¶ Terugblik op Start Russische Invasie
Welkom bij Boekestein en de Wijk, op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is dinsdag 24 februari 2026 en daarmee vier jaar oorlog in Oekraïne. Daarom blikken we vandaag terug op hoe de strijd door de jaren heen is geëvolueerd. En kijken of we daar lessen uit kunnen trekken voor de toekomst. Te beginnen dus bij vier jaar geleden. Ik weet het nog goed. We maakten een leuk programmaatje over geopolitiek. En toen op vrijdag ging
er
een heleboel mis. En op de maandag daarna zeiden we geloof ik... ja, nu kunnen we niet een week gaan wachten tot onze volgende uitzending. Dus beginnen we maar met een update.
Ja, dat was een tijdelijke update volgens mij. En vervolgens is die permanent geworden. Want we zitten hier nu nog. Het is onvoorstelbaar. Waarmee is aangegeven dat die... Ja, die geopolitieke situatie, maar ook de veiligheidssituatie in Europa... echt fundamenteel is, vooral over de afgelopen vier jaar. En ik denk dat toch heel veel mensen wel echt verrast zijn geweest... inclusief
ik hoor dat die oorlog daar daadwerkelijk uitbrak. Want ja, in het begin had het er toch veel van weg... dat die Russen bezig waren met eigenlijk een soort dwangdiplomatie... duidelijk maken dat Oekraïne een bepaalde aantal concessies moest doen. En zo niet, dan zou het misschien wel tot militaire macht overgaan. Maar daar was helemaal geen sprake van. Ze zijn gewoon binnengevallen. Overigens vind ik wel dat er sprake was van een compleet falen... van de inlittelijke diensten, zowel...
Aan de Oekraïense kant als aan de Russische kant. Want die Oekraïners dachten ook dat het niet ging gebeuren. Die wisten wel dat er iets aan het komen was. En die zijn door de Amerikanen gewaarschuwd. Maar de Russen dachten dat ze de klus binnen twee tot vier dagen konden klaren. Maar in plaats van vier dagen zijn het vier jaar geworden. En ze zijn er nog steeds niet vanaf. Dus in alle kanten zat het helemaal fout.
En de Amerikaanse inlichtings die hadden het juist. Die zagen het gebeuren. Hebben ook de Oekraïners gewaarschuwd. En de Oekraïners waren zelf heel sceptisch. Want die dachten van ja dat is toch onverstandig. Je kan toch niet zomaar Kiev veroveren. Nou hadden ze gelijk in. Want dat werd dus ook een disaster. Het werd echt een totale deconfiture.
Dat hele jaar was eigenlijk wel een deconfiture voor de Russen. Want ze liepen toen eerst vast daar boven Kiev. En
¶ Van Manoeuvre naar Uitputtingsoorlog
in dat najaar kwamen die succesvolle Oekraïnse tegenoffensieven in Kharkiv en in Gerson Ja,
dat is eigenlijk de eerste fase van de oorlog. Die eerste fase werd gekenmerkt... door manoeuvre oorlogsvoering. Dat is eigenlijk klassiek. Dus manoeuvre oorlogsvoering, bewegelijke oorlogsvoering... dan ga je met grote legereenheden, gesteund door de luchtmacht... probeer je zo snel mogelijk en zo verrassend mogelijk op te treden. Dat is ook goed gelukt. Dat moet wel worden gezegd. Dus ze hebben heel snel... zijn ze in de rieten van Kiev opgestoomd, de Russen.
Maar ze zijn ook in het zuiden heel snel opgestoomd. Daar hebben ze grote delen veroverd.
Dat was ook dat najaar, hetzelfde moment dat de Amerikanen vreesden voor een Russische inzet van kernwapens. Zo zaten
ze al
bij Gerson
Ja, dat klopt. Toen zijn ze dus aan het eind van dat jaar teruggedrongen. Toen hebben die Oekraïners zich weten te herpakken. En dat is eigenlijk het einde van die eerste fase. toen zijn ze in staat geweest bij Kharkiv en bij Gerson... om grote stukken terug te veroveren. Dat was het moment waarop president Biden zei... er is een 50-50%
kans dat de Russen nu kernwapens gaan inzetten. Wat je dan ziet is een overgang naar eigenlijk attritie... dus een uitputtingsoorlog en die wordt dan steeds statischer.
