Welkom in het Stralende Baken van de Revolutie, waar de velden bloeien door de wijsheid van het socialisme! Waar de fabrieken donderen als hart van de vooruitgang. Waar kameraad Kim zorgt voor vrede, voorspoed en verheffing, in deze glorieuze culminatie van menselijke kracht. Jawel, de Democratische Volksrepubliek Korea is de stralendste ster aan de horizon. U hoort, wij bevinden ons vandaag in rode sferen. Met donderend tromgeroffel en luid trompetgeschal presenteren wij u: een aflevering met v...
May 22, 2025•1 hr 30 min
Op de grens van goede smaak is het Eurovisie Songfestival al sinds mensenheugenis een cultureel ijkpunt in Europa. Er wordt gedanst, gezwaaid met vlaggetjes, en huiskamers in Europa worden begroet met ontelbare handkusjes. Maar er is nóg een thema waarbij het songfestival graag de grenzen opzoekt, namelijk de afbakening van Europa als werelddeel. Want wie bekend is met de Oeral als eenduidige oostgrens, zal toch vreemd opkijken van de definitie die het Songfestival erop nahoudt. Geopolitiek met ...
May 13, 2025•1 hr 17 min
Wie regelmatig iPhones koopt op eBay is het gesneden koek, maar voor de rest van de wereld is het even wennen. De nieuwe naam van Swaziland klinkt voor velen als digitale variant van het aloude bordspel Swatini, terwijl de vlag herinneringen oproept aan potjes backgammon op de computer in de jaren ‘90. En ach, wat zal het ook. Diversiteit vieren we ook op deze manier! Weg met de horizontale driekleuren, weg met standaard landsnamen. En doe ook maar meteen weg kustlijnen, met parlementaire democr...
May 08, 2025•59 min
De globalisering schrijdt voort en injecteert prikkels voor elk zintuig in de haarvaten van wereldwijde culturele netwerken. En dus is er een select gezelschap van culinaire lekkernijen die doorgedrongen zijn tot zo’n beetje elke menukaart ter wereld. We hebben het over koffie, thee, de hamburger, pizza, Coca-Cola, en wat al niet meer. En vandaag bespreken we er een uit de lijst. We schetsen een geografisch profiel van een van de meest geglobaliseerde brouwsels ter wereld: bier. En niet zonder r...
May 05, 2025•1 hr 7 min
Heb je een blender in huis, en zin om een landje te maken als lunch? Pak de olie van Saoedi-Arabië, de ideologie van Cuba, de economische ineenstortingen van Argentinië en de natuur van Colombia, en grote kans dat je iets krijgt dat smaakt als Venezuela. Een beeldschone cocktail, zoet en bitter tegelijk. Helaas wel te koop voor een paar miljard bolivar, maar dan krijg je er wel een parasolprikkertje in met een middelvinger naar de VS erop. Maar ook al bestaat het uit herkenbare ingrediënten, er ...
May 01, 2025•1 hr 33 min
Op 20 mei 2002 verliet Oost-Timor gehavend het nest der rafelrandjes en vestigde zich als etymologische matroesjka tussen de onafhankelijke landen. Onderneem je zo’n stap, dan moet je wel wat unique selling points hebben om zichtbaar te zijn tussen alle reuzen waarmee je je omringt. En wij verklappen alvast, die hebben ze wel in Oost-Timor. Soms met veel trots, soms met tegenzin. Hoe het ze sindsdien vergaat? Laten we zeggen, met vallen en opstaan. Maar in deze oogverblindend mooie hoek van de w...
Apr 24, 2025•55 min
Aardolie! Zo, dat is eruit. Hoewel, eigenlijk zit Libië nog wel een paar decennia gebakken. Het is bekend dat olie en gas werken als Extreme Makeover voor veel zanderige niemandslanden. Niemand keek naar ze om, maar de oliedollars gaven de landen onbegrensde mogelijkheden om zichzelf op de kaart te zetten. Hetzij met een wat kunstmatig en ordinair beeld. Libië kreeg helemaal een onorthodox aangezicht, geschapen door een doorgedraaide plastisch chirurg wier naam u allen bekend is. Maar waar concu...
Apr 17, 2025•1 hr 25 min
Het is toch wat, ons collectief gezwijmel bij knäckebröd en gehaktballetjes. Bij minimalistisch gestylede meubels, koffiemomenten met taart, rode houten huisjes en elanden. Ja, we zijn in Zweden. We adoreren hun goede smaak op gebied van mode, design en vrije tijd. Als Arctische tegenhanger van Italië, en nog gematigd en beheerst ook. In een tijd waarin een onbegrijpelijke IKEA-handleiding de enige ergernis is die Zweden wekt, is het aan ons om het kussen eens flink op te schudden. Of dat sappig...
