De Universiteit van Nederland Podcast - podcast cover

De Universiteit van Nederland Podcast

Universiteit van Nederlandart19.com
De beste wetenschappers geven antwoord op spraakmakende vragen. Zo leer je binnen 15 minuten waarom muggen altijd jou moeten hebben en hoe robots ons leven redden. Van donkere materie tot verliefdheid bij dieren: alles komt voorbij! Deze podcast heeft een Creative Commons-licentie (CC BY). Deel onze podcast dus zo veel als je wil, maar vergeet onze naam zeker niet te vermelden.
Last refreshed:
Follow this podcast in the Metacast mobile app to refresh it and see new episodes.
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

552. Tulpen-techno, madeliefjes-metal. Hoe klinken planten? (Getest op Lowlands)

Wat gebeurt er als je plant en mens samen koppelt aan een synthesizer? Dan kunnen we jammen, via de elektriciteit die door plant en mens heen stroomt. We fuseren tot een soort Goldplant, Frans Flower of Anjer van Buuren... Op Lowlands bezochten we de geluidsinstallatie van biofysicus Raoul Frese (VU Amsterdam) en kunstenaar Christiaan Zwanikken. Hoe dat klonk, dat hoor je hier. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 27, 202310 minEp. 552

551. Wat zegt je poep over je persoonlijkheid?

Een grote vieze bruine drol - hoe kan dat iets zeggen over wie je bent? Of je creatief bent of introvert? Dat is wat Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen/UMCG) onderzoekt samen met haar collega's. Daarvoor moet ze wel eerst honderden drollen verzamelen. En waar kan dat beter, dan op muziekfestival Lowlands. Je hoort alles over haar onderzoek en de link tussen je darmen en hersenen, in deze aflevering. Met dank aan het onderzoeksteam van Iris Sommer, en alle collega's van het UMCG/Ri...

Sep 24, 202310 minEp. 551

550. Waarom jij je (niet) schaamt

Sommige mensen lijken helemaal geen schaamte te kennen. En speciaal voor deze aflevering hebben we zo iemand gevonden: youtuber Appie Mussa. Vandaag is hij ons proefkonijnen, en als iemand hem op de proef kan stellen dan is het psycholoog Aukje Nauta (Universiteit Leiden). Samen met Appie en Aukje onderzoeken we of het mogelijk is om je echt helemaal nergens voor te schamen. En wat als je je wel regelmatig schaamt? Ook daar heeft Aukje een oplossing voor. See omnystudio.com/listener for privacy ...

Sep 20, 202312 minEp. 550

549. Hoe verdraaien wereldleiders de waarheid? (Gaslighting deel 2)

Nee, je hebt verkeerd begrepen dat deze aflevering alweer over gaslighting gaat... Deze zin is een voorbeeld van gaslighting - een persoon op slinkse wijze manipuleren, laten twijfelen aan zichzelf. Filosofe Natascha Rietdijk legde in de vorige aflevering precies uit hoe dat zit - maar hintte er ook al op dat politici ook niet vies zijn van gaslighting. Hoe zij de waarheid proberen te verbergen, hoor je in deze aflevering. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Sep 17, 202312 minEp. 549

548. Wat is gaslighting?

Gaslighting - het woord duikt steeds vaker op in de media en online. Geen zorgen als je niet precies weet wat het is, of zelfs nog nooit van dit fenomeen gehoord hebt, daar hebben wij een oplossing voor. Filosoof Natascha Rietdijk (Tilburg University) legt je precies uit hoe het zit. En wil je na het luisteren van deze aflevering ook nog horen hoe wereldleiders gaslighting gebruiken om de waarheid te verhullen? Luister dan zondag deel 2 van deze podcast. See omnystudio.com/listener for privacy i...

Sep 13, 202311 minEp. 548

547. Waarom zwemmen er steeds meer vrouwelijke schildpadden rond?

Er zwemmen steeds meer vrouwelijke zeeschildpadden in onze oceaan. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien niet erg, maar zonder die mannetjes worden ze met uitsterven bedreigd. Hoe kan het nou dat er steeds meer vrouwtjes rondzwemmen en wat hebben wij als mens hiermee te maken? Dat vroeg influencer Wildebras aan de Universiteit van Nederland. Bioloog Mátyás Bittenbinder van VU Amsterdam neemt ons mee in Diergaarde Blijdorp om te praten over het seksleven van de zeeschildpad en wat wij kunnen ...

