Ook de Britten nemen afstand van Amerika - podcast episode cover

Ook de Britten nemen afstand van Amerika

Mar 30, 202637 min
--:--
--:--
Download Metacast podcast app
Listen to this episode in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Episode description

Iran spaart raketten | Trumps militaire opties zijn beperkt | Rechtsstaat in Europa onder druk

Iran voert een asymmetrische oorlog in de Golf en houdt de Verenigde Staten, Israël en regionale rivalen in een wurggreep. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk schetsen hoe Iraanse raketten, drones en proxies als de Houthi’s en Hezbollah energiecentrales, bases en infrastructuur in Koeweit, Saoedi-Arabië, Israël en de Emiraten blijven raken. De Amerikaanse en Israëlische bombardementen op raketinstallaties en defensie-industrie beperken de schade, maar dwingen Teheran vooral tot slimmere tactiek in plaats van tot overgave.

De Houthi-dreiging in de Rode Zee en rond de Straat van Hormuz zet 20% van de wereldwijde olie plus 12% via Bab el Mandeb op het spel. De EU-operatie Aspides komt in het vizier, de olieprijs klimt en zelfs helium voor chipsproductie wordt geraakt. In Washington overschat Donald Trump volgens de heren zijn militaire kaarten, terwijl bondgenoten als Saoedi-Arabië nerveus worden en China de andere kant op kijkt.

Oekraïense drones raken tegelijk Russische oliehavens en raffinaderijen, waardoor de energiemarkt nog verder ontregeld raakt. In Iran kraakt de economie onder sancties en oorlogskosten, maar het regime versterkt zijn repressieapparaat en bereidt zich voor op een lange strijd. Ondertussen in Europa: zorgen over de rechtsstaat en een Verenigd Koninkrijk dat twijfelt aan de ‘special relationship’ met Amerika, wat de machtsbalans verder verschuift.

[Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens]

Over de Podcast

Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit.

In 2022 werd Boekestijn en De Wijk uitgeroepen tot winnaar in de categorie Nieuws & Politiek tijdens de Dutch Podcast Awards

Reageren?

Op X: @ajboekestijn en @robdewijk

Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social

Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl

Over de makers:

Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV.

Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op.

Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Transcript

Speaker 1

Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein in de Wijk. Hugo Rijtsma.

Speaker 2

Maandag 30 maart. Welkom bij Boekestein in de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Te beginnen in de golf. In Kuwait is vanochtend een dode gemeld bij een Iraanse aanval... op een energiecentrale en ontziltingsinstallatie... In Haifa in Israël is brand uitgebroken in een raffinaderij... door brokstukken van een neergehaalde raket. Zondag raakte in Kuwait tien militairen gewond... bij een Iraanse aanval op een militaire basis... Zaterdag werd het radarsysteem van

de internationale luchthaven daar zwaar beschadigd. In de Emiraten en in Bahrein werden aluminiumfabrieken geraakt. En in Saudi-Arabië vielen gewonden bij een aanval op de Amerikaanse luchtmachtbasis. Daarnaast mengden de Houthis en Jemen zich in het conflict door raketten en drones af te schieten op Israël. Dat is dus aardig wat, bij elkaar mag je constateren. Dan de aanvallen op Iran.

Daar heb ik een wat minder goed beeld van. Maar Israël heeft gisteravond in elk geval weer luchtaanvallen uitgevoerd op Teheran. een post melden gisteren dat inmiddels vier belangrijke productielocaties en 29 lanceerinstallaties voor raketten zijn getroffen en dat Iran waarschijnlijk nu geen nieuwe raketten kan bouwen. En Iran heeft bevestigd dat de marinecommandant van de revolutionaire garde is omgekomen bij een Israëlische aanval vorige week

Speaker 3

Nee, dat klopt. Dat wisten we al een paar dagen. Maar dat is kennelijk nu bevestigd, dat laatste. Ja, weet je, het is een eentonig verhaal, maar dat is natuurlijk iedere keer als we Oekraïne ook. Je kunt eigenlijk alleen maar dezelfde type doelwitten in ieder geval bombarderen. Als we het nu hebben over de Verenigde Staten en over... Over Israël. Het zijn dus doelwitten die te maken hebben met leiderschap. Met de pilaren onder het regime. Dus de revolutionaire geuren.

De politie. Het leger. Het gaat om opslagplaatsen voor wapens. Voor munitie. Het gaat om politische raketten die onschadelijk moeten worden gemaakt. De drones. En in toenemende mate natuurlijk gewoon de defensie-industriele basis. Die wordt in toenemende mate gebombardeerd. Om ervoor te zorgen dat ook op langere termijn... dat de

Iraniërs niks kunnen. Maar kijk, we horen natuurlijk iedere keer die opschrepperij van Trump... dat hij de marine kapot heeft gemaakt... dat alle Belgiëse raketten kapot zijn gemaakt... dat dat allemaal 90% is afgenomen. Inderdaad is het aantal aanvallen... wat jij nu net ook beschreef vanuit Iran op het Midden-Oosten... is inderdaad

behoorlijk afgenomen. Maar ondertussen gebeurt het wel... En dus de maat is ook niet hoeveel je vernietigd hebt, maar de maat is in hoeverre de Iraniërs nog in staat zijn om offensieve operaties uit te voeren. En dat zijn ze nog gewoon. En we moeten straks nog even gaan praten over de Houthis, want dat is dus een verlengstuk van de Iraniërs. En dat geldt ook bijvoorbeeld voor Hezbollah. Ja,

er zijn 13.000 doelen totaal aangevallen op dit ogenblik. Er wordt vanuit de Amerikaanse kant gezet, dan zijn er nog 3.000 over. Dus totaal 16.000 doelen. Maar daarmee heb je de oorlog niet gewonnen, wat veel mensen denken. Want hoe meer doelen je kapot maakt, hoe asymmetrischer de Irakse... En dat zien we op dit ogenblik al gebeuren. Dus voorheen, in het begin van de oorlog... schoten die Iraniërs enorme aantallen raketten af... en enorme aantallen troons.

