De Universiteit van Vlaanderen Podcast - podcast cover

De Universiteit van Vlaanderen Podcast

Universiteit van Vlaanderenart19.com
Waarom val ik niet af terwijl ik 3x per week sport? Waarom maak ik zoveel ruzie op vakantie? Waarom dragen oude mensen ook in de zomer lange mouwen? Wat is kunst? Hoe weten we dat de big bang echt gebeurd is? De meest begeesterende wetenschappers van de vijf Vlaamse universiteiten geven een antwoord op al deze vragen en nog veel. Een vraag voor ons? Stuur dan een mailtje naar info@universiteitvanvlaanderen.be Deze podcast is Creative Commons (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam niet te vermelden.
Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

Waarom beginnen jongeren steeds later aan seks?

Met enkele muisklikken krijg je tegenwoordig online de meest inspirerende pornofilms te zien. Maar dat betekent blijkbaar niet dat jongeren vandaag sneller met seksualiteit bezig zijn dan vorige generaties. Integendeel. Recent wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat anno 2024 'de eerste keer' op 17,5 jaar ligt. Meer dan een jaar later dan enkele jaren geleden. Seksuoloog aan de KU Leuven prof. dr. Paul Enzlin licht enkele mogelijke oorzaken toe.

Apr 11, 202421 minSeason 7Ep. 31

Waarom is er in het universum steeds meer chaos?

Hoe komt het dat je kamer altijd vanzelf rommelig wordt en nooit vanzelf weer netjes? Waarom kan je een Rubik's Cube niet per ongeluk oplossen maar wel per ongeluk kapot maken? En wist je dat glasscherven in theorie spontaan weer een glas kunnen vormen? Prof. dr. Christian Maes, theoretisch fysicus aan de KU Leuven, legt uit wat entropie is en hoe dit fenomeen alles in het universum (én in jouw huis!) domineert. Gastspreker: Christian Maes Redactie: Alexander Van Vlierberghe Eindredactie: Katlee...

Apr 07, 202410 minSeason 7Ep. 15

Is faalangst hebben normaal?

Iedereen kent het gevoel wel: je staat te wachten om je mondelinge examen af te leggen en de hele wereld lijkt op dat moment even niet meer te draaien. De angst om te falen giert door je lijf. Maar niet iedereen heeft daar evenveel last van. Klinisch psycholoog aan de UGent prof. dr. Ernst Koster vertelt ons alles wat we nog niet wisten over deze veel voorkomende angststoornis. Gastspreker: Ernst Koster Presentatie: Koen Fillet Redactie: Alexander Van Vlierberghe Eindredactie: Katleen Bracke Mon...

Apr 04, 202414 minSeason 7Ep. 30

Wat moet een wetenschapper doen als niks van zijn/haar ideeën kloppen?

Wetenschappers staan in de krant of komen op het als ze na jaren grondig onderzoek en dubbelchecken iets belangrijk ontdekt hebben. Maar wat als ze na jaren onderzoek ontdekken dat hun ideeën niet kloppen? Of dat ze zich vergist hebben? Hebben ze dan jarenlang voor niks gewerkt? Is hun carrière dan mislukt? Wetenschapsfilosofe Sylvia Wenmackers (KU Leuven), musicologe Edith Van Dyck (UGent) en filosoof Geoffrey Dierckxens (CAS, Praag) vertelden op het Docville festival in Leuven aan Koen Fillet ...

Mar 25, 202426 minSeason 7Ep. 28

Waarom wilde vroeger niemand zijn lichaam schenken aan de wetenschap?

Andreas Vesalius was een van de eersten die per se een menselijk lichaam wilde opensnijden. Vóór Vesalius dissecteerden anatomen dieren om meer te weten te komen over het menselijk lichaam. Toen Vesalius het met mensen wilde doen, wist hij niet goed waar hij aan lijken kon geraken, dus stal hij de lichamen van misdadigers aan de galg. Hoe het verder ging en hoe wetenschapppers ons daarna hebben kunnen overtuigen om ons lichaam vrijwillig af te staan aan de wetenschap, dat vertelt prof. dr. Tinne...

Mar 24, 202412 minSeason 7Ep. 14

Mag ik mijn konijn martelen?

