¶ Intro / Opening
1,3 miljoen likes. En daar wordt toch wel gezegd van
Blijf scherp. BNR Nieuwsradio.
Boekestein in de Wijk. Hugo Rijtsma. Maandag 20 april. Welkom bij Boekestein in de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde.
¶ Iran-VS Conflict en Hormuzstraat
Nadat de straat van Hormuz vrijdag werd heropend door Iran... vanwege het bestand in Libanon, is die zaterdag weer gesloten... vanwege de voortgaande blokkade door Amerika. Iran beschoot daarbij ook schepen die toch doorvoeren. Zondag heeft een Amerikaans fregat een Iraans vrachtschip beschoten... en geënterd nadat het probeerde door te varen. Iran zegt dat op de vat als een schending van
het staakt het vuren... Waarna de olieprijs die vrijdag met 10% was gekelderd... en weer met 5% omhoog ging, daar tegen de 95 dollar. Voor afgelopen zondag was een tweede gespreksronde aangekondigd... tussen de VS en Iran. Vandaag zei Trump dat JD Vance alsnog naar Pakistan vliegt... en daar vanavond aankomt. Iran ontkende eerder hervatting van de gesprekken. Trump dreigde... Online opnieuw met aanvallen op Iraanse bruggen en elektrische tijdcentrales als er
geen akkoord komt. En er is ook een tijdsklem, want zonder verlenging loopt het bestand aanstaande woensdag af. Dus het gaat enorm heen en weer, twee keer per dag. Dus bestanden en openen en sluiten van alles en nog wat.
Is het de bedoeling?
Ja, zeker. En dat dan aan ons uitleggen hoe het zit
Het is toch een totale pijn op zich. Ik heb ook het gevoel, maar jullie moeten maar eens even zeggen... wat jullie ervan vinden, dat dat schip... dat Iraanse schip dat van China kennelijk afkomstig was... en naar Iran wilde varen... dat dat ook gewoon een grote provocatie is geweest. Om dat toch doorheen te gaan varen. Ik bedoel... Ik heb gezien dat de Amerikanen zes uur bezig zijn geweest om het schip tegen te houden. Dat is niet gelukt. Uiteindelijk
hebben ze het maar opgeschoten op de machinekamer. En vervolgens hebben ze het opgebracht. Maar ik heb echt het gevoel dat dat een provocatie is. Wat denk jij, Jan
Ja, dit was zeker een provocatie. En weet je, laten we er maar over filosoferen wat er misschien gaat gebeuren. Het is altijd heel speculatief, maar laten we het maar gewoon doen. Ik vind nog steeds dat Iran heeft de tijd. En Amerika heeft minder tijd. Trump is überhaupt iemand die met een betrekkelijk korte aandachtspannen heeft. Maar ook hij heeft last van de mage achterban... die gewoon lagere benzineprijzen wil hebben. En Iran kan dat misschien nog wel even uitzitten. Dus
wat gaat er nou gebeuren? Tegelijkertijd is het ook zo dat Iran wel natuurlijk best... tot overleg komen, omdat nog een ronde van bombardementen is ook niet leuk. Hoewel die bombardementen ook niet alles kapot hebben gemaakt. Want ze hebben nog steeds raketten en gaan zo maar door. Dus wat gaat er nou gebeuren? Ik denk, de laatste bericht, jongens, was dat Iran dan toch misschien... overwoog om toch wel
te gaan praten met... Fans. Even tussen twee haakjes. Je weet dat fans is de vorige keer, dus het lukte allemaal niet. En in de strijd tussen fans en Rubio wordt dat ook allemaal uitgespeeld. Dat is Shakespeare, van fans die krijgt niks voor elkaar. Dus die vecht ook voor zijn leven. Ik denk zelf dat Iran, koste wat het kost, Hormuz wil handhaven. Dat ze dat kunnen regelen. Dat hebben
ze nooit gehad en hebben ze nu wel. Ze zijn het eigenlijk alleen maar bereid om het op te geven... als er sanctieverlichting komt of dat die assets worden vrijgegeven. Dus met andere woorden, eerlijk gezegd, de wanhoop van Trump... die we de afgelopen weken gezien hebben, die begin ik wel te begrijpen.
