Het einde van de NAVO - podcast episode cover

Het einde van de NAVO

Jan 12, 202635 min
--:--
--:--
Download Metacast podcast app
Listen to this episode in Metacast mobile app
Don't just listen to podcasts. Learn from them with transcripts, summaries, and chapters for every episode. Skim, search, and bookmark insights. Learn more

Summary

Deze aflevering duikt diep in de toenemende mondiale instabiliteit, met een focus op de oorlog in Oekraïne en de politieke onrust rondom Groenland en de NAVO onder invloed van Trump. Er wordt ook gekeken naar de economische en geopolitieke gevolgen van het EU-Mercosur verdrag en de spanningen in Venezuela en Iran. De discussie benadrukt de noodzaak voor Europa om strategischer te denken en zich te bewapenen tegen externe druk.

Episode description

Spanning over Groenland loopt op | Trump zet Centrale Bank verder onder druk | Instabiliteit in Venezuela

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Transcript

Oorlog in Oekraïne en Wapens

Welkom bij Boekestein en de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is maandag... 12 januari en we beginnen weer eens met een blik op Oekraïne. Vanmiddag zijn na luchtalarm op de Krim explosies gehoord bij Kertsch. Waar ook de Krimbrug aan land komt. Meer weten we nog niet. Ook vanmiddag zijn explosies gemeld in Kriviri door Russische drones.

Rusland heeft afgelopen nacht weer burgertouren aangevallen met drones vooral in Kiev. In Kiev zitten nog zo'n 20% van de bevolking zonder verwarming. Na de grootschalige aanvallen gericht tegen de energievoorziening van de hoofdstad van afgelopen vrijdag. daar overdag niet hoger dan min 10. In de regio Odessa vielen twee gewonden door Russische drones en is ook op enkele plaatsen de stroom uitgevallen.

Oekraïnse drones hebben drie olieplatforms van Blue Coil in de Kaspische Zee geraakt. Er werd zondag gemeld. De schade daar wordt nog onderzocht. En ook een luchtverdedigingssysteem in Luhansk in de Donbass. En Oekraïne trof gisteravond een energiecentrale in de regio Rostov... en een oliedepot in Volkograd met een grote brand daar tot gevolg.

Op de grond meldt Oekraïne opgevoerde Russische druk bij Chassif Yar in Donetsk. En veel aanvallen in Pukovsk, dat is ook Donetsk. En Juliapolen meer zuidelijk in Zaporizhia. Enige Russische terreinwinst her en der. Het is niet veel. Ik weet niet of het helemaal klopt. Je ziet iedere keer wat... ...tegenstrijdende berichten over die terreinwinst die de Russen boeken. Ik heb weer iets gezien over het noorden... ...waarin ze in de Kharkiv Luhansk overlasten...

Klein beetje in de richting van Rova zijn opgeschoven. Donetsk, Konstantinivka, een beetje Pokros. Maar het is allemaal... Echt heel klein hoor wat er gebeurt. Het zijn echt niet eens dagkoersen. Maar het zijn geloof ik uurkoersen. Als het gaat om datgene wat de Russen veroveren aan het terrein.

Tussen de bijna dagelijkse berichten over wat er nu weer aan extra wapens wordt gedoneerd. Vond ik vandaag wel interessant bericht van de Britten. Dat die ontwikkelen een nieuwe ballistische raket voor Oekraïne. Met een bereik van 500 kilometer en een lading van 200 kilometer.

Dus dat is dan een beetje de attackums. Ja, vervanging daarvoor kan dat dan zijn. En vond ik wel interessant ook hoe dat dan gaat. Dan krijgen drie industriële partijen. Krijgen twaalf maanden de tijd. Om dan de eerste raket klaar te hebben om te testen. Dat zijn wel ontwikkeling. Die je een beetje kent uit Oekraïne. Dat doet het nog sneller volgens mij in Oekraïne. Maar waar het feitelijk om draait is dat ze nu een raket nodig hebben. die vanuit verschillende overbrengersmiddelen...

Kan worden afgeschoten. Dus een overbrengingsmiddel. Dat kan een vliegtuig zijn. Dat kan iets op de grond zijn. Dat kan een schip zijn. Dat is een overbrengingsmiddel in dit geval. Dus ik ben heel benieuwd wat eruit komt. Maar binnen een jaar testen. Nou, ik ben benieuwd.

Europese Onmacht en Britse Acties

Rob, ik wil je wat vragen. Het gaat dus om een ontwikkelingsbudget van 9 miljoen pond. Juist niks. Dat is niks. Waarom gebeurt dat allemaal nu pas? Nou ja, dat vind ik dus ook het idioot hiervan. Maar we zitten allemaal eigenlijk als een konijn in de kop loopt te kijken... van wat er allemaal gebeurt op het wereldtoneel. Maar ja, het is mijn continue verbazing ook.

