#154 Oezbekistan

Heb jij ook wel eens dat je iets wil kijken en moet kiezen tussen je TIG streamingsdiensten? We betalen vaak voor een overvloed aan keuzes die we helemaal niet nodig hebben. Bij Hollandse Nieuwe doen ze dat anders. Je kent ze misschien al van mobiel, maar nu hebben ze ook internet en tv voor thuis.

Precies genoeg, zonder onnodige extra's en voor een heel scherp prijsje. Bestel voor eind juni en profiteer van 5 jaar prijsgarantie op je vaste tarief na de introductiekorting. Benieuwd hoe dat eruit ziet bij jou? Check Hollandsniewe.nl

Voordat we beginnen met de aflevering even een kort berichtje van onze vaste verkering, het investeringsplatform Lenderhand. Door te investeren met Landerhand steun je kleinere ondernemers in opkomende markten en zo krijgen zij de kans om hun bedrijf verder uit te bouwen. En daarbij kan het rendement op je investering oplopen tot 9%. Daar kan geen spaarrente tegenop, maar investeer nooit met geld dat je niet kunt winnen.

Wil jij ook sociale impact maken met een hoog rendement? Als je nu begint met investeren, voer daarbij dan de code podcastlas50 in. Dan krijg je een garantie van 50% op je eerste investering tot een maximumbedrag van 500 euro. De wereld blinkt uit in schoonheid en diversiteit, in dictators en alligators, in vulkanen en kand.

En reisvelden en sporthelden. Geografie in de breedste zin van het woord, daar luister je nu naar. Groot of klein, elk land krijgt een aflevering. Nooit volledig, wel origineel, geen experts, wel liefhebbers. Dit is de grote podcast. Van de Zij. En samarkant. Permanente windhoods van ideeën en overtuigingen. voorzagen van de stad. Vervulde deze hub-functie met verven. Maar zo vijnmazig als de sporen van dit station met elkaar vervlochten waren, zo rukzichloos waren de grote rijken.

dienstregeling voor ogen hadden. De 1 gooide het volledig plat om het te Fijn dat je die het quizje goed invulde mannen. Ja, gelukkig. Nou, een speciale aflevering van... Ik wou net zeggen, hug, Max, is dit misschien de reden waarom wij deze podcast zijn begonnen ooit? Wat denk ik dan? Samen met Kirgië, misschien wel. Zo buitensporig veel zin in deze aflevering. En dat komt natuurlijk omdat wij er met z'n drieën op vakantie zijn geweest hoor.

Thirteen? Yeah. Op tafel hier ligt ook de fysieke kaarten die we toen hebben gebruikt, plus de Lonely Planet, die we toen echt helemaal grijs hebben gelezen. En we stonden er meteen weer een kwartier omheen om aan te wijzen op de kaart waar we wel en niet zijn geweest.

Ook een waanzinnige kaart. Want al die plaatsnamen in Oesbekistan, er zijn zoveel Ku' en Griekse ijs, en iksen en zo, sowieso genieten. Maar ik weet ook wel nog dat wij die kaart hebben gehaald toen. Met het idee van ja, wij gaan hier rijden, vooral in Kirgize natuurlijk. Wij hebben die fysieke kaart nodig, want anders komen we nergens. Nou, dan is het wel echt ineens 2026 nu hoor. We hebben er ook niks mee gedaan.

Alle zandstormen die het overleefd heeft, en braakjes in de bus en zo. Ja, oké. Nou, fair enough. Ik wou bijna zeggen, je moet het niet te heldhaftig maken, maar dat gelukkig redden je jezelf met de laatste zin in. Maar wat een land, hé. Ik denk ook wel eigenlijk dat dit zo'n land is waar onze ervaringen en onze herinneringen zoveel rooskleuriger zijn dan wat voor land dit eigenlijk is. Ik had dat bij Kigici ook extreem.

Ja, misschien wel. Maar echt gewoon, het heeft heel veel mooie dingen in dit land. Zeker. Toch ook wel objectief. Ja, het is ook een land van veel kroegfeitjes. Die we toen nog geen kroegfeitjes noemden. Maar de aflevering gaat er bol van staan. Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ Uzbekstán Respublikáci. Dnes hudy táncích se afnemu.

Ze liggen in Centraal Azië, zijn het laatste land dat wij doen in Centraal Azië, een klein traantje. Maar ze zijn wel de spin in het web. Elk ander Centraal-Aziatisch land grenst aan Oezbekistan, begin in het noorden, Kazigstan. Dan Kirghië, Tajikistan, zelfs een stukje Afghanistan nog en dan weer een hele lange grens met Turkmenistan. Heb je mensen die Pakistan ook tot Centra-Azië rekenen, maar dat doen wij even niet.

Die hebben vandaag peg, komt er niet goed uit. Turkmenistan ligt dus wel aan het Kaspische Meer. We noemen dat dus geen zee. En als je dat dus niet doet, dan is Oezbekistan een van de twee doubly landlocked landen ter wereld. Als je boos wilt op ons vanwege anglicisme, probeer hier maar eens een Nederlands woord voor te maken. Dubbel land. Dubbele binnenstaven.

Ik heb het een keer geprobeerd, inderdaad. Ik vind Dublin Locked Country veel beter. Maar dat betekent dus dat het land zelf niet aan zeegrenst en hun buurlanden ook niet. Ja, dat is wel echt crazy fijn. Vorige week was de andere ook al Lichtenstijn. Namelijk met het land wat vernoemd is na de familie. Wat een steek land. Het zijn ook wel de enige twee wapenfeiten die ze hebben ongeveer. Ja, en vlak met IT.

Goed, we gaan door naar Oesbekistan. Met al die gekke Centra-Aziatische grenzen heeft Oezbekistan wel nog heel veel enclaves en exclaves in en met buurlanden. Ze zijn ruim tien keer zo groot als Nederland, net als Zweden. Aantal inwoners, 38 miljoen. De hoofdstad, Taj kent, toch nog wel 3 miljoen inwoners. En dat was voor de val van de muur ook gewoon de vierde stad van de Sovjet-Ur. Ik weet nog dat we hier achter kwamen toen we daar waren en dat we echt versteld stonden.

Verder heb je nog Namangan in het uiterste oosten bij de Tajikse en Kirgistische grens. Is bijna een exclaaf. En daar liggen dus ook Andison, Vergana en Kokant. Dat zijn de nummer 4, 6 en 7. En de nummer 3 nog, Samakant, misschien wel de bekendste stad van het land, ligt wat verder naar het westen, maar nog steeds in Oost-Oetbekistan.

Sowieso wonen de meeste mensen in het oosten, of bij die moeilijke grenzen, of rondom Tijskent en Sammerkant. Noekoest is de enige grote stad in het Wilde Westen, dat is grote Neelswoestijn. Men betaalt met de som. Bijna iedereen is moslim, voelt wel als een vrij seculair land, ook door de Sovjet-geschiedenis.

De taal Oesbeeks, Turkse taal. Maar met Russisch kun je ook goed redden hier. En nogmaals, gekken, Centraal-Aziatische grenzen. Dus je hoort hier ook veel Tajiks en in mindere mate Kazakhs. De achternamen Karimov, Karimova, Yusuppov, Yusupova, Abdoleev, Abdoulaeva, Ibrahimov, Ibrahimova en Rachimov. RachimovA Ja, je ziet hier mooi de overgang tussen de islamitische wereld en de Russisch sprek. Zo vet, als je een van deze namen ziet, dan lokaliseer je hem bijna op het land. Yeah. En de vlag.

Het moet gezegd, Centra-Aziatische landen zijn zeker geen eenheidsword qua vlaggen. Maar de Turkse wereld gebruikt in al hun vlaggen wel graag Turkwazen, what ze item. Zo ook de Oesbeekse. Horizontale driekleur, turquoise, wit-groen. En die banen zijn van elkaar gescheiden door rode lijnen. En linksbovenin staat een witte halve maan, staat voor de islam.

En twaalf sterren voor twaalf Oezbeekse provincies. En wat vet is, als je die sterren met elkaar verbindt, vormen ze samen het woord Allah in het Arabisch. Als jullie hem strippen van alle sympathieën, symboliek en zo, gewoon puur op het oog. Hoe staat hij ervoor? Dat kan ik bijna niet meer. Maar ik denk dat ik het ook, ook als ik het daarvan zou strippen, een hele mooie vlag zou vinden. En dat rode lijntje dat de banen schijt, dat doet het hem voor mij.

Ik vind dat helemaal niks. Die kleurencombinatie is lelijk. Ik vind turquoise op een vlag niet werken. En die kleur groen is ook te licht. Die Saudi-Arabië groen is veel mooier dan deze kleur groen. Dat is waar. Daar had gewoon even een filmpje overheen moeten. Als je mij krijgt. Okay. Nutteloos of zo. Het voelt daardoor twee losse vlaggen die niet met elkaar verbonden zijn. Ik voldoende. En dan mag ik het zeggen. Yeah, yeah, for telling you. Yeah, that lijkt er.

Nee, lijkt het ergens op. Jongens, iedereen nu het wel met mij eens is, stuur even een berichtje naar Leonamax. Ik wil bijna zeggen ook dat ik Turquoise echt een hele matige kleur vind. Dat ik zag dat je een Turquoise shirt aan hebt. Wel nog even een shout-out trouwens naar de vexillology.

Subreddit, die ooit een keer de USB-Kistanvlag heeft gemaakt. Uesbekistan, maar dan USB. En dan staat precies dezelfde vlag. Alleen dan in plaats van die halve maan in die sterren staat linksboven het logo van de USB. Dat is heel vet. Ja dat vind ik heel grap. De demografie. Ik wil eigenlijk beginnen met zeggen dat we deze aflevering net een half jaar te vroeg maken.

Want ze hebben bijna 30 miljoen inwoners. Nee, ze hebben bijna weer een telling gedaan. De eerste volkstelling sinds 1989. Dus alle bronnen die ik raadpleeg stond als zo'n asteretje van die hebben ze net afgerond, maar volgens stad.us. komen die gegevens pas over een half jaar of zo. Dus jij moet werken met gegevens uit 1989. Toen bestond het ze nog niet eens.

Nee, net niet. Maar goed. Volgens Stadspuntus hebben ze nu 38 miljoen permanente inwoners. Vier vijfde ervan zijn etnisch Oesbeeks. Dat is een Turks volgens mij. Even voor de nieuwkomers. Turkse volkeren zijn dus niet uit Turkije. Maar Turkse volkeren komen wel van oudsher uit deze regio. Turkije was gewoon de eerste slimmerik die ze land had vernoemd naar het volk. Oosbeke, Oosbeke, Oosbeke.

Ja, we hadden het net over die kaart en iets plaatsen namen. Oesbekes is echt een feestje. Want het is een Turkse taal. Maar zoals we straks uitgebreid zullen leren, heeft het land ook drie verschillende schriften gekend. Latijns, Syrilisch en Arabisch. En het land heet dus officieel ook Osbekiston. En na die O zit het een apostroof. allemaal verpassen naar Oezbekistan omdat wij dat niet kunnen uitspreken. Ja. Misschien zelfs Perzisch ook nog ertussen. So I'd say.

Ja, nou goed. We gaan het land even ontleden, geografisch gezien. Normaal kom je altijd best wel aan het eind met een vergelijking hoe het land eruit ziet qua vorm, toch? Met T-Rex of Laars of whatever of zo. Nou, Oesbeekerstel is. Ik kan er niks aan maken. Gelukt. Maar toch moest ik ergens een klein beetje denken aan een soort cubistische, moderne kunstversie van een Lars. En dan heb je in het westen waar je voet in gaat. En die laars ligt met de punt omhoog.

Nee, dat is inderdaad wel waar. Want het westelijke deel heeft echt zo'n Afrikaanse vlaggen. Kaarsrecht grenzen bedoel ik. En het oostelijke deel is één grote ratje. Dus die hakit nog een soort van de stroomelingen. Maar vooral die punt, dat is echt een soort. Gekkenhuis van kubisme en modernisme. Ja, goed, je kon het niet zoveel maken, maar jullie moeten het maar even doen. Uespeeksan heeft dus 12 Wilojatlar. Dat zijn die provincies. Eén autonome republiek en één autonome stad.

We gaan van west naar oost. We beginnen met het buitenbeentje met de allerbeste naam ooit. Exactly. Dat is die autonome republie. Helemaal in het westen, dus die kaarsrechte grens met Kazakstan en Turkmenistan, de hoofdstad Noeko's. Is ongeveer een derde van het hele grondgebied van Oezbekistan. En heeft een soepele 5% van de bevolking. Ja, dit is echt wat provincie Luxemburg voor België is. Ja, inderdaad. Hier wouden we kalkpakken.

Heerlijk? Turks volgen met een eigen taal, eigen vlag, eigen parlement, eigen grondwet. Dus de vraag licht op tafel. Ik ben benieuwd of jullie die vlag wel mooi vinden. Nee, want dat is gewoon dezelfde stilo. Nee, ja, dezelfde stilo, maar andere kleuren. Ja, en we hebben net toch een beetje hard op zitten dagdromen over Ravelrandje Karakalpakstan in 2040 ofzo. Echt. Het is wel echt C-garnituur natuurlijk, maar het is wel echt mooie verhalen, weet ik nu hoor.