Want hij kan geen kant
op
Nee, en bovendien als de Iraniërs de straat van Homs weten te sluiten... en dat weten te beheersen de komende tijd... dan heeft Amerika gewoon enorm verloren... En dat betekent dat Trump een gezichtsverlies leidt... van hier tot Tokio. En dat kan hij zich nooit permitteren. Dus hij zal toch weer de stap naar voren moeten doen. En dan moet hij toch eigenlijk weer gaan oorlog
voeren
¶ Escalatie en Iraanse Machtsstrijd
Wat
ik
daar
zo eng aan vind, Rob... is dat er tussen Hexet en Driscoll... dat is een soort Trumpman die er ook geplaatst is bij Defensie... Een enorme strijd aan de gang. Dus Hexed staat ook onder druk. Wat gaan ze dan doen? Dan gaan ze misschien het Karg-eiland bezetten of weer bombarderen. Maar wat kunnen ze hopen daarmee te bereiken? Niks. Niks?
Nee, maar kijk even. Maar het is natuurlijk één grote chaos. Daarom vroeg ik ook zo net van, moeten wij dit duiden? Want realiseer je dat dus de formele onderhandelaars... Ghalibab bijvoorbeeld, de voorzitter van het parlement... Dat is dus een man die eigenlijk niks meer voor het zeggen heeft. We weten dus inmiddels dat de revolutionaire garde eigenlijk bepalend is, maar
die onderhandelt niet echt. Dus die generaal Fahidi, de baas van de revolutionaire garde, die bepaalt in belangrijke mate samen met de secretaris-generaal van de Veiligheidsraad Sal Garda. En dat zijn dus kennelijk de twee belangrijkste mensen op dit ogenblik. En dan vervolgens zie je dus dat Ghalibaf, de formele onderhandelaar... die zegt dan nou, enerzijds zegt hij van... nou, het
ging eigenlijk helemaal niet zo slecht. En vervolgens roept hij afgelopen zaterdag op de televisie... dat de druk van de Amerikanen geen effect heeft op Iran. Dus die zit ook tussen twee uitersten. Dus wat je nu ziet, en dat vind ik eigenlijk het meest interessant... is dat er geen eenheid van opinie is in Iran... maar die is eigenlijk
ook ver te zoeken in Amerika zelf. Omdat je daar ook ziet dat verschillende stromingen tegenover elkaar staan... waarbij gek genoeg fans nog de meest gematigde stroming vertegenwoordigt... die eigenlijk zo snel mogelijk hier een einde aan wil maken... maar tegelijkertijd ziet dat... dat Trump zichzelf in de hoek heeft gemaneuvreerd... en dat als Iran die zaak dichthoudt, die straat van Hormuz...
dan zal die wat moeten. En vandaar dus dat Trump weer begint te roepen... als jullie de straat dichthouden, dan worden weer bruggen opgeblazen... en dan zullen ook alle energiecentrales eraan moeten gelopen. Dan kan je natuurlijk
ook niet blijven
roepen en er niet naar handelen op een gegeven
moment
Nee, nee. En dat betekent dus dat Trump heeft bereikt dat de hafiken in Iran versterkt zijn. Dat is het verhaal, hè? Ja. Het is die zoon van Ghamenei. Dat jongen is dus gewond of misschien ook wel overleden. Wie zal het zeggen? Revolutionaire garde is gewoon in dat vacuum gesprongen. En dat zijn harde jongens. Dat zijn ook jongens die bereid zijn om bombardementen uit te zetten.
Ja, dat realiseer je, Arjan. Toen Ghamenei, pa Ghamenei, zeg maar, onder het leven kwam... een zoongarmenij werd aangesteld... dat is met steun van de revolutionaire garde geweest. Toen hebben wij in die tijd, toen dat gebeurde... hebben wij ook gefilosofeerd over de vraag... zou het misschien kunnen zijn dat de revolutionaire garde... gebruik maakte van eigenlijk de vele verwondingen... die zoongarmenij had... En zouden ze dat gebruikt hebben om hun
eigen positie te versterken? En hebben ze hier eigenlijk een stroomman naar voren geschoven... die gewoon niet capabel is om te regeren? En ik denk dat dat gewoon klopt. Die filosofie die we toen hadden
Dat denk ik, ja. En mijn vraag aan jou, Rob, is nu van... Kijk, Trump zit dus in een heel moeilijk parquet... Dus een enorme druk op hem. Want die benzineprijzen zijn allemaal veel te hoog. Het gaat gewoon helemaal niet goed. En mensen snappen dat ook in die MAGA. Mensen voeren ook druk natuurlijk uit. Wat gaat er nou gebeuren?