Mensen zijn continu verbaasd dat er wat aan de hand is en hoe het allemaal gaat in de wereld. Maar ik ben eigenlijk continu verbaasd dat mensen continu verbaasd zijn daarover. Dit is ook echt heel erg merkwaardig wat hier gebeurt. En nu betalen we letterlijk en figuurlijk natuurlijk de rekening... met wat we doen met Venezuela en met name Groenland.

Maar dit is dus duidelijk een reactie, als het dus een vervanging voor de attackums moet zijn, op de herverkiezing van Trump. Niet op de inval in Oekraïne. Eerder dachten we met dit soort dingen, dat lossen de Amerikanen wel voor ons op. En nu weten we dat het niet zo is.

Met het hele herbewapeningsprogramma van de Europese Unie. Rearm Europe. En alles wat de landen doen op dit ogenblik. Is niet een reactie op Poetin. Maar gewoon een reactie op Trump. Dus dat is gewoon ook totaal gangzinnig. Het is een totaal gebrek aan... aan inlevingsvermogen, aan strategisch denken. Nou ja, het is echt ook heel gevaarlijk. Maar daar komen we nog wel even voor over te spreken, denk ik.

Ook een interessant berichtje vond ik nog van de BBC vanmiddag. Dat de Britse regering studeert op een juridische basis... voor het enteren en vasthouden van schepen van de Russische schaduwvloot. Die zou mogelijk gevonden kunnen worden in een of andere wet tegen witwassen. Dit bericht komt nadat vorige week de Britse minister van Defensie het een prioriteit noemde om die schaduwvloot aan te pakken. Maar het daadwerkelijk enteren van die schepen, dat gebeurt eigenlijk nooit.

Alleen vorige week natuurlijk dat de Britten meededen... met die Amerikaanse operatie tegen een Russisch... Dat is ook gebeurd in de Baltische Waterwoord. De Finnen hebben het ook al gedaan. Maar niet vanwege het vervoeren van Russische olie. Er is overigens dat laatste schip dat door de Finnen is opgebracht.

Vanwege het saboteren van onderzeese kapels. Is nu weer vrijgelaten vandaag. Er loopt nog wel een onderzoek tegen de bemanning. Ja goed. Wat ik wil zeggen. Is dat het dus eigenlijk ook. Eigenlijk is het volgende. Ons het recht gewoon illegaal. Wat je doet. En de delen bevinden ook. Want die bemanning is weer vrijgelaten. Van de Eagle S. Af en toe wordt er wel geënterd. Maar dan kunnen het andere redenen zijn. Maar bottomline is dat enteren gewoon niet mag.

Nou ja, er wordt nu gezocht naar een juridische basis. Waarbij je dus Russische schepen, gewoon omdat ze clandestien die olie vervoeren. Of omdat ze niet verzekerd zijn. Of onder valse vlag varen. Dat je ze om die reden zou kunnen opbrengen. En dat zou een... Een nieuwe ontwikkeling zijn. Zullen we de blikjes wenden naar Groenland? Even nog een paar kleine dingetjes. Je weet die vreselijke aanval in Kiev. Zaterdag. Al die mensen. Kiev ontvlucht.

Nou, er komt vandaag een VN-veiligheidsraad bij een... maar die zal natuurlijk helemaal niks uithalen... want Rusland gaat dat natuurlijk gewoon blokkeren. Wat ook wel belangrijk is, je hoort helemaal niks meer over de onderhandelingen tussen Kiev en Washington. Nee, inderdaad. Maar er kwam dus vandaag wel een berichtje dat zaterdag heeft Rostem Omerov met... The United States Representatives gesproken. Waarschijnlijk ligt dat stil. Want Trump is gewoon met zijn hoofd helemaal ergens anders.

Groenland en NAVO's Toekomst

Dat kan je wel zeggen. In die zin is het wel interessant dat Macron heeft natuurlijk een tijdje geleden al voor gepleit om te gaan praten met Poetin. Dat is nu eigenlijk bevestigd door Meloni. Meloni zegt dat moeten we ook gaan doen. En Meloni was dit weekend ongelooflijk... een felle speech had ze. Waarbij ze zei van... als we Groenland gaan pakken... dan kunnen wij ook wel gewoon de Amerikaanse basis... hier gaan sluiten. Nou, daar heeft ze wel gelijk in.

Dat lijkt me een heel goed idee. Als dat gaat gebeuren, dan moeten eigenlijk de Amerikanen... maar het zonder hun basis doen. Dat heeft enorm grote gevolgen, kan ik je vertellen. Want vanuit de Europese basis. Maar ik stel voor dat we daar eens een keer apart over gaan praten. Vanuit die Europese basis worden bijvoorbeeld operaties in Afrika of het Midden-Oosten ook in belangrijke mate geleid. Dus AFRICOM, het Afrika-commando van Amerika, zit in Duitsland.

Dus als je die basis gaat sluiten... en dat is natuurlijk iets waarmee je moet gaan dreigen als Groenland... en daar heb je Groenland, gepakt wordt door Trump... dan is de schade niet te overzien voor Amerika. Ja, zeker. Over Groenland hebben we vandaag voor het eerst gehoord van Mark Rutte.

