#244 - De boom van hoop

Dit is een podcast van NTR en VPRO voor NPO Radio 1.

Eind 18e eeuw vestigde de eerste groep voormalig tot slaafgemaakte zich in Sierra Leone, het land waar mijn vader vandaan komt. De groep kwam van Amerikaanse plantages en had zich letterlijk vrijgevochten... door in het Engelse leger te dienen tijdens de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog. In Sierra Leone waren ze welkom. Daar waren ze vrij, los van het juk van slavernij.

Met hun komst werd dan ook de hoofdstad Freetown gesticht. En ter ere van die groep en deze stad werd midden in het centrum een seiba pentandra geplant. Cotton tree in de volksmond. Toen ik die boom in 2019 voor het laatst zag, was het een gigantische, majestueuze boom. Een flatgebouw hoog en zo breed dat je in de auto moest kiezen of linksom of rechtsom het beste in je route paste.

Wat die boom mama wel niet heeft gezien. Helaas viel de Cotton Tree in 2023 om, na een heftig regenbui. Het was een nationale tragedie. Ik hoop dat de Cotton Tree een voorbeeld neemt aan de bomen uit de documentaire van vandaag. En een manier vindt om, ondanks alles, vast te houden aan het leven. Luister nu naar Boom van Hoop. Een documentaire van Conform Cox.

groeide en verswoog tot alle stof en schaduw werd. Van een nooit weghebbende erfenis van verdriet. Maar in dat stof groeide wortels die omhoog klauwden, vasthielden. Aan leven, aan hoop. Een boom voor verleden in Maastricht.

Ben jij de kinderburgemeester? Dat ben je hartstikke belangrijk. Mag ik jou wel even begroeten? De burgemeester mag je altijd een hand geven. Hoe heet jij? Joost. We zijn op het tapijnterrein in Maastricht. Ooit stond hier een kazerne en tegenwoordig is het een wat winderig park met een stadsmoestuin. Vandaag in de Week van de Mensenrechten wordt er een boom onthuld. Of eigenlijk een boompje.

Je hoorde kinderburgemeester Joost en biologen Mark Frank en René Kooij. Joost, wil je even helpen? Jij moet even helpen, kom. Voorzichtig, zo. Heel langzaam. Een beetje heel plechtig. Heel plechtig. In afwachting van zijn onthulling staat het boompje onder een doek. Het is een afstammeling van een gingobiloba. of Japanse notenboom die de atoombom op Hiroshima overleefde.

Als de ginkgo is onthuld, plukt René een blaadje. Ja, dat kunnen we regelen. We kunnen er toch zo bij. Ja, ik kan er in ieder geval bij. Tuurlijk, één blaadje. Wil je een groot of een klein blaad? Maakt niks uit. Dit blaadje gaat naar Hiroshima. Die neem ik mee. Rini Kooij zoekt voor de Japanse organisatie Green Legacy Hiroshima... geschikte plekken voor de vredesbomen in Nederland. Een Green Legacy Hiroshima...

Houdt in dat hier deze boom een nazaat is van de bomen die platgeslagen werden tijdens de atoomaanval. Eigenlijk hun stam en bladeren, alles was weg. Maar er zaten nog wortels in de grond. En die zijn weer uitgelopen en vormen... Eigenlijk mooie bomen die eigenlijk weer gaan bloeien en zaden produceren. En die zaden gebruikt men om over de hele wereld te zorgen dat ze ergens worden aangeplant.

De boom komt op een plaats te zaan waar ook iets gebeurd is wat een echte reden hebben om hem neer te zetten. En veelal... zoek ik plekken die ook een relatie hebben met de Tweede Wereldoorlog. Ik weet dat hier in de oorlog, dat hier in deze omgeving van de tapijnkazerne Veel is gevochten. De kinderen die hier aanwezig zijn, weten misschien al iets van de Tweede Wereldoorlog. Of die wordt hen later wel verteld. Ik hoop dat zij dat onthouden.