Sep 10, 20238 minEp. 547

546. Welke muziek laat jouw hart gezonder kloppen? (Onderzocht op Lowlands)

Muziek kan een positieve invloed hebben op jouw hart. Maar hoe dat precies werkt, daar is nog niet veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Op Lowlands onderzocht Tinka van Trier (Amsterdam UMC) bij festivalgangers welke soorten muziek je hart doen ontspannen. Onderzoeksteam: Madelief Marsman, Puck Peltenburg, Nicole van Steijn, Shari Pepplinkhuizen, Kay Lamerigts, Lucas de Haas, Tarik Kücük, Sanne ten Berg, Astrid van Nieuwkerk, Jolien de Veld, Michiel Winter. See omnystudio.com/listener fo...

Sep 06, 202312 minEp. 546

BONUS 546. Onderzoek zelf welke muziek jouw hart helpt ontspannen

Wil je na het luisteren van podcast aflevering 546 bij jezelf onderzoeken welke muziek het beste bij jouw hart past? Dan kun je deze zelftest doen. Tinka van Trier (Amsterdam UMC) legt in één minuut en een paar simpele stappen uit hoe je dit moet doen, met een smartwatch. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sep 06, 20231 minEp. 546

545. Waarom steken muggen altijd jou en een ander niet?

Waarom steken muggen de ene persoon wel, maar de ander niet? Om daar antwoord op te geven, hebben onderzoekers van het Radboudumc tijdens Lowlands honderden festivalgangers laten besnuffelen door muggen. Zo willen ze er achter komen of douchen, alcohol en/of drugs je aantrekkelijker maken voor een mug of juist niet. Leuk feitje: muggen ruiken met hun poten, pas als je lekker ruikt, prikken ze je. Biofysicus Felix Hol heeft nog meer (smerige) dingen te vertellen over muggen. See omnystudio.com/li...

Sep 03, 202311 minEp. 545

544. Hoe kan je dood gaan aan snurken?

Een bos dat wordt omgezaagd, een overkomende straaljager, of een lief knorretje - allemaal manieren om het geluid snurken te omschrijven. Waarom snurken sommige mensen hard, zacht, of helemaal niet? En moet jij je zorgen maken als jij of je partner snurkt? Tandarts Ghizlane Aarab van Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) Amsterdam, weet daar alles van. Want een tandarts, kijkt lang niet alleen naar je tanden. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Aug 31, 202314 minEp. 544

NIEUWE PODCASTSERIE: Een wereld vol geheimen

Het is 300 jaar geleden dat één van de belangrijkste Nederlandse wetenschappers overleed: Antoni van Leeuwenhoek. De Delftse ontdekkingsreiziger naar het allerkleinste. Hij zag voor het eerst bacteriën met zijn zelfgebouwde microscoop. En hij ontdekte bijvoorbeeld het ‘gedrag’ van sperma, door uren naar zijn eigen zaadcellen te kijken. Om zijn passie voor wetenschap te vieren, maakten we bij de Universiteit van Nederland een speciale 6-delige podcast-serie samen met de TU Delft: ‘Een wereld vol ...

Aug 27, 202320 minEp. 543

542. Help mijn partner wil een kind! Wat nu?

Wat nou als je partner graag kinderen wil, maar jij niet? Of omgekeerd? Onderzoeker Billie de Haas (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt in deze podcast hoe mensen dat oplossen. Wat blijkt: nee is niet altijd nee, en ja is niet altijd ja. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 23, 202311 minEp. 542

541. Hoe kan DierenTinder bedreigde diersoorten redden?

Het lijkt wel een First Dates aflevering voor dieren: het vinden van de perfecte match tussen olifanten. Hoewel olifanten natuurlijk niet echt op date gaan, zijn wetenschappers er toch maar druk mee. Geneticus Mirte Bosse (Vrije Universiteit Amsterdam, Wageningen University) is zo'n matchmaker. Op basis van dna zoekt ze naar de ideale combinatie tussen olifanten om die vervolgens bij elkaar te brengen met de hoop op sterke nakomelingen. Maar Mirte's werk gaat verder dan alleen het liefdesleven v...

Aug 20, 202312 minEp. 541

540. Waarom kiezen we bijna allemaal een partner die op ons lijkt?

In onze zoektocht naar een partner hebben we allerlei persoonlijke wensen; 'economisch zelfstandig' of 'houdt van mooie schoenen'. Socioloog dr. Ellen Verbakel van de Radboud Universiteit ziet in haar onderzoek dat die wensen meer zeggen over onszelf dan over die grote liefde die we zoeken. We willen simpelweg een partner die op onszelf lijkt. De meeste relaties zijn volgens Ellen dus ook helemaal niet gebaseerd op irrationele zaken zoals 'liefde op het eerste gezicht', maar op bewuste afweginge...