Dat jaar daarna staat mij dan meer bij als een van de Oekraïnse teleurstellingen. Want toen was er natuurlijk een zomeroffensief waar veel op was gehoopt. Daar hebben we het veel over gehad. Dan kunnen ze misschien via Tokmak naar een Melitopol naar de kust. De Russen in tweeën splitsen. Nou, daar is niets van terechtgekomen
Nee, dat was het probleem van Bakmoed. Dus dat is een slagpartij van je welsteren geworden. Ook de Russen hebben daar onwaarschijnlijk veel mensen verloren. Maar Bakmoed, dat was eigenlijk een soort, weten we dus nu met kennis van nu... weten we dat dat eigenlijk een soort voorbode was van de dingen die komen gingen. Namelijk helemaal niks, alleen maar heel veel slachtoffers. Terwijl er heel weinig terrein werd... werd veroverd en dat heeft geduurd van augustus 2022 tot mei 2023. En
¶ Biden's Beleid en Nucleaire Dreiging
eigenlijk vind ik dat dat de tweede fase is. Dan ga je dus over van zo'n bewegelijke oorlogsvoering naar uitputting en naar een statische manier van oorlog voeren. En dan zie je dus ook in die tijd dat de mijnenvelden worden gelegd en dan vertraagt het steeds meer.
Dan zitten we dus in attritie, een uitputtingsoorlog.
Ja, dan zit je eigenlijk in iets wat heel sterk doet denken... aan de Eerste Wereldoorlog met loopgraven en dat soort zaken. En dat duurt dan tot in 2023.
En vind je nou, Rob, dat was het Biden-tijdperk. En Biden pakte het heel verstandig aan en ook heel beheerst. Was bang voor inzet van het kernwapen. En wilde ook niet dat Oekraïne diep in het Russische grondgebied zou toeslaan... Zou je nu kunnen zeggen dat dat achteraf misschien een fout is geweest? Dat dat wel had moeten gebeuren
Ja, dat is misschien wel zo. Ik was er zelf ook nooit zo'n groot voorstander van om heel snel te escaleren. Want je wist natuurlijk gewoon nooit wat de Russen zouden gaan doen. Dat weet je gewoon niet. Dus je moet je gewoon indekken. En als het wel fout gaat, dan zit je dus midden in een kernwapenoorlog. Nou, dat is ook daadwerkelijk bijna gebeurd. Dus... Kijk, het punt is natuurlijk dat Biden in die tijd, die wist meer dan wij. Hoewel wij denk ik ook in die tijd wel de
redelijke analyse hebben gemaakt. Omdat, nou daar zijn we natuurlijk hard over aangepakt. Ook dat de eerste jaar over, dat we het zo vaak over kernwapens hebben gehad. En dat je helemaal niet bang moest zijn daarvoor, want die Russen zouden dat toch niet doen. Dat is dus niet zo. Dat is dus gelogen straf. En we weten dat Burns naar Turkije is afgereisd... om te gaan praten met zijn counterpart in Moskou... om te zeggen van jongens, je blijft met je poten van die kernwapens af... want als je
dat gaat doen, dan zwaait er wat. Er is enorm gedreigd met repressages als de Russen dat daadwerkelijk zouden gaan doen. En daarmee is ook die kernwapendreiging afgenomen. Dus ik denk dat die situatie veel ernstiger is... Dan veel mensen in die tijd dachten. En dat die voorzichtigheid van Biden. Dat dat wel terecht is geweest.
¶ De Dominantie van Drone Oorlog
Ja. Ja, eigenlijk, hierna is eigenlijk de droneoorlog gekomen, toch?