Mark Frank van het Centrum voor Natuur en Milieu-educatie zorgt in Maastricht voor de Vredesboom. Hij heeft ook een speciale band met de Ginkro. Een collega van Rini was afgelopen herfst hier in de buurt en heeft een boompje gebracht. Samen met zijn kinderen op de achterbank van de auto. En ik heb dat boempje toen in handen gekregen. Het was dus, het was niet, ja, klein boempjes als je ziet. En ik heb er van de winter voor gezorgd bij mij thuis. En in het voorjaar hebben we het hier uitgeplant.

Hij heeft nu geen water nodig. Het zit zo. Als de boom er goed uitziet, dan gaat het goed met de boom. En dan laten we hem vooral op eigen kracht vooruit gaan. Zal ik nog iets meer vertellen over de boom? Deze boom wordt ook wel tempelboom genoemd, omdat die veel bij tempels werd aangeplant in China vroeger. Het is een hele bijzondere boom, want je hebt bomen...

Zoals daar. Zie je, die bomen zijn een beetje zilverachtig daarachter. Dat noemen ze dan coniferen. En je hebt bomen zoals deze, die verliezen hun blad in de winter. Dat noemen we loofbomen. En dit is een beetje een kruising daartussen. Die heeft dus... Dit zijn eigenlijk een soort naalden, maar ook een beetje bladeren. Dat is een beetje een grappige boom. En dat is een van de oudste boomsoorten ter wereld die nog überhaupt leven. Gaan we samen water geven?

En nu gaan we de gieters vullen bij de waterpomp. Gaat er water uitkomen of niet? Het is misschien moeilijk om te beseffen wat die boom heeft gezien en gevoeld. Gelukkig gaan een deel van de zaadjes over de wereld heen. En zodoende is dit boompje ook via Leiden, via Rini, hier terecht gekomen.

In Leiden staat de eerste vrede schingelboom van Nederland, in het Blekerspark. Rennie Kooij is haar botanisch curator. Zij is degene die bepaalt welke planten er worden aangeplant. En Rennie is ook al jarenlang gingofanaat. Ik heb hier, ik zal het even laten zien, ik heb blaadjes. Even kijken mijn blaadjes. Dit is een heel mooie bladtekening. Rini bestudeert ginggoos al tientallen jaren.

En ze maakt allerlei tekeningen van opvallende bevindingen. Dingen die je als je snel kijkt niet zullen opvallen, licht ze uit. De tekeningen zijn gedetailleerd en met zwarte pen gemaakt. We zitten in het gras in het Blekerspark, waar ze een aantal tekeningen heeft uitgestald. Dit mag natuurlijk niet wegwaaien. Kijk eens. Rini heeft tekeningen waarop de typische gingobladeren te zien zijn.

De waaierachtige vorm met kartelige rand was een serie aanheengroeide naalden met vaak een iets diepere snee in het midden. Daarnaast bracht ze ook diverse takken en vruchten in beeld. In principe zitten aan de boom. Eén vrucht, of als een boom al ouder is, zitten eigenlijk al twee vruchten aan het steeltje. En heel bijzonder, ik heb zelfs al de aanzet.

tot vijf gevonden. Die Vrengo is heel bijzonder en aan die plaatjes zie je ook de vruchten kunnen dicht bij elkaar zitten aan het steeltje of ook heel ver af. Het is fantastisch! wat je allemaal aan de gengo kunt zien en bestuderen. Van alle bomen naar die hele laatste extinctie, dat alles op de wereld verdween. Alleen de gengo heeft overleefd. Op dit moment 99% van de bomen die na die extintie weer tot leven kwam, leeft niet meer.

Kom, we gaan hier over het gras naar de bomen. We lopen nu even naar de genco toe. Dan kunt u die zien. Die hebben wij hier in 2020. is hij deze hier onthuld. Het is dus nog een jonge boom. Maar als ik nu naar deze boom kijk, zie ik dat hij of zij het heel goed doen. De Hiroshima-nazaat is nu gezond, maar dat is niet vanzelfsprekend. Het was een keer dat hij even wat moeilijk deed. Hij werd een beetje wat geel. En degene die hem moest verzorgen kwam bij mij en zei...

