1. Waarvoor stemden de Zuid-Afrikanen? Ze kozen een nieuw parlement en wat wij zouden zeggen de Provinciale Staten. De grote vraag was of de belangrijkste oppositiepartij, de Democratic Alliance, de macht van de grootste partij, het African National Congress, zou kunnen indammen. Dat lukt alleen in de Westkaap een beetje, maar verder, en zeker landelijk, was ANC, met 57 tegen 22 procent, toch de grote winnaar. 2. ANC wordt geteisterd door interne verdeeldheid. Speelde dat een rol? Minder dan ver...
May 11, 2019•3 min
1. Wat maakt deze walvis een wapen? Het dier had een soort halsband om, vermoedelijk om een camera of pistool aan te bevestigen. De Noorse vissers zeggen dat het een opmerkelijk tam, vriendelijk dier was. Op de halsband stond Apparatuur uit St. Peterburg, en deskundigen zeggen dat de Russische marine al sinds de jaren 80 dolfijnen en walvissen traint voor het opsporen en onschadelijk maken van vijandelijke wapens. 2. Starten de Russen hiermee een nieuwe wapenrace in zee? Die was er al. De Amerik...
May 04, 2019•3 min
1. Wat is de aanleiding? De herdenking van D-Day, de landing van de geallieerde strijdkrachten in juni 1944. Dat wordt een enorme happening in Portsmouth en daar kan de president van de Verenigde Staten simpelweg niet ontbreken. Aan het oostfront was de Russische overwinning in Stalingrad het belangrijkste keerpunt, aan het westelijke front was dat D-Day. 2. Waarom een staatsbezoek? De Britten hadden misschien wel een andere optie: Trump alleen uitnodigen voor de ceremonie. Maar ze kozen voor ee...
Apr 27, 2019•3 min
1. Mogen wij Schotland zien als een Engelse kolonie? Nee, hoewel Schotland vanaf de Romeinse tijd tot de late Middeleeuwen onafhankelijk was. In de 13de eeuw werden Engeland en Schotland verenigd, maar in de daaropvolgende eeuwen woedde een aantal onafhankelijkheidsoorlogen. In 1707 ontstond Groot-Brittannië, en ondanks twee opstanden van de Jakobijnen, moeten we Schotland en Engeland echt zien als gelijkwaardige Britse landen. 2. Mag Schotland een referendum over onafhankelijkheid uitschrijven?...
Apr 20, 2019•3 min
1. Luxemburg? Wat moet China met dat piepkleine landje? Luxemburg leeft goeddeels van zijn financiële sector. Het gaat dus om geld. Door het akkoord stapt Luxemburg in de financiering van de Nieuwe Zijderoutes. De Luxemburgse beurs kan bovendien rechtstreeks zaken doen met de beurs van Shenzhen voor de handel in groene obligaties, dus leningen voor milieuvriendelijke investeringen. Er komt geen Chinese weg of spoorlijn in Luxemburg. Dus geen partijtje Chinese vechtsport. 2. Mag dat zonder toezic...
Apr 13, 2019•3 min
1. Wat is het Noorse en Zwitserse model precies? Noorwegen, en ook Liechtenstein en IJsland, zijn lid van de zogenoemde Europese Economische Ruimte. Dat betekent vrij verkeer van goederen, personen en diensten, meebetalen aan de EU, maar geen stemrecht en niet in de douane-unie. Zwitserland zit niet in de Europese Economische Ruimte, maar wel in Schengen. De toegang tot de EU-markt is geringer dan in het Noorse model. Zwitserland onderhandelde er zes jaar met de EU over en de deal bestaat uit ho...
Apr 06, 2019•3 min
1. Van wie is de Golan hoogvlakte? Israël veroverde de Golan in 1967 op Syrië, en volgens de VN en het internationale recht is het bezet gebied. Israël zelf vond dat formeel ook, tot 1981, toen het de Golan Hoogvlakte Wet aannam, die stelt dat het gebied onder de jurisdictie, het bestuur en de wet van Israël valt. Strikt genomen is dat niet hetzelfde als annexatie, maar de VN-Veiligheidsraad vatte het in een resolutie wel zo op, en verwierp de legitimiteit van de Israëlische wet. 2. Waarom erken...