De baas van de NAVO. Die zei dat het een gezamenlijk NAVO-taak moet zijn om Groenland te beveiligen. Opvallend dat hij dat doet de eerste werkdag nadat in de Financial Times wat Europese landen zich beklaagden. Dat Rutte dan wel onze Trump-fluisteraar is. Maar dat hij nu iets te stil is. Misschien ook iets kan zeggen over de territoriale integriteit van NAVO-lid Denemarken. Dat doet hij nu niet eigenlijk. Maar hij praat er een beetje omheen.

Wat hij dus eigenlijk doen heeft een hele lange tijd niks van zich laten horen. Kennelijk achter de schermen gesproken met iedereen. Dat leidde inderdaad toe tot opmerkingen van NAVO-lidstaten. En nu heeft hij gezegd van... luister eens, we zijn het helemaal met Trump eens... dat die toegenomen Russische en Chinese activiteiten in de regio... dat is natuurlijk levensgevaarlijk. Dus de veiligheid van Groenland moeten we doen.

En wat is toch geweldig dat Tenemarken daar ontzettend veel militaire kosten voor maakte. En de Deens zijn natuurlijk helemaal eens als... Amerika daar een grotere presentie zou hebben. Dus hij doet het via deze weg. Ze hopen dus door het in te bedden in een NAVO-taak... dat het dan gesmoord kan worden. Ja, ik denk dat dat een illusie is. Ik denk dat wat Trump aan het doen is...

Dat is eigenlijk gewoon een oplossing vinden zoals hij hem wil. En wij zijn allemaal heel erg bezig met de sluiten van deals. En heel erg bezig met het overeind houden van de NAVO. Van de Europese Unie. En de goede relatie met Amerika die helemaal niet goed is. Maar we willen gewoon niet erkennen dat Amerika ons chanteert.

Dat Amerika eigenlijk gewoon helemaal geen deal wil. Maar wij verwarren deals met capitulatie voor Amerika. Dat is eigenlijk gewoon ook de wijze waarop Trump tegen een deal aankijkt. Dat is gewoon eigenlijk een ander woord voor capitulatie. Continu gezien. Ik denk dat het ook gaat gebeuren met Groenland op deze manier. Met andere woorden. Je kunt daar niet zo gek veel mee. Dus je moet je eigen plan trekken. En al dat gedoe. Ook wat Rutte nu doet.

Ja, ik denk dat Frederiksen, de minister-president van Denemarkt... nog wel eens een keer gelijk kan krijgen hoor. En dat inderdaad de navid eronder gaat in dit hele feest rond Groenland. Weet je, als de Europese NAVO-lidstaten geen tegenwicht bieden... dan gaat Trump gewoon door. Als ze te veel tegenwicht bieden... dan kunnen we nog in een heel lastige escalatie komen.

Nou, dat weet ik niet, Arend Jan. Wat blijkt is bij Trump, je moet je tanden laten zien. Als je dat doet, daar heeft hij respect voor. Dus je moet denk ik heel erg gaan dreigen met... Enorm hoge kosten voor Amerika als dit gaat gebeuren. Sancties vanuit Europa. We hebben het al eerder gezegd, op een aantal mogelijke manieren... van het anti-coercion instrument moet je in stelling brengen... waardoor je de toegang van Amerika tot de Europese markt beperkt.

Ga zomaar door. Flikken de Amerikanen uit hun basis in Europa. Nou, als dat gaat gebeuren, dan wordt het echt een heel ander verhaal. Ook voor ons trouwens. Maar dan moet je... Ja, nee, maar kijk eens, jongens. Wat mensen geloof ik niet helemaal begrijpen in dit deel van de wereld. Is dat als je dit doet. En als je zo op deze manier geschanteerd wordt. En tot capitulatie gedwongen wordt. Want dat is het.

Dat dat dus ook betekent dat om dat te voorkomen moet je een prijs willen betalen. En we zijn niet bereid om die prijs te betalen. En dat maakt ons dus vervolgens weer chantabel. En dat is echt een groot probleem denk ik. En je wilt de prijs voor Trump verhogen om dit gedrag te continueren. Ja, dan moet je paal en perk aanstellen. Dus kijk, dit zijn mensen die kijken hoe ver ze kunnen gaan.

Wij zitten nog steeds maar in, we moeten een deal sluiten. We moeten diplomatie, we moeten gaan praten. Dat hoor ik natuurlijk ook gewoon continu in de richting van Poetin. Maar Poetin wil niet praten. Dus ik bedoel, dit soort leiders, daar valt me niet mee te praten. Dan moet je gewoon zeggen, want dit is genoeg. En als je een stap verder gaat, dan gebeurt er dat. En wij durven dat niet te zeggen. En ik kan je ook al melden als Groenland valt.

