Binnen de kringverjaardag van de Centraal-Aziatische ‘stans’ is Turkmenistan die onaardige oom met die patserige auto. Je weet dat hij zijn afwezigheid als vader afkoopt met dure cadeaus voor de kids, en wat zich achter de voordeur afspeelt weet eigenlijk niemand. Maar áls je een keer wordt uitgenodigd voor zijn verjaardag, gooit hij zijn kitscherige marmeren villa open om te pronken. Wel onder strikte voorwaarden van zijn rondleiding, dat wel. Turkmenistan is een enigma. De staat is steenrijk m...
Mar 28, 2024•1 hr 13 min
Maak kennis met Tonga, de schrik van de, eh, één zee! Al eeuwen maken de Tonganen de Grote Oceaan onveilig en dat heeft ze geen windeieren gelegd. In de klas van Pacifische eilandstaatjes is dit niet de grootste, stoerste of luidruchtigste leerling. Dit is een leerling waar stiekem veel onzekere klasgenootjes tegen opkijken. Nooit haantje de voorste, overschreeuwt zichzelf niet en hoeft er niet per se bij te horen. Stoïcijns, zelfverzekerd, voelt zich comfortabeler met een legpuzzel van 1000 stu...
Mar 21, 2024•54 min
De grootste landen van de continenten zijn blikvangers. De zangers van de band. Toch? Australië, Rusland, hé, nog een keer Rusland, Brazilië, in mindere mate Canada. En, Algerije. Toch gaan er weken, maanden, misschien jaren voorbij zonder dat Algerije het wereldnieuws haalt. Waarom is dat? Zijn de dictators hier echt minder wreed dan in Libië, zijn de opstanden er minder revolutionair dan in Tunesië, en is de couscous minder lekker dan in Marokko? Ons voorlopige antwoord: Algerije was in een vo...
Mar 14, 2024•1 hr 18 min
Als je als land onder veel verschillende namen bekend bent, weet je dat je óf een hele moeilijke landsnaam hebt bedacht, óf dat je op een geopolitieke vulkaan zit. Ga bij Taiwan maar uit van het laatste. En als het antwoord op de vraag of jij überhaupt wel een land mag heten, afhangt van de macht van je grote buur China, dan weet je dat die vulkaan nogal actief is. Of en wanneer hij gaat uitbarsten? Daar gaan wij onze handen niet aan branden. Nee, wij zitten hier vanavond voor een ander doel. Ta...
Mar 07, 2024•1 hr 18 min
Arm Estland. Gelegen op de schouder van Noordoost-Europa kun je twee kanten op: of je identificeert jezelf meer als bovenarm, of toch liever als nek. Maar helaas voor de Esten werd de keuze voor ze gemaakt. Afgelopen eeuw kregen ze te maken met een agressieve Duitse romp en de wel heel grote Russische biceps. De Noord-Europese nek bleef ver buiten bereik, en het lot van Estland leek bezegeld. Maar tegenwoordig wordt er weer geflirt met de noordelijke nek, zijn ze vrienden met de rest van het lic...
Feb 29, 2024•1 hr 9 min
Quizje: wat hebben Groenland, de Afsluitdijk en Equatoriaal-Guinea met elkaar gemeen? Het antwoord: hun namen zijn misleidend en onjuist. Als je je hoofd hierover wilt breken, we zien je bij het eind van het volkslied weer. En dus welkom bij de aflevering over Equatoriaal-Guinea. Het land dat van een dependance zijn hoofdkwartier maakte. Waarvan de geschiedenis leest als het script van een serie die door elke zenderbaas weggehoond zou worden. Waar de baas van het land zo ongelofelijk rijk is, da...
Feb 22, 2024•57 min
Zie je de burgemeester van je woonplaats wel eens fietsen? Is je oom ergens wethouder? Of heb je met een schoolproject wel eens een minister de hand mogen schudden? Dan weet je: hoe lokaler, hoe normaler. Wordt de politiek Haagser, Europeser en daarna mondialer, dan worden de organen vager en de mensen anoniemer. Maar is dat wel zo? Wie draaien er hoog in de boom aan de knoppen? Welke knoppen zijn er allemaal, en hoe bedien je ze? Wat scheelt: de internationale diplomatie heeft vele cockpitten, ...
Feb 15, 2024•1 hr 16 min
Als De Grote Podcastlas vijfduizend jaar geleden bestaan had, was dit de enige aflevering geweest. Want de beschaving die later de wereld opdeelde in landen, rijken en stadstaatjes begon hier. Hier, in het oude Mesopotamië. Maar sla een 21e-eeuwse krant open en warempel, wat blijkt? Irak domineert voorpagina’s gevuld met onderdrukking, oorlog en chaos. Hoe is dit in vredesnaam mogelijk? Het antwoord is: de wet van de remmende voorsprong is een bitch in Irak. Ambitieuze en agressieve jonkies bemo...