¶ Iran's Militaire Capaciteit en Kernwapens
Ik denk dat Trump... Nu gaat hij met Hexet praten en zo. Er schijnt ook spanning te zijn tussen Hexet en Trump. Maar de kans dat ze dus weer gaan... escaleren of zo, is vrij groot.
Ja, ik denk het enige wat ze kunnen doen... en ze zijn nogal religieus daar bij die magerbeweging... zeggen ze zelf, ze kunnen heel hard gaan bidden... dat die Iraniërs uiteindelijk toch overstag gaan. Ja, het klinkt wat cynisch, maar veel meer kun je niet doen. Arijan zei even net tussen neus en lippen door... Dat de schade aan Iran, die is er. Maar die valt met betrekking tot de wapens eigenlijk best wel mee. Want 40% van de aanvalstroons bestaat
nog steeds. 60% van de raketinstallaties, de lanceerinstallaties, is er nog steeds. Er zijn net weer 100 lanceerinrichtingen die zijn uitgegraven uit de puinhoop. Het is niet zeker of ze het allemaal nog doen. Maar ze hebben nog behoorlijke capaciteiten die Iran is.
En als Trump dus die ontsteltingsinstallaties... in de golf gaat vernietigen, dat is natuurlijk een totale ramp. Zijn dat dan de ontsteltingsinstallaties van Iran of van wie? Als Trump dus eerst die van Iran pakte... en Iran reageert dan om de ontsteltingsinstallaties in de golfstaat te doen... dan zit je met een heerlijke
escalatie. Dat is
natuurlijk de angst.
Ja, het wordt wel heel spannend de komende dagen. Ik zou daar niet een goede fles wijn op durven te zetten hoor, wat daar gaat gebeuren. Dan kan Fens, die kan wel afreizen naar Pakistan. Maar ik denk dat er gewoon eigenlijk geen echte doorbraak in zicht is op dit ogenblik. En alles komt neer op de nucleaire factor. En dan gaat het om de 440 kilo 60% verrijkte uranium. Ja, zijn zij bereid om daar afstand van te doen? En het antwoord is nee, zegt de revolutionaire garde op dit ogenblik.
¶ Libanon, Israël en Regionale Acties
Laten we even kijken naar Libanon. Daar is dus ook een bestand in gegaan eind vorige week. Ik geloof ook dat er aanstaande donderdag weer nieuwe gesprekken zouden komen... is ergens aangekondigd. Ondertussen houdt Israël nog steeds wel dat gebied onder de Litanië-rivier bezet
Ja. Overigens zijn er wel duizenden Libanezen teruggekeerd naar die dorpjes... Zuid-Libanon. Lijkt me trouwens een gevaarlijk punt. Terwijl dus IDF gewoon doorgaat om in Zuid-Libanon... hele dorpen, gebouwen daarvan te vernietigen. Dat noemen we dus... Academisch noemen we dat dan domicide. Dat je dus systematisch civiele behuizingen vernietigt. Dat mag natuurlijk allemaal niet. Macron gaat dus dinsdag praten met de Libanese prime minister... Nawaf Salam in Parijs. Je weet dus dat
Frankrijk heeft bijzondere relaties met Libanon. En een French peacekeeper is daar dus al gedood. Wat doorgaat, dat heeft ook te maken natuurlijk met de Westbank... waar we zo vaak over praten en ook over Gaza, waar ook weer mensen omkomen. Dat Sanchez nu zegt van... Premier van Spanje? Ja, we moeten gewoon nu echt het associatie overeenkomst tussen de EU en... Israël opzeggen. Nou, daar is geen meerderheid voor. Maar ik begrijp wel dat Sanchez dat nu voorstelt. Want Israël luistert
naar niemand. Helemaal niemand.