En dat zijn nu kleinere pakketjes geworden, maar wel elke dag. En er zitten bijvoorbeeld ook veel meer klussenmunitie in dan voorheen... Nou, dat zorgt ervoor dat elke dag in Israël de angst bestaat dat ergens een raket neerkomt. Wel of niet voorzien van de clusterremonities. Dus hier ben je nog niet vanaf. En ze hebben nog maar 30% met grote zekerheid aan de politische raketten vernietigd. Dat is wat ze in ieder geval weten

Speaker 2

Ik zag er wat verschillende getallen over voorbij komen. Maar het percentage van het raketarsenal dat is vernietigd... is in elk geval een stuk kleiner dan wat in de aanvallen is geslonken. Want dat is wel 90 procent of zo. Maar ze houden dus gewoon nog van alles achter de hand.

Speaker 3

Ja, het doet me heel sterk denken aan wat Milosevic deed tijdens de Kosovo-oorlog van 1999. Milosevic was dus de leider van Servië. Die was in oorlog met de NAVO. De NAVO had uitgerekend dat hij binnen twee tot vier dagen door zijn mooie spulletjes heen zou zijn. En dan zou hij zijn volledige zeggenschap hebben boven het luchtruim van Kosovo. Nou, wat deed Milosevic? Die schoot niet zijn mooie spulletjes binnen twee tot vier dagen af... Maar af en toe schoot

hij eens wat de lucht in. En af en toe bedreigde hij een vliegtuig van de NAVO. En dat betekent dat gedurende de hele oorlog... en die duurde volgens mij 78 dagen... nooit volledig gezeggenschap was in het luchtruim boven Kosovo. Dat zie je dus nu hier ook gebeuren. Dit is een asymmetrische manier van reageren. Dus die Amerikaanse militaire planners... die denken dat die Iraners gewoon alles in één klap wegschieten. Maar dat doe je niet en het is ook ongelooflijk stom om dat te doen.

Speaker 1

Ik wilde ook vragen, Rob, naar de rol van Saoedi-Arabië. Dat blijft ook maar aangevallen worden... Die worden ook steeds nerveuzer. Hebben ook gezegd, als je ook nog onze pijpleiding... naar de Rode Zee gaat bestoken... dan gaan wij gewoon meedoen aan de oorlog. Want dat kan niet. Hoe staat dat dan nu mee? Ik lees er nu verder...

Speaker 3

Ter basis Saoedi-Arabië is dat weer gebombardeerd. Er is een haven in Oman gebombardeerd. Dus dat past allemaal wel in die enorme afname van die aantallen wapens die ze afvuren. En trouwens zijn Belgiëse raketten afvuren op het Midden-Oosten. Maar ze doen het wel. Dus nee, men wordt daar dus ontzettend zenuwachtig van. En als ik in Iran zou zijn, ik probeer me altijd te verplaatsen in de tegenstander, zou ik dat dus ook doen. Dan zou ik proberen om

de Saoedi's gewoon bij de oorlog te betrekken. Dan is de chaos compleet.

Speaker 2

Daar kunnen ze de hoedjes ook voor gebruiken natuurlijk. Want de olie die nu naar de Rode Zee wordt gepompt, dan kom je in de achtertuin van de hoedjes

Speaker 3

uit. Nou ja, misschien moet je het even over de hoedjes nu direct hebben. Twaalf procent van alle olie gaat door die... Hoe noemen we dat? Die Bab-el-Mandeb. Dus die zeestraat, de Rode Zee. En dan ga je zo naar het noorden door het... Hoe noemen we dat? Zuurskanaal. En dan kom je bij Europa uit. Maar jongens, wat ik ook iedere keer maar niet lees... maar wat wel erg cruciaal is... dus als die hoedjes nu gaan meevechten... Wij hebben als Europa een operatie genaamd Aspides in de Rode Zee. En

waar is die voor bedoeld? Om de Rode Zee te beschermen tegen de Houthis. Nou, als ik Houthi was, zou ik nu ook gewoon Aspides aanvallen.

