¶ Intro / Opening
Libellen mag je gezien worden. Want bij een jaar Libellen krijg je nu een exclusieve Chevy's tas ter waarde van 189,95. Lees Libellen nu voor maar 2,95 per week en krijg deze stijlvolle tas gratis. Maar wacht niet te lang, want op
🎵 Music
Dit is Elke D een podcast van de Volkskrant. Mijn naam is Shaila Sitalsing.
🎵 Music
¶ Stijgende Prijsverschil Biologische Producten
Wie biologisch wil eten is steeds duurder uit. Het prijsverschil tussen biologische en niet-biologische producten is de afgelopen twee jaar gestegen. Hoe komt dat? En hoe lukt het een budgetsupermarkt als Lidel wel om duurzaamheid? En betaalbaarheid te combineren. Ik ga over praten met economiedrecteur Maarten.
🎵 Music
Maarten, er is net een peiling geweest van de Consumentenbond. En daaruit blijkt dus dat dat prijsverschil tussen biologische en niet-biologische producten is gestegen in de afgelopen twee jaar, biologisch is relatief steeds duurder geworden. Hoe groot is dat verschil, Emil?
Ja, het is nu gemiddeld zesenstig procent, en het was twee jaar geleden nog achtveertig procent.
Biologische 66% duurder, zeg maar, als als het niet biologisch ding een euro kost, kost het biologische variant 1 euro 66. Ja. En het was 48, dus iets minder dan de helft, iets minder dan 50 procent. Hoe kan dat? Want de consumentenbond ziet dat sommige producten een beetje duurder zijn. Dus het verschil tussen biologisch en niet biologisch klein is, maar bij
Anderen, ze noemen biologische ketchup als voorbeeld. Is wel negen keer zo duur als het huismerk. Ja, dan ga je dat natuurlijk niet kopen. Maar hoe kan dat?
¶ Oorzaken Hogere Biologische Prijzen
Ja, daar zijn denk ik heel veel verschillende oorzaken voor. Kijk, dat biologisch wat duurder is, is niet zo vreemd. De biologische boeren gebruiken geen kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen. We gebruiken hem in de gewone mes.
Dat is ook wat een product biologisch maakt, voor de goede orde. Het is gemaakt zonder bestrijdingsmiddelen, althans, alleen met natuurlijke bestrijdingsmiddelen.
Ja, klopt. Dat betekent dat de opbrengst vaak wat lager is. Nou, kan een paar procent verschillen tot wel een derde of zo. Dus dan moet die boer iets meer voor zijn producten krijgen om uit de kosten te komen. Alleen ja, negen keer zo duur, dat is toch heel vreemd. Ik vind dat zelf ook moeilijk om daar een reden aan te geven. Wat ook nog meespeelt, is.
Dat biologische producten verkopen vaak minder snel. Dus een supermarkt moet dan meer logistiek gaan regelen voor producten waar ze minder van verkopen. En dat betekent dat de Kosten per product van al die logistiek gewoon hoger liggen bij de supermarkt. Dus dat voegt er ook nog wat aan toe. Maar ja, nog steeds negen keer. Dat is wel echt vrij bizar. En dat zijn dan ook wel echt de uitzonderingen.
En nou blijkt ook uit dat consumentenbondonderzoekje dat sommige producten biologisch juist goedkoper zijn. Ze noemen rode linsen en volcore spaghetti. Waarom is die dan juist weer goedkoper?
Ja, dat is ook moeilijk te zeggen. Dat zullen dan waarschijnlijk producten zijn waar het prijsverschil voor de boer dan, het kostprijsverschil, niet zo heel groot is. Het zijn natuurlijk ook houdbare producten, dus dan kan je met die logistiek, nou ja, heb je wel wat speelruimte meer dan verse melk, die gewoon zo snel mogelijk weer de deur uitmoet bij de supermarkt.