Zegarnituur. Ja, dus we gaan dat misschien doen, misschien niet. Dat zien we dan maar. Dan gaan we meer richting het oosten. En hoe verder naar het oosten, hoe meer de bevolkingsdichtheid toeneemt. Je komt eerst langs Boekharda. Buxro, zoals wij het noemen, omdat je het zo schrijft. Ja, je kan het op heel veel manieren schrijven, maar dat komt door al die schriften. We gaan vaak met een X, vaak met een KH, maar volgens mij zeg je Boeg Garaat.

Het ligt ongeveer op de helft van Oesbekistan. Daar gaan we het later ongetwijfeld over hebben. Want daarna wordt het demografisch interessant. Vlak voor die laars uitsplitst in een hak en een punt vind je sammerkant, dus echt al best wel oostelijk. Dat is Naatas kent de provincie met de meeste inwoners, maar ook het ene grootste centrum voor alle andere dingen: economie, wetenschap, cultuur en zo. Ik denk dat we dit stadje behoorlijk plat gaan lopen in een Huugse toerismehoofdstukje.

Ook geweldig toch? De enige plek die grenst aan Afghanistan. Hier vind je Termes. Dit is weer een van de oudste steden van heel Centraal Azië. Hier had je allemaal Zorroastristen, Alexander de Grote heeft hij naar huis gehouden. En ook een van de plekken uit het originele Boeddhisme. Oh, yeah. En dus ook een plek waar de Russen Afghanistan binnenvielen. Je hoeft maar de rivier over te steken, je bent er. Ja, precies. Nou, we gaan even naar die lijpen punt van de hak van het land.

Het Noordoosten. Het Oesbekse deel van de Vergana vallei, hebben we het over gehad in afleiding Kurgië, dat is die vallei die eigenlijk een beetje al die drie landen overstrekt, dus Tajikistan, Uzbekistan en Kyrgië. Is mega vruchtbaar. En daardoor heb je hier dus ook inderdaad een paar van de grootste steden van het land. Andijan ligt hier, Namagan ligt hier. Maar wat hier ook bij hoort, zijn de vier exclaves.

Die Oesbekest dan heeft. Maar zij zijn net enklaves, maar die hebben ze niet meer, want die hebben ze uitgereld allemaal. Chongorra of Kalacha, Jangil en Shohimad. Deze hebben dus ook allemaal vier, vijf verschillende spellingenwijze, want sok bijvoorbeeld ook sok, SOG, allemaal dat soort dingen. Maar dat sok is echt. Crazy, je wonen 80.000 mensen. Yeah. In de exlaven zijn allemaal etnische tajjiken op een gebied zo groot als de gemeente Rotterdam. Ligt volledig omsloten door Krigisier.

Dus heb je dus een Oesbeekse exclave in Kirgizië waar vooral Tajiken wonen? Ja, inderdaad. Over die enklaven ze hadden ooit nog een dorpje, het dorp Barak. Dat lag volledig in Oezbekistan. Maar ze hebben een deal gesloten in 2017. Toen hebben ze alle Kiergize eruit geshopt. En hebben ze het dorp teruggegeven aan Oesbekistan. Dus Kyrgize. En in Ruil kregen de Kirghi's een net zo groot stuk land van de provincie Andijan. Okay. Dus België van zijn?

Dat ging best oké. Vervolgens moeten we nog even naar de autonome stad, Tashkent. Het klinkt een klok, ook, toch? Die stad? Heerlijk, het betekent stad van Stenen. Ik ging even uitzoeken waarom dat was. Maar in Kortrijk vind je dus ook een best wel grote mural van een Oesbeekse artiest. En die daar dus heen is gaan de afgelopen jaren. En dat is dus vanwege de link met een beroemde Arabische wetenschapper en geneesheer Avicenna.

Nou, ik daar gaan we het nog over hebben. Dat is een kleine spoiler. Maar ik denk West-Vlaamse textielindustrie, weten ze in Oostbekerstan ook wel. Dat is wel zeker waar. Taskent trouwens helemaal opnieuw gebouwd. Na de aardbeving van 1966. Door 80% van de stad met de grond gelijk gemaakt.

Het was niet eens een hele zware aardbeving, maar het was heel vlak onder het oppervlakte. Wat wel jammer is voor de wereld. Want hier zaten toen allemaal prachtige pre-Sovjet gebouwen en moskees en zo. En die zijn allemaal gesneuveld. Dus heel veel dingen die je in andere plekken van het land wel ziet. Qua koepeltjes en dingetjes vind je in de taskent eigenlijk niet. Dat maakt het geen minder leuke stad.

Zeker niet. Nee, nee. En ook geen minder diverse stad. Want wat je hier ziet, wat je in de rest van het land bijna niet meer ziet, zijn Russische, Koreaanse en Joodse minderheidsgroepen, minderheidsgemeenschappen. Russisch, want ja, logisch. Koreaans, want Stalin deporteerde allemaal Koreanen vanuit de Russische oostelijke provincies 193738, omdat hij bang was voor Japanse pionage. Ook echt crazy. En die Joodse gemeenschap, dat zijn voornamelijk Bohaarse Joden.

Dat waren er ooit honderdduizenden. Die zijn sinds het uiteind van de Sovjet-Unie vooral geëmigreerd naar Queens, New York. En om precies te zijn naar 108th Street in Forest Hill. Weet je wat de bijnaam is? Altyazı M.K. Bukkara on Broadway. Yes. I like that. I love New Yorker.

Tarskent is onge nog de enige plek in Oesbekestaan waar je ook Russisch orthodoxe kerken tegenkomt, van enige statuur. Wij zijn bij de kathedraal van de ontslapenis van de Moeder Gods geweest. Prachtige koepeltjes ook weer. Dit komt ook mede omdat het land 96% Sunnitisch is. Maar ik las ook ergens dat Oesbekestan wettelijk seculierder is dan bijvoorbeeld Frankrijk.

Ik vond dat een hele mooie paradox. Dat heeft dus te maken met de Sovjets, die specifieke lokale vormen van islam extreem onderdrukten. Hier is vooral Hanafi groot. Hafi is weer een van die vier hoofdstromen binnen het Sunisme. Maar het staatsverhaal bekend is de meest flexibele en pragmatische vorm. Dominant in heel veel plekken Centra-Azië. Zo kan je dus als Uesbeek, zowel naar het vrijdaggebed als naar de vrijdagmiddagbol.

Voordat we naar die vrijdagmiddagbouw gaan, eerst even naar die lijvige geschiedenis. Want ik ben benieuwd of jij nog wat Timur Lenkjes in de aanbieding hebt. Nou die heb ik zeker. Eén stuks wel geteld. Maar nee, we gaan heel wat rijken af jongens. Centraal-Aziatische landen, wat kenmerk, die landen. Is dat de geschiedenis van die landen niet verlopen langs de huidige grenzen? Dat zal geen verrassing zijn. Maar bereid je voor op een geschiedenis van grote rijken en kleine rijken.

Grote rijken die maar wat graag door die Oesbeekse steppen en die woestijn heen bayen en graag die machtige steden wilden inlijven. En kleinere rijken die juist als kanaten om die steden heen gebouwd waren. Yeah. Nou, die kanaten, nieuw woord misschien. Dat zijn van die feodale vorstendommetjes die je in Centraal-Aziatische landen veel vindt. Het komt ook van Kaan, zoals je ook Tengis Khan kent. En zoals je ook in Pakistan niet echt meetelt, als je geen Kaan heet.

Gewoon hun versie van een heerlijkheid, gebouwd om een heer, je hebt kanaten gebouwd om een kaan. Daar gaan we het allemaal over hebben. Eerst die grote rijken, die konden hier ontstaan omdat er allerlei nomadische volkeren... Waren, die vonden het wel eens tijd om ergens neer te strijken. En waar kom dat beter? Dan langs een paar grote rivieren die liepen van de uitlopers van de Himalaya tot aan het Aarmeer. Dus die liepen allemaal door dit gebied, huidige Oestbekistan.

De steden die daar werden gesticht, kennen we nu als Kiva. Kiva moet je eigenlijk zeggen. Maar wij zijn altijd Kiva, dus laten we dat vandaag lekker doen. Helemaal in het westen, dus ook in de buurt bij Noekous en zo. Bij Urgensje, ook van die steden. En Samarkant en Bouhara wat verder naar het oosten. En het eerste Groot Rijk dat dit gebied inlijfde was het Persische Rijk. De Achemeniden, de laatste Perzische machthebbers, voordat... Alexander de Grote, daar korte met hem mee maakte.

En Alexander de Grote kwam hier en bedacht een nieuwe naam voor dit gebied. Tussen deze twee belangrijke rivieren van Oezbekistan. De Amoud-Darja en de Serdarja. We weten hoe graag hij rivieren gebruikte voor de naamgeving van het achterland. En hier ging dat heen Transoxanië. Daya heette toen de Oksus. Oh yeah. En de inname van dit gebied staat bekend als de moeilijkste verovering die hij op zijn naam heeft.

Dus nou, om het toch een beetje te bedenken, bedenken wat voor... Ja, wat voor groep... Ja, net zoals jullie C zouden. Nee, het was wel een hele heldhaftige of brute strijd. Na zijn tijd verbrokkelde alles weer een beetje en kregen dus al die afzonderlijke provincies van dit gebied weer de kans om zich meer te gaan profileren. En het gebied waarvoor het meest gold, was nog een nieuwe naam: Zogdier. SOG-dier.

Beetje, de randstad van dit gebied, van Oezbekistan nu ook, het was een Zorroastrisch gebied, heel veel tolerantie, voor andere religies ook. En hier liggen dus al die steden. Boherah, Sharisab. Ja, ook nog wel terughoren. Maar ook de Verganavlei hoorde dus ook hierbij. Die regio bloeide op omdat de Chinezen begonnen te handelen. Wat maakten zij? Hadden zij te verhandelen, veel zijden. Je mag dat zochtdier rustig aanwijzen als dé drijvende kracht achter het ontstaan van de zijdenroute.

Als we ooit historische afleveringen gaan maken, moeten we dat echt doen over de zijderroute. Deze beloofd. Betekende voor dit gebied wel een enorme bloeiteit. En noteer dus ook even dat die oeigoeren verderop, het schrift van die zochtdiers overnamen en later namen de Mongolen dat weer van hun overgenomen. Okay. En dat zocht die je inspireerde ook China om wijn te gaan verbouwen. Dus dit was geen gebied om te onderschatten.

Daarna kwamen er nog Turkse rijken, maar vanaf de 8e eeuw werd dit gebied wel islamit. Eerst door de Arabische veroveringen, daarna door Perzischen, die inmiddels ook islamitisch waren geworden. En in deze tijd werden Sammerkant en vooral Boegar mega belangrijke steden voor de islam. Nogmaals, kun je echt niet onderschatten. In heel Centraal-Azië is er geen stad die zoveel namen heeft als Boegar. Ja, wil ook wel wat zeggen? Yeah.

En overal stonden hier ook madrassas. Studenten kwamen vanuit de hele islamitische wereld hierheen. En er kwamen ook heel veel belangrijke mensen vandaan. Kroegfeitje, ken je nu in Nederland iemand met de naam Bukhari? Zoals Norden. Oh ja. Yeah. Weet dan, een van zijn voorouders komt uit Boekera. Dit was wel iets, ik hoopte dit heel erg, ging het googlen en toen klopte het nog. Dat is een heerlijke moment altijd. Maar goed, dan moet je de 13e eeuw nog krijgen. त्वे वोर्ण जेंगस का

Die raaste als een dolle over dit gebied heen. We hebben het eerder gehad over zijn veroveringskampagne en uitgebreid stilgestaan bij de totale verwoesting, liet geen steen op de andere staan. En wie zich niet overgaf, vond de dood. Ja, dat was zijn visie voor de wereld: zoveel mogelijk steppen. Dus alles wat ook maar één meter boven de grond staat.

Heel pacifistisch wereldbeeld. Maar goed, dan had je dus nu een gebied dat Perzisch was geweest, Grieks was geweest, Turks was geweest, Arabisch was geweest. Perzisch, nu islamitisch, en werd dus nu onder de voet gelopen door Mongolse troepen. Maar we weten ook dat dat Rijk ook instortte. En uit dit brokstukken stond één man op. Geboren in Shahisabt. Historische cash. Daar hebben we. Timor. Hij bliest het Rijk nieuw leven in, eind 14e eeuw. Dus hij zag zichzelf erfgenaam van het Mongolse Rijk.

Sammerkant werd zijn bruis in de hoofdstad. Hij heette zelf Timor Yelang. Liep een beetje moeilijk. Maar dit is dus verbasteerd tot Timor Lenk en Tamorlijn in het Engels. Yeah, they were lame. Yeah. Hij was van Mongols, Turkse afkomst, islamitisch, in een van Oudsher Perzisch gebied, sprak ook Turks en Perzisch, geen Mongols. En dat was ook zeker geen directe afstammeling van Dengis Khan, zoals het toen heel gebruikelijk was, als je de baas wilde worden van het Mogolse Rijk.

Wat deed hij? Hij bouwde een soort president-premier constructies. Dus hij had een premier en die was dan wel een echte kaan. Maar hij had zelf de touwtje in handen. Ja. Onder zijn leiding groeide het Timoridenrijk uit tot de Centraal-Aziatische reïcarnatie van het Mocholse Rijk. Van Anatolië tot India. Een van zijn nakomelingen, Baboer, was bijvoorbeeld ook stichter van het Mogolrijk in India. Wel boeiend dus. Een islamitische doorstart van het Mongolse Rijk. Zeker niet standig.

