vertelt hoe het kan dat we bijna overal weer de vier elementen koolstof, stikstof, zuurstof en ...
Jun 18, 2024•58 min
In deze podcast bespreken Marnix Kluiters en Pieter Hilhorst hoe onze samenleving vaak individuen in hokjes dwingt, over hordes laat springen en soms zelfs vernedert. Hilhorst verwijst naar de filosoof Avishai Margalit en diens concept van een fatsoenlijke samenleving, waar mensen niet worden vernederd. Een voorbeeld van vernedering is het toeslagenschandaal, waar burgers klem zaten in en door het systeem. Hilhorst benadrukt dat bestaanszekerheid niet alleen over inkomen gaat, maar ook over wone...
Jun 04, 2024•1 hr 6 min
Het blijkt dat Nederlanders hun eigen leven vaak positiever beoordelen dan de samenleving en politiek. Er is onvrede en boosheid over de politiek, vooral omdat men vindt dat grote problemen zoals immigratie, klimaatverandering, inkomensongelijkheid en woningnood niet goed worden aangepakt. Josje den Ridder, onderzoeker bij het Sociaal Cultureel Planbureau, verdiept zich in wat mensen vinden en voelen over hoe het gaat in Nederland, door middel van enquêtes en focusgroepen. Ze constateert dat de ...
May 21, 2024•50 min
Hoe kijkt transitieprofessor Jan Rotmans naar de veranderingen waar we als samenleving middenin zitten? Gaat het allemaal wel snel genoeg of schieten we geen meter op? Hij ziet veel cynisme om zich heen, mensen die doen alsof er de afgelopen veertig jaar nauwelijks iets is veranderd. Quatsch, zegt Jan dan. Flagrante onzin. Hij benadrukt de impact van individuele keuzes op grote bedrijven en maatschappelijke veranderingen. Je hoeft het niet alleen te doen, maar sluit je aan bij gelijkgestemden, k...
May 07, 2024•1 hr 8 min
Wist je dat mensen die laag scoren op de zogenaamde mastery scale, die het gevoel van persoonlijke grip op de omgeving meet, minder geluk en tevredenheid ervaren? Uit het rapport Grip van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) blijkt bovendien dat mensen met een lagere grip-score sneller kiezen voor autoritaire leiders, zich verliezen in wij-zij-denken en zelfs openstaan voor complottheorieën. Professor doctor Will Tiemeijer werkt bij de WRR. Hij legt uit wat het belang van psy...
Apr 23, 2024•52 min