Dieren hebben net iets meer rechten dan een stoel, maar veel minder dan de mens. Maar... niet elk dier heeft dezelfde rechten. Zo kan een konijn in jouw tuin beroep doen op veel meer bescherming dan eentje in een laboratorium. Dr. Eva Bernet Kempers is onderzoeker dierenrecht aan de Universiteit Antwerpen en zij pleit ervoor om dieren een waardiger leven te geven en dat ook op te nemen in ons wetboek. Gastspreker: Eva Bernet Kempers Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: K...

Mar 21, 202422 minSeason 7Ep. 27

Hoe vinden duiven de weg terug naar huis?

Duiven worden soms 1000'en kilometers van huis losgelaten, en toch vinden ze de weg terug. Hoe doen ze dat? Wel, ze hebben gewoon een uitzonderlijk oriëntatievermogen en combineren verschillende technieken om hun vluchtrichting te bepalen. Prof. dr. Frederick Verbruggen, experimenteel psycholoog aan de Universiteit Gent, zat bij ons aan tafel om te vertellen over deze vliegende gps'en. Gastspreker: Frederick Verbruggen Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke ...

Mar 14, 202416 minSeason 7Ep. 26

Kan je een huis aardbeving-proof bouwen?

Gemiddeld eens in de 300 jaar vindt er bij ons een zware aardbeving plaats. En wanneer het gebeurt weet niemand. Dus... worden gebouwen voor alle zekerheid (min of meer) aardbeving-proof gebouwd. Daarvoor ontwikkelen de ingenieurs van de UHasselt steeds nieuwe bouwtechnieken. Wij mochten erbij zijn toen prof. dr. ir. Hervé Degée zijn nieuwste ontwerp uittestte .

Mar 10, 20248 min

Wat is het nut van gevangenisstraffen?

Ons gevangenissysteem staat steeds meer onder druk. Overvolle cellen, slechte levensomstandigheden en personeelsstakingen benadrukken de noodzaak voor hervormingen. Samen met prof. dr. Tom Daems, criminoloog aan de KU Leuven, namen wij onze gevangenissen onder de loep. Want is vrijheidsberoving wel een goed idee? Gastspreker: Tom Daems Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze podcast is mogelijk dankzij de medewerking van KU Leu...

Mar 07, 202427 minSeason 25Ep. 7

Kunnen dove mensen met één spuitje weer horen?

Wie lijdt aan de erfelijke ziekte DFNA9 wordt vanaf een jaar of 30 geleidelijk aan doof. En je krijgt ook problemen met je evenwicht. Momenteel bestaan er nog geen échte behandelingen tegen DFNA9. Maar daar komt binnenkort misschien verandering in. Want dr. Dorien Verdoodt, biomedicus aan de Universiteit van Antwerpen, hoopt DFNA9-patiënten te kunnen helpen met een simpel spuitje. Gastspreker: Dorien Verdoodt Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke Montage: W...

Feb 29, 202416 minSeason 7Ep. 24

Wat verklapt jouw toiletbezoek over de pillen die jij neemt?

Bij elk toiletbezoek laat je informatie achter over je leven en je gewoontes. Want uit onze uitwerpselen en urine kunnen wetenschappers achterhalen wat jij hebt gegeten en gedronken, maar ook welke geneesmiddelen of drugs jij hebt genomen. Dr. Tim Boogaerts, farmaceutisch wetenschapper aan de Universiteit van Antwerpen, onderzoekt rioolwater en zo weet hij hoeveel en welke pillen er wanneer gebruikt worden in een stad of dorp. Gastspreker: Tim Boogaerts Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katle...

Feb 25, 20248 minSeason 7Ep. 12

Zijn kankerpatiënten de hartpatiënten van morgen?

Cardio-oncologie is het vakgebied dat zich bezighoudt met het verband tussen hart- en vaatziekten en kanker. Want ja... daar is helaas een verband tussen. De levensverwachting van kankerpatiënten is de voorbije jaren sterk gestegen, maar op latere leeftijd hebben mensen die ooit kanker hadden een aanzienlijk verhoogde kans op hartproblemen. En omgekeerd: wie hartproblemen heeft, heeft ook een hogere kans op kanker! Farmaceutisch wetenschapper aan de UAntwerpen Matthias Bosman legt uit hoe dat ko...