Maar goed, vraag nu 100 oesbeke wie de grootste Oesbeek was. En minstens 90 zullen zeggen Tim Morlenk. Alles heette daar ook zo, overal stambeelden event. Overal, al die mega pleinen met die fucking grote standbeelden erop. Yeah. Maar dat is eigenlijk een beetje hetzelfde wat Mogolen zeggen over Jengis Khan. Alleen we moeten hier dus wel bij opmerken dat er weinig wereldleiders in de geschiedenis zijn geweest die zo vreed waren als Timor Lang.

Mensen met kinderen, even heel hard stofzuiger aanzetten nu. De invasie van Delhi was de grootste verwoesting die die stad ooit heeft meegemaakt. In Isfahan, Perzië, nu Iran, liet hij alle kinderen onder de zeven jaar bij elkaar verzamelen en gaf het bevel dat zijn troepen over ze heen moesten rijden met hun paarden. Niemand van hun wilde dat als eerst, toen is hij zelf voorop gegaan. Right? gevolgd dus een troep.

En in Sivas, Anatolië, daar zweerde hij dat hij geen bloed zou vergieten, toen heeft hij 3000 gevangenen levend begraven om zijn woord te houden. Oh. Zijn expedities hebben naar schatting het leven gekost aan 17 miljoen mensen. Op dat moment 5% van de wereldbevolking. Ik heb je het niet geloven.

Dus goed, je snapt ook wel dat deze tijd min of meer de doodsteek was voor de zijdenroute. Het hielp ook niet mee dat de pest zich verspreidde via de zijdenroute. En dat de rest van de wereld begon te varen. Dus toen is het maritieme tijdperk ook heel erg in opkomst. Die zijderrups is gejat vanuit de vanuit China. That's a good one. Ja, is een wandelstok of zo.

Timor, overled begin 15 eeuw. En gek genoeg volgde toen wel weer een grote culturele bloeiteid. Misschien is het opluchting. Maar qua militaire kracht had het wel gedaan, dus het viel weer uiteen. En dit was ook het eind van dit gebied als eenheidsstaat. Viel in de 16e eeuw uiteen in twee vorstendommetjes, die kanaten, Bukhara en Kiva. Bestuurd dus door een kan, dus een rechtstreekse afstamling van Genghis.

Maar hoe Mochols dat ook klinkt, dit waren vooral islamitische staten. Het ganaat van Bouhara werd zelfs, later een Emira. En in de 18e eeuw splitste zich in de Verganavlei, dus in het oosten, zich een gebied af van dat emiraat Bouhara. En dat riep dus uit het kanaat van Kokant. Oh yeah.

Dus toen zit je van west naar oost met een kanaat, een emiraat en nog een kanaat. Nou, heel gezellig, dat was de situatie totdat de Russen dit gebied overnamen in de 19e eeuw. Vooral omdat dit de tijd was van de Great Game. Yeah. Dus de Britten en de Russen waren elkaars rivalen in de drang om dat hardland te veroveren. En daarnaast had Rusland katoen nodig. De Amerikaanse burgeroorlog was uitgebracht. Oh okay. Ook weer zoiets.

van die dingen waarvan je helemaal niet merkt van hé wacht even misschien was dit in dezelfde tijd was het zo Goed, die verovering zelf was niet zo'n punt. Maar ze waren wel heel bang om die gebieden definitief te annexeren. Want de Russen wilden wel de Britten de luft afsteken, maar ze wilden ook weer niet zo hard provoceren.

Dat ze een militaire interventie van de Britten zouden uitlokken. Ze moesten een beetje op eigen lopen. Tegelijkertijd waren ze heel bang dat een volledige annexatie van deze gebieden de hele islamitische wereld boos zou maken. Yeah. Dus Kiva en Bukhara werden protectoraten. Kokant werd wel geannexeerd, maar dit was dus de deling van de kaarten voordat ze de 20e eeuw ingingen.

Inderdaad. We zitten op de drempel van de 20ste eeuw, met dus een Russisch Centra-Azië, met een aparte staats voor Boekera en Kiva. Maar dat zorgde er eigenlijk niet voor dat de weerstand tegen de Russen afnam. Die was altijd. Al aanwezig, en die werd eigenlijk steeds groter in 19e eeuw. Kreeg steeds meer vorm in de vorm van het jadidisme.

Jadidisme is een stroming die we denk ik nog niet eerder hebben besproken. Dat is eigenlijk een. Je zou het geen nationalisme kunnen noemen, maar meer een regionale islamitische beweging van verzet tegen de Russen. Die in heel Centra-Azië opselde. Dat was het gezelligst klinkende isme, wat we hebben besproken. Toen de Russen tijdens de Eerste Wereldoorlog de dienstplicht invoerden.

Toen pakte isliten in de hele regio de wapens op in de baschi opstand. Dit was echt het moment dat ze dacht: oké, nu is het klaar. We gaan niet ook nog eens mensen naar het front sturen in een oorlog die niet te ons is. Basmachi, ja dat was dus de naam van die opstanden.

Maar ongeveer tegelijk met die basmachi-opstand, kwam er in Rusland natuurlijk ook een andere groep in opstand. De Bolshewik. Ik wil het zeggen. En ze hadden natuurlijk de gezamenlijke vijand aanvankelijk, maar die was al snel uit de weggeruimd, het zaar. En daarna kregen de Basmachi en de Bolshewiken aan de stok met elkaar. Want de Sovjets hadden grote plannen met Centra-Azië en die hadden dus geen trek in een dominante islam. Dat past natuurlijk helemaal niet in hun strijd.

Dus die Basmachi, dat waren eigenlijk vertolkers van het jadidisme. Die streefden meer naar een regionale islamitische staat of in ieder geval meer autonomie voor de islamitische volkeren daar. De Sovjet trokken daarom fel van leer tegen die basmachi, en die riepen in dit gebied drie Sovjet-repen. Eén, de Turkenstaanse Autonomische Socialistische Sovjetrepubliek, met daarin kokant onder andere.

En de volksrepublieken Boekara en Gorazmië, de regio rond Kiva. Naar analogie, dus van de situatie in de nadagen van het Russische Rijk. Dus dat hielden ze staatkundig aanvankelijk in stand. In de jaren 20 lukte het de Sovjet steeds beter om die basmachi te onderdrukken. En werden de grenzen ook opnieuw getrokken om de oppositie steeds meer te verdelen. In 1925 werd daarom de Oesbeekse Socialistische Sovjetrepubliek opgekomen.

Dat was nog niet helemaal het Oetbekistel, zoals we dat nu kennen. Want in 1929 splitste hier de Tajikse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek ervan af. Dus die waren nog onderdeel van Oetbekistel oorspronkelijk. En in 1936... Krieg het de Karalkaxe Autonome Socialistische Sovjetrepubliek van Kazakstan. Dus die hoorde aanvankelijk bij de Kazachse Sovjetrepubliek en zijn later in 1936 bij Oezbekistan gekomen.

En toen heeft Oezbekistan eigenlijk die grenzen gekregen die het nu nog steeds heeft. Was dat weer een van die van die meesterplannetjes van Stalin om allemaal verdeel en heersmensen. Dat was wel een beetje hoe je dit kan samenvatten. Deze politiek van grenzen trekken. Wat waren dan die grote plannen van de Sovjet-Unie? Ze wilden natuurlijk die katoenteelt verder uitbouwen. Een enorme monocultuur hebben ze hier neergezet.

En in de jaren 30, toen was de president van de Oesbeekse Sovjetrepubliek, die verzette zich daar wel tegen, want die zag dat dat niet de goede kant op ging. Nou, die is natuurlijk even fijnjes door Stalin gezuivd. In de Tweede Wereldoorlog kregen Oezbekistan er een enorme hoeveelheid fabrieken bij. Die werden namelijk verplaatst uit het Europese deel van Rusland, waar ze onder de voet gelopen, dreigden te worden door de Duitsers.

Dus veel van die fabrieksarbeid is verplaatst naar oostelijke delen van de Sovjet-Unie, waaronder dus Oezbekistan. En voor al die arbeid op de katoenplantage en in de fabrieken werden veel Russen, krimtataren, Tchetjenen en dus ook die Koreanen aangerrukt die hier geporteerd waren. Dus die kwamen hier massaal om te werken. En daarom is het dus ook nog steeds een van de landen met de grootste aantallen Koreanen buiten Korea. Dat is wel bizar.

Na de Tweede Wereldoorlog bleef die greep van Moskou op het gebied heel sterk. Het was eigenlijk nauwelijks oppositie. De president van de Oesbeekse Sovjetrepubliek was Shara Rashidov. En dat was een trouwe bondgenoot van Bresnief. Ik kon zich daardoor allerlei corruptie en nepotisme voor oorloven. Rashid of Rashidov, ja. Dus Oezbekistan was een beetje een ja, een makschaap in deze, in deze tijden. Dat was nauwelijks echt, echt weerstand.

Eind jaren 80 waait er natuurlijk onder Gorbachev frisse wind in de Sovjet-Unie. En in 1986 werd in dat licht ook in Oezbekistan Islam Karimov benoemd als president. Die moest de boel even gaan opschudden. Onder hem was het zo dat het land in 1991 ook de onafhankelijkheid uitriep. En Karimov mocht van het grootste deel van de bevolking aanblijven als president van het onafhankelijke Oezbekistan. Dus de president van de Sovjet-republiek werd ook president van het. Post-communistisista.

Yeah, yeah, zeker. We zullen nooit helemaal weten hoe groot aandeel van de bevolking hem echt steunde. Want Karimov manifesteerde zich gewoon als een dictator. Met schijnverkiezingen, lakken en mensenrechten, inperking van de persvrijheid. Met als belangrijkste excuus... Het onderdrukken van de militante islam. Want daar was hij dus helemaal niet van. Zijn voornaam doet anders van noemen. Hij was bang dat Oezbekistan na het uiteenval van de Sovjet-Unie zou vervallen in een islamistische staat.

Zoals de Basmaci het misschien wel voor de Sovjet-Unie hadden gewild. Dus hij hamerde op die scheiding tussen kerk en staat. Daar komt dat dus vandaan. En hij trad hardop tegen de islamitische oppositie. In de jaren 90 en de jaren nul leidde die strijd tot gruwelijkheden over en weer. Moslimxtremisten pleegden een aantal aanslagen. Terreurverdachten werden onder Karimov gemarteld en soms zelfs doodgekookt. Yeah. Dat is een geëikte manier om de doodstraffen uit te voeren. Oehé.

Karimov die zette in 2005 ook het leger in op een grote opstand in Aijan te onderdrukken in de Verganal. Honderden dode demonstranten. En dat kwam hem ook wel op kritiek van het Westen. Nou, daar was Karimov niet van giend. Daar had hij geen zin in. Dus wat deed hij? Hij stuurde de Amerikaanse militairen het land uit. Die zaten daar op een oude Sovjet-basis, die ze mochten lezen om de oorlog in Afghanistan te beveren. Oh, dat is een situatie, Pinky Gizelka.

Ja, precies. Maar even later mochten die Amerikanen ook niet meer in Pakistan terecht. En toen kwamen ze met hangende pootjes terug bij Karimov. Of ze niet toch weer. Sorry dat we zo streng waren op hoe je die opstand onderdrukte, mogen we die toch weer die basis gebruiken.

En die nieuwe samenwerking tussen Karimov en de VS, die leidde daar ook wel toe dat veel Oezbekse milities in Noord-Afghanistan, want we hebben het nog niet over de diaspora van Oesbekistan gehad, maar in Afghanistan wonen ook veel Oezbeken. Dat die zich tegen die internationale troepenmacht gingen. Van de Verenigde Staten. Omdat die milities fel gekant waren tegen Karim. Want die trad zo hard op tegen hun makkers in Oezbekistan.

Wow, dus je hebt je houding ten opzichte van het Westen, je hebt je eigen religie en je hebt ook nog de haat tegen de corrupte dictator in je eigen land. En dat is toch een soort sausje waarin je dus heel vaak ook tegen je eigen belangen ineens een mening hebt. Ja. Eigenlijk helemaal niet logisch is. Zet wat ik bedoel?

En je wil dit in je hoofd vaak heel zwart-wit zien. Ook als je het nieuw leest, probeer je een plaatje te maken van oké, wie is tegen wie? Maar hier zitten zoveel verschillende kampen in. Ja. Dat Afghaanse oesbeken boos zijn op de samenwerking tussen hun eigen land en de VS. Niet omdat ze Dead to America, maar meer omdat ze dat een hele lelijke move vinden van een dictator die zij al hat.

Ja, precies. Islam Karimov overleed in 2016. Lange tijd werd verwacht dat zijn dochter Gulnara Karimova hem zou opvolgen. Die werd klaargestomen met een studie in Harvard. Diplomatieke carrière is ambassadeur geweest. Maar was in ongenade gevallen bij haar vader vanwege een tikje teveel corruptie. Ze kreeg eerst huisarest. Later zelfs een lange gevangenisstraf, die er nog steeds uitziet. De Oesbeekse overheid probeert intussen anderhalf miljard aan buitenlandse te goede terug te krijgen.