Mar 30, 2019•3 min
1. Waardoor neemt het extreme witte racisme toe en hoe voorkom je het? Christchurch was gruwelijk en voor Nieuw-Zeeland nieuw. Maar het is van alle tijden. Dan heb ik het niet over extremen, zoals nazi-Duitsland of de Zuid-Afrikaanse apartheid, of de Amerikaanse KKK, maar over het verheerlijken van het zuiver-witte ras, zoals je dat vindt in de Verenigde Staten, maar zeker ook in Europa. Denk aan de Noorse massamoordenaar Anders Breivik. Ik vrees dat je het niet kunt voorkomen, maar het zou help...
Mar 23, 2019•3 min
1. Waar ligt Somaliland en hoe verhoudt het zich tot Somalië? Somaliland ligt aan de Golf van Aden, met aan de noordwestgrens Djibouti, aan de zuidwestgrens Ethiopië en aan de oostgrens Puntland. Op alle officiële wereldkaarten zijn Puntland en Somaliland onderdeel van Somalië. Puntland is een autonoom gebied, Somaliland beschouwt zichzelf als onafhankelijk. De relatie met Somalië heeft een bloedige geschiedenis, maar na de val van de Somalische dictator Mohammed Barre in 1991 en de burgeroorlog...
Mar 16, 2019•3 min
Het plan heeft een naam: kostprijs plus 50. Dus: de gastlanden moeten de volledige kosten van de stationering gaan betalen, en daar bovenop 50 procent. Over korting valt te praten, maar in feite worden de Amerikaanse soldaten huurlingen, in Qatar, Bahrein, Djibouti, Turkije, Italië, Duitsland, Japan en ga zo maar door we praten over 800 bases in 80 landen. Sommige landen, zoals Duitsland, Zuid-Korea en Japan, betalen nu al miljarden. Als je, zoals Trump, op het punt staat een defensiebegroting t...
Mar 13, 2019•3 min
1. Vreemd dat het VK eerst de artikel 50 brief heeft gestuurd en vervolgens de onderhandelingen is gestart. Is dit een fout geweest of is dit bewust in die volgorde gedaan? Dat kan niet anders. Een lidstaat kan alleen zelf uit de EU stappen, en daarvoor een beroep doen op art. 50. De Britten moesten de procedure dus zelf starten. Die procedure mag maximaal twee jaar duren. Gelukkig zeggen steeds meer betrokkenen: zon deadline is eigenlijk een slag in de lucht. De wereld vergaat niet als je die e...
Mar 09, 2019•3 min
1. Donald Trump zegt: berecht IS-strijders in hun geboorteland. Andere landen, zoals Nederland, voelen daar niets voor. Hoe zit het juridisch? Lastig. Zijn het misdadigers of oorlogsmisdadigers? Dan hebben ze recht op een proces. Zijn het krijgsgevangenen? Dan moeten ze volgens de Geneefse Conventies na een oorlog worden vrijgelaten. Na 9/11 bedacht de regering-Bush een nieuwe categorie, vijandige strijders, maar wat je met die mensen doet staat niet in wetboeken of internationale verdragen. Het...
Mar 02, 2019•3 min
1. Na de Eerste Wereldoorlog en tijdens de dekolonisatie trokken de westerse mogendheden allerlei grenzen. Wat zat daarachter? Simpel gezegd: macht. Paar voorbeelden: Sykes en Picot, die in 1916 rechte lijnen trokken op de kaart van het Midden-Oosten om het Ottomaanse Rijk te verdelen. Palestina, Trans-Jordanië en Irak werden Brits, het huidige Syrië en Libanon Frans, en Istanbul, de Turkse wateren en Armenië Russisch. Of het Jalta-akkoord aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjet-...