Maar ja, waarom het goedkoper is, het is toch moeilijk om te zeggen. Wellicht dat er een biologische boer is die daar heel slim weet te telen. En het dat gewoon toch duurzamer, maar ook op een goedkope manier kan doen.
En zitten bij die duurdere producten ook nog een soort idee van dat dat voor een andere doelgroep is, die ook kapitaalkrachtiger is? Dat er dus ook een soort marketing ideeën achter zit?
Ja, dat dat zou goed kunnen. Ik sprak ook iemand van Biohuis, de branchevereniging, en die vermoedende dat wel. Die zei kijk ja, voor een bloemkool is het kostprijsverschil voor de boer misschien 20 of 30 cent. En als het dan meer dan een euro duurder is in de supermarkt.
Dat valt niet te verantwoorden door het kostprijsverschil. Of die extra logistieke kosten. Dan lijkt het er toch gewoon op dat supermarkten daar extra marge op rekenen. En het verkopen als echt een premium product. En daarom dus ook zeggen, ja, dan. Dan moet je daar gewoon echt maar wat meer voor betalen.
¶ Biologische Certificering en Kosten
Ja, dan wordt het ook een soort etiket. Want even voor de goede orde, wanneer mag een product het etiket biologisch krijgen? Hoe wordt dat? aan welke voorwaarden moet het voldoen en ho en hoe wordt het eigenlijk bewijs?
Ja, je mag dan dus geen kunstmest gebruiken, geen chemische bestrijdingsmiddelen. Je mestgebruik moet sowieso wat lager liggen dan normaal bij de meeste gewassen. Je grond moet eigenlijk twee jaar in omschakeling als je biologisch wordt. Dus dan mag je twee jaar, moet je volgens die eisen werken, maar dan mag je de dingen nog niet verkopen als biologisch. Want nou ja, dan kan die grond zich herstellen, eigenlijk van de
De gangbare landbouw die er daarvoor op is bedreven. En er is in Nederland een bureau, Skal heet dat. en die controleert boeren of ze zich aan alle regels houden.
Ja, dus als er bio staat op mijn product in de supermarkt, dan weet ik dat dat door skal is goed gekurf en even gecontroleerd misschien.
En die controles zijn ook nog weer een reden dat het soms wat duurder is. Want dat betekent dus bijvoorbeeld dat... Supermarkten hun biologische voedsel heel strikt gescheiden moeten houden in de logistiek van het niet-biologische voedsel. Dus als je een komkommer ziet met een plasticje eromheen, is dat vaak een biologische komkommer, omdat je dan Daarmee duidelijk is van dat zijn niet de gewone komkommers.
Nu begrijp ik dat plasticje.
Ja, dus ook voor de houdbaarheid, maar ook om dus die logistiek goed gescheiden te kunnen houden.
Ja, dat je het ook gewoon herkent als ander product. En die biologische ketchup, die als voorbeeld wordt genoemd, die negen keer zo duur is als het huiswerk, die is dan biologisch omdat de tomaten dan biologisch zijn. Of zit er nog ergens in het hele productieproces nog meer?
Als ergens biologisch op staat, dan is alles biologisch. Dus niet alleen de tomaten die erin zitten, maar ook de azijn en de suiker en wat je allemaal nog meer nodig hebt voor ketchup. Als het een samengesteld product is, moet echt alles biologisch zijn.
¶ Consumentengedrag en Marktaandeel
En als we kijken naar het koopgedrag van consumenten, wat voor producten kopen consumenten nou, vooral biologisch? Pular?
De grootste categorieën zijn groente en fruit. En dan zuivel en en vlees. Nou ja, dat zijn natuurlijk in de supermarkt sowieso hele grote categorieën en En daar zie je ook wel dat de prijsverschillen bij die categorie iets lager liggen dan die 66%. Dus ja, ik denk dat mensen daar ook wel op letten als ze zien dat iets vier, vijf keer zo duur is, dat ze echt minder vaak voor de biologische optie gaan.
