Culturele bagage - podcast cover

Culturele bagage

de Volkskrantwww.volkskrant.nl

Over films, series, boeken en andere popculturele verschijnselen die ons blij maken, verbazen of hebben ontroerd. Over wat je niet mag missen, maar vooral: wat je van kunst kunt leren over het leven zelf. Met host Esma Linnemann word je samen met de cultuurexperts van de Volkskrant elke week bijgepraat. 

Last refreshed:
Download Metacast podcast app
Podcasts are better in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episodes

Blote borsten, seksuele mores: hoe team Borsato de aandacht wist af te leiden

Het werd het showbizzproces van de eeuw genoemd: de misbruikzaak tegen Marco Borsato, die vorige week van start ging. Gaandeweg verschoof de mediafocus van Borsato naar de moeder van het vermeende slachtoffer. Is het advocatenechtpaar Knoops erin geslaagd om een gunstiger beeld van hun cliënt Marco Borsato neer te zetten? En hoe gaan Borsatofans om met hun beschuldigde idool? Esma Linnemann bespreekt het met verslaggever Gijs Beukers, columnist Emma Curvers en mediawetenschapper Simone Driesen, ...

Nov 06, 202536 min

[ LIVE ] Een goede dag voor de democratie

Na de eerste exitpoll kwamen hoofdredacteur Pieter Klok en verslaggevers Emma Curvers, Haro Kraak en Gijs Beukers onder leiding van Esma Linnemann samen om na te praten over de voorlopige uitslag. Wat zijn mogelijke coalities? Zien we de stem van de jeugd terug in de uitslag? En wat betekent het voor de vrouwenbeweging? Presentatie: Esma Linnemann Montage: Rinkie Bartels: Eindredactie: Lotte Grimbergen Foto: Jelmer de Haas See omnystudio.com/listener for privacy information....

Oct 29, 202535 min

De roof van de eeuw: waarom de juwelendiefstal in het Louvre zo tot de verbeelding spreekt

Het lijkt wel een film, de spectaculaire kunstroof afgelopen zondag in het Louvre, waarbij dieven met een verhuiswagen en slijptollen peperdure juwelen wisten te ontfutselen uit het Louvre. Sommigen noemen de roof zo perfect dat je er bijna respect voor zou krijgen. Anderen waarschuwen voor valse romantiek. Hoe gingen de dieven te werk, en waarom spreken kunstroven zo tot de verbeelding? Esma Linnemann bespreekt het met kunstredacteur Wieteke van Zeil, chef series Mark Moorman, en belt met hoofd...

Oct 23, 202533 min

Scheiden om weer jezelf te worden: is dat nou echt de enige manier?

Niet de romcom, maar juist films en boeken over scheiden domineren de laatste tijd de bezoek- en verkooplijstjes. Waar komt de populariteit van de scheidingsplot vandaan, en wat zegt het over de huidige man-vrouwverhoudingen? Esma Linnemann bespreekt het met schrijver en filosoof Lena Bril, filmjournalist Floortje Smit en serierecensent Mark Moorman. Presentatie: Esma Linnemann Redactie en montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin See omnystudio.com/listener for privacy information....

Oct 16, 202534 min

Van Dolle Mina's tot Rode Lijn: waarom demonstreren weer helemaal terug is

Een kwart miljoen Nederlanders ging afgelopen zondag de straat op tijdens de Rode Lijn-demonstratie. En dat was historisch. Het past binnen een Nederlandse trend: steeds meer mensen demonstreren. Waar komt die nieuwe protestcultuur vandaan? En heeft demonstreren zin? Esma Linnemann bespreekt het met hoogleraar sociale verandering en conflict aan de VU Jacquelien van Stekelenburg, Chef kunst Herien Wensink, die bij het Rode Lijn-protest aanwezig was. En sociaal activist Devika Partiman, die bij v...

Oct 09, 202546 min

Iedereen staat aan: hoe kom je tot rust in een hypernerveuze samenleving?

