Chrisje Comvalius: actrice, levenskunstenares, activiste

Ga eerst maar eens een vak leren, kreeg actrice Chrisje Comvalius (1948-2023) van haar traditionele, Surinaamse ouders te horen. En ook al wist ze dat ze voor het podium was geboren, ze volgde het advies op. Nadat ze aan de kweekschool haar hoofdakte had gehaald, met de aantekening dat ze ook les mocht geven aan moeilijk opvoedbare kinderen, ging ze werken bij de schooladviesdienst. 

Maar in 1967 al werd ze ontdekt door regisseur Marcel van Dijk, die haar als eerste zwarte vrouw de verteller liet spelen in Brechts Moeder Courage. Faya volgde, de musical met een geheel Surinaamse cast, een eigen gezelschap, Theatergroep 13, en ook een hoofdrol in Goede Tijden, Slechte Tijden. Niettemin, mentor/lerares is ze altijd gebleven. Voor zangeres/actrice Meral Polat – met wie Marcel deze week het gesprek voert – maar bovenal voor getalenteerde kinderen van kleur. Ze zegt nooit ‘je mag er zijn’, nee, ‘je móet er zijn’. ‘Als je een gave hebt dan moet je die gebruiken en aan anderen laten zien. Niets mag je dan in de weg staan.’

Interview: Marcel Musters en Meral Polat. Opname, edit en mixage: Marnix van Wijk. Productie: mugmetdegoudentand. © 2022