¶ Wankel Bestand VS-Iran en Israël
Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein in de wijk.
Hugo Rijtsma. Vrijdag 10 april. Welkom bij Boekestein en de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Met grote vragen over het bestand tussen de VS en Iran. Voorafgaand aan gesprekken dit weekend tussen de twee partijen in Pakistan. Iran verklaarde de straat van Hormuz opnieuw gesloten. Na zeer zware aanvallen van Israël op Libanon. Op dag 1 van het staakt het vuren. Dat is in strijd met het bestand, zeggen Iran en Pakistan. Maar de VS spreekt dat tegen. Trump heeft Netanyahu wel gevraagd.
vraagt de aanvallen terug te schroeven. Netanyahu heeft onderhandelingen met Libanon aangekondigd... maar ook voortgang van de aanvallen. Daar is Libanon natuurlijk weer niet mee eens. Ook Europese landen willen dat Israël stopt. Trump verwijt vannacht op de socials Iran... zich niet aan de afspraak te houden over de straat van Hormuz... en dreigt dat anders het schieten weer start. Maar hij zegt wel weer optimistisch te zijn... over de aanstaande gesprekken in Pakistan.
En daar is dus geen enkele reden voor... Netanjahu kan dus alles laten ontploffen... met zijn aanval die op Libanon doorgaat. B, de Amerikaanse en de Iraanse lijstjes verschillen dramatisch. Dus dat optimisme van Trump slaat helemaal nergens op. Drie, Hormuz is in handen van Iran. Daar kunnen ze dus ook gewoon geld mee verdienen. Die vinden het prima als het nog even duurt.
Ja, het is wel verwarrend wat er op dit ogenblik aan de hand is. Want het blijkt zo te zijn... zie ik dan dat Hezbollah wel een notificatie heeft gekregen... van de straat tot vuren.
Dus
het is echt verwarrend. Want als zij een notificatie hebben gekregen, dan... was ook het staakt het vuren op Hezbollah van toepassing. En dat is dus kennelijk overhoeld door Netanjahu.
Ja, toen we de woensdag bespraken, toen zeiden we ook al... van Israël was een paar uur stil. En toen kwamen ze ineens met nee, het geldt niet voor ons. Terwijl dus Pakistan, die de onderhandelingen leidde, vond van wel. En het geldt natuurlijk voor meer punten, bijvoorbeeld uraniumverrijking. We constateerden toen ook, er is niet één lijstje. En het is duidelijk dat beide partijen verschillende
lijsten... En nu heeft Trump tegen Netanjahu gezegd, doe even rustig aan... En dat heeft er weer toe geleid dat er eigenlijk heel snel nu... overleg komt tussen Libanon en Israël in Washington. Maar
Israël gaat door met het bombardement.
Ja, ze zeggen van we houden de druk erop. En daarvan heeft Libanon weer gezegd van... ja, hoor eens even, we gaan niet onderhandelen... terwijl het land wordt gebombardeerd. Dus dat kan ook niet. Dus het is nog niet klaar. Dus ik deel de mening van A. en Jan... dat de kans niet zo groot is dat dit... Dat dit gaat lukken
En de economische impact wordt groter en groter. Over drie weken geen kerosine meer. Dat werd er gezegd in de FT
net. Dus die lijstjes lopen uiteen. En dan moet er dus gesproken worden in de Islamabad. Dit weekend. Amerikanen hebben allemaal deskundige diplomaten. Die Farsi spreken. Die de geschiedenis
kennen. Die weten hoe de Iraniërs denken. Ze
sturen JD-fans
Hele succesvolle onderhandelaars. Grote kennis ook van de Iraanse cultuur.
We hebben nog nooit wat bereikt tot nu toe. Dus je blijft... Maar als je ervan uitgaat... dat als je macht hebt... en als je de militaire kracht hebt... om een tegenstander tot capitulatie te dwingen... dan heb je die mensen ook helemaal niet nodig. Alleen het punt is... dat is gewoon niet gelukt in Iran. Dus het is heel merkwaardig wat hier aan de hand is. Zullen
we wel een conflict zetten in Islamabad? Het
eerste is dat... Ghalibaf die leidt... als ik goed ben geïnformeerd... De Iraanse delegatie. Parlementsvoorzitter. Ja, exact. En de BZ-minister. Ja, Rachi, volgens mij valt hij wel mee, maar die Galibaf, dat is een keiharde jongen. Keiharde jongen. Maar dat is het wel, deze keiharde jongen die ook directe banden heeft met de revolutionaire garde. Dat behoort wel tot de categorie van meer redelijke leiders, volgens Trump.