Deze week sloeg de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving alarm, volgens dit belangrijke adviesorgaan leven we in een hypernerveuze samenleving. Een maatschappij die eigenlijk draait om presteren en waarin iedereen voortdurend aanstaat en opgejaagd is. We moeten, zo stelt deze adviesraad, op de rem trappen om nóg meer burn-outs en andere psychische klachten te voorkomen. Maar hoe zorg je voor rust en voor lege agenda's? Ligt de oplossing in stilte, retraites en yoga vakanties? Of moet de overh...

Oct 02, 202537 min

Waarom is het beeld van Lolita (12) als verleidster zo hardnekkig?

Wie kent haar niet: Lolita, het jonge, verleidelijke meisje met de hartjeszonnebril en lolly in haar mond. Het kind dat oudere aanbidders gek maakt van verlangen. Het oorspronkelijke personage Lolita is ontsproten uit de fantasie van schrijver Vladimir Nabokov. Wat bedoelde hij eigenlijk met zijn baanbrekende boek? En hoe kon Lolita daarna zo’n invloedrijk en schadelijk archetype worden? Esma Linnemann bespreekt het - tijdens de week van het verboden boek - met chef kunst Herien Wensink en filmj...

Sep 25, 202532 min

De macht van de grote bek: is SBS6 het Nederlandse Fox News?

De campagnes voor de verkiezingen zijn volop gaande en elke avond zit er wel een politicus aan een talkshowtafel. In 2023 steeg de PVV na het beroemde SBS6-debat enorm in de peilingen en sindsdien wordt SBS6 steeds vaker vergeleken met Fox News; de zender die Trump stevig in het zadel hielp. Ook de NPO wordt vaak verweten dat ze flink naar rechts zijn opgeschoven. Is al die kritiek op de Nederlandse televisieprogrammering terecht? En hoeveel invloed hebben tv-programma’s op het stemgedrag? Esma ...

Sep 18, 202539 min

Kun je verslaafd raken aan liefde?

Eindeloos wachten op appjes, snelle partnerwissels en steeds weer op zoek naar bevestiging: elke verliefdheid kent een zekere mate van obsessie. Maar wanneer dit omslaat naar ongezonde afhankelijkheid, wordt dit vaak een liefdesverslaving genoemd. Verslaggever Esma Linnemann sprak Elizabeth Gilbert (bekend van haar bestseller Eat, Pray, Love) over haar seks- en liefdeverslaving. Hoe uit deze verslaving zich? En wat kun je eraan doen? Deze week neemt chef Volkskrant Magazine Aimée Kiene de presen...

Sep 11, 202537 min

Waarom mensen massaal vallen voor eiwitrijke snacks (en wie eraan verdient)

Mueslirepen, ontbijtgranen, pannenkoekmix, chips en brood: steeds meer producten in de supermarkt worden aangeprezen als ‘eiwitrijk’. In de supermarkten zijn er hele schappen vol proteïnerepen en poeders. Waar komt die obsessie met eiwitten vandaan? En wat zegt de proteïne-explosie over onze fitness- en longevitycultuur? Esma Linnemann bespreekt het met verslaggevers Maarten Albers en Erkan Goenee. Ook aangeschoven is techredacteur Simoon Hermus. Presentatie: Esma Linnemann Redactie en montage: ...

Sep 04, 202526 min

Waarom geweld tegen vrouwen een mannenprobleem is

Na de moord op Lisa uit Abcoude en ander schokkend geweld deze zomer tegen vrouwen klinkt er een steeds luidere oproep aan mannen; die moeten zich uitspreken en in actie komen. Wat kunnen mannen doen? En wat moeten mannen zich aantrekken van zo'n gruwelijke moord? Esma Linnemann bespreekt het met verslaggever Loes Reijmer, schrijver en publicist Philip Huff, directeur van Emancipator Jens van Tricht en publicist Izz ad-Din Ruhulessin. Presentatie: Esma Linnemann Redactie en montage: Julia van Al...

Aug 28, 202536 min

Van Madonna tot Rosalía: waarom verwachten we van artiesten dat ze zich uitspreken over Gaza?

Grote artiesten voelden deze zomer de druk om zich uit te spreken over het genocidale geweld in Gaza. Waarom verwachten fans dit? Kunnen artiesten invloed uitoefenen op oorlogen? En is het echt een verhitte protestzomer geworden, zoals we eerder voorspelden in deze podcast? Esma Linnemann bespreekt het met popredacteuren Els de Grefte en Menno Pot. Ook kunstredacteur en voormalig Israël-correspondent Alex Burghoorn blikt terug op die hete protestzomer. Presentatie: Esma Linnemann Redactie en mon...