Rini is een probleem. En toen zijn we naar de hortus gegaan. Hebben we daar bij de grote oude boom. Wat grond versapelt. Er zitten allemaal dingen in die goed voor een gengoe zijn. En die hebben we deze boom gegeven. En die was in één keer weer opgeknapt. In de Hortus Botanicus in Leiden staat een grote gingkoboom uit 1785. Een stokoude boom die een piepjongboompje helpt. Specifiek deze gingko is voor Rinne Kooi een oneindige inspiratiebron en leermeester.

De hoortus bracht haar ook tot een andere bijzondere ontmoeting. Rini Kooij die had mij benaderd. Met de vraag of ik interesse had in wat meer geschiedenis van mijn voorouders. Want die bleken ware Hortulaners in de Hortus in Leiden. Die had het plan opgevat om hun geschiedenissen een beetje uit de vergetelheid te halen. En zodoende leerde ik eigenlijk veel meer van mijn bed-bed-overgrootvader dan wat ik zelf wist.

Ik ben met Roewitte in Zeist, bij de plek waar hij jarenlang zijn psychiatrische praktijk had, tot hij met pensioen ging. Zo, loop erom. Hier kom je eigenlijk in een oase van rust terecht. Aan de achterkant van de meisjesschool van de evangelische broedergemeente in Zeist. Die hier uit het midden van de 18e eeuw. Zich hebben gevestigd. Het zijn oude complexen. Maar we zijn eigenlijk voor iets anders hier. Namelijk bij het afscheid van mijn psychiatrische praktijk.

hadden wij de gelegenheid om een boompje te planten. En we zijn nu bij het boompje aangeland. Een ginkgo biloba. Vredesboom. Dat is een nazaad van een boom die het bombardement op Hiroshima heeft overleefd in 1945. Waarbij natuurlijk ontelbare mensen... Er zijn omgekomen veel leed is ontstaan. Maar waarbij de natuur zich heel krachtig liet gelden. Roe weet als psychiater alles van de veerkracht van mens en natuur.

Voor hem was het planten van een vredesboom door het contact dat hij met Rini had een logische keuze. Ik heb gewerkt met mensen met oorlogstrauma. En die heb ik de praktijk door tot op vandaag de dag. Ik werk nog een paar dagen aan huis. Zelf heb ik heel veel interesse in die oorlog gehad, omdat ik het ook met de paplepel in kreeg. Mijn moeder komt hier uit Zeist.

Van Daan was verpleegkundig in Utrecht in het kinderziekenhuis in de oorlog en kon dat eigenlijk niet aan. Die baby's die hadden in het laatste oorlogsjaar in die hongerwinter ook nauwelijks te eten. Die gingen gewoon dood. Maar dat hoorde ik wel aan mij de jeugd door. En mijn vader was Indië-veteraan. En toen de oorlog afgelopen was, toen dacht mijn vader van nou ik wil wat terug doen voor het land. Hij was toen 18, dus hij heeft zich vrijwillig aangemeld voor het.

voor dienst, net als heel veel jongens in die tijd. Want zij wou Indonesië eigenlijk verder bevrijden van de situatie die ontstond nadat de Japanse capitulatie was geweest. Die bommen op Hiroshima en Nagasaki kapituleerden Japan. Maar toen was er een nationale beweging op gang gekomen in Indonesië. Die zich wou ontdoen van ons koloniale yuk. Wat in de ogen van nu voorkomen begrijpelijk is.

Maar voor de beleving van de mensen toen volkomen onbegrijpelijk was. Want zij wouden terug naar de situatie van voor de oorlog. Zij wouden de zaak herstellen. Na terugkomst en een soort verloren oorlog, want Indonesië is uiteindelijk onafhankelijk geworden en dat is natuurlijk eigenlijk maar goed ook. Maar er was veel rancune ontstaan in die generatie. En ook naar jegens Japan en Japanners.

En men kocht bijvoorbeeld nooit Japanse spullen of Japanse auto's. Zo leefde dat in mijn familie ook. Tot in de jaren negentig of zo duurde dat. En zodoende denk ik dat ik, ja...