Wat dan het volgende is? Dat is Spritsbergen. Ja, natuurlijk, dat gaat gewoon gebeuren. Want Spritsbergen is ontzettend belangrijk. Daarvan kun je in ieder geval nog zeggen. Twee jaar geleden was ik in het hele noorden van Noorwegen. Met militair gesproken. Die zeiden van ja Spitsbergen is de grote zorg voor ons. Want wij zijn er. Eigenlijk wij zijn de hoeden van Spitsbergen. Maar. volgens het Spitsbergen-verdrag van 1920.

mogen meerdere landen gebruik maken van de grondstoffen, van de jacht, van de visvangst, van dat land. Een aantal landen hebben dat ook daadwerkelijk gedaan. Dus Denemarken, Frankrijk, Italië, het Verenigde Koninkrijk, Japan, van Rusland, Sovjet-Unie in die tijd, en China. En met name de Russen en de Chinezen, die zijn daar gewoon. En die Russen, die mogen daar geen militaire activiteiten uitvoeren, maar...

Wat ik ervan heb gezien is dat ze dat dus wel doen. En je ziet dus nu dat de nooren steeds assertiever worden met betrekking tot... Tot Svalbard, zoals dat daar wordt genoemd. Dus Spitsbergen in normaal Nederlands. En ik ben heel erg benieuwd wat er gaat gebeuren. Want Spitsbergen is dé plek waar je satellietinformatie kan downloaden. En dat is dus de plek waar je je radarinstallaties moet neerzetten voor mogelijke politische aanvallen. Of wat voor aanvallen dan ook vanuit Rusland en China.

Meer nog dan Groenland. Dus wat voor Groenland geldt, geldt in toenemende mate voor Spitsbergen. Even over Groenland terug. Ik herinner me nu stukken die ik gelezen heb na vrijdag.

Amerikaanse Militaire Weerstand

Er was een bijeenkomst en Trump vraagt dan aan de militairen... welke militaire opties zijn er in Groenland? Ze hebben de militairen gezegd dat er geen opties zijn. Wij vinden dat echt geen goed idee. En daar was Trump natuurlijk niet tevreden over. Dus die heeft ze teruggestuurd. En ze moeten nou over een paar dagen met andere opties komen. Maar je ziet dus dat de militairen er geen zin in hebben.

Dat is wat anders dan geen militaire opties hebben. Dus ik bedoel, dit kan zelfs Nederland nog doen. Nee, ik bedoel, we hebben de kaarsmacht uitgekleed, maar Groenland bezetten, dat kunnen wij ook nog wel. Ja, nee, Luxemburg is net al te klein, maar Nederland lukt dat wel. Dus het is een goed teken wat je zegt, Arendt Jan... dat die Amerikaanse militairen dus zeggen van... lijkt me niet zo'n goed idee. Ja, exact. Want dit kunnen ze natuurlijk gewoon op een achternaamiddag doen. Ja.

Verder heb ik genoteerd, nog even achter elkaar over Groenland... dat Kobilius, Europese commissaris van Defensie... vandaag in Zweden hetzelfde heeft gezegd als eerder de Deense premier. Als de VS Groenland met geweld innemen, dan is dat einde van de NAVO.

Trump heeft dit weekend nog een keer herhaald. Dat hij het hoe dan ook wil hebben. Gevraagd ook toen naar wat dat betekent voor de NAVO. Zei hij ja dat kan gevolgen hebben. Maar zij hebben ons meer nodig dan bij hen. Dus hij is zich wel hiervan bewust. En de regering van Groenland zelf heeft vanmiddag nog een keer benadrukt dat de verdediging van het eiland een NAVO-taak is. En dat zij op geen enkele manier accepteren dat de VS het gebied willen inleven.

Mag ik nog even terugkomen op die kubiliers? Want dat heeft ook te maken met wat Arendt Jan net zei. Waarom duurt het allemaal zo lang? Hij heeft ook gezegd, dat was trouwens tijdens een conferentie in Zweden...

Er moet een Europese veiligheidsraad komen. Volgens mij hebben we daar wel vier, vijf jaar geleden over gesproken... dat die er zou moeten komen. Het is een oud idee van Macron en Merkel. Ik ben het daar volstrekt mee eens. Gewoon Europeanen vormen nou eens een keer een veiligheidsraad... Als dit nodig is.

Dat kan. Dat kun je gewoon eigenlijk doen. Hij zegt er moet meer geïnvesteerd worden. De slagkracht moet worden vergroot van Europa. En dat is ook een heel oud idee. Hij heeft gezegd dat de Europese Unie... een eigen strijdkracht moet hebben van 100.000 mannen. En vrouwen, denk ik. En dat is een oud idee wat Juncker en Merkel en Macron ook al hebben geroepen. En dat gaat eigenlijk ook al tot tien jaar geleden.

dat dit is gezegd. En er gebeurt gewoon niets. En dat is toch echt wel erg problematisch. Nog even over Trump. Dat is toch ook wel geestig. Hij zei ook in een tv-interviewjaar... het simpele feit dat Denemarken... Een Deens schip 500 jaar geleden voet aan wal zetten in Groenland. Betekent nog niet dat ze daar recht hebben. Terwijl hij zelf precies hetzelfde wil gaan doen. Het is ook ongelooflijk.