Speaker 2

Het is wel verband dat ze dus Israël aanvielen en niet zich richten op de olie. Dat hadden ze ook kunnen doen, daar hebben ze eerder ook mee gedreigd. Maar dat zouden

Speaker 3

ze dus ook nog achter de hand kunnen houden. Natuurlijk, maar je moet die druk opvoeren. En ik moet zeggen, hoe je het ook wendt of keert, die Iraniërs, die Houthis, maar ook Hezbollah, die denken redelijk strategisch. Dat zijn geen domme jongens die daar zitten te plannen, dat merk je wel. Dus op een gegeven moment zou het zich ook kunnen richten tegen de EU-operatie die daar is. Dan hebben we echt een probleem hoor. En wat

Speaker 1

gaan we

Speaker 3

dan doen

Speaker 1

Ook de percentages. We hadden al grote problemen natuurlijk in de staat van Hormoes. 20% van de wereldwijde olie. Nu 12% erbij van die rode zeehoek daar. Ja, dit heeft enorme gevolgen voor de oliepers. Dat kan niet anders. Je ziet hem ook stijgen. En ook allemaal berichten over helium dat je nodig hebt voor chips. Dat is heel belangrijk, de helium. Dus wij gaan veel meer meemaken dan wat je nu in de kranten leest, denk

Speaker 3

ik. Dat denk ik ook. Er wordt natuurlijk al gesproken over... en dat doen wij regelmatig ook in deze podcast over Armageddon. Maar over een aantal landen is dat al zo

Speaker 2

Als we kijken wat Trump hier nu allemaal weer over heeft geroepen... en wat we daar misschien uit kunnen afleiden... Hij zegt dat met Iran is onderhandeld over de doorgang van twintig olietankers door de straat van Hormuz. Hij zei ook dat hij het liefst de olie zou pakken van Iran. En misschien het Karg-eiland innemen, maar misschien ook niet. En hij zei dat de gesprekken met Iran heel goed gaan. Maar herhaalde zijn dreigement tegen elektriciteitscentrales, oliebronnen. Karg noemde die

ook en zelfs ontzultingsinstallaties. als Iran de straat van Hormuz niet opent. Weet je wat

Speaker 1

zo raar is? Hij praat altijd zo cryptisch. En dan heeft hij over dat karg eiland. Dan zegt hij van ja, veel mensen zijn er tegen. Maar dat zijn allemaal hele slechte mensen, zegt hij dan. Het is zo raar. En als je vervolgens militaire scenario's leest over karg eiland... dan gaan de rillingen over je rug. Want die arme mariniers moeten daar dus... met de amfibische operatie aan land zien

te komen. Dan kun je ze gewoon beschieten. En dat proberen ze dan te verminderen... door naast die olieinstallaties te gaan staan... in de hoop dat de Iraniërs niet op hun eigen olieinstallaties schieten. Maar als ze existentieel bedreigd worden, dan doen ze dat natuurlijk wel. En dan gaat de olieprijs helemaal skyrocket... en dan zit Trump goed in de problemen. Dat is dus ook precies

Speaker 3

de reden voor Iran om het wel te doen. Ik denk dat het nog niet eens zo'n punt is voor die mariniers... om te landen op het eiland. Maar om de soldaten, die mariniers, te beveiligen op dat eiland... dat is denk ik een hell of a job. Ik denk dat dat het hele probleem is. Dat is ontzettend moeilijk om dat voor elkaar te krijgen. Maar ja, er komen in ieder geval behoorlijk wat mariniers aan. En ik zou bijna zo langzamerhand zien.

Speaker 1

Dan kun

Speaker 3

je twee dingen mee doen. Dan kan je dus Kargheiland proberen te bezetten. Maar je zou eigenlijk, en dat is denk ik het allerbelangrijkste... als je dan toch wat met die mariniers wil doen... laten ze dan de kust er ook grenzend aan de straat van Hormoes bezetten. Om ervoor te zorgen dat in ieder geval de dreiging iets minder groot wordt... voor de scheepvaart die er doorheen gaat. Ja, maar die scenario's lopen natuurlijk wel. En met special forces kun je weer hele andere dingen doen. Die heb je

ook in de regio. En daar zou je mee kunnen proberen om het regime verder te ontmantelen. Of je zou kunnen proberen om die 440 kilogram verrijkt uranium uit de grond te halen. Maar dat lijkt me helemaal een moeizame toestand.

Speaker 2

Dat zou ook een plan zijn, de Wall Street Journal berichtte dat deze week dat dat als plan in elk geval zou worden uitgewerkt. Niet dat daar dan al een beslissing over is genomen. Dat lijkt me nogal een expeditie. Want je weet helemaal niet waar dat is.

Speaker 3

Nee, dat ligt waarschijnlijk op verschillende plekken

Speaker 1

En dat ligt diep onder de grond, dus dan moet je je voorstellen dat je het er niet zomaar uit hebt. Dat doe je niet met een

Speaker 3

paar special forces.

Speaker 1

Daar

Speaker 3

heb je genie voor nodig. Daar heb je graag genie voor nodig. Nou ja, goed. Hoe ze dat zouden willen doen, ik heb op dit ogenblik geen idee. Maar ik weet ook niet alles. Laten we het daarop houden.