Apr 10, 2025•1 hr 50 min
FOSFAAT! Zo, dat is eruit. Einde aflevering. We zijn nooit volledig, wel origineel. Geen experts, maar wel liefhebbers. Hebben we tóch iets verkeerd gezegd of zijn we iets cruciaals vergeten? Volg ons en laat het weten. 🗣️ Wil jij zonder advertenties naar De Grote Podcastlas luisteren? Ga dan naar podimo.nl/podcastlas en activeer jouw gratis periode. 📚 De wereld: het boek , het satirische meesterwerk wat we met De Speld schreven, kun je nu halen bij je lokale boekwinkel of bestel 'm hier! 🌐 N...
Apr 03, 2025•49 min
Iedereen die romantische gevoelens koestert voor de schoonheid van sub-Saharaans Afrika, zit met Kenia in zijn hoofd. Zon, zee, safari. De lionkingisering van een continent. Maar luisteraar, wees op je hoede. Niet elke aap is wijs en vriendelijk, niet alle hyena’s zijn stom, en nee, niet iedere Keniaan is een Masai. De moderne maatschappelijke voedselketen vind je in de urban jungle van Nairobi, waar traditie en ambitie met elkaar concurreren. Een kapitalistische circle of life waar miljoenen we...
Mar 27, 2025•1 hr 30 min
Libanon is een lange tafel van etnische en religieuze mezze. Sterke smaken, complementair aan elkaar, voedzaam en goed uitgedacht. Maar hoe vernuftig en gebalanceerd deze maaltijd ook in elkaar zit, het evenwicht is precair. Zéker als alle buren aanschuiven, die ook hun eigen meegebrachte gerechten op tafel zetten. Daar gaat het evenwicht. En het wordt nog drukker aan tafel. Neven, nichten, verre vrienden, ze komen allemaal om zich te goed te doen aan de Libanese lekkernijen. De helft neemt zelf...
Mar 20, 2025•1 hr 29 min
Wie de naam Kaapverdië letterlijk neemt en een met regenwoud begroeide Groene Kaap verwacht, kan nog wel eens bedrogen uitkomen. Wie zijn marslander alvast afstoft voor deze buitenaardse eilanden, zit dichter in de buurt. Een absoluut einde-van-de-wereld-gevoel, de laatste Afrikaanse eilanden voordat er niets anders is dan water voordat de Nieuwe Wereld in zicht komt. En wie eindelijk aankomt in de Amerika’s, kan daar de gevolgen aanschouwen van het voornaamste Kaapverdische exportproduct. Berg ...
Mar 13, 2025•54 min
Sinds Vadertje Staat niet meer zorgt voor Mother Russia, is het land verweesd. De babushka’s en gopniks zijn uitgeleverd aan graaiende oligarchen en corrupte apparatsjiks. Een bodemloze put aan bodemschatten financiert Ruslands hobby’s op het wereldtoneel: sabotage, ontregeling en dubieuze militaire avonturen. Als je zelf niet meer toekomt aan opbouwen, dan breek je je concurrenten maar af. Het grootste land ter wereld als enfant terrible, als gevreesde pestkop, dat is niet hoe de scheppers van ...
Mar 06, 2025•2 hr 35 min
In het koloniale dobbelspel dat het lot van de Caraïbische eilanden zou bepalen, was het maar afwachten of je hoofdstad, zeg, Port-au-Prince of Kralendijk zou gaan heten. Of Santo Domingo of Bridgeport. Of voor de geopolitiek schizofrene eilanden, Port of Spain. Dus als je Puerto Rico heet en je hoofdstad is San Juan, danste je vroeger vast naar de pijpen van Madrid. Niets nieuws onder de zon, dus. Maar als je nu luistert naar bevelen uit Washington, dan bevind je je in een unieke situatie. En z...
Feb 27, 2025•1 hr 11 min
Er was eens een magisch koninkrijk, ver weg in de bergen. Het werd bewoond door vredige monniken wier glimlach een grenzeloze wijsheid verraadde. Er waren tempels, jaks en misschien liep er ook wel een boeddhistische yeti rond. Wie een lange reis vol ontberingen trotseerde was welkom om te komen kijken. Nu is er niets te zien. We verstaan u niet. Xi Jinping is onze spirituele leider, niet de dalai lama. Is je permit in orde? Niet fotograferen! Je bent geen journalist hè? Nee, het Tibet van nu is...