Ja, dit is
in Den
Haag ook al heel lang een discussie. Of dat moet, maar er is ook geen meerderheid voor, meen ik. Nee
het wordt natuurlijk allemaal wat moeilijker als je vindt... dat je zelf met Den Haag de hoofdstad van vrede en recht... in het land hebt. Maar goed... Maar je ziet dus hoe de politiek zichzelf ook in een hoek aan het manoeuvreren is. Maar mag ik nog even één opmerking maken over Irak? Want het heeft ook alles te maken met Iran. Want die Quds Force, dat is de buitenlandse tak van de revolutionaire garde. Daar zit de ene generaal Ghani. Die
heeft dus in Irak overleg gevoerd. Onder andere met Qatayb Hezbollah, dat is een... een pro-Iraanse groep, over coördinatie van acties met het hele asfaltverzet. Er zit dus ook eigenlijk wat er gebeurt in Libanon bij, met Hezbollah, maar ook de Houthis. Dus daar wordt nog steeds over gesproken hoe dat gecoördineerd kan worden... Als de oorlog weer zou uitbreken. Dus wat dat betreft
zijn ze absoluut niet
verslagen.
Dit hebben ze naast de straat van Ormoes ook nog natuurlijk.
¶ Trump's Binnenlandse Beleidsproblemen
Dat ze kunnen inzetten. Laten we eens even kijken naar de VS zelf. Na het volgende. Welkom terug. Arijan.
Er gebeurt weer van alles. Ik moet echt dag en nacht werken om het bij te houden. Maar goed. Het eerste wat ik wil opmerken is dat... Ik vind het trouwens zo geestig hè. Trump is dus met die tarievenpolitiek teruggeroepen door de gerechtshof. Dat weten jullie. Wat natuurlijk een heel pijnlijke verlies was. Nu hebben ze dus een portal, dat is eigenlijk een website, geopend. Dat is allerlei bedrijven die benadeeld zijn... door die vreselijke hoge tarieven die Trump
heeft ingesteld... Die kunnen dus geld terugkrijgen en het gaat dus over 166 miljard. Alsof je een emmer leeggooit. Moeten ze doen, want juridisch was het gewoon allemaal fout. Het duurt 60 tot 90 dagen voordat je je geld terugkrijgt. Het gaat over 330.000 importeurs. En die hebben dus 166 miljard betaald... over 63 scheepsladingen, zo wordt het allemaal gezegd. Nou ja, ik vind het vrij indrukwekkend allemaal... en het lijkt me niet gunstig voor het Trump-regering. Nee.
Het tweede is, laat ik het noemen... we praten heel vaak over Epstein en zo. En wat natuurlijk zo pijnlijk is, om het even helder uit te leggen... Trump zei, ik ga al die Epstein-files openbaren... Dat is allemaal niet gebeurd. En Pam Bondi heeft het allemaal dus tegengehouden. Je weet dat Pam Bondi is dus ontslagen door Trump. En nu is ze dus niet verschenen bij een hearing... die er dus was in het congres. En nu zeggen dus allerlei mensen van... wat blijft er nou over van die accountability
van de Trump-regering... die allemaal zo beloofd is. Met andere woorden, je zou kunnen zeggen... dat die MAGA-achterban van Trump, die het heel belangrijk vond... dat die bij die Epstein-files allemaal werden geopenbaard... die worden in de steek gelaten. Je ziet dus dat in de route naar de midterms Epstein gaat fout. Ik denk dat de Hormoestraat ook fout gaat. Dus donkere wolken pakken zich samen voor Trump...
Ja, het is allemaal één grote chaos. Maar dat is eigenlijk altijd zo geweest rond Donald Trump.
Ja, maar de consequenties worden nu wel heel uiterlijk zichtbaar. En dat is echt wel helemaal compleet nieuw, moet ik zeggen. Nou, oké. Daar moet hij mij mee zien te dealen. Dat is niet ons probleem.
Nou.
Nou ja, behalve wat er in Irak gebeurt natuurlijk. Dat wel.