Feb 22, 202417 minSeason 7Ep. 23

Waarom spreken we van links en rechts in de politiek?

In de aanloop naar de verkiezingen worden de termen links en rechts overal gebruikt. De twee termen zijn diepgeworteld in ons politiek taalgebruik, maar wat betekenen ze eigenlijk? Want soms heeft een partij zowel linkse als rechtse standpunten. Koen Fillet ging samen met dr. Robin Devroe, politicoloog aan de UGent, op zoek naar de oorsprong van deze opdeling. Gastspreker: Robin Devroe Presentatie: Koen Fillet Redactie: Michiel Heps Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze po...

Feb 15, 202415 minSeason 7Ep. 22

Waar zoeken wetenschappers naar buitenaards leven?

Buitenaards leven bestaat. Daar zijn wetenschappers zeker van. Het zou nogal straf zijn als wij de enige levensvorm zouden zijn in héél het universum en ze hebben ook al heel wat indicaties gevonden dat leven op andere planeten mogelijk is. Maar tot nu toe hebben we nog geen leven zelf gevonden. Bio-ingenieur Ronnie Willaert (VUB) heeft een revolutionair robotje gemaakt waarmee we écht kans maken om dat leven te vinden! Gastspreker: Ronnie Willaert Redactie: Helene Vanlathem Eindredactie: Katlee...

Feb 11, 20249 minSeason 7Ep. 11

Waarom komt een overdosis vaak voor bij ervaren druggebruikers?

Ons lichaam streeft voortdurend naar balans. Als je elke ochtend een kopje koffie drinkt, gaat je lijf zich daar na verloop van tijd op 'voorbereiden'. Het maakt stoffen aan die de inname van die cafeïne counteren. Resultaat? Je zal steeds meer koffie moeten drinken om hetzelfde opwekkende effect te ervaren. We spreken van gewenning. Maar hoe goed je tegen cafeïne, alcohol of andere drugs kan, hangt ook enorm af van de omstandigheden... Prof. dr. Tom Beckers, psycholoog aan de KU Leuven, legt ui...

Feb 08, 202419 minSeason 7Ep. 20

Waarom kunnen sommige oorlogen of rampen mij echt niets schelen?

Oorlogen, aardbevingen of een vliegtuig dat neerstort. We reageren telkens anders op het slechte nieuws dat ons bereikt. Maar hoe komt dat eigenlijk? Waarom vinden we de oorlog in Oekraïne erger dan die in Afghanistan? Prof. dr. Stijn Joye, communicatiewetenschapper aan de UGent, onderzoekt hoe wij lijden op afstand ervaren. En daar spelen kilometers, het delen van waarden en economische relaties allemaal een rol in. Gastspreker: Stijn Joye Presentatie: Katleen Bracke Redactie: Michiel Heps Eind...

Jan 31, 202425 minSeason 7Ep. 20

Wat moet er gebeuren met al die wetten die niet meer van deze tijd zijn?

Er zijn echt enorm veel wetten. Sinds het ontstaan van België worden er elk jaar duizenden nieuwe aangenomen en er worden er maar heel weinig geschrapt. Veel van die regels zijn dus verouderd. Prof. dr. Marie DeCock, jurist aan de UHasselt, onderzocht de 100 jaar oude wet op de intercommunales die, omdat ze zo oud is, maakt dat achterpoortjes mogelijk zijn. Marie gaf de wet een make-over waardoor gesjoemel niet meer kan. Of toch niet meer wettelijk is...

Jan 29, 20248 min

Waarom zou de tandarts je gaatjes beter vullen met jouw eigen stamcellen?

Ooit al eens een gaatje in je tanden gehad? Dan moeten ze dat bij de tandarts vullen met zo'n witte pasta. Dat werkt, maar toch niet altijd optimaal. Want dat vulsel blijft niet altijd even goed zitten en er kunnen ook barstjes en ontstekingen in komen. Daarom ontwikkelt professor Annelies Bronckaers, neurobiologe aan de UHasselt, een nieuw vulsel op basis van je eigen stamcellen. Zij praat erover aan onze podcasttafel met Katleen Bracke. Gastspreker: Annelies Bronckaers Presentatie: Katleen Bra...