Ja, ik zag een berichtje uit de Israëlische pers... dat volgens mij IDF en een parlementscommissie had gezegd... de mensen die nu aan de macht zijn gekomen... Dat is volledig in tegenspraak met wat Trump de hele tijd ons wil doen, geloof ik. Ja,
vind je het gek? En Trump die zegt nu op dit ogenblik... ja, nemen we wat mensen in de media zeggen... dat is echt heel anders dan wat ze achter gesloten deuren zeggen. Daar heeft hij ook wel gelijk in, gedeeltelijk. Maar als je dus dit bent overkomen als land... even afgezien van het feit of dat goed of fout is... Ayatollahs en Iran verwerkelijk is of niet. Maar als je dit overkomt als land, dan verharden de standpunten zich. En dat is precies wat er gebeurt. Dat is altijd zo.
En dat gebeurt dus nu ook. En weet je, de Wall
Street Journal en de FT zeggen dat ook allemaal. Daar gaat dan Trump ook weer op reageren. Hij is gewoon meer bezig in het reageren op mensen die zeggen... dat zijn beleid onverstandig is, dan die aan het nadenken.
Maar je moet je wel realiseren dat inderdaad die onderhandelingen... de positie van Iran is echt gewoon versterkt. Enorm versterkt. En dat is ook de reden waarom ze op dit moment de hakken in het zand zetten. En ja, dan zullen ze het er vermoedelijk op laten aankomen. En ze weten gewoon dat de munitievoorraden aan het opraken zijn van Amerika. Met name Patriots, dat soort systemen. Ze weten dat de
president Trump er graag mee wil ophouden. Dus als je dat soort dingen weet, dan weet je dus ook dat je je eisen kunt opschroeven. En ze weten natuurlijk
ook dat de golfstaten heel boos zijn op Amerika eigenlijk. Want het karwei wordt ook niet afgemaakt en zo, weet je wel. Ook hun hele economische model hangt in de wilgen.
¶ Trump's Binnenlandse en Buitenlandse Controverses
Volgens Reuters en Deer Spiegel heeft Trump tegen Europese landen nu gezegd... dat zij dus in deze totaal onduidelijke situatie... binnen een paar dagen over de brug moeten komen... met concrete toezeggingen hoe ze gaan helpen in de straat van Hormuz.
Dat gaat dus niet gebeuren. Want dan moet er eerst een definitieve vredesregeling zijn. Maar dat is niet wat Trump vraagt, eist. Nee, maar dat gaat dus niet gebeuren wat Trump wil. Dus kortom, we gaan straks nog even gezellig hebben over de NAVO... En dan zal de druk dus op de NAVO verder worden opgevoerd. Dat kan niet anders. Want er is een directe relatie tussen.
En bovendien heeft ook gezegd... Ik ga dus de NAVO-lidstaten die basis niet... Onze leger heeft geen toestemming gehaald om daar te... Die ga ik straffen. Dat zou dan Spanje moeten zijn. Maar dat zou eigenlijk ook Frankrijk moeten zijn. En eigenlijk ook Engeland. En zelfs Merts was... Dus ik denk eerlijk gezegd dat die... Die dreiging is er wel, maar het zou Amerika ook ongelooflijk in de eigen vingers nemen. Dat is de
Europese basis. Amerika is verswakt uit deze hele strijd aan het komen. Het is een soort zelfisolatie. Je gooit jezelf in een isoleercel. Je kan het Midden-Oosten
niet veel doen
als
je de Europese basis niet hebt, hè? Rutte werd gevraagd na afloop van zijn gesprek op woensdag met Trump... of Trump had gedreigd zijn NAVO-lidmaatschap op te zeggen... daar wilde hij geen antwoord op geven. Nee, en het
was ook nog een keer een open en eerlijk gesprek. En als het een open en eerlijk gesprek
is en het is niet
constructief... want het woord constructief is niet gevallen... dan weet je
gewoon dat het klote was. Ik las net als X of het ware van een Turkse nieuwsmaatschappij... dat een Europese official die er dus bij zat met Trump... Dat ze een enorm hebben lopen schelden naar elkaar. Of het waar is, weet ik niet. Maar het is wel zo, het is een
open gesprek geweest. Ik denk dat beide heren, zeker Trump, enigszins in paniek waren. Dat denk ik ook. Dat zie je ook gewoon. Maar we hebben het straks ook nog wel even over wat hij doet in de richting van zijn critici. in de Verenigde Staten. Dat is ook gewoon niet normaal.