¶ Oekraïne's Aanvallen op Rusland
Goed, dan gaan we naar Oekraïne. Oekraïne heeft afgelopen nacht een grote drone-aanval uitgevoerd... op de olieraffinaderij en exporthaven van Tuapse... in de regio Krasnodar aan de Zwarte Zee. Op beelden zijn grote branden te zien daar. In de haven van Sebastopol op de bezette Krim... werden twee Russische landingsschepen geraakt. Die schepen werden gebruikt voor het transport van troepen... en gepanzerd materiaal. Door Russische aanvallen zijn in Zaporizhia... een dode
en vier gewonde gevallen... In zes regio's viel de stroom uit. In Kiev zaterdag vielen zeven doden... toen een man om zich heen begon te schieten in het Wildeweg. Later gijzelde hij nog een aantal mensen. Hij is door de politie doodgeschoten. Zijn sociale media zouden pro-Russische sympathieën verraden. In het weekend raakte de Oekraïnse Neptunusraketten... een grote Russische vliegtuigfabriek in Taganrog... waar aanvals- en verkenningstrones worden gemaakt. Op de grond is
wat Oekraïnse terrein is gemeld bij Konstantinivka. Dat is het zuidelijke stuk van het nog vrije deel van Donetsk
Misschien even over de grond. Ik heb het gevoel dat het wat dynamischer begint te worden, om het zo te zeggen... Je ziet dus dat de Russen infiltratiemissies uitvoeren bij Kupiansk, maar ook bij Konstantinivka. Je ziet dat er de afgelopen dag, gisteren eigenlijk, gemechaniseerde aanvallen zijn uitgevoerd... van pelotonsgrootte, dus op zich niet zoveel hoor. Maar dan gaat het over een aantal panzervoertuigen... wat motoren en dat soort gedoe. Dus allemaal
niet zo indrukwekkend. Constantiniefkoud wordt dan weer genoemd, Julia Polen... Maar waar het waarschijnlijk om te doen is, is eigenlijk om erachter te komen hoe de Oekraïners zich gaan verdedigen. Het zijn eigenlijk van die, heel simpel gezegd, probeeraanvallen die op dit ogenblik worden uitgevoerd. En ik heb niet het gevoel dat het op dit ogenblik ook echt heel veel teweeg brengt. Maar er gebeurt wel wat. Maar het is nog zeker niet dat roemerig de voorjaarsoffensie... waar iedere keer
over wordt gesproken. Het zou kunnen zijn dat dit letterlijk de inleidende beschiedingen daarvan zijn
¶ Rusland: Kritiek, Krimp en Poetin
We hadden allemaal verschillende berichten genoteerd her en der... van toch wat gedoe en spanningen in Rusland zelf
Nogal, ja, dat kun je wel zeggen. Er is een... Ja, nou ja, spanning. Er wordt in één klap vanuit verschillende kanten nogal wat kritiek geoefend op Poetin. En dat is zonde vaak dat Poetin zelf genoemd wordt. Maar bijvoorbeeld, er is een mailblogger. Nee, niet een mailblogger. Iemand die video's maakt. Een influencer. Een influencer, ja. Dom2, CQ, Victoria, Banja. En er schijnt een BR'er te zijn, een bekende Rus. Die zat in Big Brother. Nou ja, het zal allemaal wel.
Maar die maakt ook video's die nogal goed bekeken worden. Die heeft een acht minuten durende video gemaakt voor Instagram... dit gaat niet goed met het land. En Poetin wordt nog net niet beschuldigd. Maar het is ook niet handig wat daar gebeurt. En realiseer je dat Poetin die zakt al zes weken zijn approval rate, om het maar even op zijn Amerikaanse zeggen, die zakt al zes weken in
de peilingen. En dat wordt er dus ook continu... eigenlijk continu wordt er steeds meer kritiek op het Kremlin uitgeoefend. De ene Borglaev, die maakt de coolelementen... die is de directeur van de fabriek die dat doet... die zegt ook continu van... er is toch wel een behoorlijk probleem in Rusland... en dat is door Rusland zelf gecreëerd. En dat doelt hij inderdaad ook op de economische situatie.