Feb 20, 2025•1 hr 17 min
Het liefst hadden we zes uur besteed aan deze aflevering over de Westelijke Sahara. Maar helaas, no data. Neemt niemand de moeite om gegevens te verzamelen over deze plek, die toch al niet echt gekwalificeerd kan worden als geopolitieke draaischijf of kruispunt van beschavingen? Of is het vooral de nalatigheid, of misschien zelfs onwil, van de kolonisator? Wat is eigenlijk de status van deze enige overgebleven kolonie van Afrika? Heeft dit gebied überhaupt wel grenzen? Wat doen we hier eigenlijk...
Feb 13, 2025•57 min
Oh, grote ijsreus, ontwaak. Toon ons uw oogverblindende schoonheid, uw allesverslindende leegte, uw ware schaalniveau ten opzichte van Afrika. En onthul ook meteen even uw geopolitieke potentie in een eeuw van smeltende ijskappen en nieuwe zeeroutes. Jawel, lieve luisteraars, we zijn op Groenland. Op Deens grondgebied met een kleine d. Want zoals de ijsbergen afbreken onder druk van globalisering, diezelfde globalisering laat Groenland steeds meer wegdrijven van de Deense kroon. En dus verschijn...
Feb 06, 2025•1 hr 10 min
Er is een fundamentalistische sluier neergedaald over het oude Perzië. Het oude Perzië, waar talloze dichters en andere kunstenaars hun zwierige letters kalligrafeerden op alles wat nog onbeschreven was. In alle uithoeken van de bekende wereld stonden mensen in contact met Perzië. Soms door het zwaard, vaak door de pen. Nu regeren er in Iran mannen met witte baarden over vrouwen met zwarte gewaden, en staat de artistieke vrijheid op een waakvlammetje. Het land speelt een leidende rol waarin je l...
Jan 30, 2025•2 hr 3 min
Welkom in Nicaragua, het Cuba van Centraal-Amerika. Een snikheet tropisch paradijs waar de Koude Oorlog eindigde in revolutionairen en rode sterren. Een land waar voorspoed en neergang elkaar net zo dramatisch afwisselen als gitzwarte vulkanen en felblauwe meren. En waar de bevolking nog harder gevloerd wordt door een Ortega dan Edwin van der Sar door een andere Ortega. Nee, in Nicaragua is het beslist niet saai. Vergeleken met Costa Rica is het Nicaraguaanse tuintje minder aangeharkt, maar er s...
Jan 23, 2025•1 hr 15 min
Werp eens een blik op de populairste goede voornemens van Nederland. Afvallen, meer tijd doorbrengen met familie en vrienden, minder drinken, meer bewegen, et cetera, et cetera. Ze staan haaks op de uitdagingen waar je het komende uur over gaat horen. Want alle wereldwijde hoofdpijndossiers staan allemaal op de bingokaart van een doorsnee Nigerees gezin. De meeste helaas al afgevinkt. Droogte, verwoestijning, koloniale erfenis, terrorisme, opportunistische legerbazen met veel macht, Russische in...
Jan 16, 2025•1 hr 19 min
Na de hagelbui van de Tweede Wereldoorlog schuilde heel Oost-Europa - al dan niet gedwongen - onder de paraplu van Moskou. Buienradar was nog niet uitgevonden en de angst voor nieuwe nattigheid hield iedereen veilig en droog bij elkaar. Maar wie blijft er nog staan, als overal om je heen de zon doorbreekt? De meeste Oost-Europese landen verlieten de paraplu, en dartelden onwennig de kapitalistische wei in. Behalve het zwarte schaap, Belarus. Belarus is zoals die tiener die net voor oudjaarsavond...
Jan 09, 2025•1 hr 31 min
Donald Duck en Buurman Bolderbast maken elkaar al jaren het leven zuur. Volle vuilniszakken en verfballonnen vliegen over en weer. Eén verkeerde opmerking en tien minuten later staat er een ronkende bulldozer op de stoep. Maar wat als Bolderbast écht de schutting ramt? Grijpt Donald dan meteen naar de sloopkogel, die hij voor de zekerheid al in de garage heeft staan? Lieve aardbewoners, deze duckstadsiaanse vete is real. Op angstaanjagende schaal, met aan beide kanten ideologische Dagobert Ducks...
Jan 02, 2025•59 min
Stel, je ligt als oeroude, schitterende stad op twee continenten. Je bevindt je in zeer select gezelschap, hebt altijd wat te vertellen op feesten en partijen. Je kunt altijd rekenen op een flirt van patserige jonkies als Dubai en Los Angeles. Geen wonder dat Istanbul kan rekenen op een enorme lading street cred. Want Istanbul ligt niet al eeuwen te chillen op twee werelddelen, Istanbul vórmde die werelddelen. Als je tegelijkertijd zeggenschap hebt over Mekka, Jeruzalem, Bagdad en Boedapest, dan...