Ja, dat is fase drie. Ja, dan zie je dus zo in 2023 dat het steeds technologischer wordt. De technologie wordt dus steeds belangrijker. En dan wordt het eigenlijk een oorlog waarin de innovaties heel snel elkaar opvolgen. En dan wordt adaptiviteit steeds belangrijker. En ja, dat is eigenlijk nog steeds zo. Maar eind 2024 was het gewoon helder dat de drones gingen domineren. En dan zie je, eigenlijk loopt het over in een nieuwe fase. Ik noem dat dan maar fase 4. waarin je
van die killzones krijgt. Dus dan worden die drones zo belangrijk... dan komen er ook drones aan draadjes... waarmee ze steeds dieper in het achterland van de tegenstander kunnen komen. Zowel de Oekraïners als de Russen. En dan zie je gewoon eigenlijk... dat er een enorme killzone ontstaat van 20, in sommige gevallen zelfs van 50%.
van de bewegingsoorlog. Die versterken het uitputtingselement.
Ja, dat klopt. Dus je kunt daar gewoon niet meer doorheen. Je moet je dus voorstellen... zo'n front is 1300 kilometer lang. Je hebt onvoldoende troepen... om dat hele front compleet dicht te houden. gaten in dat front. Wat je dan ziet is dat de beide partijen proberen door die gaten proberen
ze infiltratie operaties uit te voeren. Maar omdat dat lukt op een gegeven moment niet meer goed omdat met die drones eigenlijk alles wat beweegt of dat nou mensen of apparaten, voertuigen of wat dan ook zijn alles wordt gewoon kapot gemaakt. Dus dan zie je dus dat De hele gebieden ontstaan. Dat zijn eigenlijk grijze gebieden. Omdat het daar niet meer duidelijk is wie nou precies de controle heeft over een
bepaald gebied. En dat zijn de gebieden... Ja, eigenlijk wat die gaten zijn tussen die troepen die daar zijn gestationeerd. Als je bijvoorbeeld naar... Diepsteet gaat. Die hebben prachtige kaarten. Dan kan je heel goed zien waar al die troepen zitten. En dan zie je dus gewoon echt dat er gaten tussen zitten. Dus je moet met die drones ook proberen die gaten te dichten
¶ Zwarte Zee en Trump's Koers
Nou, dan zou ik eigenlijk zeggen dat dan na fase 4 de killzones komt de fase Trump. Toch?
Ja, nou ja, dan zit er nog één Misschien nog... Ja, nou ja, eentje nog, de Zwarte Zee. Ik zou dat fase vijf noemen. Maar ja, die fase loopt eigenlijk door alles heen. Wat dus zeer opmerkelijk is, is dat... en dat is volgens mij de eerste keer dat dit gebeurd is... dat een land eigenlijk zonder noemenswaardige marine... het gepresseerd heeft met drones. Dat hoort natuurlijk inderdaad ook
een beetje bij de hele droneontwikkeling. De marine van de Russen eigenlijk gewoon naar de andere kant... waardoor eigenlijk feitelijk de handelsroutes weer kwamen open te liggen... voor de Oekraïners en waardoor ze weer geld konden verdienen. Ja, dan krijg je dus Trump
Die alles in de war gooit en de Oekraïner verzwakt. Maar ook Europa wel een zet geeft om te doen wat nodig is om klappen op te vangen. Dus dan veranderen er heel veel dingen eigenlijk meer op politiek terrein
Ja, dat vind ik dus ook. Dus Biden, daar zijn de geledenen gesloten... En onder Trump geldt dat niet meer.
Trump heeft gewoon niks nagelaten om Poetin te steunen. Hij heeft ook de militaire leveranties eigenlijk gewoon gestopt. Die gaan nu bijna allemaal via Europa. Je kunt een debat beginnen over of Europa genoeg doet. Maar in ieder geval is het zo dat de toekomst van Oekraïne hangt... in de eerste plaats van Oekraïne zelf, maar zeker ook van die Europese bijdrage. En Trump zorgt... Hij heeft dus de schuld op zich genomen dat hij Poetin een langer leven schenkt.
¶ Economische en Manschappen Uitdagingen
Laten we dan even
proberen te kijken hoe dit verder kan gaan. Na het volgende. Welkom terug. Als je dan probeert dit moment te bezien. Je ziet dus eigenlijk al wat eraan vooraf ging, hoe moeilijk dat is. Omdat het gewoon de hele tijd verandert. En dan weer de ene kant op, dan weer de andere kant op gaat. Maar ik heb toch wel een beetje de indruk dat de afgelopen... een beetje in Oekraïens voordeel aan het keren is. Dat het bij Rusland zeker
ook economisch kraakt. Je ziet dat de afgelopen tijd, zeker ook sinds die Starlink-problemen... aan Russische zijde, toch wat terugpakt. Wat
is jullie indruk
van dit moment?