Morgen praten we met GroenLinks-PVDA-europarlementariër Thijs Reuten... over het lot van de NAVO. Dus ik denk dat we dat voor nu eventjes kunnen parkeren... en misschien meteen doorgaan naar het Amerika-blokje... van Arend-Jan
Boekestein. Aha, ik heb al wat sappige dingen in het boulevardblokje. Nou, hou je vast. Trump is een beetje wanhopig aan het worden. Dus wat gaat hij dan doen? Dan gaat hij dus al die MAGA-jongens die hem hebben laten vallen... Tucker Carlson, Magic Kelly, Candace Owens en Alex Jones... Dat zijn gewoon complotdenkers, of niet? Ja, het zijn allemaal complotdenkers. En dan gaat hij gewoon op True Social Platform... dit zijn, they're not MAGA, they're losers. Dus als je het niet met hem eens bent,
dan ben je een loser. Nou, er is nog veel meer gebeurd. Melania ging opeens een toespraak houden, niemand wist... En ook Trump niet. En zij zei daarvan... ik heb helemaal geen band met Epstein eigenlijk. Ze wilde dus graag haar straatje schoonwassen. Nou, Trump wist er helemaal niet van. Ik wist dus ook niet dat haar straatje vies was. Het probleem is een beetje, zij zei van... ik heb hem nooit ontmoet, maar ja... dat zijn allemaal foto's dat ze dus toch met Epstein staat te praten. Een beetje
onhandig misschien, hè? Nou, Trump werd gelijk geïnterviewd door Fox News of iets anders... En zei, oh, is dat zo dat Melania dat allemaal gedaan heeft? Die wist dat dus ook allemaal niet. Dat is allemaal buitengewoon ongelukkig. Nou, nog iets. De democraten in het huis hebben geprobeerd om die... Weet je wat, die War Powers Resolution, ga ik ze op dit krijgen... is voor de vierde keer nu mislukt. Trumps macht in te perken om zonder conventionele toestemming oorlog te starten.
En Trump was zo geschrokken van al die Iraan-ellende... en ook van de Melania-ellende... dat hij dacht, ik moet even de aandacht afleiden, daar is hij goed in. Toen heeft hij dus die anti-immigratie-video er weer in gegooid. Een hele nare video waarbij een mevrouw bij een pompstation... door een zogenaamde Haitiaanse immigrant in elkaar wordt geslagen. Dat soort dingen doet hij dan als het fout gaat. Nou, tot slot,
en dit is echt wel heel erg smeuïg. De Pentagon vindt het niet helemaal prettig... dat de paus kritisch is over deze oorlog. Je weet, de paus is heel kritisch geweest over deze oorlog. En vervolgens is ook de Nuncius in Amerika... is dan dus daar op bezoek geweest. En toen heeft niet Colby zelf, maar waarschijnlijk zijn plaatsvervanger... gezegd, ja, als dat zo doorgaat... dan kunnen we natuurlijk u ook paus maken. Dan hebben we er twee, net als die Avignon-Jezer-ballingschap...
in de dertiende eeuw. Het werd serieus, dus gedreigd van als het zo doorgaat... dan geloven we niet meer de paus in Rome.
Maar het is wel opmerkelijk wat deze paus doet. En ik ben ineens... Ik heb me nooit verdiept in de paus, maar nu is het gewoon een van de weinige stemmen die zich stevig uitspreekt.