In 2020 hebben ze in een huis van haar in Zwitserland 70 kunstwerken geconfiskeerd. En in 2023 is een bedrag van 840 miljoen dollar op haar Zwitserse bankrekening. Maar zij zit gewoon steeds vast. Het is terecht dat we even bij haar stilstaan. Mocht je denken van nou deze naam kan ik wel vergeten, dan is Leon Boenens slecht nieuws voor je. Je hebt nog een verrassing voor is straks.

En ja, dus werd Karimov niet opgevolgd door zijn dochter, maar gewoon door de man die onder hem al dertien jaar premier was. Shafkat Mirziev. En die zit er nog steeds. Dus ja, meer van hetzelfde, maar gelukkig wel een stukje milder dan. Ja, en dus daarom onder hem zijn bijvoorbeeld ook die enclaveruil met Kirgisier geweest. Ik weet niet met buitenland iets chiller. Karimoffels wel echt een boef. Hij zat het toen nog, toen wij daar waren.

Yeah. Van die dingen die je echt totaal niet meekrijgt als je daar reist, want wij van het allemaal gezellig. Toen was het ook helemaal geen factor van moeten we wel dit land naar dit land gaan, steunen we dan niet een malafide dictator ofzo. wat we deden. Ja, maar dat kwam niet in ons hoofd op. We zouden nu misschien een beetje andere overwegingen. De natuur. Het westen begin ik weer, net als bij demografie. Eigenlijk alles ten weste van Sammerkant is woestijn.

Kizil Koum? Goeie naam. Dan schrijf je dus ook K Y Z Y L K U M of Q-I-Z-I-L-K-M. Het staat voor een rood zand. Af en toe heb je daar wat vruchtbare delen. Het is precies niet zo'n woestijn als die we hadden in Saudi-Arabië, zeg maar. En die vruchtbare delen. En een van die vruchtbare delen die hier geen onderdeel van uitmaken, dat is het Adelmeer. Het meer dat je wist, dat zou komen.

Was ooit het op drie na grootste zoetwatermeer ter wereld. Maar ja, die kreeg te maken met het landbouwbeleid van de Sovjet-Unie in de jaren 50. Het water van de twee rivieren die je erin uitmondden, de Amo-Daria en de Sid Darja, werden omgeleid en gebruikt voor de katoenteelt. Minder water het meer in, daardoor neemt het zout gehalte toe. Overvloedig aanwezige zoetwatervissen die je destijds had, allemaal dood.

En aan het begin van de jaren 80 was er in het district Aral bijna geen visserij meer, terwijl dat ooit echt de allergrootste bron van inkomsten en werk was. Iets van 14% van alle visserij zat in het Aarmeer in de Sovjet-Unie destijds. Voordat het pleit ging. Plaatselijke bevolking kon niks anders dan weggaan, want er was niks meer. Achterblijf kreeg te maken met extreme weersomstandigheden. Want uitgedroogde bodem van het Aarmeer en dus ook gezondheidsproblemen.

En zo nam de natuur wraak op de mens, zoals iemand daar zei. In 30 jaar nam de omvang van het aalmeer af tot ongeveer een tiende van wat het ooit was. Als je nu kijkt op de kaart, je hebt sowieso die voor- en nakaart, je kan het heel goed zien. Maar je hebt dus nu twee watergebieden: het noordelijke en het zuidelijke meer. Het noordelijke meer in Kazakstan en het zuidelijke meer in Oezbekistan.

Noordelijk, daar hebben we het niet over gehad in kast gestaan, maar het is echt bezig met een briljante revival. Dat. Bloed allemaal weer op en zo. Komen allemaal vissen in en shit. Gat allemaal best wel goed. Het zuiden, not zo match. Het vrijwel volledig droog. Dus alleen nog een hele kleine strook water in het westen. Dit is ook die plek waar al die boten liggen, van die verroeste schepen op het zand. Dat is echt dystopisch.

Maar niet alleen de lokale bevolking heeft last van wat ooit het Aaralmeer was. Want de gevolgen van het verdwijnen van het meer zijn ook echt over de hele wereld merkbaar. Het fijne sediment op de bodem is extreem vervuild met pesticiden die die Russen allemaal massaal hebben gebruikt. Het verwaait allemaal, is aangetroffen in de Himalaya en zelfs op Groenland.

Dus. Maar we hebben hier ook een ander unicum. Want ja, we kunnen wel zeggen: in ieder geval in het zuiden komt het Aarmeer nooit meer terug. En daarom spreken we hier tegenwoordig van de Aral Koem-woestijn. Dus de jongste woestijn ter wereld. Mag ik ervan uitgaan dat koem woestijn betekent? Dat Aralkoem is een planiasme is. Ja, want dit was dat Kieselkoem, is dus ook rood zand. Aralkoem is wat het ooit was.

Goed. Qua vruchtbaarheid doet de andere kant van Oesbekest al het net ietsje beter. De Vergaan naar Verlee. Ik weet ook niet hoe jullie daarover nadenken, maar ik zie dat gewoon altijd voor me als één groot soort hof van Edel. Dat betekent geen Fargana geloven. Maar dit is dus bovenstrooms van die rivieren die niet meer in het Aadmerken. Exact. Nou, precies dat. Er zijn twee rivieren die vanuit het oosten komen en die.

Bij de stad Namangan ongeveer samenkomen om daar de Sir Darja te vormen. En die moest dus ooit eindigen in het Aaralmeer. Maar ja, dat is niet net gelukt. Wat je hier ook hebt op de grens met Tajikistan is het Oegam Tchadkal National Park. In de Chatkallei, ook zo'n prachtige vallei, als je die foto's daarvan ziet, dat zijn dan echt die insta plaatjes. Hier moet je ooit een keer in je leven heen gaan. Je hebt ook sneeuwlijpaar. Shout-out. En zijdenvlinders.

Ja, dit is toch ook wel het enige stukje Oezbekistan waar je iets hebt wat lijkt op waarom mensen naar Kirgizië en Tajikistan gaan. Nou, niet helemaal. Want je hebt dus ook nog daar een stukje in het zuiden. Heb je nog het Hizor-gebergte. Dat is ook wel mooi is: een keten over 200 km oost-westelijke richting. Maar gaat ook dwars door Tajikistan. En net een puntje in Oezbekistan. Maar je hebt wel gelijk, Max. Want als je ook kijkt op de satellietkaart.

Oezbekistan heeft zijn grenzen echt zo precies om alle pieken heen gevoerd. Yeah, yeah, yeah. Want het hoogste punt van Oezbekistan is de Hazrat Sultan is 4642 meter hoog. Ik heb die andere opgezocht. Dus haal me je achteraf 4600 ongeveer. Kirgizië 7400. Tajikistan, 7500. Afghanistan, 7500. Die lachen erachter om.

3000 meter verschil met alle drie de buurlanden. Terwijl ongeveer als je die grenzen ziet, dan verwacht je niet dat dat op die manier kan. Die hoogste, die Hazrat Sultan, ligt ook precies op de grens met Tajikistan. Dus ze hebben het netma zo. Qua dieren hebben ze wel het een en ander aan leuke bergbeestjes, vooral heel veel vogels.

Maar ik wil het even hebben over hun nationale dier. Er is eentje van onze katachtige spinhof. Namelijk de woestijnkat. De enige kat die volledig in de woestijn leeft. Een kleine wilde kat van ongeveer 40 centimeter lang. Dikke, zandkleurige fluffy vacht. Die dient als camouflage. En ook beschermt tegen woestijntemperaturen. Hebben ook fluff aan de onderkant van hun poten, zodat die niet verbrandt op het hete zand. En dat ze bijna geen voetafdrukken achterlaten. Ook gaaf.

Ze hebben een hele brede kop, lage oren, grote ogen en donkere ringen op hun vacht en hun poten. En daardoor zien ze het echt uit een soort pocketformaat fluffy tijger. Klinkt heel knuffelbaar. Het is extreem knuffelbaar. Yeah. Je extreme zoektocht naar vané, we hebben een beetje dieren die redelijk uitzonderlijk zijn, zijn ze alsjeblieft heel erg fluffy en heel erg knap. Heel ziek. Ja, heerlijk, I love it. Ze jagen vogels, knaagdieren en dus echt ziekgifte slangen, wat heel goed is. En

Die begraven ze dan dus om later op te eten, ergens in het zand. En ze hoeven dus ook weinig niet te drinken, of vrijwel niet, omdat ze dus voldoende water halen uit wat ze opeten. En daardoor kunnen ze dus prima over leven in de woestijn. Well sick. De woestijn cat. Dit was dus zo'n twee jaar van jullie tabakken.

Niet seizoen 1 inderdaad, maar wel mooi. We gaan naar toerisme. Ik werd heel vrolijk van mijn onderzoekje. Want er zijn heel veel dingen om blij van te worden op dit gebied. Om te beginnen met de bereisbaarheid. Want het reisadvies is momenteel geel. Beetje opletten dus, maar je kan er prima naartoe. En volgens mij ben je met die status vandaag de dag gewoon linker rijtje qua veiligheid. Ja, dat denk ik wel. Helemaal aan die regio. Ik had ze ook aan je verwacht. Maar chill.

Veilig om te bereizen dus. Ook fijn. Sinds 2019 heb je geen visum meer nodig. Zo, nou die had ons een hoop werkgeschilder. Heb je ook geen briefjes meer nodig, elke nacht waar je ergens moet slapen? Oh nou ja, toen wij erheen gingen, was het inderdaad nog vreselijk ingewikkeld. Want je moest een uitnodigingsbrief hebben, die we natuurlijk niet hadden. Want wij hadden geen idee of nog helemaal geen plan.

Dus het een of ander bureautje moest voor ons gaan bemiddelen bij de Oesbeekse ambassade in Brussel. Paspoorten opsturen, honderden euro's verder. Doffle ellende, maar dat is dus verleden tijd. Als EU-burger heb je gewoon. 30 dagen. Jullie zijn natuurlijk toch op een blauwe maandag richting Den Haag gegaan met z'n tweeën de dingen op de. Ναι, ναι, ναι. Zijn het kantoortje op ehm de daar op dat industriegebied tussen Breda en Antwerpen hoor je dat ook weer?

En liftend, hè? How the fuck ga je daar komen? Dat hebben we geweten. Liften te laat. En als je eenmaal in Oezbekistan bent, dan is rondreizen heel makkelijk. Want het land heeft de afgelopen decennia flink geïnvesteerd in een hoge snelheidslijn. Um de Afro Siop Die brengt je met 250 km per uur in notime van Tasjent naar Samerkant en Boegera. En sinds 2 mei van dit jaar ook helemaal naar Giva. Echt? Yeah.

Wij hebben hier 24 uur op gedaan, een stukje sammerkat naar Giva. Ja, dat klopt ja. Dat is nu dus in twee uur. Chill. Wij hebben echt een hele nacht in zo'n boemeltje door die woestijn. Da zit de kaart hedder. Daar zit de gieren. Nou, we staan me ook een beetje romantiek toe. Kijk, het was echt een takkenend. Je wist wel van, oh, willen we naar Kiva, moeten we dat echt even goed uitzoeken. Want je weet wel, je bent ook twee nachten ben je onderweg.

Yeah. Dus je gaat goed benadenken en dan kom je daar en ik vind van nou. Hier hebben we toch wel moeite voor gedaan. En je hebt lekker liggen schommelen in het treintje. Alles bruin. En ja, een beetje oranje, toch? Die oude Sovjet-treinen en zo. Dat was fantastisch. En dat moeten die mensen nu allemaal missen. Ja, dat is wel waar. Ja. Maar die hoge snelheidslijnen, toen wij er waren, wij hebben hem wel gepakt naar sammerkant, geloof ik. Toen was dat stuk al af.

Echt, echt heel comfortabel. En het land is ook in heel veel opzichten, eigenlijk perfect voor een hoge snelheid zijn. Want het is dum bevolkt, het is vlak, althans. Het gedeelte, het grootste gedeelte. Dus je kunt hem makkelijk aanleggen. En de belangrijkste steden liggen in één lijn. Je met aardig wat onderlinge afstand om op snelheid te komen.

En Oezbekistan is een echte stedelentripbestemming. Dus die trein is perfect voor toeristen. Het is gewoon Sim City level 1: gewoon alles levelen. Hetzelfde ding soort rechtdoor met die trein. Dat Dat feit dat die toeristen die trein zo goed weten te vinden, leidt daar ook wel toe dat het voor de lokale bevolking heel lastig is om aan een kaartje te komen.

Die trein schijnen al ver van tevoren helemaal vol geboekt te zijn. Toeroperators en lokale handelaars kopen die kaartjes vaak ver van tevoren op. Waardoor je dus online niet zo snel meer een kaartje kan kopen of bij het lokel. Dus de trein is ook wel een beetje slachtoffer van eigen succes. Hebben ze wat extra treinstellen besteld?

Laten we de steden langs de lijn even afgaan. Beginnen met die hoofdstad Taskkent, die verbazingwekkend grote stad, dus de derde grote stad van de Sovjet-Unie, de vierde grootste. Yeah, na Moskou, St. Petersburg en Kiev. En Kiev, oh ja, precies. Je zegt af Torskent, toch? Ja, Torskent, ja, het is maar hoe je het schrijft. Volgens mij spreken ze het wel meer uit als thuis.

