#1364: Jeffrey Epstein en de Russen

Zou jij iemand durven aan te nemen op basis van de resultaten in een game? Volgens het bedrijf eCulture is dat eerlijker dan een ouderwetse cv beoordelen. Maar hoe haal je iemands kwaliteiten uit een spelletje? In de podcast Op de Zaak gaan we langs en zoeken we uit waarom het een winstgevende business blijkt te zijn. Op de Zaak wordt mede mogelijk gemaakt door Exact, bedrijfssoftware voor MKB'ers en accountants. BNR Nieuwsradio. Boekerstijn en De Wijk. Hugo Rijtsma.

Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is dag 1364 van de oorlog in Oekraïne. Elke dinsdag en donderdag met vragen van onze luisteraars over de toestand in de wereld. En dan beginnen we met Ali Toplou uit Amsterdam. Die zegt, geachte heer Boekenstein en heer de wijk. Allereerst wil ik u bedanken voor de podcast. Ik heb een vraag naar aanleiding van de recente explosie op de Poolse spoorlijn.

Hij zegt, mijn vrouw is Pools en we zijn regelmatig in Polen. Premier Tusk heeft aangegeven dat er vermoedelijk sprake is van sabotage, maar het is nog niet duidelijk wie daarvoor verantwoordelijk is. Mijn vraag is, welke maatregelen kan Polen nemen om een duidelijk en krachtig signaal... richting Rusland af te geven. Het valt mij op dat er enkele weken geleden ook incidenten waren met drones. Maar dat daarop voor zover bekend weinig concrete actie is gevolgd.

Ter vergelijking, zegt hij, ik ben van Turkse afkomst en ik kom vaak in Turkije en verwacht dat Turkije in een vergelijkbare situatie veel strenger zou optreden. Turkije heeft MS-buffer zones in Syrië en Irak gecreëerd zonder dat ze daar aan iemand...

Toestemming hebben we gevraagd. Daarnaast vraag ik me af of Polen ter bescherming van de eigen veiligheid niet zou moeten overwegen om een vorm van bufferzone voor lucht- en grondverdediging in de Oekraïne op te zetten. Eventueel in samenwerking met bondgenoten. Hier werd denk ik aan het inrichting van bilisteren...

Steunpunten of basissen. Nou ja. Hij kan zich daar van alles bij voorstellen. Hij zegt dat heeft natuurlijk wel consequenties. Maar de terughoudendheid van nu. Heeft duidelijk ook consequenties. Kijk eens, die initiatieven lopen voor een gezamenlijke luchtverdediging voor Polen. Volgens mij was dat een Duitse initiatief. Maar het barst van de initiatieven, we hebben de European Air Shield initiatieven, de European Space Shield.

De Europese Unie heeft een defense readiness roadmap in het leven geroepen om de grootste gaten inclusief luchtverdediging te dichten voor 2030. De NAVO is bezig met allerlei initiatieven. Het gaat maar door. Nee, er gebeurt echt ontzettend veel. Het bekendste is wat dan in een bevolkingsband de drone wall heet. Maar het probleem daarvan is, wil je echt iets kunnen doen.

Ja, dan moet je een heel gelaag systeem opzetten. Dus voor laagvliegende drones en drones die wat hoger vliegen en vliegtuigen en raketten en balistische raketten en kruisraketten. Ja, dat is ontzettend complex. En daar komt er altijd nog wel wat door. Dus alles kan. En daar heb je trouwens ook denk ik geen buffersonder voor nodig. Maar voordat je dat voor elkaar hebt, dan ben je wel eventjes verder. Dus die initiatieven lopen wel.

Daar is ook geld voor, dus dat is ook denk ik het probleem niet. Maar het kost gewoon tijd om dat op te bouwen. En de grote vraag is natuurlijk hoe effectief het uiteindelijk is. Als je bijvoorbeeld zo'n droommuur zou hebben en je zou er helemaal niet meer doorheen kunnen komen met welk vliegend spul dan ook, dan kun je altijd nog een keer sabotages van binnenuit.

Dus dan kan je inderdaad een spoorweg opblazen. Daar hoef je dus helemaal geen droommuren voor te hebben. Dan kun je gewoon bij wijze van spreken naar binnen wandelen. Er zijn altijd wegen om dat te doen. Of je ronstelt wat mensen in term Polen die dat zouden willen doen. Dat gebeurt ook nogal eens een keer. Dan kun je de boel opblazen. Het is echt heel erg moeilijk om het...