Zeker
En als ik dus dit hoor, dus de paus heeft nu ook aangekondigd, zolang als Trump in het Witte Huis zit, ga ik niet naar Amerika. Dat is wel echt een statement hoor. Ik moest ook even denken aan het bezoek van de Brits en de Nederlandse koning aan Amerika. Dus ik denk dat je dit wel even in het achterhoofd moet houden. Als de paus dit doet... wat voor repercussies dat had kunnen hebben... voor koninklijke bezoeken in die richting. Kijk, als je een
tweet uit doet over dat je overweegt... dat je zegt dat je een beschaving gaat vernietigen... dat is natuurlijk zo dramatisch. In het algemeen doen dictators dat soort dingen. Of nog, fascisten deed
je dat ook, toch? Ik vind het heel erg dat je dat moet. Getrokken met Hitler. Die natuurlijk in wezen ook zat te praten over de joden in deze termen. Ja jongens, dit kan echt niet. Dit kan absoluut
niet. Als je onze koning daar naartoe stuurt... dan word je dus toch geassocieerd met een bepaalde normen en waardenpatroon... waar dat niet een Nederlandse is, laat ik het
zo zeggen. Ik zou het wel in lijn met deze tijd vinden... als de Amerikaanse katholieke kerk zich afscheidt van Rome. Ja,
een beetje wat de Britten ook hebben gedaan. Een beetje een paar eeuwen geleden. Een nieuw schisma, leuk toch
Hendrik de Acht. Dan pakken we dat ook gewoon mee.
¶ Oekraïne: Drones, Verliezen en Eisen
Dag één van het schisma. Maar eerst de Oekraïne. Na het volgende. Welkom terug. De Russische president Poetin heeft een bestand aangekondigd voor de viering van orthodox Pasen van zaterdagmiddag tot en met zondag. President Zelensky, die zo'n bestand al eerder had voorgesteld, heeft het geaccepteerd en noemde het voor Rusland een kans om daarna niet terug te keren naar aanvallen. De Russische aanvallen vielen gisteren negen gewonden in Gerson. In
Odessa raakte energie- en haveninfrastructuur beschadigd. Oekraïne heeft een aanval uitgevoerd op een oliepijplijn in Volgograd... die diesel transporteert naar de exporthaven van Novorossiysk. En in Feodosia, bezette Krimpenstad, is een olieopslag geraakt en in brand gevlogen
Ja, er is toch wel echt iets bijzonders op dit ogenblik aan de hand, vind ik, in Oekraïne. Twee dingen die totaal haaks op elkaar staan. Aan de ene kant zien we op dit ogenblik steeds meer analyses ontstaan over dronecapaciteiten van Oekraïne. Die zijn nu zo goed dat de minister van Defensie van Rusland, Poetin, heeft gezegd van hier komen we op dit ogenblik niet doorheen. We kunnen zelfs die drones niet eens meer horen aankomen. Dus het is
uitermate effectief. Het aantal slachtoffers loopt gewoon met de dag op. Men heeft uitgerekend dat er op dit ogenblik... alleen al in Donetsk, bij elke kilometer die de Russen proberen te veroveren... vierkante kilometer dan, daar vallen 316 doden. Je komt er gewoon niet meer doorheen. En dat wordt dus ook op dit ogenblik... Je ziet dat de Russen ook zeggen dat elektronische oorlogsvoering... de drones van de Oekraïners daar onkwestbaar voor zijn. We
kunnen ze gewoon niet tegenhouden. Uiteindelijk komt er wel weer een maatregel voor... om die Oekraïnse drones wel tegen te houden. Maar op dit ogenblik is die technologische voorsprong zo groot... dat de Russen in paniek aan het raken zijn... En tegelijkertijd zie je dat de maximale doelstellingen... opnieuw worden geformuleerd
en verder worden uitgebreid. Als je dus gewoon nu even kijkt wat die Russen dus eisen... dan is het bijvoorbeeld een bufferzone helemaal in het noorden... langs de grens met Oekraïne. Dat is er eentje. Zaporizhia en Gerson-oblasten moeten nu ook in zijn geheel worden verhoogd. Mykolaïev en de Odessa-oblasten in een bito. Er wordt nu voor de eerste keer gezegd... dat er ook een bufferzone moet komen in de richting van Transnistrië. Ja, dit is toch heel erg bewaardigd. Dus
je komt aan de ene kant niet verder. En vervolgens schroef je iedere keer maar weer je eisen op. En de grote vraag is hoe dat kan. Misschien heeft dat toch iets te maken met... ik kom er niet doorheen, maar mijn eisen zijn maximaal. En dan in een onderhandeling... ben ik toch misschien in staat om er nog iets bij te plussen. Ik bedoel, ik denk dat het zo eens is. En met de huidige president Trump... ja, die is er gek genoeg voor om daarin te trappen.