...gaandeweg geïnteresseerd raakte in die oorlogsgeschiedenissen. Vanuit Hiroshima komen de zaden voor de vredesbomen naar Nederland. Een eerste stop is de Hortus Botanicus in Leiden. René leidt me rond. We zijn nu in de hortus en we wandelen heel langzaam naar de plaats waar nog de bomen staan uit Hiroshima zaden.

En die binnenkort allemaal op reis gaan. Allemaal een bestemming krijgen. Daar staan eigenlijk de bomen die nog op reis gaan. En dat zie je. Die staan hier gereed in die grote bakken. Er zit een kaartje op. Dit is de laatste gengo van de zaden vanuit Hiroshima. Daar zoek ik nog een plaats voor. Een kleine spruit met een groot verhaal.

De Hortus Botanicus is een belangrijke partner voor het verspreiden van de ginghozaden. Het is de enige plek in Nederland waar de zaden worden opgekweekt tot jonge bomen. Ik krijg altijd een groepje gengozaders uit Hiroshima. Het moeten ook goede zaden zijn, want eigenlijk moet je voorzichtig zijn dat de zaden niet uitdrogen, want dan willen ze niet kiemen.

En dat is ook heel lastig. En we moeten verse zaden hebben en dan gaat het goed. Dan worden ze keurig in een bak neergezet waar ze heel goed kunnen kiemen. En die worden continu verzorgd. En eerst nog even in de kas. En als het goed weer is, dan gaan ze naar buiten. Want ze moeten natuurlijk uiteindelijk ook buiten opgroeien. Zo doen we dat. Rini regelt sinds een aantal jaar waar de vreesbomen in Nederland terechtkomen.

Maar toen Green Legacy Hiroshima nog niet zo lang bestond, reisden hun medewerkers de wereld over met jonge boompjes. In de early years we had very few partners and actually on a number of occasions I took saplings. Ik heb nog een paar reis met de saplings zitten op mijn lap en zelfs vlijf waar de japan-airline-stafs vroeg de saplings naar de eerste klasse.

Dit is Nasrin Azimi, co-founder van de Green Legacy Hiroshima. Na het bezoeken van al die kleine gingobomen in Nederland is het tijd om naar Japan af te reizen. Ik ontmoet Nasrin in het Peace Park in Hiroshima. De plek waar het epicentrum van de atoombom was en waar nu het Vredesmuseum is en het bekende monument. De half verschoeide koepel die overbleef naar de bom. Het is indrukwekkend en overweldigend.

Iedereen kent het Peace Park, maar over de stad verspreid zijn eigenlijk al die overlevende bomen kleine monumenten. De Green Legacy is ooit opgericht om de inwoners van Hiroshima daarvan bewust te maken. De mission van Green Legacy is eigenlijk, ik zou zeggen domestisch, om mensen te weten, de hiroshima's citizens te weten, van deze trees. Maar we moesten onze mission is to senden, door de seeds en saplings, twee messages. One, de horror van nuclear weapons hangt over onze collega's heads.

Niet te vergeten dat. In een manier dat is universelig begrijpt. Want als je zeggen dat deze trees overigde de atomische bombingen, iedereen begrijpt het. Maar ik denk dat de tweede mensage, die weer gaat naar de andere crisis van onze tijd, die klimaatverandering en klimaatverandering, is hoe resilient en ongelooflijk de zwaar zijn. Imagine at 300-something meters it has survived an atomic bombing. And look at these green leaves. And all of them are like that in a way. De boom van hoop.

Kort nadat de bom viel dacht iedereen dat er jarenlang niets meer zou groeien. Maar de natuur bleek sterker dan verwacht. 170 bomen bleven staan. Het leert ons wederom dat de natuur veel krachtiger is dan de mens. Het was de tijd van de bombe, als mensen zeggen dat er nog nooit meer in Hiroshima in de 75 jaar geleden. En het volgende spring.