Aug 16, 202312 minEp. 540

539. Hier wonen de gelukkigste Nederlanders

Is ruimte, rust en regelmaat nou goed voor een mens of wordt de gemiddelde Nederlander toch blijer van veel prikkels en terrasjes om de hoek? In deze aflevering neemt geluksprofessor Martijn Burger (Open Universiteit | Erasmus Universiteit) ons mee op gelukssafari door Nederland. Op jacht naar de plek waar de Nederlander het gelukkigst is. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aug 13, 202312 minEp. 539

538. Waarom krijg je soms kippenvel van muziek?

Je zet je favoriete nummer op en boem: er trekt een rilling door je lijf. Waarom kan muziek je soms zo raken? Op die vraag proberen hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder (Vrije Universiteit Amsterdam) en artiest Typhoon een antwoord te vinden. Daarnaast bestuderen ze in dit college hoe muziek mensen bij elkaar brengt. (Opgenomen op 6 september 2021 in poptempel Paradiso tijdens 'The Science of Music' van de Universiteit van Nederland.) En stel dat je na het luisteren van deze podcast nog mee...

Aug 09, 202323 minEp. 538

537. Dit vergeten plantje gaat de wereld redden...

Het is misschien wel het saaiste plantje van de oceaan: zeegras. Toch is dat onterecht, volgens marinebioloog Fee Smulders van de Wageningen universiteit. Het zeegras verdwijnt in raptempo. Daardoor komen vele dieren zoals vissen en zeeschildpadden in gevaar en ben jij bij een heftige storm ook niet zo veilig. Tijd om dit kleine saaie plantje de aandacht te geven die het verdient. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Aug 06, 202313 minEp. 537

536. Hoe erg is het om een nachtje door te halen?

Hoe klinkt jouw wekker? Waarschijnlijk niet je favoriete geluid. Bijna niemand wordt blij wakker van de wekker en dat is niet gek volgens Bert van der Horst van Erasmus MC. Want de wekker is een grote boosdoener van onze maatschappij. Waarom? Dat hoor je in deze aflevering. En stel dat je na het luisteren van deze podcast nog meer wil weten over slaap, dan hebben we een kleine traktatie voor je. De Universiteit van Nederland bestaat 10 jaar en dat vieren we! Speciaal voor jullie, slaap liefhebbe...

Aug 02, 202312 minEp. 536

535. Komt jouw nieuwe huis uit de printer?

De komende jaren moeten er honderdduizenden woningen gebouwd worden. Maar hoe? Bouwkundige Rob Wolfs van de Technische Universiteit Eindhoven werkt aan een wel heel bijzondere technologie die een handje kan helpen: een 3D-printer waar beton uit komt. Gaat die de problemen in de bouw oplossen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 30, 202311 minEp. 535

534. Waarom moet je onkruid laten staan?

Paardebloemen, brandnetels, grassprietjes - weghalen toch, uit je tuin? Nee! Dat onkruid is hartstikke goed voor ons en voor onze omgeving. Bioloog Nienke Beets (Universiteit Leiden) legt je in deze podcast uit waarom we onkruid niet moeten weghalen, maar moeten omarmen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 26, 20238 minEp. 534

533. Neemt Zuid-Korea stiekem de wereld over?

Heb jij de Oscarwinnende film Parasite gekeken op je Samsung-tv of luister je weleens naar de K-popband BTS tijdens een ritje in jouw Hyundai? Zonder dat je het doorhebt, komen veel dingen in je dagelijks leven uit Zuid-Korea. Korea-expert Flora Smit van de Universiteit Leiden legt in deze aflevering uit hoe Korea met popmuziek haar economische wereldmacht wil vergroten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 23, 202313 minEp. 533

532. Seks bij de Romeinen: Wie deed het met wie? En waarom?

Seks met mannen, vrouwen, jonge jongens en eunuchen (wie dat zijn, hoor je in de podcast). De Romeinen leken het allemaal prima te vinden. Maar vergis je niet, de 'regels' rondom seks waren misschien anders dan in onze tijd. Het was zeker niet vrijblijvend, vertelt Olivier Hekster, historicus van de Radboud Universiteit. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 19, 20239 minEp. 532

531. Waarom raakt de één wel verslaafd en de ander niet?

“Doen we zo nog één biertje op het terras?” Je had je nog zo voorgenomen om een dagje geen alcohol te drinken, maar ach, het is wel zo gezellig. Daarbij, dat ene drankje kan vast niet zoveel kwaad. Toch hebben we in Nederland ruim een miljoen probleemdrinkers en is alcohol de grootste oorzaak van verslaving. Hersenwetenschapper Janna Cousijn van de Erasmus Universiteit Rotterdam doet al jaren onderzoek naar het verslaafde brein en vertelt dat het probleem van alcoholverslaving zich waarschijnlij...