Nou ja, vanaf december zie je... Dat het steeds lastiger wordt voor de Russen. Om het aantal doden en gewonden. En het aantal gewonden dat ook gewoon definitief niet meer kan terugkomen op het slagveld. Omdat ze bij wijze van spreken een rolstoel eindigen. Dat dat zo groot is dat dat niet meer gecombineerd kan worden. Dat zien we dus vanaf december gebeuren. En dat is wel problematisch voor de Russen. Dus in die zin heb je inderdaad gelijk. En dan Starlink hielp er ook nog een keer bij. Ja.
Aan de Oekraïnse kant is dat eigenlijk ook het grootste probleem, gewoon manschappen. Dat
probleem is voor de Russen kleiner dan voor de Oekraïners. Maar dat is logisch, want er zijn gewoon meer Russen dan er Oekraïners zijn. En dus als de Oekraïners dat niet weten te compenseren, dat bandkrachtprobleem met betere technologie... En dat zijn ze nu eigenlijk een beetje kwijt op het slagveld. Want eerst hadden ze een enorm droonvoordeel. Dat is nu weer gelijk. Maar zij moeten dus proberen om doorbraken te krijgen... op het gebied van de droontechnologie. Om weer doorbraken te
forceren op het slagveld. Maar wat je ook ziet met Rusland... is dat zij wel tactische successies boeken. Maar dat niet om weten te zetten in... operationele succes, dus echte doorbraak. En dat kan ook niet, want dat slagveld zit gewoon potdicht. Dus het enige wat je kunt doen is kleine infiltratieoperaties uitvoeren... en dan maar hopen dat je iedere keer een stapje verder komt
Michael Kaufman, die bekende militairexpert van Carnegie... schreef volgens mij vorige week, ook in het kader van vier jaar oorlog... in Vornevers, een stuk waarin hij concludeerde op basis hiervan... het lijkt erop dat Rusland niet meer de tijd aan zijn zijde heeft... Zouden jullie dat ook zo zeggen
Vroeger was dat zo. Dus dan zeiden we altijd van... er zijn veel meer Russen dan Oekraïners. Dus dat is een groot probleem voor Oekraïne. Dat is nog steeds zo. Maar het is wel zo dat nu de Russen ook manschappenproblemen krijgen. Zoals Rob net uitlegde. En dat Poetin die durft gewoon niet echt heel groot te mobiliseren. Anders krijg
je die race naar Kassagestan en Armenië weer. Dus heel voorzichtig zou je kunnen zeggen... de Oekraïners zijn in ieder geval in staat... om de Russen tegen te houden.
Wat Kaufman concludeert... is denk ik iets wat wij ook al vaak geconcludeerd hebben. En daar hebben we meerdere uitzendingen over gemaakt... over de staat van de economie van Rusland. En dat gecombineerd met het feit dat je onvoldoende kan werven... begint dat steeds problematischer te worden. Ik vind het al heel erg... zegt het afgelopen jaar, dat het een race tegen de blok is. Wie houdt dit het langste vol?