Speaker 2

Dus jullie zeggen, Trump heeft eigenlijk helemaal geen goede militaire opties om

Speaker 3

druk te zetten op Iran? Nee, ik denk dat eerlijk gezegd, Trump is dol op I have the cards. Maar ik denk dat de kaarten van Iran op een aantal punten gewoon beter is. En dat heeft gewoon te maken met het feit dat de tijd aan de kant is van Iran. Dus uiteindelijk, Iran die kan die oorlog niet winnen. dat

is een ding dat zeker is. Maar als je dus asymmetisch gaat werken... wat je dan doet, is proberen het zo sterk te verlengen, zo'n conflict... dat de tegenstander er eigenlijk gewoon geen zin meer in heeft... en onder druk van de publieke opinie zegt van oké, dan stop ik ermee. En hoe lang dat gaat duren, heel erg moeilijk is dat om dat

Speaker 1

te voorspellen. Wat ik me ook voor interesseer is... Kijk, van Hexed krijgt Trump niet zoveel tegenwerking natuurlijk. Normaal is het natuurlijk dat de mensen die echt verstand hebben van militaire avonturen, die zijn altijd heel voorzichtig. Generaals zeggen altijd van nou, het is geen gemakkelijke operatie meneer de president. Dat zullen ze misschien nu ook wel gezegd hebben. Maar we zien dus dat Trump in hele kleine kring dit soort beslissingen neemt. En dat maakt

Speaker 3

Keen heeft dat wel gezegd. We hebben Keen ook geciteerd, voordat de oorlog begon. Dat hij zei, we hebben een probleem met munitievoorraden. Met name petriëts. En het is ongelooflijk moeilijk om dit voor elkaar te krijgen. Zeker om dat korter te doen. We hebben hem een aantal malen geciteerd. En dat is dus een militaire adviseur, maar daar wordt gewoon niet naar geluisterd.

Speaker 1

Ja, exact

Speaker 2

Dan zal Trump er toch van gesprekken moeten hebben om een eind te maken... aan de oorlog en de sluiting van de straat van Hormuz. Maar vanuit Iran hebben we nog niet heel veel animo daarvoor gehoord. Er zijn

Speaker 1

wel

Speaker 2

gesprekken geweest in Pakistan... tussen de ministers van Buitenlandse Zaken van Pakistan, Soed-Arabië, Turkije en Egypte. En die willen dan Iran en de VS in Pakistan aan tafel krijgen... Weten we nog dingen van hoe het in Iran intern gaat met het leiderschap

Speaker 3

Ja, niet zo goed. En Persezian, de president, die heeft ook weer net gezegd van die economie. Als die zo doorgaat, dan hebben we nog drie tot vier weken en dan stort die helemaal in. Er is ook een recrutereerscampagne voor het geval de Amerikanen komen, zeg maar met grondroepen. Die loopt ook niet lekker. Maar kijk, dan is de conclusie snel getrokken van... oh, dan short de boel in en dan krijgen we weer toch een regime... en dan gaan de mensen de straat op. Maar dat is niet zo.

Dat hoeft niet zo te zijn. Want dit soort regimes hebben de nare eigenschap... om te vechten voor hun overleven. Dus een beetje benzine, bij wijze van spreken, wat ze nog hebben... of diesel of hoe je het ook allemaal zou willen noemen... Dat stoppen ze natuurlijk in de revolutionaire garde, in de politie, in het leger, in de luchtmacht. En gaan ze maar door om ervoor te zorgen dat je zo lang mogelijk het uitzinkt. Ik ben ervan overtuigd dat

dit regime uiteindelijk toch ten dode is opgeschreven. Maar dat was het vermoedelijk toch al. En dat had te maken met die economie die instort. Maar stel je voor dat hij nu over drie tot vier weken, zoals Per Zeskian de president zegt, daadwerkelijk instort. Ja, wat zou er dan gaan gebeuren? Dan denk ik dus dat de repressie intern verder wordt opgevoerd. Dat het beetje geld wat er is,

gaat naar het repressieve apparaat. En dat mensen dan ook de straat niet durven op te gaan Dus in die zin zou het wel zo kunnen zijn... dat die oorlog, als je zo redeneert... het steeds moeilijker maakt voor die mensen... om daadwerkelijk de straat op te

Speaker 1

gaan Dat denk jij, Jan? Dat denk ik dus ook. Dat denk ik heel erg. Dat het team gaat gewoon door. Ook als er mensen omkomen, zijn er automatisch vervangers... En wat zo verwarrend is, is dat Trump die praat dan over... ja, ik heb uitstekend contact met die Mohammed Bagher Ghalibaf... de spreker, de voorzitter van het Iraanse parlement. Dat is dus een absolute hardliner. En met hem heb ik me even die twintig tankertjes geregeld, zegt hij dan. En dan suggereert hij bijna... ja,

ik ben al heel dicht bij een Venezuela-oplossing. Want er is al een regime change geweest, want die... Die zoon van Ghamenei leeft helemaal niet meer. Ik zie hem nergens. Dat soort dingen zegt hij allemaal. Terwijl, dat is natuurlijk gewoon... Iran heeft de tijd. En die kan gewoon wachten

Speaker 3

Ja, en dan zegt hij... Ik denk dat het regime al heeft plaatsgevonden. Ik weet niet precies waar u op doelt. Maar als hij doelt op het omzeep helpen van een aantal leiders. Ja, dat is geen regime change. Een regime change is dat het hele repressieve apparaat... het hele veiligheidsapparaat van de staat eerst stort. En zolang dat niet het geval is