Was het ook maar de vierde mooiste stad van de Sovjet-Unie? Want ja, door die aardbeving is het dat allemaal niet meer zo. Maar als je kan genieten van megalomane architectuur uit de Sovjet-tijd en uit de Kaimov tijd, dan wel ook zeker de moeite waard. Hotel Oezbekistan, Gorse Bazaar. De TV-toren, dat waren onze favorieten daar. Absoluut. Dat is ook nog Tosh Kentland, ken je dat nog? Dat is een kinderspeelpaar. De metro is ook om je vingers maar af te lekken.

Tot Al-Matida er trouwens in 2011 eentje kreeg, was dit de enige stad in Centra-Azië met een metro. Er zegt wel iets over hoe hoog aangeschreven het als kenstond in de weide omtreden. Ik vond het ook best een leefbare stad. Ruim opgezet? Ja, klopt. Ja, nou goed, ze hebben de kans gehad om hem opnieuw ruim op te zetten. Als je vanuit Taskent die hoge snelheidstrein neemt, dan kom je twee uur aan in Samurkijken.

Met een van de mooiste pleinen ter wereld. Het Registan. Prachtig, adembenemend. Ik denk als dit in een wat toegankelijker land had gelegen, dan was dit een van de grootste toeristische trekpleizers van de wereld geweest. Zeker weten. Want ik zeg altijd, Thijsmahal het het mooiste gebouw dat ik ooit gezien heb. Als ik in een iets meer niche bui ben, dan had ik ook maar zo het hele regen kunnen zeggen. Zo ongelooflijk mooi. En van binnen was het ook prachtig, weet je nog, Max?

Ja daarom. Ik ben met jou geheim. Uh but Zo barbaars. Ik vond het van buiten al heel mooi, denk ik. Hoe mooi kan nou van binnen ook nog zijn. Als je je treinreis verder gaat, dan kom je een dikke uur later al aan in Boegara. Nou, Boegara is wat kleiner, leunt wat minder op een paar afzonderlijke trekpleisters, zoals reke is dan. Eigenlijk is het. De beleving is hier het hele oude centrum. We hebben daar fietsen gehuurd ook. Perfect.

Allemaal kleine straatjes, verborgen prachtig praal. Het houdt me niet op in Boegra. Ik was hier denk ik meer van onder de indruk. Ja, want op het level van een hele stad is dit... Is dit misschien wel de mooiste stad die ik ooit gezien heb? Omdat elk gebouw mooi is. En je loopt gewoon echt rond met het idee van ik ben in deze tijd. En je bent niet aan het hoppen van ene highlight naar de andere highlight. Want het geheel is zo mooi.

Ja, dat klopt. En het is niet zo dat de tussenliggende gebieden verpest zijn door de moderne tijd. Nee, dat had je bij rekening staan wel een beetje. Dat heb je aan de samerkant wat meer. Dat je twee straten verderop stond dan die bus haalt. En dan is een best wel dikke weg die er langs loopt. Dat je denkt, dit voelt anachromistisch. Ja. En wat voor Boegera geldt? Dat geldt voor Giva. Nog twee uur verderop, dus met de trein tegenwoordig. Echt.

In het kwadraat. Het Onmuurdecentrum, het Itchankala, daar waai je echt in een alleinsprookje. Het is ook wel by far de kleinste stad van de vier. Dus je hebt in dat centrum ook wel iets meer het gevoel dat je in een open luchtmuseum rondloopt. Iets minder het gevoel dat je nog in een levende stad loopt die echt functioneert. Maar eerlijk, wel een heel mooie open.

Ik weet nog dat we daarheen willen gaan. En dat ik daar al die mensen. Ik zou aan het vertellen: ja, we gaan naar Oezbekistan. De helft van de mensen kijkt die sowieso aan, van dat land bestaat helemaal niet. Dan moet je dus laten zien waar je heen gaat. En ik liet die plaatjes altijd zien op Google van Kiva en van Boekara en zo. En mensen keken echt van: wat is dit in Oespekist? Bestaat it?

En ik heb het idee dat voor heel veel mensen geldt dit nog steeds wel een beetje. Maar wij hebben ook wel rondgelopen met het idee van hoe zou het hier over tien jaar zijn? Want het heeft zoveel potentie natuurlijk. Giva was toen echt dood, weet je toch? Het was midden in woestijn. Wij waren volgens mij echt een van de weinige toeristen die we. Ja, het was ook hoog zomer.

hoog zomer. Wij hebben toen op een gegeven moment zijn we nog maar een of andere random ass plek buurtcentrum ingegaan. We daar zitten poelen. Met een poeltafel die één poot miste en helemaal scheest stond en drie ballen had ofzo. We buigen die locals. En we waren er fysiek redelijk redelijk aan onderdoor gegaan de afgelopen weken. Dus het enige wat we ongeveer binnen konden houden, was pompoensoep. We hebben vier dagen achter elkaar zo gegeten daar.

Maar ik weet nog wel dat wij echt helemaal vergier waren toen we daar aankwamen. Maar het was wel echt prachtig. Het was wel zo inderdaad. Het voelde een beetje op een luchtmuseum. Als je die muren inliep, dat je al dacht. Ineens kon je Engels lezen. Achteraf hadden we misschien beter naar Shachi Zaps gekund of zo. Dat was ietsje meer op de route geweest. Daar staat het Mausoleum van Timor Leng.

Kokant, Anijan in de Vergraner Veralijn zijn we ook tamelijk snel voorbij gegaan. Maar dat zijn ook stuk voor stuk mooie zijdenroutesteden. Dus ja, Oezbekistan is echt zeer de moeite waard als bestemming voor stedelp. Ik kan niet anders zeggen. En je bent ook nog niet te laat, hè? Want het is misschien niet meer zoals in 2013. ook echt nog lang niet iedereen heeft in de gaten. Als Boekeraai, als dat in Italië had gelegen ofzo, dan was dit gewoon een soort vanetia geweest. Yeah.

Ja, en wat ik leuk vind aan Oezbekistan is dat het een perfecte tenum is met Kigizië. Want dat is vooral natuur-beest en dit is vooral stad. Dat is super. Ja, en ik weet nog wel dat wij na onze aflevering keer Grieze ook al tegen onze luisteraars hadden gezegd: ga hierheen. En in het jaar daarna heb ik van zoveel mensen ook in real life gewoon te horen gekregen: oh ja, na jullie aflevering zijn we naar Centraal aan zich. Ja, ik heb een paarentrek toch gemaakt.

Ik denk dat dit met Oesbek zijn ook nog wel gaat gebeuren. Helemaal met die trein. Je zou bijna vergeten dat we het ook nog over de economie moeten hebben, mannen. Ja, wordt een hard knip, maar we gaan het toch wel even doen. Oezbekistan is de zesde uranium-exporteur ter wereld. Oh. En de Morontauwmijn is ook de grootste goudmijn ter wereld. Gemeten naar totale productie. Dus de meest waardevolle goudmijn ter wereld. Okay.

Het is ook de grootste open goudmijn ter wereld. Dus niet van die gangen diep ondergronds. Maar zo'n open veld met dan getrapte, een beetje zoals die terrasbouw in Vietnam en zo, maar dan allesom. Yeah. Ik hoop dat mensen me nog een beetje kunnen volgen. Je kunt dit dus zien vanuit aruim, het is echt krokzinnig. Hij is 2,5 bij 3,5 kilometer breed en 560 meter diep.

Daar lijkt het wel op, ja, maar dan volg ik goud. Dus daar kun je rijk van worden. We hebben het net al gehad over Katoen, waar je ze nog steeds wel van kent. Ze zijn nog steeds wel de achtste producent ter wereld. Maar goed, even het katoen verhaal. Want in de Sovjet-tijd was Oezbekistan dus echt die economische monocultuur. Katoen, katoen, katoen.

Maar in de jaren 80 waren ze de derde producent ter wereld, de Oesbekse Sovjet-republiek, na de VS en China. Was toen goed voor een zesde van de hele wereldproduct. Crazy. Kost je één adem meer, maar dan heb je dus ook wat. Maar los daarvan kreeg Oezbekistan, toen ze inmiddels zelfstandig land waren, steeds meer kritiek. We hebben gehad in Turkmenistan over die moderne slavernij die katoen tilgenwoordig is.

Zeker ook omdat jonge kinderen ook ergens zeker niet gespaard werden. En Oesbeek is het dan precies hetzelfde verhaal. Yeah. Dus Moderne slavernij en kindarbeid is niet vrij. En dat vond dus ook in 2007 de karden campaign. Dat was een hele grote internationale actiegroep en die richtte zich tegen president Karimov.

Maar ook vooral tegen de afnemers. Dus de talale katoenmarkt, de textielmarkt. De boodschap was boycott de hele Oesbeekse katoen-industrie. Dat hebben toen 330 grote merken en retailers gedaan. Totdat de International Labor Organization in 2022 concludeerde dat er niet langer sprake was van kinderarbeid en gedwongen arbeid. Dit is dus ook die knip geweest tussen Karimov en die Meerzaai Urlepiev. Hoe heet u? Yeah.

Dus die markt is geliberaliseerd. De quota zijn afgeschaft die mensen verplicht hadden. De overheid heeft zich ook een beetje teruggetrokken. En die markt is wat verticaler geworden. Dus ze doen nu ook qua verwerking dingen in eigen land in plaats van alleen exporteren. En nu is die boycott dus opgeheven. Actievoeren helpt. Maar dit is wat zagen we toen ook in Tajik. Volgens mij. Dat ze dan dus in plaats van zelf exporteren. Dat ze dan al de katoen naar bijvoorbeeld Turkije.

En dat daar de kleding werd gemaakt. Zodat je nergens in je lepeltje ziet, mede in Oezbekistan, maar overigens, mede in Turkie. Zara's en VD's of HM's enzo hadden precies dit verhaal van wij kopen wel dingen in in Bangladesh. En god knows wat er daarmee gebeurt. Alleen veel cartoon die verwerkt werd in Bangladesh, kwam dus wel uit Oesbekus. Het is heel moeilijk om die hele te.

Maar zoals jij zegt, het is wel waar. Dit soort acties helpen dus wel. Ja. Niet dat het nu een feestje is en dat je meteen enkeltje oes beker staan moet boeken om daar in die cartoon in het stiekem gaan werken, maar. Nee, maar ik kan me nog wel herinneren dat wij werd geadviseerd om euro's en dollars mee te nemen. En dat de dollars die wij mee moesten nemen. Dat moest bij voorkeur dollars zijn voor een bepaald jaartal. Omdat er voor dat jaartal nog Oesbeekse katoen in die dollarbiljetten.

Ja, dat weten ook niet veel mensen dat daar heel veel katoen in zit. Zit cartoon in een dollar biljet. En op een gegeven moment zijn Amerikanen dat ze gaan boycotten. En moesten de Oesbeker dus ook die biljetten niet meer hebben. Toch een beetje nationalisme erin. Oké, Huug, ik ben heel blij dat je over het geld bent begonnen. De Zem.

Dat is nogal een rare valuta. Ten eerste hield die regering van Karimov altijd een veel te hoge koers aan. Kunstmatig, was een beetje een trucje om zijn eigen markt af te schermen voor het buitenland. Je kreeg iets van 3.000 tot 4.000 som voor elke dollar. Maar op de zwarte markt, daar was eigenlijk de reële prijs, daar kreeg je bijna 8000 som voor elke dollar. Yeah.

Dus als jij dollars had die je kon kopen voor 4000 som en daarna mee naar de zwarte markt kon gaan, dan kun je zieke winsten mee maken. Dus Oeksbekers staan natuurlijk een hele lange traditie van witwasserij. Nou, die zwarte markt, wij hebben daar wel ervaring mee. Dat was me ook wel tegen. Eén. Het was dus heel dom om daar som te pinnen. Want dan kreeg je die slechte rate. Twee, volgens mij lukte dat ook gewoon niet.

Je kon, die pinautomaten waren altijd leeg in som, dus die konden wij zelf ook niet pinnen. Nee. Dit klopt. Want de pinautomaten, waar Som in zat, daar kon je geen buitenlandse bankpas hebben. Maar er was in Tasje Kent één pinautomaat die dollars had. En wij mochten wel dollars pinnen. Maar elke klaphark die niet. In dat land nog binnen, ging naar die pinnautomaat. Dat ding was net het leeg. Hootel Oesbekestel. Totale brutalistische gebouw.

En dan gingen we vragen aan de receptie: van jou, is dat ding weer aangevuld? Toen zei zij: Ja, nee, het was toen werd ik van vrijdag of zo. Nee, dat gebeurt dinsdag pas weer. En wij zo, ja, fuck, hoe moeten wij rondkomen? Voorraadje dollars bij ons. En die hebben we heel snel gewisseld. En die. Maar op een gegeven moment is dat op. En wij wisten van oké, maar we gaan hier. En da willen we helemaal naar Boekararen, naar Kiva. En daar hebben we dus drie dagen over gedaan om dat geld te krijgen.