Aug 21, 202537 min

Van freeze tot fawn: waarom we stressreacties zo slecht begrijpen

Aan de grond genageld, als een konijn in de koplampen: in grote stresssituaties is de kans groot dat je niet handelt als een gemiddelde actieheld, maar bevriest. Waarom is die primaire reactie zo onbegrepen en ondergewaardeerd? Waarom komt bevriezing zo vaak voor bij seksueel geweld? En welke stressreactie is fawning? Esma Linnemann bespreekt het met verslaggever en columnist Emma Curvers, kunstredacteur Wieteke van Zeil en belt met Iva Bicanic van Centrum Seksueel Geweld. Presentatie: Esma Linn...

Aug 14, 202540 min

Welkom terug in het patriarchaat - hoe ziet de backlash tegen vrouwenrechten eruit?

24 mei stond Culturele bagage in een uitverkocht DeLaMar Theater in Amsterdam. Een avond in het teken van feminisme en de backlash tegen vrouwenrechten. In deze aflevering hoor je het eerste deel van de liveshow. Panel: Songül Mutluer, politicus GL-PvdA Valentijn De Hingh, journalist Alina Chakh, bestuurslid Ava Liza Mügge, hoofddocent politicologie aan de UvA, gespecialiseerd in gender Presentatie: Esma Linnemann, Emma Curvers Redactie en montage: Julia van Alem Eindredactie: Corinne van Duin S...

Jul 17, 202537 min

Loog de auteur van Het zoutpad alles bij elkaar (en is dat erg)?

Miljoenen lezers vielen voor Het zoutpad, het levensverhaal van twee Britse vijftigers die alles kwijtraken. Ze gaan wandelen in de natuur en vinden hun levensgeluk en gezondheid terug. Maar nu lijkt het alsof auteur Raynor Winn – die eigenlijk Sally Walker heet – een flink loopje heeft genomen met de waarheid. Wordt het inmiddels verfilmde wandelboek in de ban gedaan? En hoe erg is het eigenlijk als schrijvers liegen over hun leven? Esma Linnemann bespreekt het met chef boeken Joost de Vries en...

Jul 10, 202534 min

Leven op de pof: hoe risicovol is achteraf betalen met Klarna?

Nu kopen, later betalen. Lange tijd was dat in Nederland nauwelijks een optie; het paste niet bij onze cultuur. Maar door bedrijven als Klarna kopen millennials en Gen Z’ers steeds vaker met een achterafbetaalfunctie. Waarom is dat zo verleidelijk? En wat doet achteraf betalen met de schulden van jonge mensen? Esma Linnemann bespreekt het met economieverslaggever Fleur de Weerd, wetenschapsjournalist Simoon Hermus en journalist Vincent Kouters, schrijver van het boek Over geld praat je wel . Pre...

Jul 03, 202529 min

Snackbakjes en #skinnytok: vrouwen moeten weer 'gewoon' dun zijn

Snackbakjes, 'what I eat in a day'-filmpjes, girl dinners: vrouwen zijn online volop bezig met wat ze eten. Ondertussen grijpt de dieetcultuur onbeschaamd om zich heen. Een nieuw dieptepunt: ‘SkinnyTok’, een TikTok-hashtag die extreem magere lichamen en ongezonde gewoonten verheerlijkt. De hashtag is inmiddels verboden, maar roept één grote vraag op: waar is de body positivity-beweging gebleven? Esma Linnemann bespreekt het met columnist Emma Curvers, essayist Lotte Houwink ten Cate – zwanger va...

Jun 26, 202538 min

Waarom Nederlandse bands en schrijvers in verzet komen tegen de ‘duivelse plunderaar’ KKR

In de Nederlandse cultuursector zwelt de kritiek aan tegen durfinvesteerder KKR, die indirect eigenaar is van Nederlandse festivals als Zwarte Cross en de grootste uitgever van Nederland: VKB. Nu blijkt dat KKR ook de wapenhandel in Israël financiert, dreigen schrijvers op te stappen en zeggen bands als Hang Youth en Goldband hun optredens af. Wat willen die artiesten en schrijvers bereiken? En heeft een boycot zin? Esma Linnemann bespreekt het met cultuurredacteur Wilma de Rek, muziekjournalist...