En hetzelfde is natuurlijk, want dan hebben Trump en de andere Amerikanen ook helemaal geen recht op Amerikaans grondgebied. Dat bedoel ik wel. Daar komen namelijk ook al mensen naar een schip aan land komen. Ja, dat moet terug naar de Indianen toe. Hoe die luik heet het tegenwoordig in het niet-politieke jargon. Dit is de gangzinder voorwoorden.

EU Handelsakkoorden en Brexit

En nu we in Europa zitten, misschien nog even te noemen. Vrijdag kwam de stemming zelf net na onze update. Maar het is daadwerkelijk gebeurd. Ik geloof dat het uiteindelijk 26 jaar onderhandelen is geworden. vrijhandelsverdrag tussen Europa en Latijns-Amerika gesloten. Ja. Frankrijk is dus overruled. En Maloney is omgegaan. Dat is heel belangrijk omdat ze miljarden kregen voor de boeren. Dat is wat er gebeurd is.

Nou ja, als je hier in Frankrijk rondgaat, dat zit ik nog steeds, dan zie je dus op bijna elke rotonde zie je nee tegen Mercosur staan. Dus de Franse boeren hebben we behoorlijk verloren hier. Maar goed, dat vind ik ook nou niet echt een probleem. Want het gaat natuurlijk helemaal niet over Mercosur. Het is wat Arend Jan zei, er zijn miljarden.

Zijn er eigenlijk vrijgemaakt voor de boeren. Het gaat in belangrijke mate over het meerjarenbudget van de Europese Unie. En welk deel gaat daar naar landbouw. Maar als je gewoon echt kijkt wat de effect is voor Mercosur. Ook op economisch gebied. Dus 5 promil geloof ik aan... Of vijfhonderdste procent, ik weet het niet meer. Een verwaarloosbaar bedrag wat het oplevert voor de economie van Europa. Maar waar het natuurlijk om draait is dat dit wel een klap in het gezicht is van Trump.

Dat moet je hier wel eventjes realiseren. Want wat hier dus gebeurt is dat er dus nu een verdrag is gesloten... met hele belangrijke Zuid-Amerikaanse landen. En dat is iets wat... Trump gewoon niet wil. Dus geopolitiek gezien. En wat we altijd hebben gezegd. Dat die verdragen geopolitiek ontzettend belangrijk zijn. En niet economisch. Nou dat blijkt echt heel erg. Vandaag de dag met het Mercosur verdrag.

En de Russen en de Chinezen vinden het ook niet leuk... dat onze relaties met Zuid-Amerika beter worden. Exact. U is ook de banden aan het aanhalen met een nog belangrijker land... namelijk Engeland, het Verenigd Koninkrijk. En daar was ook iets over garanties die daarin worden geëist. Vanwege de sterke positie van...

Nigel Farage in de peilingen. Het is heel interessant. Starmer is nu aan het onderhandelen met de EU... over een veterinaire overeenkomst. Het gaat dus over dieren, koeien, dat weet ik allemaal wel niet. Dat betekent, als ze dat allemaal ondertekenen... dan is er minder red tape na Brexit... voor Britse voedsel- en drankenexporteurs. Belangrijk en heel verstandig, zou je ook zeggen.

De Europese Commissie is doodsbang dat Farage om allerlei populistische redenen... dat verdrag dus gelijk gaat opzeggen. En dat kan je ook doen, want een nieuwe regering... als er even wordt dat Farage prime minister wordt, kan dat natuurlijk opzeggen.

En daarom hebben ze nu voorgesteld van als dat gebeurt... dan moet je restitutie betalen. Dus dan wordt dat onaantrekkelijker om dat te doen. Het probleem van deze gang van zaken is natuurlijk... dat Farage nu in alle toonaarden loopt te schreven overal. Hoe erg Brussel is en zo. En dat dit een nationale soevereiniteit schent en zo. Maar ja, in werkelijkheid is het gewoon een heel verstandig overeenkomst natuurlijk. Ja, zeker.

Digitale Regels en Techbedrijven

Misschien dat we hier dan ook nog eventjes moeten meenemen... een bericht over Polen en de Digital Services Act. Wat is daar aan de hand? Nou, Jena Rogki, dat is die radicaal-rechtse president van Polen. Ja, die eigenlijk een soort tegenwicht aan het vormen is tegen de veel liberalen. Minister-president Tusk van het Midden.

Ja, die heeft zich nu aan de kant van Trump geschaard. En zegt van die Digital Service Act waarbij die Amerikaanse techbedrijven aan banden worden gelegd. Ja, dat is Orwelliaans. En dat moet van tafel. Dat willen we helemaal niet. Want dit betekent gewoon dat de censuur wordt opgelegd. Dat is natuurlijk gewoon niet zo. Wat er hier gebeurt is dat bijvoorbeeld kinderen die worden gevrijwaard van... van porno en dat soort zaken op.