Speaker 1

is er geen regime change. En wat ik ook zo eng vind, Lindsay Graham... die wij natuurlijk heel vaak aanhalen en volgen... Die is ontzettend aan het stoken, ook op X. Dan zegt hij van, nou, hij is de man van de karge eiland, Lindsay Gray. Moet het gelijk doen. Want dan kunnen we namelijk, als we dat hebben... dan kunnen we die olie-export helemaal belemmeren. En dan hebben ze geen geld meer en dan winnen we wel. Het grote probleem daarvan is dat, ja... het kan ook heel goed zijn

dat er een raket valt op die olie-installaties daar. En dan is er een enorme hoge olieprijs. En dat is het zwakste punt van Trump... Nou ja

Speaker 3

het zwakste punt... Ja, eens, hè? Maar het zwakste punt is natuurlijk uiteindelijk overmoed, hubris. Het onoordeelkundig bezig gaan met een oorlog. En eigenlijk ook je eigen... Het is ook wat typisch, hoor. De geschiedenis staat heel op bol van dat soort voorbeelden. Het is typisch om je eigen... capaciteiten te overschatten... en die van de tegenstander te onderschatten. Daar zit echt een geweldig probleem in. En misschien nog even één punt daarover. Het aantal troepen. Mensen die zijn geneigd

om te denken van... 50.000 tot 70.000 troepen in de regio. Amerikanen, dat is wel heel veel. Nou, dat is denk ik een flinke... voetbalstadion vol inmiddels. Dus dat valt wel mee. Zo moet je... Kijk maar naar een voetbalwedstrijd. Ik zie nooit iemand die daar is geweest. Anderen natuurlijk wel, omdat die in een bepaald... kennisgekring zitten. Maar... als je inderdaad... 50.000 troepen daar had... dan moet je ook realiseren dat het

overgrote deel... is gewoon marine. Dus niet mariniers. Marine en luchtmacht. Dus ik schat dat hij misschien... nou, inclusief wat er nu aan zit te komen... misschien 30.000... 40.000 landschapskrachten daar heeft. Ja, daar kun je weinig mee hoor. Het is... Kijk, het hele punt is... je moet al beginnen om het door drie of vier te delen... Dus je houdt niet veel over. En dat op een land dat vier keer Frankrijk is, is echt heel erg groot. Is heel erg weinig. En

dat hebben we natuurlijk al gezien met de Russen. Die met 150.000 militairen even dachten heel Oekraïne in te nemen. Dat is ook niet helemaal gelukt.

Speaker 2

Zelensky was ook in het Midden-Oosten. We hadden dat vrijdag ook al even genoemd. Volgens mij was Jordanië de laatste op zijn lijstje. Hij was toen al bij een bin Salman in Saudi-Arabië geweest. En hij is daar weggevlogen met een heel aantal interessante akkoorden... op defensiegebied met de golfstaat. Zeker

Speaker 1

Je weet, Oekraïne is natuurlijk heel goed... in het proberen uit de lucht te halen van drones. Dus daar zijn ze aantrekkelijk voor... En aan de andere kant hoopt vermoedelijk Zelinski... dat mocht er nog een interceptor overblijven van Petrus... dat hij dan dat daar zou kunnen krijgen. Maar die kans acht ik niet zo groot. Want die worden daar met grote

Speaker 3

frequentie afgeschoten. Ja, waarom zou ik het anders doen, Arjan? Ik bedoel, dan zou ik zeggen van hou al die spullen zelf. Kijk, de grote voorraden, onderscheppingsraketten van de Petrus... die liggen volgens mij in Saudi-Arabië. Die hebben een redelijke voorraad. Daar moet gewoon op een of andere manier een deal over zijn gesloten. Maar goed, waar het dus om draait... is dat hij dus niet alleen met Saudi-Arabië... maar ook met Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten... deals heeft gemaakt.

Het zijn acht, tienjarige afspraken die hij heeft gemaakt... voor de levering van antidronensystemen. En inmiddels zijn er dus ook al 200 dronexperts in de regio actief. Dus het is wel betekenisvol wat Zelensky aan het doen

Speaker 1

is Wat je voor zo cynisch het is. Je krijgt dus geen... interceptoren, meer van die PAK-3 van de Amerikanen. Maar je krijgt ze wel via het Midden-Oosten. Dat is ongelooflijk.

Speaker 3

Ik noem ze overigens gewoon onderscheppingsraketten. Of al die raketraketten.

Speaker 2

Laten we eens kijken hoe het gaat in Oekraïne zelf. Na het volgende. Welkom terug. Oekraïense drones hebben gisteravond alweer de Russische haven... de oliehaven van Oest-Luga geraakt aan de Finse golf met brand tot gevolg. Ook in het weekend werd de grote olieraffinaderij van Jaroslav... op de noordoosten van Moskou geraakt. President Zelensky heeft gezegd dat hem door partners is gevraagd... aanvallen op de Russische energiesector te verminderen... vanwege

de energiecrisis door de oorlog in de golf. En dat hij daartoe bereid is als Rusland hetzelfde doet... Oekraïnse drones hebben een chemische fabriek geraakt in Toljati, een stad aan de Wolga. En Taganrog aan de Azovzee kwam onder vuur van Oekraïnse raketten en drones. Daarbij zijn een dode en acht gewonden gemeld. Russische aanvallen hebben schade veroorzaakt aan de energieinfrastructuur in Sumi en Odessa. En in Kramatorsk vielen drie doden en dertien gewonden.