Ja, dat ze het dan toch laten liggen. En het marktaandelen, je hoort, dat is echt mini, mini, maar heel weinig. Hoe ontwikkelt dat zich? Wat weten we daarvoor?
Ja, dat ligt nu op zo'n 3,6%. Dus van alle 100 euro die in de supermarkt worden uitgegeven, is 3,60 euro aan een biologisch product. Dat was een paar jaar geleden nog. 2,9, dus het groeit wel, maar niet heel hard. En de overheid wil dat in 2030 15% van alle landbouwgrond in Nederland biologisch wordt bebouwd, nou ja, dan zal die 3,6 ook nog wel een beetje omhoog moeten.
Ja, want dan moeten er meer vragen ook zijn natuurlijk. Anders is het niet rendabel. Dat is natuurlijk een soort kipe-ding ook. Maar goed, het gaat dus niet super hard. Weten we waarom mensen wel of niet biologisch kopen?
Ja, iedereen heeft daar denk ik zijn eigen redenen voor. Je ziet volgens mij dat... Dat zeker jongeren wel vaker biologisch kopen, omdat ze daar toch meer waarde hechten aan de duurzaamheid van hun voedsel. Maar de boodschappen zijn natuurlijk de afgelopen jaren ook heel veel duurder geworden. Dus Als je een jong gezin hebt bijvoorbeeld, dan ben je steeds meer op de kleintjes aan het letten. Je ziet dat mensen vaker huismerkproducten kiezen, omdat die gewoon wat goedkoper zijn.
Ik kan me voorstellen dat dat ook voor biologische producten het lastiger maakt, dat ze gewoon wat duurder zijn dan gemiddeld. En als mensen eens vaker voor het goedkoopste product kiezen, dan kiezen ze dus minder vaak voor biologisch.
¶ Lidl's Duurzaamheidsstrategie als Discounter
Ja, als dat zoveel duurder is. Nou dacht jij, ik ga kom, ik ga naar een supermarkt keten die daar wel echt werk van maakt en goed scoort. En het bleek verrassing, verrassing de Lidl te zijn, die toch bekend staat als prijsdiscounter, waar alles in van die dozen zo naar binnen wordt geschoven. Hoe kwam je bij de Lidl uit?
Er is een organisatie, Questionmark heet hij. En die doen onderzoek, die scoren eigenlijk supermarkten op allerlei verschillende dingen. Dus ze doen regelmatig onderzoek naar hoe duurzaam zijn supermarkten. Dus biologisch voedsel, maar ook. Dragen ze bij aan meer plantaardig eten en duurzaam ingekochte vis en verpakkingen en zo.
Daar staat Widel nu een aantal jaar bovenaan de lijstjes. Maar ook op lijstjes voor bijvoorbeeld letten ze op mensenrechten in de keten, dat alle boeren die werken aan de producten een eerlijk loon krijgen en zo. Dus op veel van dat soort indicatoren scoort Lidl eigenlijk van de Nederlandse supermarkten het beste. Dat vond ik toch wel opvallend vanwege dat imagin, inderdaad, wat je ook al zei. Dus ik dacht, ik wil eens meer horen over hoe ze dat doen.
Ja, je denken de prima onder de supermarkten. Ze doen dus heel erg hun best. En wat doen ze dan zo goed? Op al die verschillende vlakken waar ze dus relatief hoog op scoren, wat doen ze?
Dus nu nog vooral over welke doelen stel je als supermarkt? Waar wil je naartoe werken in 2030 of in 2050? En hoe rapporteer je daarover? Dus welke cijfers geef je vrij van hoe je het doet? En op beide vlakken is Lidl gewoon best wel ambitieus en zijn ze ook dus heel transparant. Je ziet bij alle supermarkten en ook wel in zekere mate bij Lidl dat het nog wel echt een uitdaging is om die gestelde doelen te halen.
Toch wel een uitdaging, want...