Je kunt het gewoon imagine. Mijn co-founder, Tomoko Watanabe, beschrijft het zo mooi. Ze zegt dat het in een grotere landskap van ash en death en sorrow en misery. Soudel de gronders, de kleur komen uit. De inwoners van Hiroshima waren zo blij dat een aantal bomen het overleefd hadden dat ze gingen bijhouden waar die ooit hadden gestaan. Very early on, survivors started keeping records of where the trees are. Oh, there was a tree here before the bombing.

op de school, op de temple, op de private huis. De verschillende plekken waren niet alle plekken plekken. De hele city-centre werd verborgen. Geest imagine de conditions in which... People were living even up to the 60s. Food scarcity. All around this riverbank were shacks. And somebody, some authority kept track. en de stad was wise enough to start keeping an archive of what was where. And how do you define a bomb survivor tree, Hibaku-Jumaku? Well, the definition given is...

Alle registraties van de bomen die dichtbij genoeg bij het epicentrum stonden. Kwame Sama in het Green Legacy project. We really stand on the shoulders of many individual citizens groups, but I think what Green Legacy did was to take all these survivor trees as a whole. En met al die informatie ontstond het idee om de zaden als vredesbomen over de wereld te verspreiden.

En Rini, omdat ze zo'n liefde van ginkgo en planten, omdat ze zo'n knowledigheid is, omdat ze zo'n komiteerd is, ze brotten alle deze karakteren. Roewitte is een van de mensen die Rinne heeft samengebracht. De plek waar de Gingro staat in Zeist is ook getekend door de Tweede Wereldoorlog. Hier in de Broedergemeente met name in het laatste oorlogjaar heel veel.

Vluchtelingen hier zijn opgevangen. Die zijn ook ondergebracht in de kerkzaal. Ze hebben een paar duizend vluchtelingen hier gehad. In korte tijd. En die werden dan weer doorgestuurd naar elders. Door zijn interesse in de Tweede Wereldoorlog ging Roel werken bij het Sinai Centrum, destijds het enige joods psychiatrisch centrum. En ja, daar was het een en al oorlogsgeschiedenis. En daar waren ook nog toentertijd veel eerste generatie slachtoffers. Dus echt patiënten die nog hun mouw...

opstroopte en dan het nummer lieten zien dat ze ingetatoeëerd hadden gekregen. Ja, die generatie is vrijwel verdwenen nu. Maar daar achteraan kwam natuurlijk tweede generatie problematiek. En dat is eigenlijk tot op de dag van vandaag, denk ik. Dat dat doorwerkt. Tweede generatie, derde generatie. Dat maakt ook situaties in het Midden-Oosten zo schrijnend.

Waar de atoombom voor de Japanse slachtoffers enorm veel leed bracht, zorgde die voor een bevrijding op andere plekken in de wereld. Eindelijk ga ik de moederboom van alle ginggo's ontmoeten. Ik loop met Nasrin Azimi naar Tsukien Garden. Hiroshima is druk en in verhouding tot andere Japanse steden nog best groen. Al staan ook hier veel meer elektriciteitsmassen dan bomen. Vanaf de grote straten door een aantal achterafstraatjes komen we bij een grote zwarte houten poort met enorme deuren.

Hierachter ligt een prachtige groene Japanse tuin. In het midden een grote vijver met dikke kleurrijke kooikapers. Ik weet zelf eigenlijk niet goed naar welke boom ik op zoek ben. Want hoe ziet een gebombardeerde en tot leven gekomen boom er eigenlijk uit? So the oldest ginko amongst the Hibakujumoku, the A-bomb trees of Hiroshima, is a ginko that was in the Shukane Garden. Die oudste ginggo is waarschijnlijk ongeveer 300 jaar oud. Dat zou je op het eerste gezicht niet zeggen.

Omdat de stam natuurlijk was weggebrand en alleen vanuit het onderste dikkere gedeelte de boom weer omhoog gegroeid is. ...bent... ...massively... ...toward de hypocenter... ...because de cellen die directe exposed waren... ...weaker over a number of years... ...so they bent. En de blaste was dus zo powerful dat alles wat stond, ging backwards. En dan de heat, het draindt van oxigen. Het schreeuwde terug. Het schreeuwde een 45 graden. Ik ben altijd afraid het zal komen, maar het ziet er sterdig.

de Schokane Garden staff hebben het protected. En ik weet niet, het lijkt wel een heel fragile gigant, maar het is de mother tree. En in fact, het is de mother tree met heel veel... Ginkgo saplings. De tweede generaties zijn in de wereld groeien. Het is een mother tree. Het heeft dat gravitas. Het is erg elegante. Als je het ziet, je het begrijpt.