Speaker 3

Ja, dus Kramatorsk, dat is de middelste van die gefortificeerde steden. Dus daarboven ligt Sloviansk. En daaronder ligt Druskivka. En wat je nou ziet, is dat het moeilijk is voor de Russen... nadat ze aanvankelijk een behoorlijke opmars hebben gemaakt... al zo over een langere tijd, richting Sloviansk, vanuit Liman... dat dat nu echt heel erg lastig begint te worden... Want uiteindelijk, dat hebben we vorige week ook gezegd, het is gewoon een klein gebied waar die drie steden in zitten. Dat

is 80 kilometer bij, nou wat zal het zijn, 40 kilometer. En als je in het noorden kijkt. dan moet je toch constateren dat ze eigenlijk... dat het doordeel van Sloviansk... dat dat gewoon binnen Schoosschastand ligt... van de artillerie van de Russen.

Speaker 2

Volgens mij is het een kilometer of twintig... dat de Russen nu van Sloviansk zitten

Speaker 3

Ja, meer niet. Je kan bij wijze van spreken lopen... als je flink de passen erin zet. Aafvinda's... Draait aan zijn handen niet voor om. Maar het probleem is natuurlijk om daarin te komen. Ze hebben geprobeerd om met gemechaniseerde eenheden, dat wil zeggen met panzer, aan te vallen. Dat is niet goed gelukt omdat die kilzone toch zo sterk is dat je daar niet goed doorheen kan. Wat ze nu proberen is om het vanuit het zuiden te doen. Om

dan inderdaad het Ruskivka aan te vallen. Dat betekent dus dat ze nu daar ook een probleem beginnen te krijgen met de reserves. Dat eerst moet worden opgelost. Maar vermoedelijk zal daar het zwaardepunt liggen. Dus in de meest zuidelijke van de drie gefortificeerde steden. En we kijken wat er gaat gebeuren. Maar de aanvallen zijn gigantisch. Die worden uitgevoerd. En ook worden al zweepbommen gebruikt in de richting van Kamatorsk. Dus niet fijn wonen daar hoor.

Speaker 2

Van Rusland naar Amerika via Cuba. Een interessante bericht daar. Dat een Russische olietanker met 100.000 ton ruwe olie in Cuba is aangekomen. Trump heeft in reactie gezegd... juist een blokkade tegen Cuba had aangekondigd.

Speaker 1

Waar ik een beetje dan over speculeer is... hij kan dat waarschijnlijk alleen maar goed vinden... als hij contact heeft met het bestaande regime. Dat hij al een beetje onderhanden

Speaker 3

is. Ja, dat is ook zo. Er zijn directe contacten op dit ogenblik. En raad eens wie dat doet. De familie Castro. Dus we hebben Fidel Castro gehad als de grote man. Die heeft tot wanneer? Een jaar of vijftien geleden of zo heeft hij geregeerd. Toen heeft hij overleden. Toen hebben we Raoul gehad. Tot 2018, dat weet ik dan wel zeker. dat is dus zijn broer, die is inmiddels 94... maar die heeft de touwtjes nog behoorlijk in handen. En wat je dus nu ziet is dat die hele familie Castro...

die speelt hier een hele belangrijke rol in. Ook leden van de familie Castro hebben ook direct contact met Rubio. Dus wat je hier dus gaat zien... is dat iedereen die hoopt dat je van die familie Castro al bent... maar het zou wel eens een keer zo kunnen zijn... dat de familie Castro een oplossing bedenkt voor de Amerikaanse problemen en voor het Cubaanse probleem en gewoon zijn positie verstevigt als familie. Ja, dit is toch wel raar hoor.

Speaker 2

Ja, dit is toch wel bijzonder. En dat in het weekend dat er tegen koningen opnieuw is geprotesteerd in de Verenigde Staten. Die Trump wordt zo gezien. De Castrootjes zijn dan een beetje de koningen van Cuba lijkt het. 8 miljoen mensen zijn de straat op gegaan. Dat is wat meer dan de vorige No Kings protest. Dus dat lijkt me

Speaker 1

toch wel vervelend voor Trump. Het is ook een indicatie van als hij echt verder tegen de grondwet ingaat in de toekomst. dan zullen we nog veel meer mensen op de straat zien. Dus de rule of law zit nog wel tussen de oren bij de Amerikanen, gelukkig

Speaker 2

En er was weer zo'n SIPA-conferentie in Texas.

Speaker 1

Radicaal rechts noem ik het dan maar. En dat was natuurlijk weer een soort lakmoestest... van hoe denken de jongeren en de ouderen... over al die avonturen in het verre Midden-Oosten. Nou, we hebben daar veel informatie over van de jongeren... Die zijn heel erg teleurgesteld in Donald Trump. En praten ook over verraten. Dus die hoor je ook allemaal op die CPAC. Maar de ouderen... Ja, die vinden het toch... Heel vaak praten ze dan ook weer over een goddelijk plan. Daar

heb je het ook weer. Maar... Dus die vinden dat het komt allemaal goed. En als... Trump het doet, dan komt het uiteindelijk wel goed. You're always chickens out, weet je wel, dat soort dingen. Maar goed, er waren belangrijke mensen die er helemaal tegen waren. Eric Prince, de vorige CEO van Blackwater, de huurlinge, weet je wel. Die zei van, ik ben er hartstikke tegen, dit wordt niks. Allemaal Navy SEAL-jongens, Jason Redman. Dit moeten we niet doen. Die hele merkwaardige