Ja, omdat als je het bijvoorbeeld hebt over meer plantaardig eten en minder vlees en zuivel. Ja, de supermarkt kan proberen mensen daarin te sturen. Maar uiteindelijk zijn het keuzes die mensen zelf maken. En uiteindelijk is een supermarkt natuurlijk ook een commercieel bedrijf.
Wat niet al te veel in eigen vlees wil snijden, om het zo even zo te zeggen. Ja, ze willen niet heel veel omzet mis gaan lopen door al te belerend zijn richting de consumenten. Dus ze zijn er wel ambitieus, maar ook voorzichtig in.
En nu zagen we net in dat consumentenbondonderzoek dat biologisch op heel veel vlakken nog relatief duur is. En Lidl is een discounter, slaag er ook in om die biologische producten? Niet per se duurder te maken dan de reguliere.
Ja, wel iets duurder, maar uit dat onderzoek van de consumentenbond bleek dat Lidl wel de goedkoopste is in biologisch. Dus 19% goedkoper dan gemiddeld. Ja, bij Lidl zouden ze ook zeggen: duurzaamheid en betaalbaarheid gaan juist wel samen. Want als je alles zo efficiënt en slim mogelijk inricht.
Dan is dat goedkoper, want je hebt minder kosten aan logistiek en aan voedsel wat je weg moet gooien en dat soort dingen. Dus dan kan de prijs ook omlaag. Dus zij hebben daar eigenlijk een hele andere kijk op. Ze zeggen ja. Als je het slim regelt, dan ben je juist goedkoper.
En ze ze doen het dus relatief goed op een heleboel indicatoren. En dat waarmee vergelijk je ze dan? Met de Albert Heijn, met de Jumbo, met de Plus?
Ja, met eigenlijk alle andere grote supermarktketens. Ze scoren vergelijkbaar hoor, met Albert Heijn en met de Jumbo. Maar een aantal dingen zijn ze wel uniek in. Ze vliegen bijvoorbeeld geen groente of fruit meer in. Dus dat komt allemaal met de boot of met de vrachtwagen. Dat is wel een ding. Ze hebben relatief veel keuze in biologische producten. Ze bieden sowieso heel veel producten aan met een bepaald duurzaamheidskenmerk.
Ik veel ook vis die een duurzaamheidskenmerk heeft. Dus dat zijn wel dingen waarin ze zich onderscheiden van anderen.
Ja, want dat vliegen dat is echt een grote boos toen. Als je je kiwi's laat invliegen uit waar komen kiwi's vandaan, Nieuw-Zeeland. Ja.
Ja, dat zijn wel grote klappers qua uitstoot.
¶ Praktische Duurzaamheidsinitiatieven van Lidl
Nou, laten we het dus even afpellen, want jij bent echt de schappen afgegaan bij Lidl. Wat doen ze in de praktijk goed? Ik weet uit mijn directe omgeving dat heel veel biologisch groente en fruit hebben. Lieden. En ook nog heel betaalbaar. Hoe doen ze dat? Hoe lukt dat?
Ja, wat ze er zelf over zeggen, is we sluiten langjarige contracten af met alle boeren die aan ons leveren. Zodat zij de zekerheid hebben dat ze goed kunnen investeren. En dat zij de zekerheid hebben dat ze altijd hun producten kwijt kunnen bij Lidl. En daarmee kan de prijs dan iets omlaag. Want dan hoeft die boer niet zelf nog een spaarpotje op te bouwen voor als hij zijn producten ineens niet kwijt kan. Of als de prijs ineens veel lager ligt.
Ik denk dat wat uiteindelijk ook uitmaakt is, nou ja, wat ik net al vertelde, je logistiek slim inrichten. Lidl heeft ook gewoon een veel kleiner assortiment dan supermarkten als Albert Heijn of Jumbo. Dus dat betekent dat het allemaal gewoon wat simpeler, maar wel efficiënter is. En dat scheelt gewoon in de kosten.