Feb 23, 2019•3 min
1. Amerika wekt de indruk verrast te zijn door nieuwe Russische raketten. Is dat waar of onderdeel van het spel? Het is niet nieuw en je zou het onderdeel van het spel kunnen noemen. Ook Obama heeft op het punt gestaan het verdrag op te zeggen. Experts van de NAVO zijn het met Trump eens: Rusland heeft een nieuwe generatie raketten voor de middellange afstand die vanaf land af te vuren zijn, en dat is inderdaad in strijd met het INF-verdrag. 2. Is het echt een bedreiging voor de wereldvrede? Ja,...
Feb 16, 2019•3 min
1. De F-35 is de opvolger van De F-16. Kan dat oude toestel atoombommen vervoeren? Ja, en de Adviesraad Internationale Vraagstukken pleit ervoor die zogenoemde nucleaire taak te laten overnemen door de JSF. Het kabinet kibbelt daar nog over. VVD en CDA zijn voor, D66 en ChristenUnie zijn tegen. In 2013 besloot het kabinet Rutte-II het nieuwe toestel mét ophangsysteem voor atoombommen te kopen. De Kamer nam een motie aan die zich daartegen verzette, maar begin 2014 besloot het kabinet die motie n...
Feb 09, 2019•3 min
1. Trump is door de knieën gegaan tot 15 februari. Wat gebeurt er daarna? Hij heeft de strijd met de Democratische leider Nancy Pelosi verloren. Maar onder geen beding laat hij de muur vallen. Hij wil kunnen zeggen: ik heb die muur beloofd, en die komt er dus ook. Maar hij is zich rotgeschrokken van de negatieve reacties en de ontwrichting van de samenleving. Dus ik vermoed dat hij oren heeft naar een compromis. 2. Waar zit de oplossing? Democraten en Republikeinen willen beide de illegale immig...
Feb 02, 2019•3 min
1. Hoe afhankelijk is Europa van Russisch gas? Enorm. De Europese Unie haalt meer dan een derde van haar gas uit Rusland, met Duitsland als koploper en Italië als goede tweede. Ook Turkije is een mega-importeur. Als de nieuwe pijnlijn, Nord Stream 2, echt in bedrijf gaat, neemt de import alleen nog maar toe. 2. Nederland wil van het gas af. Leidt dat tot minder Russische import? Integendeel, de Russen zijn er dolblij mee. Nederland was tot nu toe netto-exporteur en dus een uitzondering: wij impo...
Jan 26, 2019•3 min
1. Kun je zeggen dat de schuld voor Brexit bij Jean-Claude Juncker ligt? Als je de schuldvraag stelt, moet je natuurlijk in de eerste plaats naar de Britten zelf kijken. De Europese Unie heeft dat stompzinnige referendum niet bedacht. Toch is de Europese Commissie evenmin vrij van schuld. David Cameron heeft jarenlang hard op Junckers deur gebonsd met de klacht dat er veel teveel Oost-Europese migranten naar Engeland en Wales kwamen. Het antwoord was dan steeds heel formeel dat vrij verkeer van ...
Jan 19, 2019•3 min
1.Verandert het Ruslandonderzoek, nu Trump zijn meerderheid in het Huis kwijt is? De Democraten starten allerlei onderzoeken die de Republikeinen tot nu toe hebben geblokkeerd. Ze gaan de belastingaangiftes opeisen, die Trump tot nog toe heeft geweigerd vrij te geven, ze gaan de activiteiten van het bedrijf van Trump in Rusland onderzoeken, ze duiken in het ontslag van FBI-directeur Comey, ze bekijken het zwijggeld dat Trump zou hebben betaald aan twee vrouwen. Kortom: ze gaan het hem moeilijk m...
Jan 16, 2019•3 min
1. Trump is twee jaar president en het z.g. onderzoek van Mueller heeft nog steeds niets opgeleverd. Nou, Mueller heeft tot nu toe formele aanklachten ingediend tegen 13 Russen, 12 Russische spionnen, 3 Russische bedrijven, en 1 Nederlander. Maar belangrijker: 5 Amerikanen, advocaat Michael Cohen, oud-campagneleider Paul Manafort, diens compagnon Rick Gates, oud-adviseur George Papadopoulos en oud-veiligheidsadviseur Michael Flynn zijn of worden berecht. Trump is wel verhoord, maar er is nog gee...