Republikeinse congresjongen... die eruit is gegooid met Cates, hè. Die zegt ook van dit maakt ons land minder veilig. Maar ja, aan het einde van het congres kwam Steve Bannon naar voren. En die zei van jongens, we moeten toch gewoon dit MAGA-project steunen. We moeten achter de president staan. Daar kan natuurlijk Steve Bannon ook zijn eigen positie bij de president mee versterken. Maar het is heel duidelijk dat de jongeren er geen zin in hebben. En de ouderen nog wel

Speaker 3

Maar een meerderheid, Arit Jan, is toch nog voor die oorlog van die MAGA-arbeid.

Speaker 1

Ja, ja. Ja, dat is zo. Dat is

Speaker 3

toch raar. Ik bedoel, je kiest dus een president omdat je zegt... die gaat nooit oorlog voeren. Oorlog voeren helpt het land bijna naar de verdommenis. Want het gaat gewoon echt ook in Amerika niet goed door die oorlog. Dus internationaal gaat het niet goed. Maar in Amerika zie je dus nu de prijzen ook omhoog schieten. En dan sta je nog achter hem

Speaker 1

Het is heel merkwaardig.

Speaker 2

Het is heel merkwaardig. Iets van de religieuze gekkigheid kwam ook in een interview met JD Vance.

Speaker 1

Ja, dat is toch een beetje... Het wordt wel een beetje een boulevardblokje, jongens. Maar dat doe ik nog vaker. JD Vance zegt zelf tegen een The Benny Show podcast... Ze hadden het wel tegen Benny Show zeggen. Of Benny, weet ik veel. Dan zegt hij van... Ja, luister eens, ik ben helemaal geobsedeerd door dat verhaal... UFO's. Dat zijn dus unidentified flying objects. De CIA hebben er allemaal geheime files van. Zeker. En de president heeft beloofd om dat

allemaal openbaar te maken. Maar dat schijnt nog niet erg te gebeuren. Een heel verhaal houdt hij erover. En op een gegeven moment zegt Vance... ik denk eigenlijk niet dat het aliens zijn. Ik denk dat het gewoon demonen zijn. Je weet dat... Orthodox christenen zijn ook met demonen bezig. Dat heb ik ook

Speaker 3

altijd gedacht

Speaker 1

Mijn god. Het is echt... Maar goed, ze kregen dus wel op een... Ze kregen wel straf van de paus. Die dus zei van... Ik vind deze oorlog helemaal geen onderdeel van de christelijke missie. Dit is gewoon... Daar houdt god helemaal niet van. Als je zegt dat je in zijn naam een oorlog...

Speaker 3

Nou, hij heeft het heel mooi gezegd, de paus. Het is de eerste keer in mijn leven dat ik de paus citeer, geloof ik. Maar hij heeft letterlijk gezegd... God negeert de gebeden van leiders die oordeel gevoerd en bloed aan hun handen hebben. En hij reageerde daarmee feitelijk ook... indirect op Hexhead... die bad voor geweld... tegen vijanden... waarmee hij geen granade heeft. En ik vind het wel bijzonder... wat die paus hier doet. Of het enige effect heeft,

dat moet nog blijken. Maar het is wel een Amerikaan, de nieuwe paus.

Speaker 1

Ja, het is

Speaker 2

wel een Amerikaan. En in die MAGA-kringen... zitten ook veel katholieken. Die zijn vaak zo conservatief. Dat geldt ook voor Vans. Ook voor Rubio. Ja. Misschien nog wat van ons eigen continent mee te nemen. Er was een rapport over hoe het gaat met de rechtsstaat in Europese landen

Speaker 3

Dat heet de Civil Liberties Union for Europe. Die heeft een rapport gemaakt. Voor mij is het 800 pagina's dicht. Dat is echt enorm. En dan zie je dus dat een aantal landen... Ja, daar staat de rechtsstaat echt enorm onder druk. Nou, die weet je wel. Hongarije staat natuurlijk met stip op één. Maar ook in de Kroatië, ook in Bulgarije, ook in Italië en ook in de Slovakije gebeurt dat. Dan heb je een aantal afgeleiders en dat wordt dus interessant. Er

zit België in, er zit Denemarken in, Frankrijk. Dat verbaast me niet echt, want dat is natuurlijk niet een... Democratie in de klassieke zin van het woord... het is een presidentieel stelsel... dus de president heeft hier heel veel te zeggen. Duitsland vind ik echt zorgwekkend. Zweden ook. Dan heb je een aantal landen dat stagneert. Ik zal ze niet allemaal opnoemen. Maar daar hoort Nederland ook bij. En dat vind ik

ook niet fijn. Dus dat betekent dus dat in het grootste deel van de Europese landen... staat eigenlijk de democratie, de rechtsstaat onder.