En dat weet ik niet. Kijk, als het gaat om het moreel... en de inzet om je land te kunnen verdedigen... dan moet je constateren dat het echt gewoon aan Oekraïne... in het voordeel van Oekraïne is... We zien dat er steeds meer militairen van Russische kant komen... die helemaal niet meer gemotiveerd zijn. Ja, vind je het gek? Je gaat bijna zeker dood als je daar naartoe wordt gestuurd. En waarom? Je verdedigt je eigen land niet. Er worden steeds meer
vraagtekens bijgezet. Ik denk inderdaad dat die hele combinatie van factoren... voor de Russen steeds problematischer begint te worden... afloop van het conflict
Weet je, Bill Bowder, dat is die man die is uit Rusland geflikkerd door Poetin. Die heeft veel reden om die man te haten. En die had vanmorgen vroeg op X ook zo'n hele reeks X's. En dan zei hij van, Poetin kan niet anders. Als hij die oorlog verliest, dan gaat hij eraan. Stel je voor dat je die onderstelling steunt... dan zou je dus kunnen zeggen dat Poetin gaat dus gewoon door, koste wat het kost. Nou, misschien zijn de
¶ Trump's Onzekere Oorlogsstrategie
Oekraïnen in staat om dat hele jaar nog de zaak tegen te houden... in grootse kansen. En dan wordt de Russische economie echt steeds nijpender. En dan zou je misschien toch een hele instorting van een politiek systeem... en een economisch systeem in Rusland kunnen meemaken. Maar goed, dat is allemaal speculatief. Ja
ik zou het niet goed durven zeggen. En de belangrijkste reden die ik heb... is dat er geen Amerikaanse strategie meer achter zit. Dus die strategie zat er wel achter bij Biden. Ook al werd Biden continu uitgemaakt door een sukkel. Maar dat was hij niet. Hij wist echt wel wat hij deed. Hij was misschien aan de voorzichtige kant. Maar we hebben er net ook over gehad dat ik denk dat dat... dat dat wel redelijk verklaarbaar is waarom hij dat deed. En daar kun je hem niet echt heel
hard op aanpakken. Want Trump is helemaal niet zo voorzichtig op een aantal gebieden. Maar dat gaat ook niet goed. Dus dat zegt niet zo gek veel of je wel of niet voorzichtig bent. Maar ik denk dat er een situatie is ontstaan... dat door Trump er helemaal geen enkele lijn meer zit... in wat het Westen nu eigenlijk wil bereiken in Oekraïne. De Europeanen kunnen dat wel. Maar je
hebt op een aantal essentiële punten de Amerikanen nodig. Nou heb je via dat PURL-programma wel de mogelijkheid... om essentiële capaciteit in Amerika aan te schaffen. Zoals bijvoorbeeld munitie, petro-raketten, dat soort zaken. Dus godzijdank kunnen we dat nog wel. Maar ook dankzij Europees geld kan dat... Maar er zit bij Trump geen strategie achter... van wie hier nou eigenlijk moet gaan winnen. En daar begint het mee. Dus hij ziet het nu op dit ogenblik meer als een verdienmodel...
Oekraïne voor de eigen wapenindustrie. En hij verkoopt ook uit de arsenal van het Pentagon. Maar tegelijkertijd moet je constateren... dat hij eigenlijk op de hand is van Poetin. En als dat het geval is... dan moet je als Poetin wel helemaal geschift zijn om niet door te vechten.
Zouden jullie ondanks het gebrek aan strategie aan de Amerikaanse zijde... door die uitputting aan zowel de Russische als de Oekraïnse kant... niet denken dat misschien die gesprekken... en door het geduw en getrek van Trump daaraan... ondanks dat hij niet zo goed weet welke kant hij op wil trekken... dat dat toch zou kunnen leiden tot een staaks het vuur... omdat beide partijen denken van ja, het moet maar...
Nou ja, alleen als Trump op een van beide partijen zoveel druk uitoefent... dat ze over straat gaan. Dus dan moet hij heel veel druk uitoefenen op Rusland. Dan moet Trump boos worden, zoals hij eerder zei. heel veel druk op Poetin uitoefenen. Maar wat hij nu doet, is eigenlijk druk op Zelensky uitoefenen. En daarmee oefent hij druk op de verkeerderheid.
Maar hij wil waarschijnlijk toch een doorbraak krijgen... voor de midtermverkiezingen.
Ja, maar dan moet hij wel uit een ander vaatje gaan trappen. Dan moet hij absoluut iets bedenken om Poetin onder druk te zetten. En dat doet hij niet. En daar zit denk ik het grote probleem
in. Je zit nog even te denken van... Trump was altijd met die gedachten bezig... dat hij die sancties dan zou verhogen als Poetin niet zou luisteren. Daar hebben we
¶ Stalling, Vredesgesprekken en Partisanenstrijd
helemaal niks meer van gehoord. Behalve dat de India's onder druk gezet zijn... dat ze geen Russische olie meer kopen. En dat schijnt nu ook te gebeuren. Maar die Scott Besant kaart van meer sancties... daar hoor je niks meer over
Nee
Dat betekent dus dat Poetin gaat gewoon door. Hij wordt niet geremd.