Op het internet. En de grote techbedrijven. Die diensten aanbieden. Die worden daar voorantwoordelijk voor. Dus het is wel iets ingewikkelder. Dan wat ik nu zeg. Volgens mij komt het op de manier. Dat je online strafbaar. maakt wat offline allang strafbaar was. Daar komt de korte versie. Jij zegt het heel goed. Jij zegt het inderdaad heel goed. Dat is precies wat het is. Trump vindt dat...

Die vindt dat censuur. En dat vindt Nowakki op dit ogenblik ook. Nou ja, kijk, als je dus dat hebt... dan wordt het al heel erg lastig... om te komen tot een eensluidende opinie... over hoe je met Amerika moet omgaan. En dit heeft grote consequenties voor de effectiviteit van de Europese Unie. Exact, want je wil dus die big tech jongens aanpakken. Dat moet via die digital service act. En nu speelt dus Polen eigenlijk een soort...

Van Zals deelstaatrol. En Musk vindt het allemaal geweldig natuurlijk wat hier gebeurt. Hoewel Hugo, je had iets te vertellen over die broncode van X. Ja, dat was dit weekend dat Musk plotseling zei dat hij het algoritme van X openbaar zou maken. Volledig. En vervolgens ook alle aanpassingen gemotiveerd ook openbaar zou maken. Dat komt natuurlijk nu... Hij onder zware druk staat omdat dat grok AI van X werd misbruikt om vrouwen en kinderen uit te kleden virtueel. Iets wat dus.

Ook online niet mag. Omdat het offline ook niet mag. En verschillende Europese landen. En ook door de EU zijn daar onderzoeken gestart. Het is natuurlijk allang duidelijk. Voor iedereen die op X zit. Dat dat algoritme ook wordt gebruikt. Om een bepaalde politiek. politieke stroming die Musk en Trump aanhangen te promoten.

Dus het zou heel goed zijn als X zich genoodzaakt voelt om die bronkoten openbaar te maken. Zeker. Maar ja, moeten we dus nog eventjes zien of Polen, want dit is precies Digital Services Act, het gebruik van die regelgeving niet onmogelijk maakt. Ik denk dat we daarmee door kunnen naar de Verenigde Staten. Na het volgende. De ochtend is al druk genoeg. En dan kan je niet ook nog al het nieuws volgen.

Geen zorgen, luister naar Ochtendnieuws. In 25 minuten vertellen we je alles wat je moet weten om je werktag goed te kunnen beginnen. Economie, politiek, binnenland, buitenland en beurs. En we laten je ook gegarandeerd met een glimlach achter. Elke werkdag om kwart voor zeven in de BNR-app. Of in een andere podcast-app. Welkom terug.

Trump's Druk op de Fed

Ik denk dat we het nieuws uit de VS moeten beginnen met een videootje dat de voorzitter van de Centrale Bank, Jerome Powell, volgens mij midden in de nacht zo'n beetje was het, in het weekend, online heeft gezet. Powell wordt onder enorme druk gezet door Trump. Trump wil lagere rente. En Powell vecht voor de onafhankelijkheid van de vet. Wat heeft Trump gedaan? Die heeft ontdekt dat daar dus een...

een verbouwing is geweest in die gebouwen. En die doet net alsof dat allemaal niet netjes is gebeurd. Er komt dus nu ook eens een dagvaardiging vrijdag gekomen. Ze zetten hem onder druk. Heeft nu zelf besloten van luister het is allemaal zo erg wat hier gebeurt. En het is zo duidelijk dat het eigenlijk gewoon gaat om een rente verlagen. Die op deze manier wil afdrukken. Ik ga gewoon nu een video maken van twee minuten. Waarbij ik het publiek ga vertellen wat hier gewoon.

Dat gebeurt. Jawel, maar er wordt een onderzoek daarom ingesteld... voor de renovatie van het nieuwe hoofdpartier in Washington. Dat is natuurlijk eerder geprobeerd, dit soort grappen en gollen. En dan, als daar dus een strafzaak uit voorkomt... Ja, dan kan die misschien vervangen worden. Eind mei loopt zijn termijn alvast voorzitter.

Van de VET. En in januari 28. Loopt zijn termijn af. Als gouverneur van de VET. Maar realiseer je. Tot nu toe is het niet al te succesvol geweest. Het aanpakken van deze mensen. Denk even aan Comey. De baas van de FBI. Die zaak is ook volgens mij gestrepoleerd. James, de hoofdaanklager van New York. Dat heeft ook niks opgeleverd. Dus ik moet nog zien of dit wat gaat opleveren.

Er wordt in ieder geval hier stevig tegenwicht geboden. Met zo'n publieke video. Waarin Paul zegt. Ik zal mijn taken uitvoeren. Die me door het congres zijn gegeven. En ik laat me niet onder druk zetten. Er is overigens ook in het congres heel negatief gereageerd, ook van Republikeinse zijde. En overigens ook op de markt. Je zag de aandelen dalen, dollar daalde, goudprijs ging verder omhoog. Als dit dus mislukt, dan gaan de instituties in Amerika het dus redden.