Poetin verdient meer met de olie, dat geeft hem een beetje comfort. De energieinfrastructuur gaat ook allemaal niet goed... maar hij verdient wel meer per maand aan de olie... dankzij Trumps actie
Maar dan ben je de oorlog niet meer. Nee, het enige wat je daarmee doet... is dat je, laten we zeggen, enig onrust in het land zou kunnen afkopen. Maar het is een misvatting, niet hier, maar gewoon wat je vaak hoort... is dat er dus meer middelen beschikbaar komen voor die oorlogsspanningen. En dat is niet zo. Want die oorlogsspanningen... die vereist bepaalde middelen, financiële middelen. En die worden toch wel beschikbaar gesteld ten koste van het volk. Dus voor de oorlogsspanning
maakt het denk ik niet veel uit. Wel voor de interne stabiliteit van Rusland. Wat trouwens ook geen goed nieuws is voor Zelensky, maar dat tezijde. Ja.
¶ Militarisering Noordzee en Baltische Staten
De olieinkomsten worden vooral bedreigd door Oekraïnse lange afstandsdroons... die zo succesvol de afgelopen paar weken in die exporthavens Oest-Luga... en hoe heet die andere ook alweer, aan de Finse Golf instaan. Primorsk. Primorsk, ja, en Vyborg. En daarover zeggen de Russen... dat die drones via NAVO-grondgebied vliegen.
Ja, over de Baltische Staten. Ja, of dat zo is, dat kan ik niet...
Het geheel over NAVO-grondgebied klopt in elk geval niet. Ik zag dat wel eerder, dan hadden ze dat gezegd... alsof ze dus helemaal via Roemenië naar boven zouden vliegen. Maar je kan gewoon het luchtalarm in Rusland volgen... en dan zie je gewoon vanuit Oekraïne per stad het luchtalarm gaan... en op een gegeven moment zie je een inslag in Oest-Bloega. Dus dat is in elk geval flauwekul. Of het het laatste stukje over Estland vliegt...
Het hoort gewoon bij de dreigementen van Rusland in de richting van de Baltische Staten. Daar wordt ook de druk op dit ogenblik opgevoerd. En dat kan ik me ook voorstellen. Want al dat gedoe met Trump, Iran, dat verlies wat hij daar geleden heeft. De positie van Amerika die aan is getast. Dit is wel de tijd om de druk een beetje op te voeren naar de Baltische Staten. Ik vind het niet leuk, maar als ik Poetin zou zijn, zou ik dat doen Dus dat is wat er gebeurt. Ik heb niet gehoord
wat er is gezegd richting de Baltische Staten. Als dat gebeurt, dan zijn de Baltische Staten ook aan de beurt. En dan kunnen ze repressages verwachten. Maar goed, die bedoelden zijn toch lekker bezig. Als je gewoon kijkt wat er in het noorden van de Atlantische Oceaan gebeurt. De Britten en de Noorden zijn nu bezig met onderzeebootoperaties. En wat je daar dus gewoon ziet is dat de Russen ervan worden beschuldigd... verkenningsoperaties uit te voeren. Maar dat geldt ook voor de EEC,
dus de Exclusieve Economische Zonne van de Britten. Daar zijn ze ook bezig. Ze hangen boven kabels, hè?