Nou
ja, en hij weet dus dat
ideologisch Poetin... of Poetin weet dat ideologisch Trump dichter bij hem staat dan bij Zelensky. Ja. En dat is natuurlijk echt buitengewoon problematisch. Nee, als er een andere president had gezeten... die gewoon onverwaardig voor Oekraïne had gekozen... dan was waarschijnlijk die oorlog al lang voorbij geweest. Die stelling durf ik wel aan, want er zat een bepaalde strategie achter... Economisch,
door middel van sancties, houdt die oorlog niet op. Maar wel als de Russen worden gedwongen om ongelooflijk veel geld te pompen in de defensieindustrie. Waardoor de civiele industrie wordt ontmanteld. En eigenlijk ook de hele civiele maatschappij wordt ontmanteld. En dat is iets wat levensbedreigend is voor het bestaan van Rusland. Althans voor het regime.
Er moet ook een moment komen dat Trump ook wel heel erg teleurgesteld is. Dat er gewoon helemaal niks gelukt is. En dan loopt hij misschien gewoon weg. Gaat hij naar een ander onderwerp. Wat denk je?
Ja, dat zou heel goed kunnen. Maar ja, hij heeft wel veel politiek kapitaal hier zo langzamerhand in gestoken. Dus hij zal op een gegeven moment... En als hij voor Poetin kiest, dan kiest hij niet voor Oekraïne. Als Oekraïne daardoor de strijd moet staken... dan is de kans vrij groot dat misschien na een kortstondige pauze... de strijd gewoon
ondergronds verder gaat. Dan krijg je een partisanenstrijd in de bezette gebieden Dus dan hebben we fase 6 bestand, fase 7 ervatting En realiseer je dat de personeelswisseling... die we een tijdje hebben gezien in de top van Oekraïne... Daar zijn nu mensen in charge die dat heel goed weten. En die zitten hier ook al op voorbereiding. En dat is natuurlijk gewoon echt heel erg opmerkelijk dat dit op dit ogenblik gebeurt. Dus dan kan je nog jarenlang doorhechten. Zij het met
andere middelen. Dan wordt het asymmetrisch. We hebben gisteren gesproken over wat er is gebeurd in Lviv. Met dat soort aanslagen. Dan zou Oekraïne dat soort aanslagen kunnen uitvoeren. In bijvoorbeeld de bezette gebieden
Nog een ander element. De zoon van Witkoff. Die schijnt ook allemaal economische belangen te hebben. Die met Rusland wil gaan doen. Ja,
die runt het crypto bedrijf van de Trumpies
Maar ook vrienden van Trump willen heel graag in het Arktische gebied olie gaan boren.
Ja, dat klopt. Nou jongens, we zijn nog niet van de update af.
Nee, ik denk het
ook
niet. Maar je komt uiteindelijk denk ik in een situatie terecht waarin... Ik denk dat dat de kans de grootste is. Dat er uiteindelijk gewoon een akkoord komt. Omdat niemand een spat verder komt. En er zijn weer een paar honderdduizend doden verder. En dan slaakt het. Ik heb vaker die vergelijkingen gemaakt met de Eerste Wereldoorlog. Halverwege de Eerste Wereldoorlog wist ook iedereen hoe het zou eindigen. En we hadden nog... Ik geloof een miljoen doden extra nodig. Om er een
eind aan te maken. Het zou me niet verbazen. Dat er nu ook zoiets gaat gebeuren. Dat de uitkomst iets is. Wat eigenlijk al op tafel lag. Aan het begin van de oorlog. Toen zijn er onderhandelingen geweest. Onder andere in Turkije. Het zou me niet verbazen. Dat afspraken. worden geïmplementeerd over een x aantal maanden, misschien wel jaren, omdat gewoon niemand een spat verder
komt. Nou dan zeggen wij maar weer, tot morgen. Tot morgen.