Ja, wij stonden op een gegeven moment in het krijgt bij ons hostel. Shout out naar die vrouw. Die zei: komt wel. Maar wij moesten gewoon wachten tot wij weer dollars konden pinnen, want we konden geen som pinnen. En ja, met die dollars kon je dan vervolgens naar Gorse Bazaar, bijvoorbeeld. Dat ging ook echt heel makkelijk. We vonden het allemaal een beetje spannend: oh ja, dan moet je ergens geld wisselen. Maar dat is gewoon. Het mooiste was, we hadden toen voor 100 dollar per persoon zo gepint.

En 1 dollar was het 7000 som of zo. Maar hun hoogste briefje was toen wat? Ja, een halve dollar of zo. Ja, ik zou even helpen. Het was inderdaad 60 dollar cent waard. En hun grootste briefje was inderdaad duizend som. Dus iedereen liep daar met gigantische hoeveelheden. Bankboetten met gewoon plastic tasjes met geld. Er werd ook nooit iemand beroofd daar.

Dat was op die bazaars. We hadden op een gegeven moment 400 dollar gewisseld of zo. Ja. Ja, toen hadden we twee Albert Heijntassen vol met biljetten. En dus ook overal, in ieder restaurant van die geldtelmachines. Ja, inderdaad. Nu heb je briefjes tot 200.000 som. Das ist 14 Euro.

Alsnog niet echt een vetpot. Maar die dingen zijn dus geen reed waard. Dat was ook wel wat ons opviel. Dit is helemaal wel gelijk recht getrokken in 2017. Nogmaals, Karim of 16 was hij dood. Dus die Meerzojev, die heeft er, of wie dan ook, die heeft er wel echt goed werk van gemaakt. Maar het grappige was ook dus dat tot 2020 had je dus ook nog de tien. Dat was een cent. En één zo'n tien was in 2020 0,00009 dollar. En dat maakten ze het meest waardeloze muntje ter wereld. Ha ha ha.

Of een gegeven moment de waarde van het nekel ook gewoon hoger dan de waarde van het. Goed, ik zei toch dat die wisselkoers een van de manieren was van Karimov om hun markt te beschermen. Zo deed hij dat dus ook met invoertarieven. Torenhoge invoertarieven. Bijvoorbeeld die van buitenlandse auto's. En laat hem in 1996 nou net een deal hebben gemaakt met Devoo.

En er kwam dus een fabriek naar Oesbekistan. Ja, helemaal mooi. En Dawoe werd dus overgenomen door GM, de Chevrolet werd dat op een gegeven moment. Maar door al die invoertarieven hadden zij dus een zieke monopolie. En in 2011 was Oezbekistan de achtste markt ter wereld voor Chevrolet. En allesom. 95% van de nieuw verkochte auto's in Ouzbekistan waren Chevrolet en die waren bijna allemaal wit. Hãy subscribe cho kênh La La School Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn

Het is het straatbeeld ook, toch? Allemaal dezelfde auto's. Ja, dit waren dan niet bij Chevrolet, denk ik, van grote Amerikaanse, maar dit waren van die Matisse en zo. We zouden er dan vandaan komen? Nee, en sinds de jaren van Karimov is er wel wat geliberaliseerd. Nu wordt de monopolie vooral uitgedaagde door Chinese elektrische auto's. Die gaan heel hard nu, BY D, SO, dat is het merken. Inte fysiek, men ändå.

De kunst in Oesbekistan. Dit is misschien wel mijn minst muzikale kunsthoofdstukje in jaren. Je kan dichten? Nee, we gaan niet dichten. Want wij hebben net gezegd dat we misschien wel de mooiste gebouwen ter wereld hebben gezien in Oesbekistan. Die stijl hebben ze natuurlijk niet alleen in hun gebouwen, maar ook in hun keramiek, in hun aardewerk. Richeton, halverwege Kokand en Vragana, vind je het grootste productiecentrum voor handgemaakte keramiek.

Echt alle eerste bronnen uit de regio, hebben het over deze stad: hier moet je heen voor je schaaltjes. Ze hebben een specifiek soort blauw. Werd destijds gemaakt van mineraal, vermengd met het as van bepaalde planten die alleen in de regio groeien. Zo, dan heb je mij al. Dat is toch geweldig? heel veel dingen voor proberen voor dat. Voordat je denkt, misschien werkt deze variant.

Ja, we gaan deze plant verbranden. En kijken of dat as erbij werkt. Nou goed. Maar uiteraard weer de Sovjets die de bad guys waren, want zij collectiviseerden de hele bande. En dus werden er fabrieken gebouwd om die productie op grote schaal te regelen. En dus ging ook dat handwerk en die ideeën voor dat handwerk verloren. Bijna. Want alle bronnen die ik las.

Die spreken over twee verschillende namen die worden genoemd als gasten die bleven produceren, maar vooral ook leren aan anderen hoe ze dat al jarenlang, al generatie lang deden. the maesters Ismoyl Kamilov and Sharofylin Yusupov Waar komen deze mensen vandaan? Komen ze misschien uit de beest?

Door hen kon dus na de val van de muur die productie weer opgepakt worden. En is dus Riston nog steeds the place to be als je prachtige kerameische shit wilt. Oké, ik zoek nieuwe yoghbakjes. Nou, dan moet je even naar Riston. Ja, even naar Riston. Ja. Het is lappen stof. En op die stof staan allehanden soort fruit, groente, bloemen. Hebben ook allemaal een betekenis. Granaatappels staan voor vruchtbaarheid, tulpen staan voor onschuld, vissen staan voor geluk.

Maar dat is natuurlijk super kwetsbaar, dat spul. Dus lees je overal dat de oudste nog intacte tapijten uit de ongeveer laat 18e eeuw komen, die daarvoor zijn allemaal vergaan. Maar Spaanse bronnen, bijvoorbeeld, die schreven in de 14e eeuw al over de Centraal-Aziatische pracht van de kleuren van indigo, make-up, safraan en pistache. Allemaal spullen die ze dus ook op die ding. Vind ik wel als een goed moodboard van entiteit hoor. Dit is echt een kleurpiste. Yeah, that's

We ken het uiteraard uit Iran. Suzani, dus hoe het heet, is ook het Perzische woord voor naald. Maar hier heb je dus ook heel regionaal verspreid over hoe ze eruit zien. Ook nog even een shout-out naar de schrijver Sylvia Nassar. Ute Oesbeekse roots en schreef A Beautiful Mind. Waar later die film op is gebaseerd. Sowieso ook veel dichters en schrijvers en zo hier. Maar daar hebben we nu even geen tijd voor. We hebben geen tijd voor genomen.

Wat gaan toch naar de muziek? Oespeken maken heel veel muziek en heel veel in hun eigen taal. Ben ik achtergekomen. Maar ook Russisch en zo. Het is echt. Ik veel luister te doen. Nou, Chas me kan. Dat is grappig dat je dat zegt. Ik ga het niet laten horen, maar dat is inderdaad hun eigen stilo. Dat staat ongeveer in elk café, die al de achtergrond een beetje op. Dat is echt die gekke mix tussen Russisch en een beetje islamitische vibes. Soviet Sufism in the Yeah, so it is what it is.

Een van de allergrootste hits uit die Sovjet-tijd kwam uit Oezbekistan, van de bandnaam Jalla. Nou, jij kan Syrisch, je weet je precies hoe je dat schrijft. Ja. Okay. Met een even zo geweldige nummer, Oetje Doek. Kijk, komt u. Yeah. Midden woestijn. Wij zijn nog langsgekomen in dat boobeltje van haar. Komt nog een uur naar buiten. Ik dit nummer kom me heel bekend voor.

Jij pas Leon Boules zit te fileren omdat hij op zijn achttiende Paroftella uit Oostenrijk draaide. Maar we willen niet eens weten wat je hebt, je veertiende dagen. Jalaialla. Nee, maar dat ben ik. Na de Sovjet-tijd ging Oezbekistan nog even door met het nepotisme. Hug, jij vertelde net over de dochter van Weilen Kadimov. Gulnara Karimova. Die had, zoals wij weten, daar moesten we net al heel hard aan mijn glimlachen, nog een andere sidehussel, los van haar juwelcollectie, kledinglijn.

Chef van verschillende radio, tv-zenders en consultant. Zij was zelfs de eigenaar van alle 3G. In oeste. Echt? Je verkocht aan de buitenlandse telecommer en allemaal opgestaan. Dat ga ik dus niet bueno. Maar ze was ook artiest, onder de naam. Go Grishow. Ja, ze was haar coachnaamje toch? Maar goed, ik vond het nummer round run van haar. Dus echt, in de tijd kan je het ook meteen laatst hebben. De pure aftermoon.

In muziek. Dat is wel een beetje woeb house mafia. Maar dat is wel veel hipper dan ik had verwacht, eigenlijk. Ja, je ziet ook in de clip, die clip is best wel vet: een soort De Rude Sandstorm-achtige clip. Waarbij één zo'n guy aan het freerunnen is. Door al die prachtige paleizen en zo van Ozbeke. Maar waarvan je zeker weet. Dit heeft zij met haar macht wel even allemaal weten af te zetten voor die furie. Hij had ook al meer taximuziek verwacht inderdaad.

Ja, dit is wel iets meer kloeba dan taxi. We gaan meer naar de huidige tijd. Je hebt best wel veel vrouwelijke artiesten die klassiek zingen. Wat rustiger en wat meer, zeg maar, wat balletachtiger. Maar je hebt ook een rapper tegenwoordig, Consta. En die heeft dus met bijna al die vrouwen van de afgelopen twintig jaar die groot zijn, allemaal duetten gemaakt. Waarbij de vrouw dus vaak rustig zinkt en hij dus daaroverheen rapt. Best wel grappig. Ik heb er eentje van uitgekozen.

Dus Consta heet hij en zij heet Munisa Rizayeva. Het is echt gigantisch daar. Dit nummer heeft 28 miljoen views. Yeah. Moet ik zeggen, maar weet je wat ik wel mooi vind? Ik was dus helemaal niet zo'n tiener die heel veel clips keek vroeger. Nuwelijks. Ik vond het wel een beetje een waste time. Maar als ik nu deze vier jaar, vijf jaar aan podcast onderzoek, heb ik toch een menig clip.

En wat ik dan heerlijk vind, is om ook even een inkijkje te krijgen in hoe de moderne culturele wereld in die landen eruit ziet. De jonge lui uit zo'n land, hoe profileren die zichzelf? En dan vind ik die clips altijd heerlijk. Yeah, zeker. Ach, daar is je ook niet tegen. Nee, maar het nummer is twee jaar oud. Oilama ding heet het nummer trouwens. Het is twee jaar oud, maar die clip... Dat zou ik wel een goed liedje voor.

Goed, we gaan nog één liedje luisteren van deze Homo Universalis. Hij produceert, hij acteert. Hij heeft op het hoogste Oesbeekse niveau gevoetbal, bij FC Istticol Vargana. En hij maakt dus nu muziek. Zijn naam is Aliser Uzukov. En dit is het nummer Otgousidi. verkeerd als die al die andere dingen ook Hebben jullie ook veel respect voor de keuken vanuit buikenstaan? In middels wel. In middels. Dat was wel toch? Toen hadden we een beetje te weinig respect voor brood af en toe.

Nou, ben je meteen maar over hebben? Ja, dat kunnen we nu wel doen. Ja, het is nogal verschijning: het is een plat brood. Traditioneel gebakken in een klei over, dus in zijn tandoor. Maar hij heeft een hele brede opstaande rand en zijn extreem plat midden, lijkt een beetje op een pizza. Met een hele dikke fluffy korst, natuurlijk. En het midden is vaak schitterend versiert. Dit zijn echt kunstwerken. Zullen zo eindje aan de muur hangen?

Maar er zitten ook wel redelijk strenge regels rondom brood in Oestbekistan. Gelep. Je mag het nooit op zijn kop leggen, want respectloos tegenover de bakker, slash kunstenaar. Je mag het niet snijden, alleen scheuren. Die mag ich nicht weggooien. Gebruik alsjeblieft je linkerhand für etwas anderes. Wij dachten ook gelezen te hebben dat je er geen vingers in mocht prikken. Maar dat kon ik nergens vinden. Maar dit waren dus allemaal dingen die wij in de achterbak van zo'n.

Kinderachtig als wij waren, ging er daardoor helemaal stuk. Omdat al die dingen tegelijkheden met zijn linkerhand brood op zijn kop aan. En we buiten de tijd van het lachen. Welkom in ons leven toen we 24 waren. Blinkt Oezbekistan uit in allemaal gerechten die niet endemisch zijn voor Oezbekistan. Dus veel van die manti-achtige dingen uit de Turkse keukens. Dolma's, lagman, dat is een stur frying noedelgerecht uit de Oeigoerse hoeken.

Lachman is een stir fried noedigrecht. Wat is een lachmatune dan? Stir fried op gegolde pizza? Ja, nee, dat is echt compleet iets anders. Je schrijft het ook anders. Maar goed, we moeten door naar het hoofd terecht, jongens. We hebben alle omliggende landen al behandeld. En hebben we ook voorzichtig al geknabbeld aan het onderwerp plof. Maar als we één land moeten aanwijzen waar plof het nationaal gerecht is, dan is het wel Oestbekistan.

Mega. Ja, nou check even wanneer je zo meteen John of Ryzer weer terughoort in het hoofdstukje. Dit staat voor Oesbekistan ook op de UNESCO-lijst voor Immaterieel erfgoed. Dus dan weet je ook, als je plot zegt, zeg je Oespekistan. En wij hebben er. Kilo's girl. Yeah. Tot ons hele buik gewoon opgezet was van al het vet. Dat was ook altijd een goede keuze. Gewoon een degelijke reismaaltijd. Hoeveelheid groenten erin, vlesje erbij. Das kann auch nicht schlecht sein, nicht rauh oder bedorben.