Dec 26, 2024•1 hr 9 min
Huiskamervraag over weekdagen: is Dominica het zondagskind onder de Caraïbische eilandstaten? Daar gaan we ons vandaag over buigen. Vast staat dat Dominica genoeg meegemaakt heeft om beroemde herdenkingsdagen een nieuwe definitie te geven. Witte Donderdag, Zwarte Zaterdag, Blue Monday. En ze hebben ook goede redenen om een paarse dag te bedenken. In ieder geval, in de geschiedenisboeken slingeren Dominica alle kanten op. Maar helaas slingeren de geschiedenisboeken op Dominica ook alle kanten op....
Dec 19, 2024•1 hr
Al vele afleveringen van De Grote Podcastlas moeten de koloniale machten het ontgelden. Britten, Portugezen, Spanjaarden, Fransen en zelfs Duitsers. Voor veel landen waren dit geen eigenaren, maar bezetters. Geen weldoeners, maar verwoesters. En vandaag zijn we aanbeland bij een prachtige archipel, een tropisch luilekkerland waar wij Nederlanders de roofdieren zijn. Hoe senang moeten we ons daarbij voelen? Indonesië is een schitterend kleurrijk doek, met een paar grote gitzwarte strepen. Was gev...
Dec 12, 2024•1 hr 49 min
De deur van de pan-Afrikaanse tempel staat vandaag wagenwijd open. Met boven de ingang een machtige zwarte ster, die bijna net zo fel straalt als de verwelkomende glimlach van de gelovigen. En die glimlach is weer bijna net zo warm als de zwoele buitenlucht, waar de geur van cacao zich vermengt met tropisch fruit. Iets te romantisch? Oké, vooruit. Ghana is een volkenkundige verzameling zoals er zo veel zijn. Met stille dorpjes waar de billboards nog niet zijn neergestreken. En met metropolen waa...
Dec 05, 2024•1 hr 27 min
Nu de Taliban weer paraderen in de straten van Kabul, vult de gezichtsbedekkende kleding het straatbeeld. Maar een blik in de ogen van nikabdragende vrouwen vertelt je weinig over hun leven, over hun dromen en over hun angsten. Zij worden gereduceerd tot paren van mysterieuze ogen en met zo’n smal frame draait de beeldvorming op volle toeren. En gek genoeg werkt het met Afghanistan als land precies zo. De nieuwsfilter die ons baarden, bommen en boerka’s voorschotelt, doet geen recht aan de onmet...
Nov 28, 2024•1 hr 24 min
Is groen niet je lievelingskleur, dan kun je beter om Gabon heen sturen. Houd je niet van hoofdsteden met hoopvol klinkende namen, laat Gabon dan links liggen. Vind je de evenaar maar een gek ding, laat Gabon dan maar zitten. En als je niet van politieke dynastieën houdt, dan heb je hier al helemaal niets te zoeken. Want Gabon is zo gek nog niet, zeker als je maar weinig post-koloniale presidenten kunt onthouden. Of als je rijk wilt worden van olie, als je in een ver verleden nucleaire ambities ...
Nov 21, 2024•49 min
Wij geografen waarderen het als een land zichzelf al verraadt. IJsland, Ivoorkust en Zuid-Korea kunnen op onze waardering rekenen, en Westelijke Sahara al helemaal. Maar een land als Ecuador zul je niet snel terugvinden in het poolgebied, dus met deze subtiele verwijzing naar de evenaar mag Ecuador zich wat ons betreft kronen tot aanvoerder van dit lijstje. Ecuador blinkt uit in alles waar zijn buurlanden ook in uitblinken. De Andes, kustlijn, pre-Columbiaanse talen en regenwoud. En voeg politie...
Nov 14, 2024•1 hr 21 min
Jodelahitiiiiii! We zwieren en zwaaien een avondje door Oostenrijk. Op ski’s, wedelend over besneeuwde alpenweiden, of walsend door een Weense balzaal. Of als een autocoureur over het asfalt. Hoe het ook zij, de Oostenrijkers houden van hun bochten. Maar, zo slingerend als ze door het leven gaan, zo rechtlijnig is het beeld dat wij van ze hebben. De dampende skihut is in zicht, je kunt de schnitzels al ruiken. De skileraar is een tikkeltje fout, de Stroh 80-rum kijkt je net iets te gevaarlijk aa...
Nov 07, 2024•1 hr 30 min