Maar dingen als langjarige afspraken met telers, dat kan de Albert Heijnen zeker ook doen. Of de Jumbo ook. Een soort uniek voordeel wat de Lidl dan heeft.
Nee, klopt. In ieder geval Albert Heijn doet dat ook wel. Ik weet het niet van alle supermarkten zeker. Maar er zijn ook echt nog wel veel supermarkten die een deel dan op langjarige contracten doen en een deel. ja veel meer op de spotmarkt zeg maar inkopen en dan en dan hopen dat ze het goedkoop kunnen doen.
Ja, gewoon een beetje met die prijs letten de hele tijd. Nou, noemde hij een, zij je net al, maakte hij een opmerking, ja dat supermarkten ook niet. Te bellerend willen zijn om mensen te sturen en hun voedingspatronen en dat soort dingen. Tegelijkertijd zie je dat dat bijvoorbeeld met vlees wel gebeurt. Liede was volgens mij de eerste die. Het vlees ging ging mengen met plantaardige delen.
Ja, klopt, klopt. Dat was twee jaar geleden. Toen hebben zij hybride vlees geïntroduceerd. Zo heet dat. Dus dat is vlees waar. In het geval van Lidl dan erte eiwit is bijgemengd. Ik weet, bij Albert Heijn hebben ze tegenwoordig met suikerbietenvezel. Dus bij Lidl heeft ze dan 60% runder gehakt. En 40% erte eiwit.
Maar dat is eigenlijk ook een manier waarop ze proberen mensen minder of meer plantaardig te laten eten zonder belerend te zijn. Precies. Want ze marketen dat dan als gehakt met erte-eiwit, en dat is dan minder vet en goedkoper. En dan hebben ze het niet per se over minder vlees, maar gewoon dan benadrukken ze dus andere voordelen daarvan die misschien mensen wel over de spreekt.
Gezond is, ja, want dat Rteewit is goedkoper dan als je het volledig vlees gehakt zou zijn.
Yeah.
Ja, dus dat is dan ook nog een voordeel. En doen ze nog andere dingen op het gebied van vlees?
Nou, met vleesvervangers zijn ze ook wel heel actief. Dus ze letten er nu op dat die in principe even duur zijn of goedkoper dan vergelijkbaar vlees. Dus als je de vegetarische kipstukjes zijn net zo duur per kilo als de. Als de echte kipfilet stukjes. Dus op dat soort manieren proberen ze ook die keuze toch net wat makkelijker te maken. Ja.
Ja, want de Lidl heeft natuurlijk ook een publiek wat juist vanwege de dubbeltjes en de centen naar de Lidl gaat.
Zeker, ja en dat maakt het ook wel vrij uniek. Dat bij Albert Heijn komen denk ik meer klanten die vanuit zichzelf heel erg letten op nou ja gezond eten, duurzaam eten. En bij Lidl is het toch over het algemeen meer een publiek, wat inderdaad ook heel erg kijkt naar wat iets kost. En als je dingen dan dezelfde prijs maakt, dan is de keuze voor duurzamere alternatief toch wel weer een stukje makkelijker.
¶ Impact, Motivatie en Toekomst
Dan maak je het natuurlijk eenvoudiger. En dan hebben ze ook nog hele speciale eieren van Kipster. Het is eigenlijk hun vlaggeschip. Hoe werken die Kipster-eieren? Wat zijn dat voor eieren?
Ja, dat zijn hele bijzondere leg eierbedrijven. Er zijn er nu een handvol van in Nederland. En ze hebben zich neergezet als het duurzaamste eierbedrijf. Ter wereld, dus de kippen krijgen allemaal reststromen te eten. Dus dingen die uit de voedingsindustrie zijn overgebleven. Ze krijgen nu bijvoorbeeld ook het overgebleven brood van de Lidl de kippen te eten.