Jun 19, 202535 min

Popzoomers: waarom Gen Z-vrouwen de festivalzomer domineren

Gen Z-vrouwen nemen de hele popmuziek, en dus ook de aanstaande festivalzomer over. Want van Pinkpop tot Lowlands, op alle grote poppodia prijken vrouwelijke artiesten die rond de eeuwwisseling zijn geboren. Hoe komt het dat na decennialange mannelijke dominantie nu sterren als Olivia Rodrigo, Chappell Roan, Billie Eilish de muziekindustrie domineren? Esma Linnemann bespreekt het met muziekjournalisten Robert van Gijssel en Els de Grefte. En aan de telefoon is ook Pinkpop-directeur Tirsa Creusen...

Jun 12, 202524 min

Waar komt de ‘meid’-trend vandaan, en is het woord wel zo neutraal?

Wie heeft er niet meegezongen met de knalhit Lekker met de meiden uit 2018 van Merol? Sindsdien is het woord meid aan een opmars bezig in het alledaagse taalgebruik, en lijkt het andere termen als meisje of vrouw te vervangen. Waarom struikelen we in deze samenleving eigenlijk over denigerende woorden voor jonge vrouw, en kan het woord meid daarvoor oplossing bieden? Esma Linnemann bespreekt het met Volkskrant- journalisten Tim Kobussen en Angela Wals en literatuurwetenschapper en emeritus hoogl...

Jun 05, 202533 min

Vijf jaar na dood George Floyd: wat heeft de Black Lives Matter-beweging bereikt?

Het is vijf jaar geleden dat George Floyd werd vermoord, en er wereldwijd protest uitbrak tegen institutioneel racisme en politiegeweld. Wat heeft Black Lives Matter in beweging gezet in zowel Amerika als Nederland? En hoe nu verder? Esma Linnemann bespreekt het met activist Naomie Pieter, Jerry Afriyie, mede-oprichter van Nederland wordt Beter en Kick out Zwarte Piet en verslaggever Marieke de Ruiter. Ook bellen we nog even met oud-Amerika correspondent Michael Persson. Presentatie: Esma Linnem...

May 29, 202534 min

Moet het romantisch ideaal op de schop?

De leeftijd waarop vrouwen kinderen kregen was nog nooit zo hoog en het aantal geboren baby’s zo laag. Eén van de belangrijkste redenen voor dat dalende geboortecijfer is dat onze relaties minder standvastig zijn. Als we dan toch een gezin willen, zouden we dan niet toe moeten werken naar een alternatief voor de romantische liefde? Chef Volkskrant Magazine Aimée Kiene bespreekt het met Esma Linnemann, die een stuk schreef over de paniekjaren, Barbara van Beukering, die een boek schreef over het ...

May 22, 202533 min

Gaza-protest splijt Eurovisie en de festivalzomer

Israël betreedt vanavond het podium op het Eurovisie Songfestival, terwijl er wereldwijd tegen het oorlogsgeweld in Gaza en de deelname van Israël aan dit festival wordt geprotesteerd. Ook op andere muziekfestivals lijkt de verwoesting van Gaza een splijtzwam te worden, mede omdat steeds meer artiesten zich ertegen uitspreken. Kan muziek dienen als politiek wapen? En hoe bereiden festivals zich voor op een politiek hete zomer? Esma Linnemann bespreekt het met artiest Sophie Straat, popjournalist...

May 15, 202535 min

Waarom belanden zoveel jonge, slimme mensen in een bullshitbaan?

Voor een nieuwe generatie bollebozen en hoogvliegers is het moeilijker om de lokroep van de Zuidas te negeren. Ze verdwijnen, met een hele smak geld, in een zinloze baan in het bankwezen, de consultancy of de zakelijke advocatuur. Waarom is het nou zo aanlokkelijk om op de Zuidas te werken? En hoe ontsnap je die Bermudadriehoek? Esma Linnemann bespreekt het met politicoloog Simon van Teutem, hij schreef het boek: De Bermudadriehoek van Talent, econoom Sophie van Gool, die haar baan op de Zuidas ...