Ook met komi en zo. Dat is belangrijk. Hebben we nog nieuws over Venezuela?

Venezuela's Instabiliteit en Olie

Ja, een naar nieuws. Want, weet je, Trump heeft een neiging om dan ergens naar binnen te vliegen. En dan denken van, nou, dan kun je het in een paar minuten allemaal oplossen. Nu zijn er twee dingen aan de gang. Hij heeft dus... Die minister van Binnenlandse Zaken. Caballo heet hij geloof ik. Die is bevriend met Rodriguez. Maar die keert zich nu tegen Amerika. En misschien ook wel in de toekomst tegen Rodriguez.

En die milities, die collectivo, die zitten op motorfietsen... gaan ze door de straten heen. Nou, dat betekent, jongens, als dat zich doorzet... dat je dus gewoon een recept voor chaos hebt. En nog meer... Problemen met schaarste van voedsel en zo. Tweede, waar blijkt dat Trump wat te snel is gegaan... is dat hij had vrijdagmiddag een overleg met oliemaatschappijen. En zoals jullie weten is Chevron de enige die er actief is.

Nou, Chevron is wel bereid om het een beetje de productie op te verhogen. Dat zou snel kunnen. Maar hij zegt niet dat er een hele grote investering gaat aan. Want er is... Al die leidingen en zo, er zijn grote problemen. Er moet enorm geïnvesteerd worden voor miljarden werkelijk. En dat vinden ze niet zo interessant. De andere maatschappijen... ...waaronder Exxon heeft gezegd... ...ja, we gaan het helemaal niet doen, we zitten er niet... ...en dat is gewoon veel te duur. Dat heeft...

Ja, Darren Woods van Exxon ook gewoon gezegd tegen Trump. Nou, Trump is daar enorm boos over geworden. En die zegt dan ook van, nou ja, als het allemaal zo gaat... dan ga ik Exxon ook wel uitsluiten van die Velousolaanse olie. Hier zie je dus wat voor een idiote mafiosie praktijken dat dan zijn. Het is wel belangrijk om even aan te geven... wat de argumenten zijn van Examobile.

Namelijk het is oninvesteerbaar omdat er chaos heerst en omdat wetgeving niet in orde is. Dat is denk ik heel erg belangrijk om dat te melden. Hij heeft aan tafel gezeten met 17 van die executives uit de olieindustrie. En eigenlijk was dit ook wel wat er uitkwam volgens mij. Als ik het goed heb gezien. Maar ExxonMobil was eigenlijk het meest expliciet hierover.

En Exxon heeft natuurlijk in 2007 al die aandelen genationaliseerd. In Venezuela. In Venezuela. Dus dat betekent dus dat ze daar niet zoveel happig zijn. Om daar te gaan investeren. Ook vanwege de...

Cuba, Mexico en Trump's Beleid

Slechte staat waarin al die technische installaties verkeren. Trump wil ook dat er geen olie meer naar Cuba wordt geëxporteerd. Ja, dus eerst zei hij van nou, we hoeven aan Cuba... ja, daar hoeven ons geen drukte om te maken... want dat land zakt vanzelf al in elkaar. En nu heeft hij gezegd, nou ja, het is misschien wel beter... als er geen olie meer naar Cuba gaat. and

Kennelijk vrees hij dat het Cubaanse regime nog wel eventjes zit. Nou kijk, ze hebben dadelijk 100.000 vaten nodig in Cuba. Venezuela die leverde 30.000 tot 35.000 van die vaten. Er kwam iets uit Mexico, iets uit Rusland en de rest wordt door Cuba zelf geproduceerd. Als zij geen olie meer krijgen uit Venezuela... en dat was de oude route die Rubio bedacht had... de minister van Buitenlandse Zaken...

Om ervoor te zorgen dat dat inderdaad niet meer gebeurt... dan was de verwachting dat het snel gebeurd was met het Russische bewind. En Trump heeft nu eigenlijk ook al op True Social iets geretweet. Voor zover je dat kunt zeggen van True Social. Maar goed, je weet wat ik bedoel. Dat Rubio Aardma president van Cuba moet worden. Overigens heeft...

Trump ook gebeld met Scheinbaum, de president van Mexico. En na de hand gezegd, goed gesprek te hebben gehad over drugsmokkel. Maar ja, dit is het land ook waarvan hij wil dat het stopt met de olie-export naar Cuba. Dit gebeurde nadat vorige week Trump nog dreigt op tv grondaanvallen uit te voeren op Mexico. Dus ook hier lopen wel wat dingetjes een beetje door elkaar. Zowel het hoofd van Trump als...

Als wat er in de werkelijke wereld... Dat wordt niet stabiel hoor. Ik denk dat we naar het Midden-Oosten door moeten. En dan vooral natuurlijk Iran.