Ze hebben een hele ruime stal met heel veel licht en heel veel ruimte. Dus ook heel veel aandacht voor dierenwelzijn. Ze zorgen dat er heel weinig uitstoot is uit die stal. Dus het is een heel bijzonder concept. En de eigenaar daarvan, of de oprichter, Ruud Sanders, die is daar.
Ik geloof in 2017 mee begonnen en die is langs de supermarkten gegaan van. Ik heb nog geen boerderij, maar ik heb wel een idee. En en wie wil mij ondersteunen? En Lidl was eigenlijk de enige en de eerste die zei, nou, hier heb je contract voor vijf jaar en. En als het niet verkoopt, dan doen we ze in de aanbieding. Maar wij geloven in jouw idee. Dus dat is wel een hele bijzondere stap dat ze ook zo'n risico durven te nemen.
Ja, om dat volledig circulair te doen. En zit dat in de bedrijfscultuur? Of is dat dan dat er dan toevallig iemand zit op dat moment op het hoofdkantoor die zegt: ik vind het belangrijk, dit gaan we gewoon doen. Ben je daar een beetje achter gekomen?
Ja, wat ik heb begrepen is dat de voormalige CEO die is dan een paar maanden geleden gestopt, daar altijd echt wel heel erg veel belang aan heeft gehecht. Er zat ook een duurzaamheidsmanager die het hele bedrijf daarin heeft meegekregen.
Ja, het hangt soms inderdaad ook af van de juiste mensen die dan daar een bedrijfscultuur in vormgeven. Zij hebben ook heel erg geluisterd naar. Er zijn natuurlijk allerlei NGO's die zich met dit soort zaken bezighouden. En wat ik ook begreep is dat zij zich heel erg open hebben gesteld. Voor die NGO's, geef ons feedback, vertel ons wat we beter kunnen doen. En dat ze ook echt wat hebben gedaan met die kritiek. Dus dat is wel bijzonder.
En als je dit nu allemaal op de zeef legt, wat blijft erover? Hebben ze? Is de uitstoot veel lager? Is een bijdrage aan het biologisch voedingspatroon hoger? Wat? Wat zijn nou echt de harde materiële resultaten hier?
Van? Ja, je ziet bijvoorbeeld dat de verkoop van biologische producten stijgt bij Lidl. Die is afgelopen jaren best hard gestegen. Nou, dat gaat richting de doelen die ze voor zichzelf hebben gesteld. Ja, het komt bijvoorbeeld nog niet in de buurt van dat 15% areaaldoel wat landelijk is gesteld. Nou, is natuurlijk areaal en omzet niet helemaal hetzelfde. Maar het zou nog iets verder kunnen. Nee, eigenlijk behalve de biologische speciaalzaken, dus de odin en...
Ja precies, maar die verkopen 100% weer.
De broeikasgasuitstoot stijgt ook nog wel een beetje. Dus ze hebben allemaal hele goede plannen. En het begint steeds meer vorm te krijgen. Maar het wordt echt nog wel een uitdaging om sommige van de doelen te halen.
Want hoe meet je de uitstoot van een supermarkt? De broik als gasuot van een supermarkt. Moet je dat dan per product doen? Hoe werkt dat? Dat lijkt me heel ingewikkeld.
Ja, dus de uitstoot. Van een supermarktfiliaal is natuurlijk best simpel. Dat kan je gewoon kijken naar het energiecontract en zo en de vervoersbewegingen. Maar van alle producten is natuurlijk heel ingewikkeld. Dus daar zijn ze bij Lidl en ook bij de andere supermarkten heel erg mee bezig.
En hoe dat nu werkt, is dat Lido haalt bijvoorbeeld de avocados uit Mexico. En dan is er een internationale norm van één avocado uit Mexico kost ongeveer zoveel broeikasgasuitstoot. En dan kunnen ze dat meenemen in hun berekeningen. Alleen als je dan als supermarkt gaat met jouw avocadoboeren in Mexico eraan gaat werken om die uitstoot te verlagen, is natuurlijk het idee dat die onder die norm komt te liggen. Dus dan moet je ook met die boeren gaan meten. Lukt het ook? En heeft dat effect?