Jan 12, 2019•3 min
1. Dat meevechtende bondgenoten, zoals Nederland, de pest in hebben, begrijp ik. Maar wat kan het Israël schelen? Heel veel. De Amerikaanse terugtrekking betekent dat Assad, Rusland, Turkije en Iran in Syrië gaan winnen. De grootste overwinnaar en niet alleen in Israëlische ogen is Iran, dat zich met een grote troepenmacht en bases in Syrië heeft ingegraven. Met Hezbollah, dat door Iran wordt gefinancierd en gedirigeerd, betekent het wegvallen van de Amerikaanse troepenmacht het wegvallen van ee...
Dec 29, 2018•3 min
1. Waaruit bestaat de modernisering van de Japanse krijgsmacht? Twee kleine vliegdekschepen voor helikopters worden omgebouwd tot drijvende startbanen voor 35 nieuwe, verticaal of bijna verticaal stijgende en dalende F-35 gevechtsvliegtuigen. Daarnaast komen er 112 gewone F-35s, vergelijkbaar met onze JSF. Alleen dat al kost tussen de 10 en 15 miljard euro. Dan komen er ook twee compleet nieuwe Aegis afweerraketsystemen. Allemaal Amerikaans materieel, maar Japan werkt ook aan een eigen gevechtsv...
Dec 22, 2018•3 min
1. China is ver weg, wat betekent dat eigendom in de praktijk? Piraeus was een slaperig haventje, dus je kunt zeggen: nou én, ze zijn nu beter af. Maar het is onderdeel van een patroon. De terminal in Zeebrugge is Chinees, een derde van de terminal in Rotterdam. In Italië en Spanje kopen de Chinezen havens, maar ook in Sri Lanka, Djibouti en Brazilië. Allemaal onderdeel van het Chinese beleid om wereldwijde handelsroutes in handen te krijgen. 2. Waar zijn we eigenlijk bang voor? Scheepsgigant Co...
Dec 15, 2018•3 min
1. Is of wordt China de grootste economie ter wereld? Je moet naar verschillende cijfers kijken. Wat Bruto National Product betreft staan de Verenigde Staten volgens het IMF met 21 biljoen dollar op de eerste plaats en China met 14 biljoen op de tweede plaats. Volgens het World Fact Book van de CIA is China zelfs iets groter. Maar het gemiddelde inkomen vertelt een ander verhaal. Dat is in Amerika 60.000 dollar en in China 16.700 dollar. Ze moeten dus nog een heel eind. 2. Is de vergrijzing een ...
Dec 08, 2018•3 min
1. Waarom zijn de Russen zo actief in Afrika? In de eerste plaats om zieltjes te winnen. Niet zoals de missie en zending vroeger in Afrika deden, maar om steun op het internationale toneel, bijvoorbeeld bij de Verenigde Naties. Door kwesties als Oekraïne en Syrië zijn de Russen geïsoleerd geraakt. In de tweede plaats om militair voet aan de grond te krijgen. En in de derde plaats om wapens te verkopen of te ruilen tegen diamant, goud en andere grondstoffen. 2. Op welke manieren? Sinds een jaar r...
Dec 01, 2018•2 min
1. Zou dat kunnen, zon Europese kernwapenmacht? Als Kim Jong-un het kan, kunnen wij het ook, zou je zeggen. Maar alle Europese landen hebben het Non-proliferatieverdrag ondertekend. Dus geen enkel Europees land heeft ze of mag ze maken, behalve Frankrijk en het Verenigde Koninkrijk. Die bezitten samen 515 atoombommen. Rusland heeft er 6.850, waarvan 1.444 schietklaar. Amerika heeft er 6.550, waarvan 1.350 schietklaar. Dus ga er maar aan staan. 2. Trump doet weifelachtig over de NAVO. Vormt Europ...
Nov 24, 2018•3 min