Feb 08, 2024•1 hr 37 min
Welkom in de kleinste ‘Guay’! Ingeklemd tussen reuzen vinden we de Zuid-Amerikaanse dwergstaat Uruguay, zo rond als de kalebas waar ze hun maté uit drinken. Uruguay zou de verschoppeling van dit deel van het continent kunnen zijn, het vergeten stukje land dat Argentinië noch Brazilië wil hebben. Geen Andes, geen Amazone, geen Copacabana, geen watervallen en geen gletsjers. Wat dan wél, dat houden we nog even geheim. Maar feit is dat je als Uruguayaan je zegeningen kunt tellen en dat het gras hie...
Feb 01, 2024•1 hr 16 min
Hoeveel landen ken je die in het Nederlands een zelfstandig naamwoord zijn? Kust met ivoor, Ivoorkust. Omen est nomen. Feit is dat de naam misschien wel toe is aan een update. Ivoor is uit de gratie en Ivoorkust heeft een hele andere core business gevonden waarmee ze de wereld verblijden. Ivoorkust telt weer mee. De stabiliteit is terug van weggeweest, het land swingt weer. En wie swingen er meer dan de voetballers van Les Elephants, hun nationale team gehuld in oranje? En dat is vanavond belang...
Jan 25, 2024•1 hr 23 min
Liechtenstein moet het paradijs zijn. Als zelfs de Zwitsers aan hun eigen kant van de grens blijven wonen om rijk te worden in Vaduz, weet je dat de Liechtensteiners in luilekkerland zijn geboren. En er wordt goed voor ze gezorgd, door hun koninklijke suikeroom. Als een burgervader zorgt hij voor zijn onderdanen, zolang ze het niet wagen om zijn macht in te perken. Dit is geen ceremoniële mascotte, maar een ouderwetse heerser. Als Liechtensteiner kun je ’s ochtends op de thee bij de vorst, dan e...
Jan 18, 2024•50 min
In het spectrum van wereldse uitspattingen behoort Papoea-Nieuw-Guinea in alle opzichten tot het kleurrijkste uiterste. Geef de Papoea iets om te vieren en het resultaat schiet gegarandeerd je zintuigen overhoop. Ze zijn voor de wereld wat Word Art is voor Word: kleurrijk, veelzijdig, het zou cultureel erfgoed moeten zijn, maar met sommige onderdelen kom je anno 2024 écht niet meer weg. In Papoea-Nieuw-Guinea is het stil en luid. Hier geen snelwegen, boerenprotesten en tieners die TikTok-filmpje...
Jan 11, 2024•1 hr 27 min
Mumbai, the City of Dreams. Nergens ter wereld wonen steenrijk en straatarm zo dicht op elkaar. De rijken zonder gêne, de armen zonder wrok. Meestal. Vraag je je af hoe dit in vredesnaam kan? Het antwoord is: The Indian Dream, met Mumbai als permanente dromenvanger. Hier is het altijd goudkoorts, elke dag arriveren er weer treinladingen vol Indiërs die zich allemaal nestelen op de Trap der Welvaart. En in Mumbai heeft die trap meer treden dan waar dan ook. En dus rust niemand op z’n lauweren. 16...
Jan 04, 2024•1 hr 10 min
En de winnaar van Egypte’s Meest Leefbare Stad van 2023 gaat naarrrrr… hm, ja, waarheen eigenlijk? Niet naar Caïro, in ieder geval. De stad piept en kraakt onder druk van ruim 20 miljoen mensen, met een overschot aan uitlaatgassen en een dreigend tekort aan water. Nee, Caïro heeft het niet makkelijk. Decennia aan ongebreidelde groei hebben van de woestijnstad een urban jungle gemaakt. Hoeveel is het uitzicht op een klassiek wereldwonder je dan waard? Als je hoofdstad het moeilijk heeft, kun je a...
Dec 28, 2023•58 min
We zijn in het zonovergoten Mozambique, waar Afrikaanse, Arabische en Portugese paden elkaar kruisen. Ook onder water is Mozambique een grote speeddatesessie; het zeeleven komt hier bij elkaar om zich tegoed te doen aan klein en groot snoepgoed. We zijn Mozambique gaan kennen als een land dat verscheurd is, en daarna weer gelijmd. De Koude Oorlog werd hier net zo heet als de piripiri die we aan ze te danken hebben. Maar sinds de stabiliteit is teruggekeerd, hebben ze de weg naar boven gevonden. ...