Speaker 1

Het schoofkabinet heeft toch effecten op dit soort statistieken, denk ik. Dat zou

Speaker 3

heel goed kunnen. Dat weet ik niet, maar dat zou heel goed kunnen

Speaker 2

Hongarije, de nummer 1 op deze lijst, daar was ook nog iets mee... zei je eigenlijk, Jan, dat we moesten meenemen

Speaker 1

Nou ja, Hongarije heeft dus allemaal corruptie bedreven... tussen 2015 en 2024. Het gaat om miljarden. En slechts een eenvijfde daarvan hebben ze... En de reden is eigenlijk heel prozaïs. De EU-lidstaten zelf kan dat dan dus proberen terug te krijgen. Die hebben dat ook wel gedaan, 71 procent. Maar Europa zelf is afhankelijk van de lidstaten. Dus Europa zelf kan maar 18 procent doen. Maar dat betekent nog steeds dat Hongarije dus een heleboel

stoute dingen doet... En we hebben ook helemaal in kaart gebracht... welke vrienden van Orbán allemaal dat geld krijgen. En dat dat nog steeds het geval is en zo. Het is heel zorgwekkend hoor, als je het leest

Speaker 2

Misschien tot slot nog even. Volgens mij was het eigenlijk al van vrijdag... maar we hadden het nog niet behandeld... dat de commissie van het parlement in het VK... heeft aangedrongen op grotere afstand nemen van de Verenigde Staten. En dat is natuurlijk voor Engeland wel bijzonder...

Speaker 3

Ja, want Engeland heeft een special relationship met de Verenigde Staten vanaf de Tweede Wereldoorlog. Nou, de schoffering die Starmer te beurt valt door Trump, ja, daar kan je natuurlijk wel een vraagteken zeggen bij hoe speciaal die relatie nog is. Nee, maar ze zeggen nu van we leven in een tijd van radicale onzekerheid. We moeten gewoon minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten. Het verhaal, ik heb het ook honderd keer al tot vermoeiend stoer heb ik het geroepen, dat

dat nodig is. Maar dat debat begint nu echt te komen hoor. En dit is dus de Joint Committee on the National Security Strategy van het parlement. Niet de minste. Dus je ziet gewoon echt dat er wat aan het veranderen is. Ja.

Speaker 1

Moet je je voorstellen hoe stom dat van Trump is... dat je zo'n belangrijk bondgenootschap... helemaal gewoon met een paar akelige tweets kapotmaakt. Zo naar wat er gebeurt.

Speaker 2

En Europa versterkt, lijkt me.

Speaker 1

Want als de Briten los

Speaker 2

van de VS komen te staan... dan zullen ze ook meer naar ons toe bewegen. Dat is iets wat

Speaker 3

Trump niet wil. Maar dat is gewoon het totale onbegrijpelijke... en absoluut stomzinnige van wat er op dit ogenblik gebeurt. Als je gewoon kijkt hoe hard Azië wordt geraakt... Waar eigenlijk men zegt, moeten we nog afhankelijk zijn van LNG? Nee, natuurlijk niet. Het resultaat is dat men meer op steenkool gaat leunen. Dat gaat India doen, dat gaat China doen, dat gaan andere landen doen. Dus hoezo klimaatverandering die we moeten tegengaan? Dat zal Trump natuurlijk nog een mensenzorger zijn,

want die gelooft toch niet in klimaatverandering. Maar als je gewoon kijkt wat daar gebeurt en hoe dus de positie van Amerika, die is natuurlijk al twintig jaar lang heel langzamerhand aan het veranderen en aan het afzakken. Niet omdat Amerika minder machtig wordt, maar omdat andere landen machtiger worden. Dus die relatieve verhoudingen worden veranderd. kun je zijn.

Speaker 1

Is dat nou wat je wil? Een mooi voorbeeld is Trumps relatie met Xi. Die wordt nu weer uitgesteld. Die gaat naar 14 en 15 mei. Dan komt hij daar dus aan. Hij heeft gesmeekt aan China. Kan je me niet een beetje helpen in de staat van Hormuz? Nou, Xi kijkt gewoon de andere kant op natuurlijk. In februari heeft de Supreme Court de macht van de president beknot... om tarieven op te leggen. Hij begon met 145 procent op hun hoofd.

Dat is nu allemaal veel lager. Dus hij komt daar betrekkelijk met lege handen... en hij is afhankelijk van al die kritische mineralen ook nog eens een keer. Ik snap het niet hoor, waar hij mee bezig is. Hij zelf ook niet.

Speaker 3

Maar echt in de geschiedenis hebben we dit niet eerder meegemaakt. Dat je een president hebt die zo aan zelfoverschatting leidt... dat hij denkt dat hij de hele wereld aan zijn hand kan zetten... zich in een militaire avontuur stort, dat hij niet kan winnen. Althans, daar lijkt het op dit ogenblik op. Maar hij heeft in zekere zin al een enorme verlies geleden... omdat de rest van de wereld zich tegen hem bekeert

Speaker 1

Exact, ja. Hij leerde van zijn vader dat je nooit moest toegeven als je fout zat... En gewoon die je eruit moest bluffen. Dat zien we ook steeds gebeuren

Speaker 3

Met een vastgoeddeal kan je dat misschien doen. Dat is niet zo schadelijk als wanneer je de hele wereld... letterlijk in het harde als jaagt

Speaker 1

Exact

Speaker 3

Genoeg voor vandaag. Zo is het. Tot morgen.

Transcript source: Provided by creator in RSS feed: download file
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android