Deze boom is de donor voor al die vredesbomen die inmiddels overal ter wereld groeien. Ondanks dat ze zo scheef staat, wordt deze ging gewoon niet ondersteund. De stam zelf is behoorlijk recht. En de zijtakken zitten vooral aan de hemelkant en hellen niet veruit. Het blad is mooi groen en ik zie de vruchten daartussen al bungelen. Iedere herfst verzamelt een groep vrijwilligers de zaden, onder leiding van de Master Gardener.

De hoort en de zool van de zool is onze master gardener, Mr. Horiguchi, en voor over een span van 30 jaar, hij behoeft deze zool van zijn eigen. Hij was in de greenery business en wekenst hij zou gaan. En hij is eigenlijk onze guide en de teacher in zo'n manier. Een gentle giant, ik wil hem. En hij paces het uit, de seatpicking. We're in the northern hemisphere, so the most exotic period for us is autumn. When the ginkgo leaves turn golden in the autumn.

Het is echt een ontwikkeling, omdat ze schijnen. Ze zijn echt zoals de zon. En dat is waar we collecten alle onze zeezen. En we gaan samen, het is echt een ontwikkelde gemeente feeling. En iedereen joins, jongens, ouders, ouders van de trustees. Dus dat heeft een andere kind van een connectie. We just basically unleash the group and everybody collects. Sometimes we can just in a few hours we have thousands of seeds. It's really very rich.

Usually the seeds naturally fall. That's why some partners require not to have female gingko, to which we always answer. Het kan om twee dieren om een ginkgo te definiëren zijn identiteit. En als mensen niet kunnen met de smelten van de zee, dan is het niet goed. Misschien zijn ze niet echt ready.

De ginggo is een van die boomsoorten die specifiek mannetjes en vrouwtjesbomen hebben. Toen ik bij de moederboom stond waren haar vruchten nog niet rijp. Anders wil je er niet te lang in de buurt blijven. Op dit moment probeert me veelal mannetjes aan te planten en geen vrouwtjes. Maar als de vrouwtjes die ronde vruchten hebben, wat eigenlijk geen vruchten is, of bessen, maar als ze die hebben, die kunnen verschrikkelijk stinken.

En daar houden ze niet van. Ik was een keer bij een vrouwelijke vengel. En ik zocht er eigenlijk naar de vruchten, want ik wilde zien hoe ze eruit zagen. En ik keek zo op de grond. En toen waren er mensen van de gemeente die zeiden, mevrouw, u moet er niet... gaan zoeken, want daar doen mannen van avonds hun behoefte. Ik zeg nee hoor, dat is de reden niet dat het stinkt. Deze boom is een vrouwtje. En al die zaden gaan de hele wereld over.

In meer dan 40 landen staat inmiddels een vredesboom die afstand van de Hiroshima overlevers. Ik denk dat zo'n vredesboompje, omdat we er ook een klein bordje bij hebben gezet. Zou kunnen helpen voor sommige mensen die rust en troost zoeken en vertwijfeld zijn. Die zo goed weten wat ze moeten. Als je zo'n heel simpel boompje bekijkt zitten daar al zoveel schakeringen groen in.

En dan heb ik het alleen maar over de kleur. Ik kan het over de vorm hebben, over de structuur van die bladeren. En behalve dat die boom mooi is, is die ook goed voor ons mensen waarschijnlijk. En het is heel belangrijk dat wij ook goed zijn voor die boom. Die wederkerigheid hangt ook wel samen met vrede, zou ik zeggen.