Dec 21, 2023•1 hr 10 min
Zo klein, zo centraal, maar toch veroordeeld tot de eeuwige periferie van grotere rijken. Slowakije. Totdat ze in 1992 voor het eerst wat feller van zich af beten. Dit resulteerde in de schattigste staatkundige scheiding ooit, met een eigen Slowaakse staat als buit. Nu mochten ze het gaan laten zien! Welke banden houd je warm? Wie worden je nieuwe vrienden? En op welk terrein moet je jezelf wat meer laten gelden? Wat voor land dit heeft opgeleverd, dat gaan we in deze aflevering zien. Wij verkla...
Dec 14, 2023•1 hr 9 min
Centraal-Amerika kan nog wel eens voelen als Mexico en de Zeven Dwergen. Wat niet helpt is dat die dwergen broertjes zijn die je nauwelijks van elkaar kunt onderscheiden. Behalve Belize, bestaand uit gemengd bloed van Spanjaarden en, jawel, Engelsen. Of dit betekent dat je hier de fluwelen salsa danst met een lauwe pint in je klauwen valt nog te bezien. Maar het geeft Belize wel het nodige onderscheidende vermogen tussen al die andere dwergen. Dat is fijn, want dit is niet de dwerg die het hoogs...
Dec 07, 2023•44 min
Het is maar 150 kilometer van de besneeuwde achtduizenders naar het laagland van de Ganges. Dit is je dwarsdoorsnede van Nepal. Van het dak van de wereld tot de voortuin bij het slootje. Nepal is het overgangsgebied tussen deze twee uitersten. Van de jak naar de koe, van verlichte boeddhistische monniken tot de lichtjes van Diwali. Nepal heeft een aura van sereniteit over zich. Of, lijkt het te hebben. Kathmandu is nu eenmaal geen Delhi, de gebedsvlaggetjes wapperen vredig in de wind en de beken...
Nov 30, 2023•1 hr 12 min
Aye aye, maties. We bevinden ons vandaag op de boeg van het schip dat Afrika heet. Dat stuk land heet Somalië. Vanaf hier kun je uitkijken over de hele Golf van Aden en de Arabische Zee. En daar komt nogal wat langs aan handelsschepen, met een kostbare buit aan boord. “Daar valt wat te halen”, dachten Somalische bandieten die we zijn gaan kennen als moderne piraten. Allemaal leuk en aardig, maar ze zetten hun thuisland niet bepaald positief op de kaart. Niet dat Somalië qua imago al zo’n stralen...
Nov 23, 2023•1 hr 7 min
We zijn in Schotland, het Gallië van de Britse eilanden. Dapper hielden ze stand, iedereen was een beetje bang voor ze. En ze zien er ook allemaal uit alsof ze in de toverdrank gevallen zijn. En die toverdrank laat zich raden. Scotch whisky. En die vergelijking kunnen we nog lekker verder uitmelken. De machtige haven van het industriële Glasgow, ooit zwart van de steenkool? Zo rokerig als een single malt. Het water van de Schotse meren, beekjes en zeeën? Zo helder als een single malt. En de Scho...
Nov 16, 2023•1 hr 16 min
Welkom in Noord-Ierland, de eeuwige inzet van de religieuze burenruzie tussen het VK en Ierland. Het grootste internationale conflict van West-Europa dicteert al decennia lang de sfeer in dit toch al niet meest zonnige deel van de Britse eilanden. Maar zouden we dit stuk land kennen als de troubles niet zo diepgeworteld waren? Hadden we het dan überhaupt gekend? Wij verklappen alvast: Noord-Ierland is gewoon erg de moeite waard. Tenminste, op sportgebied, qua kunst en cultuur, ze hebben een rijk...
Nov 09, 2023•45 min
Wales is het Keltische geweten van Groot-Brittannië. Al eeuwen zitten ze samen in hetzelfde regenachtige schuitje, en nooit was Wales een zelfstandige staat. Eerder is het een raadselachtige en desolate uithoek van Groot-Brittannië, waar de mens een speelbal is van de elementen. Maar, met het Welsh hebben ze de ultieme codetaal voor als ze even anoniem willen vitten op hun Engelse buren. Bergen, stormen, kliffen, oude wouden en uitgestrekte weiden, bewoond door meer schapen dan mensen. De vele k...
Nov 02, 2023•46 min
ORDER! ORDER! The Speaker of the House verkreeg wereldwijde bekendheid met zijn gepassioneerde pogingen om orde te scheppen in de chaos. Keurige dames en heren vliegen elkaar in de haren als het er echt om gaat. Het is tekenend voor Engeland: beschaafd en wild kun je allebei zijn, zij het niet altijd in dezelfde verhouding. Engeland is een land vol energieke enthousiastelingen, strak ingekapseld in tradities, beleefdheidsvormen en schooluniformen. Maar áls het eruit komt, berg je dan maar. Dan s...