Ja, van buiten kwam ook, even kijken, dit kwam van de baas van de Zweedse militaire inlichtingendienst in de Financial Times. Ook geluiden dat het dus eigenlijk veel slechter gaat in Rusland dan Moskou de buitenwereld wil
doen
geloven. En dat dan bovenop nog vorige week kwam naar buiten dat de Russische economie de eerste twee maanden van het jaar is gekrompen. 1,8%? Ja. Die Zweed zei ook nog van die gestegen olieprijzen... dat is onvoldoende of het moet heel lang aanhouden... om Rusland daarbij te helpen. Dus je ziet echt dat het heel moeilijk is. Dat gaat
¶ Europa's Verdediging en Bulgaarse Verkiezingen
niet goed. Dat gaat niet goed
Oekraïne heeft ook... Zelensky heeft vandaag gezegd van... jongens, ik krijg gewoon geen wapens meer van Amerika... Het bereiken mij ook allemaal geruchten via X of ik ze kan vertrouwen, weet ik niet. Dat het dus allemaal wordt opgehouden door Amerika. Dat is een punt dat we steeds onderzoeken. Nou, Zelinski die heeft dat vandaag bevestigd. Ik denk niet dat Amerika mij nog gaat redden, zegt hij letterlijk. En we moeten dus in Europa samen met Oekraïne een eigen missile defense maken.
We moeten onze eigen Patriots maken.
Ja, luchtverdediging, ja.
We hebben dus die Italiaans-Franse SM-SAMP-T, weet je wel. Er worden een hele kleine aantallen gedaan. En we zouden dus in samenwerking met Firepoint... het Oekraïnse Flamingo-cruise-raket... Wat ik nou zou willen, ik ben hartstikke pro-Europees. Ik ben heel kritisch aan Trump. Doe dit ook, Europa, samen met Oekraïn. Dit is echt heel belangrijk. Doe het. Het
gebeurt ook wel, maar het gebeurt nog onvoldoende.
Ja. Ja, maar het zou goed zijn
Overigens wel een opsteker voor Zelensky zelf. Er is dus een zeedroon met een onderscheppingsraket. Is het water opgestuurd. En daarmee is voor de eerste keer een Charlotte-droon uit de lucht gehaald. Dat is ook wel echt innovatief wat daar gebeurt. Ja,
geweldig Nou, en dan hebben we ook nog een opsteker voor het Kremlin. Vanuit Europa zelf. Bulgarije. Daar is... Ex-president Rustem Radev heeft de verkiezingen gewonnen. Dat is een pro-Russische man. En die heeft dus ook nog eens een keer... gewoon met zijn partij een meerderheid in het parlement behaald. Dus hij kan zonder coalitiepartners regeren
Gelukkig kunnen we toch om iets geruststellende woorden spreken. Weet je, Orbaan was natuurlijk heel machtig... ook vanwege die eurocrisis in 2009, 2010, hè? Bulgarije is lid van de euro geworden. En dat heeft wel geleid... in de ogen van die Radev die gewonnen heeft tot hogere inflatie. Maar dat lijkt me een wat merkwaardige causaliteit. Hij is eurosceptisch. Hij is een ex-gevechtspiloot. En hij is ook tegen militairen van de Oekraïne. Dat is
allemaal verschrikkelijk. Maar hij is wel pro-Europa. Hij is ook pro-NATO. Dus de mensen relativeren het ook. En zeggen van, misschien valt het mee. Laten we wel zijn. Bulgarije kwam in 2007 de EU binnen. De levensverwachting is enorm toegenomen. De werkloosheid is veel lager. Het laagste zelfs in de EU. En... Ja, het gaat gewoon veel beter. De cost of living, dus de levensstandaard, is wel verlaagd. Dat kan natuurlijk samenhangen met die euro, hè. Maar het hoeft niet zo te zijn
dat dit een nieuwe Orbaan is. Ook omdat hij veel minder ervaring heeft. Want Orbaan was natuurlijk wel een hele slimme, sluwe vos, hè. Dus misschien is het nog allemaal niet zo vreselijk erg.
¶ Conclusie van de Uitzending
Oké. Nou, laten we eens mooi eindigen deze uitzending... met de famous last words van Arjan. Misschien valt het mee... Wie weet. Bedankt. Tot
morgen.