En de overheid van de menselijkheid niet zijn er nog steeds. Ze zijn allemaal in hun 80s en 90s nu. We zijn er nog steeds niet er nog steeds. My feeling is that the trees will be here and their geography of existence will expand through their descendants. And in the meanwhile we're hoping that... Nobody will be crazy enough to start another nuclear war. We have seen in recent months that there are still many crazy people and the world does not seem to be going.

in de richtige richting, maar het is meer reden om ons te blijven op te kijken. Kijk naar deze prachtige, prachtige, ongelooflijke trees hier in Hiroshima-Nagazaki. De wortels van deze bomen zullen alleen maar verder blijven groeien. En daarmee hun verhaal. Bomen die de boodschap hebben, gebruiken nooit geen kernwapens meer. En eigenlijk...

merk ik tegenwoordig dat er eigenlijk over het gebruik van kernwapens wordt gesproken. Het is een hele gevaarlijke wapentoestand. En je wilt toch niet weer herhalen wat in Nagasaki en Hiroshima heeft plaatsgevoerd. Dit was Boom van Hoop. Een docu van Conform Cox, Eliane Meijer en Joost Wilgenhoff. De eindmix is van Arno Peters en de productie werd gedaan door Marjolein Klooster. De eindredactie was in handen van Irene Houthuis.

Volgende week weer een tip van DOCS. De BNN-VARA-podcast Wiels. 5 mei 2013. Een echte typische zondag op Curaçao. Families brengen met elkaar de dag door op het strand. Terwijl anderen hun roes uitslapen van de vorige dag vol straatraces en happy hours. Maar de zondag die zo onbezorgd begon... verandert plots in een gidszwarte bladzijde in de geschiedenis van Curaçao. Goedenavond.

De belangrijkste politicus van Curaçao is vermoord. Helmin Wiels. De moord op Helmin Wiels heeft Curaçao diep geschokt. Ons land is zijn onschuld kwijtgeraakt. De democratie heeft een enorme deuk gekregen. Op het moment van de moord was Helmin Wils de populairste politicus van het eiland. Maar hij werd ook gehaat. Hij wilde wel corruptie aanpakken. Ik denk dat er mensen in deze samenleving zijn geweest die daar nerveus van werden. Maar wie had zoveel last van Wiels dat hij dood moest?

Na de moord ontstaat er een enorme klopjacht op de daders. En uiteindelijk worden er drie mensen veroordeeld. De schutter, de moordmakelaar en een voormalig minister. En toch denken veel mensen dat de zaak niet is opgelost. Kijk, iedereen op het eiland weet precies wat er is gebeuren. Dat moeten mensen heel dicht bij hem zijn geweest. Curaçao blijft na de moord achter met veel vragen. En een groot gemis. Kijk, hij is mijn grote broer, dus ik mis hem eigenlijk. Ik mis hem heel sterk.

Dat verhaal hoor je dus volgende week. En voor in de tussentijd heb ik nog een podcast tip. De Ranchy Babies. Het is 1950. Onderweg van Indonesië naar Nederland worden op Stoomschep Renshi 37 baby's geboren. Op mijn paspoort staat alleen A-B, dat is aan boord, SS Renshi. Vijf graden zouden breedte. 0,2 graden oosterlengte. Christian Victor Rensis. Nou, dat ben ik. Ze zijn geboren vlak nadat Indonesië onafhankelijk is geworden. Mijn vader is een held.

Meer gekke dingen meegemaakt dan wie je dan ook maar kan vertellen. Hun vaders waren militair in het koninklijk Nederlands-Indisch leger. Mijn vader vond mij een lafaard en ik vond hem een moordenaar. Daar kwam hij toen neer. Ik ontdek hun verhaal via een foto en besluit alle baby's op te sporen.

Dan is de antwoord altijd sumier. Ja, heel veel geheimen. 72 jaar na de aankomst van de Renzi... hebben ze allemaal een andere kijk... op de beladen koloniale geschiedenis van Nederlands-Indië. Omdat mijn vader dat hele nare werk heeft gedaan. Daardoor zijn we in Nederland terechtgekomen, zonder paspoorten. We moesten vluchten. 37 baby's, geboren tussen voormalige kolonie en onbekend moederland. Waarmee zijn ze opgescheept? Bij ons thuis, het is altijd.

Vanaf nu in je podcast-app. De Rensiebabies. Een koloniale erfenis. Het interessante, maar ook het lastige en het complexe van het koloniale verleden is dat wat je denkt te zien is niet wat je ziet.