Oct 26, 2023•1 hr 59 min
Konnichi wa, in het land van de rijzende zon! Het duizelt ons nu al! Sumo en samoerai, sushi en Suzuki. Yuzu en Yamaha, udon en umami. En nee, geen tjap tjoy en tiramisu. De saké staat klaar, onze tafel is netjes opgeruimd en symmetrisch gerangschikt. We hopen dat de Japanners het waarderen. We zijn vandaag in een land waar esthetiek zó hoog in het vaandel staat, dat een pincet standaard onderdeel is van het kookgerei. Minimalisme, geduld, beleefdheid en perfecte geometrie lijken de pijlers waar...
Aug 31, 2023•2 hr 9 min
Het kabbelende leven beviel de Marshallezen wel. Ingenieus als ze waren, kwamen ze eilandhoppend aanvaren vanaf hun Micronesische buren. Hun atollen zijn smalle stroken land, symbolisch voor een gebalanceerd leven van vis, kokos en zeevaart. De grote open zee is hun blik op de oneindigheid, de lagune binnenin geeft een gevoel van veiligheid en herbergt tradities. Zo zou het eeuwen door kunnen gaan. Totdat er grootmachten kwamen eilandhoppen, deze keer met hele andere intenties. Het donderde en b...
Aug 24, 2023•49 min
Guinee is geen land van superlatieven. Ze hebben niet de bekendste muzikale exportproducten, niet de pittigste jollofrijst en gelukkig ook niet de bloedigste burgeroorlogen van West-Afrika. Geen voetballegendes die bekender zijn dan het land waar ze vandaan komen. Nee, bij Guinee is het even zoeken. Deze keer moesten we dus iets dieper graven. Zeker wij, want geen experts. Maar liefhebbers zijn we wel van dit land geworden. Als we dan toch in diamantgebied zitten, is Guinee wel een ruwe die we e...
Aug 17, 2023•1 hr 16 min
Bonjour, mes amis! En bienvenue in de Lichtstad: Parijs. Parijs is het Parijs van Frankrijk. De stad van het Elysée, van de Arc, de toren en het Louvre spreekt wereldwijd zó tot de verbeelding, dat zelfs Detroit zichzelf het Parijs van het westen noemt. Parijs staat symbool voor de liefde, voor schoonheid, voor smaak. Voor de kunst van het leven, het liefst op het terras met een pastis, een sigaret en een goed boek. Baret op het hoofd, baguette onder de arm. Het is verleidelijk om te vallen voor...
Aug 10, 2023•1 hr 11 min
Weinig plekken maken zo overtuigend aanspraak op het cliché-alias ‘East meets West’ als Hongkong. Een Oost-Aziatische volksaard, overgoten met een Brits sausje. Je vindt er rijstdumplings en noedelsoepen, maar wel vaak op Engelse menukaarten. Dus, mensen, als ze hiér niet veel thee drinken, dan weten wij het ook niet meer. Hongkong is de plek van één land, twee systemen. Maar die status maakt het wel een turbulente woonplaats. Grote broer China neemt niet langer genoeg met staatkundige zeggensch...
Aug 03, 2023•1 hr 13 min
Attentie, beste reizigers. Wij naderen onze bestemming, Venetië. Of Barcelona. Of Praag, of misschien Parijs. Het is heerlijk zomerweer, 28 graden en een zonnetje. Op basis van uw zoekgedrag van de afgelopen maanden is uw restaurant voor vanavond al geboekt. 4,5 ster op Tripadvisor. Mocht u het nationale museum willen bezoeken, houd rekening met extreme drukte tussen 10:00u ’s ochtends en 19:00u ’s avonds. En gedraag u een beetje, tegen de gastvrije locals. Wilt u meer inzicht in hedendaags toer...
Jul 27, 2023•1 hr 17 min
Het waait veel op Saint Lucia. De sterkte varieert, maar de passaat blaast altijd vanuit het noordoosten. Elke dag vaste prik. De politieke wind daarentegen, die was de afgelopen eeuwen een stuk minder voorspelbaar. Jazeker, die kwam ook uit het noordoosten. Maar eenmaal op Saint Lucia aangekomen veranderde hij zó vaak van richting dat de bewoners ook geen idee meer hadden in welk land ze woonden. Maar de wind is gaan liggen en de rust keerde terug in het paradijs. Saint Lucia is geschilderd van...
Jul 20, 2023•41 min