Iran Protesten en Regime Crisis

Dat is echt heel spannend. Er zijn berichten dat er 500 demonstranten zijn doodgeschoten. Sommigen zeggen misschien wel meer. De bastaprostaties gaan gewoon door. Het gaat wel dagen aan de gang. Nou, er komen allemaal analyses natuurlijk los van... nu is het regime zwakker eigenlijk dan ooit. Want ja... Na die vreselijke aanval van zowel Israël als van de VS... is natuurlijk Iran verzwakt. Ook natuurlijk door Hezbollah zijn ze kwijtgeraakt. En de analyse is dan...

Het sociale compact dat er was binnen Iran. Na die Iran-Iraakse oorlog. Dan kwam die aankwam als een gelijk oorlog met Irak. was van oké, we zijn misschien niet zo democratisch... maar we bevieden jullie wel veiligheid. Het idee dat het regime de burgers veiligheid kan geven... is nu weg. En dat wordt gezien als een belangrijke succesfactor voor zo'n revolutie. Het tweede is dat je ook een beetje een leider moet hebben van zo'n revolutie. En in het begin was ik een beetje sceptisch over die...

Zoon van de Sja, Res Paklavi. Want de Sja was nou ook niet helemaal okselvries en corruptievrij. Maar wat de afgelopen dagen wel is gebeurd... dat veel meer mensen zijn naam roepen. En hij is ook... Je ziet foto's verschijnen samen met Netanjahu, weet je wel.

Er wordt gespeculeerd dat Trump toch iets overweegt om te gaan doen. Hij vraagt ook nu aan zijn generaal, wat kan ik doen? En er wordt ook gespeculeerd dat heel misschien Netanjahu ook daarbij mee gaat doen. Maar dat weten we dus niet zeker. Wat ik het belangrijkste vind is dat er dus kennelijk twijfels zijn of de revolutionaire garde.

Of het niet nog helemaal betrouwbaar is. Vooral rond Karmal Shah. Dat is een stad die een beetje naar het noorden ligt. Richting Iraakse grens. Schijnt toch te sprake te zijn van enige desertie. En dat betekent dus dat niet alle onderdelen van die revolutionaire garde meer helemaal betrouwbaar zijn. Dat is denk ik...

Echt heel erg belangrijk. Als dat zo is, dan zijn dat voor mij wel hele belangrijke aanwijzingen. Dat er inderdaad wat aan de hand is. Tegelijkertijd weet je, 500 doden lijkt veel. Maar het is natuurlijk een enorm groot land. Dat is niet heel veel. Ik bedoel, kijk wat er gevallen is in dat hele pieplijn gazastrookje. Maar tegelijkertijd, weet je, er zijn 10.000 mensen gearresteerd.

dan zie ik dat er in 185 steden geprotesteerd is. Dat is ook niet ontzettend veel. En als je dan kijkt waar het gebeurd is... dan gebeurt dat natuurlijk in belangrijke steden, zoals... De hoofdstad, Teheran. Maar ja, het is heel moeilijk vind ik om zicht te krijgen op hoe groot die protesten nu eigenlijk zijn.

Wat de impact daarvan is. En of ze nou toenemen of afnemen. Want daar hoor ik ook conflicterende berichten over. Het regime heeft het internet ook afgesloten. Om dit soort informatievoorziening moeilijker te maken. Dat is moeilijk te zeggen.

Economie en Sancties in Iran

Het is moeilijk te zeggen, maar dat er wat aan de hand is, dat is zo. Maar dan moet je veel meer, vind ik eerlijk gezegd, kijken op dit ogenblik naar berichten over hoe... Hoe die revolutionaire garde zich aan het gedragen is... en zich aan het ontwikkelen is. Trump zegt zelf dat het Iraanse leiderschip hem gebeld heeft zaterdag... met de wens om te onderhandelen. Ja, nou...

Dat lijkt me heel sterk. En waar zou je dan over willen onderhandelen, vraag ik me af. Precies. Bij de opheffing van de sancties waarschijnlijk, maar ja. Nou ja, want kijk, de allerbelangrijkste reden waarom deze opstanden er zijn... zijn natuurlijk gewoon de hoge... En de hoge inflatie. Dus dat is iets wat de huidige leiders niet makkelijk onder controle kunnen krijgen. Dat kan dus inderdaad alleen. Daar zou je gelijk in kunnen hebben, Arjan.

Als je de sancties van tafel krijgt. Maar ik vrees dat dit juist een reden is. Wat er nu gebeurt om die sancties alleen maar verder op te schroeven. Als het zou kunnen. Dat wordt in elk geval in EU verband nu overwogen. Oké laten we het hier even bij voor vandaag. Tot morgen. Tot morgen. Tot morgen.

BNR zoekt de feiten. De verbanden. De gevolgen voor jou. Is dit nou in het voordeel van de criminelen? We zitten boven op nieuws hier bij dit programma. Hoe gaat dat gesprek verlopen? Maar wij zijn hier om de vragen te stellen. Maar het is toch doorgestoken kaart? Wat er speelt en ook waarom. Live radio, video en podcast.

This transcript was generated by Metacast using AI and may contain inaccuracies. Learn more about transcripts.
For the best experience, listen in Metacast app for iOS or Android