Yeah.
Ja, precies. En dat is waar al die supermarkten nu heel druk mee bezig zijn met alle structuren opzetten om dat goed te kunnen meten. En om dat te kunnen verifiëren en om te kunnen zien: van ja, alle al die dingen die wij proberen om onze uitstoot te verminderen, levert dat ook resultaat op.
En supermarkten doen dit, de liedel andere supermarkten natuurlijk ook. Doen ze dit omdat het moet? Doen ze dit vanuit de goedheid van hun hart? Doen ze dit omdat ze zien dat consumenten dat ook willen. Doen ze dat omdat ze een verantwoordelijke factor willen zijn in het hele transitieproces? Is daar iets over te zeggen of is het gewoon commercieel interessant? Levert het ook nieuwe doelgroepen op?
Ja, ik denk dat het een combinatie van al die dingen is. Ik proefde bij Lidl echt wel dat daar mensen zaten die ervan overtuigd zijn dat dit belangrijk is, die er met heel veel enthousiasme aan werken. Dat zal bij andere supermarktketens ook zeker zo zijn. Maar wat ook het geval is, is dat Lidl de afgelopen jaren flink in marktaandeel is gegroeid. En dat is zeker ten dele te danken, denk ik, aan de groene stappen die ze hebben gezet en het groene imago wat ze dat ook heeft opgeleverd.
Dat maakt ze toch heel aantrekkelijk voor nieuwe jongere doelgroepen. Het is natuurlijk heel leuk om daar reclame mee te maken voor je eigen supermarkt. Dus ja, het is uit overtuiging, maar het is ook zeker iets waar nieuwe klanten mee aan te trekken zijn.
Mensen die daar belang aan hechten. En het zijn er natuurlijk ook steeds meer. Ja, ja. En en zie je dat andere supermarkten dit ook doen? Is dit een trend in supermarktland om dit op deze manier te doen?
Ja, alle supermarkten zijn echt wel bezig met hoe doen we het op duurzaamheidsgebied en welke stappen kunnen wij zetten om toch meer plantaardig te verkopen, meer biologisch te verkopen. Maar wat ik zei, ja, het blijven commerciële bedrijven. Dus ze letten ook wel heel erg op. Ja, wat voor effect het heeft. Bijvoorbeeld Jumbo twee jaar geleden is gestopt met vlees in de aanbieding doen. Want nou ja, dat was een van de dingen waarop zij dachten: dan kunnen we de consumptie van vlees minder.
Minder aantrekkelijk maken. En zij hadden heel erg gehoopt dat andere supermarkten dat voorbeeld zouden volgen. En dat bleek niet te gebeuren. Dus nu heeft Jumbo dat ook weer teruggedraaid, want zij zeiden: het kost ons gewoon heel veel omzet. Dat zien wij. En andere supermarkten zijn ons niet gevolgd, dus we staan hier helemaal alleen in. En dat
Dat knaller die is er gewoon, die krijg je niet zomaar weg. Ok, donc tu veux...
🎵 Music
En uw luisteraar, bedankt voor het luisteren. De Volkskrant elke dag wordt gemaakt door Lotte Grimberge, Jasper Veenstra, Liesabelt, Rienkie Bartels en Corien van Duin. Wilt u de Volant steunen? Dat kan. Neem dan nu een aandou. Kijk daarvoor op volkskrant.nl/slashabonnement. Want deze podcast is gratis, maar onze journalistiek is dat niet. Morgen zijn we er weer. Tot dan!
Met Libellen mag je gezien worden, want bij een jaar Libellen krijg je nu een exclusieve shabby's tas ter waarde van 189,95. Lees Libellen nu. En krijg deze stijvolle tas gratis. Maar wacht niet te lang, want op eens op, ga naar libellen.nl slecht.
🎵 Music