¶ De Basis Van Belasting in Nederland
Niet lang geleden was een Amerikaanse vriend van mij in Nederland. Hij woont in Japan en dat is een probleem. Waarom? Amerikanen moeten belasting betalen in hun eigen land, ook als ze in het buitenland wonen. Hij betaalt dus dubbel zoveel betalen wij in Nederland niet, maar wat betalen we wel? In deze podcast vertel ik over het Nederlandse belastingsysteem. Belasting is geld dat mensen en bedrijven betalen aan de overheid. De overheid gebruikt dit geld voor dingen die we allemaal nodig hebben.
Van belastinggeld worden scholen, ziekenhuizen en wegen gebouwd. Ook krijgen ambtenaren zoals docenten en politieagenten hun salaris van dit geld. Zonder belasting kan de overheid niets doen. In the Netherlands you pay tax on different things. You pay tax on your salary. That is income tax. You pay tax also if you buy something in a shop or online. Bedrijven betalen belasting over de winst die ze maken. Winst is het geld dat overblijft nadat de kosten zijn betaald, zoals huur en personeel.
¶ Inkomstenbelasting, Aftrekposten en Vermogensongelijkheid
De inkomstenbelasting in Nederland hangt af van je inkomen. Als je niet zoveel verdient, betaal je minder. Als je meer verdient, betaal je een hoger percentage. Inkomstenbelasting is tussen de 36% en 50%. Dat lijkt eerlijk, maar er zijn ook regels waardoor sommige mensen minder belasting betalen. Zo'n regel heet een aftrekpost.
Dat betekent dat jij kunt zeggen ik heb niet zoveel verdiend, want ik heb iets groots gekocht. Dat gaat van je inkomen af. Een bekende aftrekpost is de hypotheekrenteaftrek. Als je een eigen huis hebt, hoef je minder belasting te betalen. Dat is fijn voor mensen met een huis, maar mensen zonder huis hebben dit voordeel niet. Zij betalen dus meer belasting. Daardoor is het voor mensen met een laag inkomen moeilijker om een eigen huis te kopen.
Ze hebben minder geld en betalen meer. Zo worden rijke mensen rijker en blijven arme mensen arm. De belasting over werk is hoger dan over spullen. Daarom kopen mensen met veel geld, dingen als huizen en aandelen, omdat ze daar weinig belasting over hoeven te betalen. Zo is hun geld veilig. Deze huizen kunnen ze weer verhuren om nog meer geld te verdienen. En ook daarover hoeven ze maar een paar procent belasting te betalen.
Ook bedrijven hebben manieren om minder belasting te betalen. Als een bedrijf de winst weer investeert in het bedrijf zelf, hoeft het daar geen belasting over te betalen. Daarom investeren bedrijven vaak in zichzelf door gebouwen of machines te kopen. So, betalen ze minder belasting.
¶ Nederland: Belastingparadijs en Sociale Gevolgen
In Nederland is de winstbelasting ongeveer hetzelfde als in andere Europese landen, toch vinden veel internationale bedrijven Nederland aantrekkelijk. Dat is omdat de winstbelasting voor kleine bedrijven lager is en dat helpt starters. Internationale bedrijven zoals Amazon en Apple betalen vaak helemaal geen belasting over hun winst in Nederland. Ze sturen al het geld dat ze verdienen naar het land waar hun hoofdkantoor staat, Amerika.
Dit kan door een speciale Nederlandse regel die deelnemingsvrijstelling heet. Deze regel bestaat al sinds 1893. Oorspronkelijk was dat voor Nederlandse bedrijven in koloniën die niet dubbel belasting wilden betalen, in het land waar het geld verdiende en in Nederland. Na de Tweede Wereldoorlog nodigde Nederland veel buitenlandse bedrijven uit om naar Nederland te komen. Dit deed Nederland om de economie te laten groeien. Het werkte goed, er kwamen veel internationale bedrijven naar Nederland.
Ze betaalden niet veel belasting, maar ze gaven wel werk aan Nederlanders en huurde kantoren. Maar later kwamen er problemen. Grote bedrijven gebruikten slimme manieren om helemaal geen belasting te betalen. Daarom noemen sommige mensen Nederland een belastingparadijs. Als Nederland deze regels zou veranderen, zouden veel bedrijven verhuizen naar landen als Luxemburg, Zwitserland of Ierland. Die hebben eenzelfde soort regel. Dat wil de regering niet, want dan verdwijnen er banen.
Maar er is een probleem, de overheid heeft steeds minder geld. Grote bedrijven en rijke mensen betalen weinig belasting, terwijl gewone mensen die elke dag werken veel betalen. Daardoor is er minder geld voor zorg, onderwijs en woningen. Zo worden goede zorg en onderwijs langzaam alleen voor rijke mensen. Er is bijvoorbeeld op dit moment een plan van de regering om nieuwe medicijnen en behandelingen duurder te maken. Dat vinden veel mensen oneerlijk.
Veel Nederlanders hopen dat het systeem in de toekomst verandert. Dat hoop ik ook, maar wanneer zal dat gebeuren? Niet voor volgende week. Wat gebeurt volgende week wel? Dan is er weer een nieuwe podcast. Ik hoop dat je dan ook weer luistert. Kom eens kijken op Patreon als je de oefeningen wilt doen, de scripts lezen en meer podcasts horen die niet op Spotify staan. Ik zie je daar.