Ze zijn weggejaagd
nu, hè? Ja, ik weet dus niet precies wat ze aan het doen waren. Het lijkt mij dat... het veel meer een beetje treiter is wat er gedaan wordt. En op een gegeven moment zag je misschien wel iets door... Zou kunnen.
Overigens is ook, volgens mij gisteren of eergisteren... zijn een aantal tankers van de Russische schaduwvloot... door het kanaal gevaren, geëscorteerd door een Russisch marinevergat. Inderdaad. Dit in reactie kennelijk op Starmer's opdracht aan de Britse marine... dat die schepen geënterd mogen worden
Die schepen waren ook onder sanctiebeleid. Dus ja, dat is zo. En ik... Je ziet gewoon dat het militariseert. Op dit ogenblik dus ook in de Noordzee. Noordelijke Atlantische Oceaan. In het kanaal. Ja, die druk wordt gewoon opgevoerd. En dat is wel logisch en verklaarbaar op dit ogenblik
Als alternatief is ook gesproken over het stationeren van bewapende militairen... op die schepen van de schaduwvloot. Dus je komt wel dichtbij een mogelijke confrontatie op zo'n schip.
Ja, zeker. Als je dat nu gaat enteren. dan heb je een conflict met Rusland
¶ Hongaarse Verkiezingen en EU Toekomst
We moeten natuurlijk nog eventjes kijken naar Hongarije. Daar zijn zondag hele belangrijke verkiezingen. De positie van Orbán staat daar ter discussie. Peter Magiar, de oppositieleider, doet het goed in de peilingen.
Maar het is heel onvoorspelbaar wat eruit komt. Mensen maken allemaal scenario's. Eén daarvan zou kunnen zijn, stel je voor dat het nogal gelijk opgaat. Dat er vervolgens dan Orbaan de verleiding heeft om een trumpje te gaan doen. Ja, ik heb toch gewonnen. Nou, dan hebben we dus echt glazen. Dan gaat hij om een hertelling vragen. En dan gaat hij de zaak nog meer ricken. Wat hij ook doet, is hij belooft aan de pensioenmensen... je krijgt nog een
hoger pensioen. Allerlei dingen doet hij om ervoor te zorgen dat hij wint. Hij staat 8% achter, maar die peilingen kan je ook niet meer vertrouwen. Sommige peilen staat hij voor. Het is een districtenstelsel. Ja,
daar zit denk ik de crux in.
Ja, want die districten, daar heeft Orbán mee gerommeld. Die zijn allemaal gejerrymanderd in het voordeel
van
de
Fidek-partij
Ja, het is hetzelfde
als Trump. Ik bedoel, die kijken toch heel goed naar elkaar. Maar ik denk dat het allergrootste probleem is... dat het heel lastig is om echt bij een districtenstelsel... te kijken naar de meerderheid van stemmen. Want je kunt dus ook verliezen... ondanks dat je de meerderheid van stemmen hebt. Nou ja, laten we hopen. Althans, ik vind, laten we hopen... dat dat niet gebeurt in hoger rijen... maar dat dat dan toch wel een afspiegeling is... de uitslagen van wat de Mongraatse bevolking
wil. En ook de Russen op social media, het is allemaal aan de gang. Want als Magyar wint, dan moeten al die Hongaren hun leven gaan verliezen in Oekraïne. Dat is het verhaal. Dat is het verhaal,
ja. Het is hele belangrijke verkiezingen voor Hongarije en ook voor de EU. Waar Orbán natuurlijk een hele perverse rol speelt. Zeker bijvoorbeeld als het gaat om steun aan Oekraïne. Als het gaat om samenwerking met de Russen. Daar hebben we de afgelopen weken bewijzen van gezien dat er gewoon vanuit... Europese raadsvergaderingen, er wordt gebeld met Moskou. Ik
denk dat als Orbán het wint, dan trekt de Europese Unie iets uit de hoge hoed. Dat kan bijna niet anders. Dan wordt er geprobeerd om bijna misschien wel op illegale wijze Orbán buiten te sluiten. Maar je kan dit niet nog een keer weer via
hebben. Dankjewel
Tot volgende week
Nee, tot morgen
Tot
morgen.