Nee, ik zet ook een beetje op deze vibe. Want stel je voor dat je hier in Nederland, behalve wat shady, pizzeria's, alleen maar Nederlandse restaurants zou hebben. En dat die als zo'n toerist, kom je dan in zo'n Nederlands restaurant en dan vraag je wat ze hebben. En als zijn ober met een grote grijn zijn trots uitroept, Boerko. Dit is toch, wat plof is in Oesbeek. Elk restaurant is Oesbeeks. Elk restaurant heeft plof. En ze zijn allemaal mega trots op.

Ik ben toen nog in de sammerkant, hadden we een hele lekkere ben ik gewoon naar die keuken gelopen om te vragen: hoe maken jullie dit? Dat ze me laten zien. Ik werkte toen zelf ook nog in de keuken. Ya, ya, ya, ya. En ik kwam er daarachter dat het gewoon eigenlijk een soort risotto bereiding is. Ja. Ja, echt. En toen dacht ik, nou perfect. Υπότιτλοι AUTHORWAVE

Konden het thuis redelijk goed reproduceren. De Italianen, die koken natuurlijk ook bijna alleen maar uit hun eigen keuken. Maar die hebben echt alles uitgespeeld. En de range van pastaat. Ze hebben pasta's gemaakt in alle vormen en maten. Maar plof. Plof is plof. Er zijn wel variaties in een abricoosje daar, een rozijntje hier. Er is één gedroogd fruitje anders.

Er zijn natuurlijk nu luisteraars die denken, man, waar hebben je het in hemelsnaam over? Plof is natuurlijk een pilaf. De definitie daarvan is dus een rijgerecht, waarvan de rijst eerst wordt gebakken in een vet en daarna wordt gekookt in een bouillon, samen met vlees en of groenten.

Die pilafs in omlegende gebieden als Afghanistan of Iran, zijn veel zwaarder, gekruid en lichter van structuur. Dus eigenlijk een andere manier van zeggen dat die Oesbeekse variant, daar kun je echt een ruit mee in gooien. Maar wat die plof uniek maakt, is dat die wordt gekookt in een kazanne. Dat is een grote gietijz, wat een ketel open vuur. Die heb jij dus waarschijnlijk gezien in dat restaurant. En het vet waarmee gekookt wordt, noemen zeervak, dat schapenstaartvet.

En andere smaakmakers zijn dus wortel, soms kikkeretten, rozijnen, heel veel knoflook. En lams en of rundvlees en een shitload aan uien. Ja, van die uien. En olie, jongen. Hier ging een olie in. Ja, schapen, staart, vet was het dus. Yeah. Was dat altijd zo? In Nederland. Daar gingen echt flessen olie in. Ik denk, jeetje. Doe normaal echt een jaar met zo'n fles zonder bloemolie.

Dit was ook de gerechte waarbij dan kwamen wij eten. En er waren gewoon drie witte gasten uit West-Europa. waarvan echt de helft van die lui dachten: WTF doe jij hier? En dan kreeg jij dan de vetten uit de pan. Weet je het nog? Want dat die vette stukken vlees, wat letterlijk het vet was, ben je dan eeuw op koud, omdat het gewoon stringy en whatever is. Dat kreeg je dan, want dat was dan de lekkernij. Ja, diese Nacht. Aan de gasten.

In kritisie deden ze dat ook en toen was ik hem nog minder blij mee. Wij waren hier sowieso niet echt per se over het spreken. Maar goed, dat wel. Dus even het hoofdstukje pila's. Ik vind dat zo'n interessant fenomeen. Want dit is zo'n concept dat ooit ergens ontstaan is, daarna uitgewaaid is over de hele wereld. En nu is het in de halve wereld is het een.

Dat een nationaal gerecht is geworden. Maar dat is niet hetzelfde als dat je overal dan weer een pizza kan krijgen. Of een hamburger. Want dat is altijd echt diep verzonken in de nationale cultuur. Dus dat vind ik vet. Het leuke hieraan dat het eerste gedocumenteerde recept van Pilaf komt uit de 10e eeuw van de Iraanse wetenschapper Aviden. Oh, yeah. Waarom ga ik hem ooit terughoren? Vlakbij Boekhara geboren in Oezbekistan.

En toen was het al wel even aan de gang, want de meeste mensen schrijven de verspreiding van Pilaf toe aan Alexander de Grote. Die was helemaal weg van. Die heeft het ook meegenomen naar Macedonië weer. Maar dat schijnt dus niet helemaal te kloppen. Want de echte gamechanger was de verspreiding van de islam.

Langs de zijdenroute daarna. Vooral het kalifaat van de Abbasid. En zo kwam het dus ook aan in India, daar kennen we nu Pulao. O de gelaagde variant Birjani, als je een beetje fancy wil doen. In Perzië was het toen al, dat heet ook Polou. Dat is de meest verfijende variant met safraan en noten en zo goede krokante kort. Die is echt lekker. De Turk pilaf kennen we ook, maar die kennen we ook op de Balkan. Bulgaarse pilaf en zo. Risotto noemde jij, zelfde familie. Paya. Zelfde familie.

Bepaalde nassies in Indonesië, dezelfde familie. In Oost-Afrika heb je ook pilaus, dankzij de Arabische handelaren. En zeg het maar, Jolof Rice. Dit is allemaal door de verspreiding van de islam overal heen gegaan.

En nog later kregen we natuurlijk de koloniale tijd. Dus toen mochten alle andere uithoeken van de wereld ook mee gaan doen, werd er dus ook fanatiek gemixt. Dus in India heb je bijvoorbeeld Kichari. Dat is losjes gebaseerd op de Pulaos, met de linz ook erin, leidde in Egypte tot de Kochari. Het nationale streetfoodgerecht, waar pasta doorheen zit en tomatensaus. Ja, ik heb het niet uitgevonden. En in Engeland leidt dat weer tot cadere, dat is het Anglo-Indiaanse polau.

Dus dit blijft maar doorgaan. In Noord-Amerika heb je ook dingen als Aroz Rojo. Rode rijst in Mexico. Is eigenlijk gewoon een pilaf. In Puerto Rico hebben we aros Gogandules besproken. Dat is ook eigenlijk een soort palau. In Trinidad heb je er zelfs ook één. En in de Cajunkeuken heb je ook nog jambalaya. Dat is weer gebaseerd op paya. Dus de hele wereld heeft bezig. Maar het is op zich ook wel logisch. Op het moment dat je reis ergens krijgt en je mixt het al heel snel met iets van.

Basic groente, plus dan wel je lokale gedroogde fruit. Je kookt het gewoon in iets meer dan alleen water. Dan heb je het eigenlijk al. Dus in hoeverre is het dan ook nog? Echt maar vanuit de pilaf. Ik zou wel logisch vinden als je op een gegeven moment reis het helemaal hebt. Waarschijnlijk waren ze afzonderlijk ook wel een keer op het idee gedaan. Daar twijfel ik dus aan.

Ik twijfel of er enige gerechten zijn, ergens ter wereld, waar geen kolonisatie of verspreiding van keukens aan te pas is gekomen, dat mensen ongeveer eenzelfde iets hebben bedacht en dat het dan ook heel succes is. Mensen hebben los van elkaar piramides bedacht en hebben ze dit met reistig ook wel bedacht. Ja, maar ik denk elke zichzelf respecterende variant van zo'n poelau is wel weer... Deel van deze grote genealogie. Ja, nee, dat is.

Dus denk daar maar over na als je straks bij je shin inspects zeker je nastie bestelt. Waar ze wel weer de beste variant van hebben. We hebben zo fucking veel watermeloeniges. Ik heb nog allemaal foto's van Max die aan het onderhandelen is met waterbloemverkopers, omdat ze daar water hem jelen. Yeah. Gigantische die ze daar hebben. We hadden daar niet eens een auto, die dingen zijn dan wel 20 kilo.

Er is één specifieke watermeloen, die is echt gigantisch. Dat is de Miza melon. Dat is een van de grootste ter wereld. Dat is zo'n ovaal ding, toch? Ja, dat is inderdaad. Het is zo'n langwerpige soort super. Ja, die kwamen ze op de markt ook helemaal uitladen van die hele grote truc.

Ja, en nu kunnen ze dus uiteraard in de Verenigde Staten, en vooral in Californië, weten ze dus die weer te mengen met andere zaden om weer gigantische meloenen te maken. Maar ik heb daar watermeloenen ook wel een beetje herontdekt. Het was echt gewoon elke keer chill. Toen kwam ik terug in Nederland en dacht ik moet ook echt vaker waterbloeden. En dan kwam je bij een Turkse supermarkt of zo. Duur jongen. En klein ook. Als je die Oosbeekse variant uithold, kun je er gewoon in verstoppen als je.

Yeah. Nou, we gaan sporten. Tijd voor het Olympische kwit. Wie viele Medailles? Ja, die haben wir noch drei gehabt. Nee. Ja, tien. Goud. Allemaal gewicht even. 19 goud. 8 zilver, 23 brons. Niet slecht voor een land, wat zich pas sinds 1994 als zichzelf meedoet. En het gaat echt een crescente de laatste tijd. Bij de Spelen van Parijs in 2024 haalden ze acht gouden medailles. Ze zijn ze dertiende geworden op de medailles. Okay.

Wacht goud, broer, en dan... Ik blijf hier dit herhalen, maar België heeft na 1920 nooit meer dan drie gouden medailles gehad. Saudi-Arabië heeft een zero in de hele geschiedenis. Maar dat is bizar. Dertiende stonden ze. Boven Hongarije, Spanje, Zweden, Brazilië, dat soort landen. Echt tof. Op de winterspelen, één medaille, slechts. Meteen in 1994. Toen haalde Lina Cerezova, een lille hammer, goud bij het freestyle skiën naar de benen. Oké, hoe dan? Zij moet zo zijn.

Stond, ik denk dat zij met Google naar Zwitserland ging om daar te oefenen. Nou, aan de naam te horen: Lina Cerizova zit er ook weinig Oesbeeks en veel Russies in haar. Het is trouwens jammer dat de kunstschaatser Ilja Malin. Alias the quad gold. Ja. Och ja.

Voor de Oezbekistan uitkomt, maar voor de Verenigde Staten. Dat had wel gekund. Wat zijn beide ouders kwamen namens Oezbekistan uit. Ja, anders hadden ze echt nog jarenlang heel wat wintersucces geboekt. Maar ja, voorlopig blijft het dus bij die ene goud op de winter spelen. En moet je het vooral hebben van de zomerspelen. En ja, natuurlijk, vooral. Gewicht af. Gewicht heffen. Judo. Worstelen. Nog eentje die er echt uitspringt. Die Kazak kunnen ook boksen, dus ik denk dat die tegengekomen.

De grootste Oesbeekse Olympië was lange tijd de worstelaar Artour Tajmazov. Met zilver in 2000, goud in 2004, 2008 en 2012. Maar later werden zijn medailles van 2008 en 2012 afgenomen vanwege dopinggebruik. Hij kon daar niet van wakker liggen, zei hij, omdat zijn gouden medailles overgingen naar de nummer 2, en dat waren landgenoten. Alleen waren dat geen Oesbeken, maar Rus. Want Tajmazov heeft net zoals heel veel Oezbekse sporters dus de Russische etniciteit.

En daar houdt het voor hem niet op. Want sinds 2016 zit hij namens Verenigde Rusland in de Doemen. Nee. En in het westen staat hij op de sanctielijst vanwege zijn aandeel in de oorlog in Oekraïne. Niet zo'n heel fijn uithangbord op meerdere redenen. Ook de bekendste wielrenner uit Oezbekistan. Abdou Shaparov. Abdou Shaparov, die heeft een bedenkelijke reputatie. Inderdaad, Jamolidine Abdou Shapparov kreeg als sprinter de bijnaam de Tashkent Terror.

Want hij had een hele druistige manier van sprintigen. Hij zwiepte van links naar rechts, veroorzaakte meerdere crashes. Maar won wel negen tour-etappes en drie keer de groene trui. Hij wil echt sprint. Jij doet lachig over die bijna, maar dat soort dingen moeten we houden. blij mee ze helemaal als je uit landen hier vandaan komt en bij wielrennen heb je ook altijd echt de meest du biele bijna voor sprinters en voor voor bergbeklimmers en zo

In 1991 ging hij op de Champs-Elysée keihard onderuit. Maar hij droeg groene trui. En hij moest wel op eigen kracht de finish bereiken om die groene trui veilig te stellen. Dat lukte met heel veel pijn en moeite. In 1997 kwam hij er eigenlijk niet meer aan te pas. Hij probeerde met doping zijn carrière te redden, maar teste in één jaar tijd zeven keer positief mee. Daarna zag hij gewoon nooit meer terug in het pilton. Het is een fun fact over waarom ik deze naam zo goed kende.

Mijn pa was wielren fan. Die heeft dus gewoon, toen ik net leerde praten, mij twee woorden heel erg laten proberen te oefenen. Zodat ik die kon spreken. Dat was ook Ferrari Testa Rossa en Abdou Shaparov. Dus dat waren een van de eerste woorden die ik kon zeggen in het leven van Leon Boules was Abdou Shaparov. Wat heerlijk, wat heerlijk. Ik had het niet zo paraat.