Jul 16, 202312 minEp. 531

530. Hoe weet Google eerder dat je ziek bent dan je arts?

Een herinnering van wat je 10 jaar geleden deed, of een schattige foto van je neefje of nichtje. Sociale media houden ons volledige leven voor ons bij. Alleen blijft het niet bij ons verleden, ze kunnen ook steeds beter de toekomst voorspellen. Weten grote techbedrijven wat jouw volgende baan is? En zelfs of je over twintig jaar een ziekte krijgt? Je hoort het van privacy-expert Bart van der Sloot van Tilburg University. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Jul 12, 202312 minEp. 530

529. Waarom moet jij je zorgen maken over China en Taiwan?

Er dreigt een oorlog... Met mogelijk nog grotere gevolgen voor ons dan de oorlog in Oekraïne. China is eropuit om het naastgelegen eiland Taiwan in z’n greep te krijgen. Het is een conflict dat al tientallen jaren speelt. China-expert Casper Wits van Universiteit Leiden legt in deze aflevering uit waarom de spanning juist nu zo hoog oplopen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 09, 202313 minEp. 529

528. Ontgroening: wat is de zin en de onzin?

Zou jij een bak vol sprinkhanen eten of kruipen door de modder om bij een studentenvereniging te horen? In deze aflevering duikt sociaal psycholoog Roos Vonk van de Radboud Universiteit in de eeuwenoude traditie van ontgroeningen bij studentenverenigingen. Ze legt uit wat het nut is van dit ritueel, waarom het wél blijkt te werken, maar ook waarom niemand lijkt in te grijpen als het uit de hand loopt. Wil meer weten? Roos Vonk brengt in 12 september haar boek 'Mijn ego heeft altijd gelijk' uit. ...

Jul 05, 202312 minEp. 528

527. Hoe zorgen kleine bloemen ervoor dat de dijk niet breekt?

Bijna de helft van de Nederlandse dijken is afgekeurd. Werk aan de winkel dus. En als het aan wetenschappers ligt, gaan die dijken er heel anders uitzien dan nu. Weg met de bakken cement of de klassieke grasmatten, wat we nodig hebben zijn: bloemetjes. In deze aflevering vertelt ecoloog Hans de Kroon (Radboud Universiteit) waarom juist bloemen ons beschermen tegen het woeste water. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jul 02, 202311 minEp. 527

526. Hoe geeft Nederland erkenning aan het slavernijverleden?

Op 1 juli 2023 start het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Het is dan 160 jaar geleden dat slavernij bij wet werd afgeschaft en 150 jaar geleden dat slavernij daadwerkelijk stopte. Koning Willem-Alexander spreekt tijdens de nationale herdenking en in het nieuws wordt druk gespeculeerd over de vraag of hij excuses zal maken. Wat zou dat betekenen? Je hoort het in deze podcast met antropoloog Guno Jones en hoogleraar rechtsfilosofie Wouter Veraart (VU). See omnystudio.com/listener for privacy inf...

Jun 28, 202316 minEp. 526

525. Hoe kan uit een gruwelijke geschiedenis een nieuwe taal ontstaan?

Het Sranantongo (Surinaams) is een vreemde taal. 'Sranan' bestaat uit woorden die afkomstig zijn uit allerlei talen van over de hele wereld. De geschiedenis van Sranantongo is niet los te zien van slavernij en toch het is ook iets moois. Sranan is een taal die leeft, ook tatas hebben het tegenwoordig over patas. Fresco Sam-Sin taalwetenschapper (Universiteit Leiden) en directeur van het Taalmuseum, vertelt graag over de taal van zijn oma. See omnystudio.com/listener for privacy information....

Jun 25, 202311 minEp. 525

524. Is je brein echt volwassen als je 18 bent?

Volgens de wet ben je op je achttiende volwassen. Je mag stemmen, alcohol kopen, autorijden en een lening afsluiten. Maar neuropsycholoog Barbara Braams (VU) legt in deze aflevering uit dat je hersenen op die leeftijd nog volop in ontwikkeling zijn: zoals het deel van je hersenen dat belangrijk is bij het controleren van impulsen en het remmen van ongewenst gedrag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jun 21, 202311 minEp. 524
Hosted on Omny Studio
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android