Jan 25, 202418 minSeason 7Ep. 19

Hebben we allemaal een zesde zintuig?

Wat zijn de zintuigen? Ruiken, zien, horen, proeven en voelen. Maar als een agent je tijdens een BOB-campagne vraagt om met je ogen toe je vinger op je neus te leggen, dan kan je dat hopelijk dankzij... Dankzij welk zintuig? Hoe weet je zonder dat je het ziét, waar je neus zich bevindt? We zouden kunnen spreken van een soort zesde zintuig: 'proprioceptie'. Dat is het vermogen om de positie van je lichaam en ledematen heel precies in de ruimte te kunnen bepalen. Revalidatiewetenschapper aan de UH...

Jan 24, 202415 minSeason 7Ep. 17

Hoe helpt een sportpsycholoog topsporters?

Topatleten worden van dichtbij opgevolgd door een heel team. De coach, uiteraard, maar diëtisten, kinesisten, artsen en... een psycholoog. Sportspycholoog Paul Wylleman ondersteunt onze Belgische Olympische atleten. Want goede mentale coaching, ook daar kan die gouden medaille soms van afhangen... Gastspreker: Paul Wylleman Presentatie: Koen Fillet Redactie: Alexander Van Vlierberghe Eindredactie: Katleen Bracke Montage: Wederik De Backer Deze podcast is mogelijk dankzij de medewerking van KU Le...

Jan 24, 202424 minSeason 7Ep. 18

Waarom kennen we na 800 jaar nog altijd de Ridders van de Ronde Tafel?

Koning Arthur, Merlijn de Tovenaar, de Ridders van de Ronde Tafel, ... Die gaan al mee sinds de middeleeuwen. Hoe komt het dat we die legendarische figuren na 800 jaar nog altijd kennen? Want er zijn nog honderden andere verhalen uit die tijd die we nu al lang vergeten zijn. Wat heeft Koning Arthur wél wat vergeten middeleeuwse verhalen niet hebben? En gaan we Harry Potter in 2800 ook nog kennen? Met deze vragen trokken wij naar historisch letterkundige Elisabeth de Bruijn aan de Universiteit va...

Jan 14, 202410 minSeason 7Ep. 9

Zien we de volgende pandemie sneller aankomen?

2019 is de geschiedenisboeken ingegaan als het jaar waarin Covid19 uitbrak. Iedereen werd door de omvang van de pandemie verrast, ook in België. Maar nu is alles veranderd. Onderzoeker en statisticus aan de UHasselt Lisa Hermans werkte samen met haar team aan 'infectieradar.be', een platform dat ons moet helpen om met de kracht van wiskunde en statistiek toekomstige pandemieën veel eerder op te sporen. Zodat ziekenhuizen, artsen én politici op tijd de juiste maatregelen kunnen nemen. Gastspreker...

Jan 04, 202410 minSeason 7Ep. 16

Hoeveel planeten zijn er?

Onze aarde is één van 8 planeten die rond onze zon draaien (sorry Pluto). Maar er zijn ook nog andere planeten die niét rond onze zon draaien maar rond andere sterren. We noemen ze exoplaneten en ze zijn zelfs met de beste telescopen amper waar te nemen. Prof. Leen Decin is astrofysicus aan de KU Leuven. Zij bestudeerde maandenlang Wasp107b, een exoplaneet op 200 lichtjaar van bij ons, waar een jaar 5 dagen duurt, de atmosfeer donzig is en het geen water maar zand regent.

Dec 31, 202311 min

Zijn ambtenaren echt ooit lui en saai geweest?

Er was een tijd dat "bureaucratisch" als iets heel positiefs werd gezien: het zorgde dankzij duidelijk procedures en regels dat iedereen eerlijk werd behandeld en het maakte het werk ook efficiënt. En ambtenaren, die hielpen daarbij. Tot in de jaren '80 enkele bullebakken vonden dat er te veel ambtenaren waren en daarbij meteen alle ambtenaren een slechte naam gaven. Inefficiënte, luie regelneven. Ze moesten veranderen! Nou nou, dat hebben ze geweten! Prof bestuurskunde Jan Boon (UHasselt) heeft...