May 08, 202541 min

Iedereen een noodpakket: hoe ga je het best om met survivalstress?

Survivallen is terug: je hoeft de tv maar aan te zetten of er is wel een programma bezig waarin bekende of minder bekende Nederlanders zichzelf moeten redden in een eenzaam bos. En toen Spanje en Portugal afgelopen maandag op zwart gingen door een stroomstoring werd het pijnlijk duidelijk hoe afhankelijk mensen zijn van stroom, en hoe groot de paniek kan zijn als je op jezelf wordt teruggeworpen. De Nederlandse overheid adviseert al langer dat mensen zich minstens 72 uur zelf moeten kunnen redde...

May 01, 202527 min

Verliefd op je chatbot: onschuldig of recept voor een gebroken hart?

De hyperpersoonlijke AI-assistent is sterk in opkomst. De chatbot kan je overal bij helpen: werk, maar ook met persoonlijke problemen en intieme verlangens. Het zijn allang niet meer alleen verlegen nerds die een robot als vriendinnetje kiezen, de persoonlijke chatbot verovert in rap tempo de hele wereld. Hoe hebben robots zo snel de harten van hun gebruikers weten te veroveren? En wat staat er op het spel als we intieme relaties aangaan met computerprogramma’s? Esma Linnemann bespreekt het met ...

Apr 24, 202536 min

Waarom consent meer is dan ‘ja’ of ‘nee’

Het gaat, zeven jaar na #MeToo, nog steeds niet goed met het vragen en krijgen van seksuele toestemming. Dit blijkt uit een recente, veelbesproken documentaire en de boeken die onlangs uitkwamen over consent. Kan de de nieuwe consentwet het verschil maken? En krijgen we in films en series al meer voorbeelden van hoe dat moet: consent vragen? Host Esma Linnemann bespreekt het met chef Kunst Herien Wensink, chef van het katern Zondag Joost de Vries en Roos van Ees, die samen met Sunny Bergman de v...

Apr 17, 202549 min

'The Handmaid’s Tale’ is terug (en actueler dan ooit)

Het zesde en laatste seizoen van de hyperpopulaire serie The Handmaid’s Tale is uit. T he Handmaid's Tale, gebaseerd op het boek van Margaret Atwood , is een dystopische serie waarin vrouwen in een totalitaire rotstaat, Gilead, worden onderdrukt en gedwongen de meest gruwelijke dingen, zoals verplichte voortplanting. Dat klinkt heel grimmig, maar The Handmaid's biedt ook hoop: het verhaal volgt de dappere June, een ‘handmaid’, die met succes vecht voor haar vrijheid en die van anderen. Zelden ha...

Apr 10, 202534 min

Undercover bij de botoxkliniek: ‘Sorry, voor u is het te laat’

Botox, fillers en andere zogeheten injectables: de verjongingsindustrie klapt uit zijn voegen. Esma Linnemann ging naar drie botoxklinieken en liet zich adviseren hoe ze er ‘verzorgd en fris’ uit kon zien. Wat krijg je te horen in de stoel bij een botoxarts? Wat zijn de mores van deze industrie? En hoeveel tijd en geld moet je overhebben voor al deze behandelingen? Deze week sluit Esma Linnemann weer aan, eenmalig als gast en niet als presentator, want ze komt rechtstreeks terug van vakantie. Ve...

Apr 03, 202536 min

‘Adolescence’ laat zien wat de ideeën van Andrew Tate kunnen aanrichten

Adolescence , een 4-delige Britse Netflixserie over een 13-jarige jongen die wordt opgepakt voor de gewelddadige moord op een meisje uit zijn klas, wordt geprezen om z’n vorm en het intense acteerwerk. Maar de serie raakt ook een snaar door het grote maatschappelijke probleem dat erin wordt aangekaart. Hoe worden jonge mannen online beïnvloed, en hoe komen ze aan ongezonde ideeën over mannelijkheid, zonder dat ouders of leraren dit door hebben? Geldt het beeld van een online manosphere die manne...

Mar 27, 202532 min
Hosted on Omny Studio
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android