Populairste sport in Oezbekistan is natuurlijk voetbal inmiddels. Topclub is Bachortaskent. Maar bekender zijn hun rivalen van Bhijotaskent. Die bereikte met heel veel olie en gasdollars de top en knoopte banden aan met FC Barcelona en ontvingen in de zomer van 2008 Iniesta, Pouyol, Fabrikas en ETO op uitwisseling.

En ETO zou er zelfs gaan tekenen. Dat ging uiteindelijk toch net niet door. Maar hij had zelf ook wel uitgesproken dat dat het plan was. Dus dit was heel reëel. En let op, hij was toen pas 27. Hij bleef het dus totaal niet in zijn nadagen nog. Hij bleef daarna ook bij Barcelona. Hij scoorde het seizoen daarna gewoon 36 goals voor Marcia. Die had bijna voor Bunjot gespeeld. Maar later in de zomer stunten ze alsnog met de komst van Rivaldo. I missed it. En Zico als trainer. Oh yeah, yeah.

Inmiddels zit de klatter bij Bunjo, het kan wel een beetje in. Stel me dan echt gewoon voor dat zo'n Rivaldo dan gewoon een beetje waterbloeden gaat choppen in de Gorzu Bazaar. had ik gezegd van dit contract is very good for me. Goeie manier om een carrière. Inmiddels is het niet een beetje gevallen topclub. Maar ze hebben het Oesbekese voetbal wel op het kaart gezet. En uit je jeugdopleiding van Boyotko komt de bekendste hedendaagse voetballer uit Oezbekistan.

Verdediger Abdukodir Gusanoff. Hij verkaste in 2025 voor 40 miljoen van racingclub Lans naar Manchester City. En hij gaat komende zomer het debuut van Oezbekistan op het WK meemaken. Ik ben heel benieuwd hoe dat gaat. Ik geheug me op de vlagschimmer. In welke pool zitten zij? Ze zitten bij Portugal. Congo, Kinshasa en Colombia. Dan maken ze nog wel een soort van mini kantjes. Ook in Sassao Bek is dan een heerlijk pot. Voor zitten hoor. Yeah, I remember this.

Zoals jullie weten, laat ik het sporthoofdstukje ook nooit een kans liggen om het te hebben over schaken. In Ozbekistan kun je er ook echt moeilijk omheen. Het is echt een schaakgek land. Ik kan me nog herinneren dat in die stadsparken overal. In de picknicktafels, gewoon van die schaakborden zijn gemetseld, waar allemaal oude mannetjes de hele dag tegen elkaar aan het spelen zijn. De grootste schaker uit Ozbekestan is Roestam Kazimitschanov, wereldkampioen 2045.

Maar ook de jeugd doet het goed. In 2022 wonnen ze de schaakolympiade, dat is een landenwedstrijd. Met een team met alleen maar tieners. Daaronder ook Nodirbek Abdusatorov. Die won vorig jaar het Tata Steeltoer in Wij KZ. Dus Oezbekistan gaat nog heel lang genieten van deze generatie. En die staat bovendien vooral uit etnische Oezbeken in plaats van uit Russen. Wij moeten echt even, Max, je hebt het altijd over de breed geschouderde driehoek. Half a maand.

Maar met schakel heb je ook, je hebt ook gewoon het, de schaakriem. Die loopt een beetje een soort van Armenië, Georgië, dan blijkbaar helemaal tot aan Oesbekistan. Maar je hebt daar ook nog wat outliers. Maar die Russen kennen er natuurlijk ook wat van. Ja, maar ook wat we, we hebben het toen in Hongarije toch ook over gehad en in Zweden. Dus er is wel iets gaande, maar dan niet in Zuid-Europa lijkt het.

Dus natuurlijk met die outliers. Want volgens mij is het niet echt een grote schakeltuur. Maar in Georgië in Armenië worden die lui opgevoed mee. That's what. Nee, dat klopt inderdaad wel. Ja, weet je het al? Wat maakt Oezbekstan? Nou, je ontkomt er toch niet echt aan om deze regio te zien als één geheel, vaak, de stands. En dan ga je ze toch een beetje indelen. En kijk, Kazakstan vangt wel het meeste publiciteit. Geld uit gas en olie en zo. اشتركوا في القناة vonkel nieuwe hoofdsteden.

Je zegt degenen die het net turqua zijn helemaal met de grond gelijk maakt. Dit is wel een ander soort slag, andere afleiding. Anyways, zij zijn de blikvanger, weet je wel. Maar op cultureel en historisch vlak is Oezbekistan toch wel echt het centrum van deze regio. Want zij hebben ook heel veel minderheden in hun land wonen die dan eigenlijk bij het andere land horen. En ze grenzen ook aan allemaal. En dit is toch wel een beetje degene die het allemaal bij elkaar houdt.

I just Als er iets van een kanon zou moeten komen van een Centro-Aziatische cultuur, dan zou het eerste hoofdstuk gereserveerd zijn voor Oesbekers. Weet je nog dat we in de taxi terugzaten vanaf in Kerizië naar het vliegveld? Dat we aan het oude hoeren waren met die taxichauffeur. En dat we aan hem vroegen: joh, wat vind je dan van Oesbeke? En dat hij zei van ja.

Dat zijn wel een beetje de arrogante gasten die de grootste bekken hebben. Omdat ze ook de meeste mensen hebben en de meeste zeg maar gepresteerd hebben. Hij heeft zijn handen wapperen. Ja, dat je crazy. Dat je gekken. Dat is natuurlijk ook een Iraans volk een beetje een outlier in de regio. Een beetje zoals de Albanezen op de Balkan. Ja, exact. Mooie vergelijking. Maar over die Oesbeke, volgens mij, omdat zij aan iedereen grenzen heeft iedereen een mening over ze?

Ze zijn natuurlijk ook tijdens de Sovjet-tijd waren ze ook een beetje de powerhouse. Ze hebben de grootste stad van de regio. Ik snap wel dat mensen hen een beetje zien als misschien wel Duitsland vandaar, waar iedereen wel een mening over heeft en die duidelijk altijd op de voorgrond staat. Maar toch ook wel bizar dat het inderdaad, want dit geldt voor de oostelijke helft van het land. Het is zo'n asymmetrisch land. Zoveel op zich. Want het is gewoon het overgrote deel is.

Ze hebben er ook gewoon een heel stuk Centra-Azië bij gekregen. Waarvan iedereen denkt. Dus bekannt niet zo'n normaal verdeeld inderdaad. Maar toch, inderdaad, als je, kijk, Centra-Azië is een perfecte regio om rond te reizen, maar stel je mag maar één land kiezen, dan denk ik dat Ozbekistan.

Maar ligt er nou echt heel erg aan of je kiest voor natuur en cultuur. Ja, maar ook in Ozbekerstan kan je als je wat beter zoekt in het oosten wel de mooie natuur en de berg opzoeken. Ja, geen 7000 meter, maar 4.500 meter. Ja, maar ik denk dat de tiende mooiste stad van Oezbekistan is nog altijd tien keer mooier dan de mooiste stad van Kyrgyzje. Dus ja, daar heb je je antwoord.

Maar ik weet ook nog wat wij een Usbeke, hebben we het helemaal niet eens over gehad, maar toen wij naar Usbeksta gingen, moesten we elke nacht dat we er echt sliepen, moesten een briefje bewaren. Ja, als ik bewijs dat je overal gewijs was. Het einde van je trip moest je dan inleveren. Dat je dan, als je weet voor 15 nacht had geslapen in Oesbeek had je 15e briefjes nodig, en overigens stond een handtekening op en dat soort.

Toen wij dat hoorden, dachten we van tevoren: oké, dit zijn echt allemaal soort militante, bozige mensen die alleen maar overal alles bij moeten houden. Bovendien, raak ik nooit je paspoort kwijt in de speek staan, want dan kom je nooit meer terecht. Want de hele Leon Boel is 10 minuten toen we in de speekstaan in waren. Maar ik zou nooit meer dat beeld herinneren dat die taxichauffeur twee uur later of zo aan kan rijden.

Toeteren de. Hoe komt er een heel gezin op de achterpark met mijn paspoort uit zijn raam? Ik heb die paspoort. En dat hij precies dacht wat wij ook dachten: van nou, als we nou gewoon blijven staan op die rotonde, wie weet staan ze er nog? En wij gingen daar staan, wie weet, komt hij nog terug? Maar wij dachten inderdaad, we hebben een vlucht naar Moskou al geboekt. Dat was de dichtstbekende ambassade voor jou met een noodpad.

Out, toen hebben we nog geconcludeerd dat de dienstende ambassade een van de enige, misschien wel de enige ambassade zou zijn die dichter bij Nederland was dan waar wij ons dan bijvoorbeeld. Maar dat inderdaad, en het was inderdaad zo: dat toen werd je heel veel gecontroleerd op straat, echt meerdere keren per dag dat de politie je vroeg om je paspoort.

Maar in het begin vond je dat een beetje. Dan denk je, oh je shit, heb ik iets fout gedaan, dat word ik opgepakt. Maar dat was het eigenlijk nooit. Ze waren gewoon altijd vooral gewoon heel interesseerd. Waar kom je vandaan? Wie ben jij daar redelijk op? Dus er werden ook nooit verdere vragen gesteld, anders dan van, oh, Galandia. Deze gasten waren niet belangrijk, maar wel heel aardig. Terwijl als je naar de VS gaat, wat je ook altijd gecontroleerd, zijn ze wel belangrijk, maar niet aardig.

Maar dat wil ik zeggen over die mensen daar. Altijd als ik aan Oesbeek staan, denk, denk ik gewoon aan hoe fucking vriendelijk en lief, en betrokken, en geïnteresseerd en aardig ze al. We hadden daar ook wel meer contact met de lokale bevolking dan bij de crise. Ja, dat durfde ook niet te zeggen, maar ik weet wel nog dat ik echt... Overal waar we kwamen, wat ik net zei, dat toen we gingen poelen in Giva.

Met al die jonge gasten die in de coolste jaren van hun leven. Ergens tussen de 14 en de 19. Maar allemaal vet betrokken, en super lief naar ons toe. De trein wil ook al die luien met je oude hoeren. Het leuke is, we moeten er nog een keer heen om een antwoord te vinden op de vraag: waar ga je dan een dag heen? Zeg het maar dan. Ja, een dagje vergaan naar verleid, denk ik. Ja, ik denk het ook. Een van die steden, coquant, bijvoorbeeld. Kokant zou ik wel even willen.

Of Shachizabs, ook wel de moeite waard. Nee, ik ga voor kokant. Want die verganadal hebben we echt. We hadden een beetje haast. We hadden maar tweeënhalve week of zo voor een veel te groot reisplan. Dat is eigenlijk zonde. Want er gebeurt natuurlijk wel heel veel. Het zijn mooie steden, maar ook nog eens steden die heel erg in het economisch kerngebied. Ik wil wel naar Karakapaks dan eigenlijk.

Helemaal naar het westen. En ook omdat ik kan me nog herinneren dat we toen in de echt om zes uur ochtend, in dat oetje gedoeksteon, wat gewoon een streep was, en voor de rest een dorpje dat je niet eens kon zien. Toen dacht ik wel echt van dit is misschien top 5 plekken in de hele wereld waar ik in mijn hele leven ga komen, waar ik het meest het gevoel heb dat ik heel ver weg ben van alles. Dat vond ik een heel aanstekelijk gevoel.

En je kunt wel echt nog veel verder dan een Outskidoek. Dus dat wil ik heel graag vanuit. West-Uzbekistan. Als jij daar al meer uitkomt. Waar die kaarsrechte grens naar beneden loopt. Dan zit je wel echt aan het einde van de wereldsvorm gevoel. Ja, en dan vind ik het even niet zo erg dat daar niet zoveel te doen is. Nee.

Ja, in Verganenverleiding denk ik. Dus ik denk Ajan of ergens in die regio. Want je hebt daar ook wat je zei, die steden, als je ze nu googelt, je krijgt dan altijd gewoon meteen zo'n plaatje van die stad te zien. En ook bij Ajan, maar ook bij de stad Vergana. Er staat altijd meteen zo'n prachtig azuurblauw met groen gebouw. Waarvan je meteen denkt. Wow, sick, als dit inderdaad ergens in weet ik veel zeest had gestaan, dan was het de toeristische hotspot van heel Nederland geweest.

Dan wel even afsluiten, gewoon gezamenlijk en dan weer even lekker naar te scannen. Ja, zeker. Dat scand echt. Onderschat en geweldig. We meeten elkaar daar. Met die snelle trein komen er allemaal op tijd. Al gaat hij nog niet vanuit Vergaanadal. Maar ja, dichterbij, ligt halverwege daar. Dankjewel dat je luisterde naar dit hoofdstuk van de grote podcast. Nooit volledig, wel origineel, geen experts, wel liefhebbers, zeker van boostbing.

En volgende week reizen we door naar een volgend land. En wel een land waar het nooit 30 december 2011. De Giro d'Italia staat voor de deur. Wat kan Thijma Arends maken? Je hoort het allemaal. Twee keer per week de Rode Lanta. Je favoriete podcast-app.