Dec 27, 202324 minSeason 7Ep. 15

Kan je genezen van dyslexie?

Als je dyslexie hebt, heb je moeite met vlot lezen en spellen, vaste woordcombinaties onthouden, spellingsregels onder de knie krijgen, enzovoort. De meeste kinderen beginnen dat te merken op school wanneer hun klasgenoten veel sneller weg zijn met dat alles dan zijzelf. Maar er zijn sommigen die hun dyslexie weten te camoufleren en pas op latere leeftijd echt ontdekken dat ze dyslexie hebben. Hoe komt dat? En wat doe je er dan nog aan? Dat zijn vragen voor neurolinguist en expert in dyslexie, W...

Dec 21, 202318 minSeason 7Ep. 12

Kan je echt proper zijn zonder zeep?

5000 jaar geleden begon de mens zeep te gebruiken. Eerst om dierenhuiden schoon te maken, wat later begonnen de Egyptenaren er ook hun eigen lichaam mee te wassen. Zeep is geweldig als je vuil bent, maar helaas is zeep niet zo goed voor de huid. Dus... kan je ook echt proper zijn zonder zeep? Wij zochten een wetenschappelijk antwoord op al onze vragen bij het hoofd van het departement in vitro-toxicologie en dermato-cosmetologie aan de VUB, prof. dr. Vera Rogiers.

Dec 20, 20239 min

Zijn al die schermen op school wel een goed idee?

Elke leerling of student een tablet, chromebook of laptop en weg met papieren cursussen en handboeken?! Mmm... misschien moeten we nog heel even wachten met papier buiten te gooien. Want een digitale agenda en gepersonaliseerde oefeningen maken op jouw niveau kunnen handig zijn (zeker ook voor leerkrachten), maar de Hasseltse prof communicatiewetenschappen Jo Pierson wijst in deze podcast op wat er eerst nog wat beter moet geregeld worden. Zodat onze digitale school-toekomst écht een goed idee i...

Dec 14, 202321 minSeason 7Ep. 13

Waarom kan er zonder water geen leven zijn?

Een mens kan tot wel een maand zonder eten. Maar zonder water leggen we al na drie dagen het loodje. Hoe komt dat? En hoe komt het dat wetenschappers het zo spannend vinden als ze mogelijke sporen van water terugvinden op een andere planeet? Spoiler alert: water is dé cruciale component voor leven. Maar hoe werkt dat dan? Biomedisch wetenschapper aan de UHasselt Jelle Hendrix legt uit op welke manier H2O onze oorspronkelijk levenloze en saaie aardbol wist om te toveren tot een groene, boeiende h...

Dec 11, 202321 minSeason 7Ep. 12

Sinterklaas of de Kerstman: wie is de échte?

Sinterklaas en de Kerstman... hoe zit dat eigenlijk tussen die twee? Want het kan toch geen toeval zijn dat ze allebei een lange witte baard hebben, een rode jas, een grote zak vol cadeaus én allebei Klaas (of Claus) heten? Maar... ze komen wel tijdens een ander feest langs. Hebben we hier te maken met een na-aper? Of steekt die Sinterklaas 3 weken na zijn verjaardag een kussen onder zijn jas, zet hij een andere muts op en verruilt hij zijn paard voor rendieren om nog een tweede keer de populair...

Dec 05, 202327 minSeason 7Ep. 11

Hoe verraden jouw botten over 5000 jaar nog hoe jij leefde?

Tijdens de prehistorie leefden hier in België jager-verzamelaars. Die werden uiteindelijk boeren omdat ze steeds meer op dezelfde plek bleven en daar hun groenten verbouwden. Maar hoe hebben wetenschappers kunnen uitzoeken hoe die mensen leefden? Die mensen hielden geen dagboek bij en al zeker geen notities op een smartphone. Chemisch ingenieur en archeoloog Christophe Snoeck van de VUB vertelt hoe hij met nieuwe technieken nog altijd nieuwe ontdekkingen doet over onze voor-voor-voor-voor-voorou...

Dec 03, 202311 minSeason 7Ep. 6
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android