Ja, helemaal waterdicht te maken. Dan denk je, de Russen kunnen dat wel. Nee, die kunnen het ook niet. Kijk wat Oekraïne op dit ogenblik aan het doen is. Diep in het grondgebied van Rusland. Er wordt ook een en ander gesaboteerd. Maar ook met raketten wordt daar de boel opgeblazen. Het is natuurlijk heel moeilijk om zoiets waterdicht te krijgen. Maar Ali vraagt ook wat zou er misschien kunnen om een duidelijk signaal richting Rusland af te geven. Ja, niet zo veel.

iets offensievers misschien mogelijk zijn om toch af te schrikken van dit soort ongein? Nee, dat kan eigenlijk niet. Zeker niet als het gaat om dit soort explosies van een... De Poolse spoorlijn, dat zijn sabotageacties. En dat kun je niet echt goed afschikken. Het enige wat je kunt doen is je inlichtingdienst zo goed mogelijk equiperen om dit voor elkaar te krijgen.

Ja, met mensen proberen om dit soort dingen te voorkomen. Dat zal ongetwijfeld ook gebeuren. Maar uiteindelijk gaat er altijd wel iets doorheen. En afschrikken? Ja, wat zou je willen afschrikken? Zou je dan een raket willen afvoeren op Rusland? Of cyberaanvallen willen doen? Nou ja, het klinkt allemaal lekker, maar in de praktijk lukt dat ook niet goed.

Ik denk dat het enige wat je echt kunt doen. Dat zijn defensieve maatregelen nemen. Weet je, Turkije wordt genoemd door Adi Toplo. En we hebben allemaal dat voorbeeld gehad van het Russische vliegtuig. Dat in het luchtwemmen dat neergeschoten is. Maar Turkije heeft zelf last gehad van heel veel Koerdische aanslagen in het verleden. En die komen er dus ook doorheen. Er zijn allemaal mensen die te betreuren zijn. Je kunt je heel moeilijk daartegen verdedigen, denk ik.

Nee, Koerde is natuurlijk een mooi voorbeeld. Want het heeft geleid tot een interne binnenlandse oorlog gedurende enige tijd. En die is nu bij hergelegd. Maar je ziet dus inderdaad dat als je dat echt zou willen... Ja weet je, dan kun je dat gewoon doen. Ik bedoel wij kunnen nu...

Nu is het lastig omdat we in een podcast zitten die wordt uitgezonden. Maar wij zouden bij wijze van spreken vanavond in een kamertje achteraf driehoog kunnen afspreken dat we iets willen gaan doen wat niet door de beugel kan. Nou, niemand komt erachter, hoor. Dus dat is echt een probleem. Als je dat dus gewoon in afgesloten cellen gaat voorbereiden, dan is het echt heel moeilijk om daar doorheen te komen. Ja, uit.

Gaan we door naar Roy Senden. Die begon over iets waarbij het gister... Aan het eten voorafgaand aan de theatervoorstelling ook al eventjes over hadden. Die zegt als vaste luisteraar van de eerste minuut. En gezien mijn verleden dat ik persoonlijk heb op beide hoofdkwartieren. Zoek ik duiding wat er de afgelopen weken is gebeurd tijdens het bezoek van...

van Mark Rutte aan het Joint Force Command in Brunsum... en de NAVO Early Warning and Control Force in Geilinkiertje. Er werd bekendgemaakt dat de VS zich terugtrekt... uit het vervangingsprogramma van de oude Boeing AWACS-toestellen. Andere NAVO-landen, waaronder Nederland, hebben nu besloten om zich heel af te zien van die nieuwe Boeings en op zoek te gaan naar Europese alternatieven. Roy zegt, ik weet niet wat ik hiervan moet denken.

Gaat de NAVO dan straks om met Early Warning en Command & Control... als de VS zijn eigen dingetje doet en Turkije ook? Is command and control niet juist het allerbelangrijkste deel van het leger. Om uniform uit te rusten tussen de verschillende landen binnen het pakt. Dat laatste is zeker het geval hoor. Nee dat laatste is zeker het geval. Kijk dit gaat natuurlijk om.

Wat kan ik waarnemen wat er aan de andere kant van de grenzen gebeurt? Zijn daar voorbereidingen gaande? Hoe moet ik daarop reageren? Doelopsporing zou daarin kunnen zitten. Nou, ga zo maar door. Dus het zijn de ogen en oren. van een bondgenootschap. En ik heb het gevoel dat de Amerikanen zich terugtrekken uit dat vervangingsproject, omdat ze flexibeler willen zijn.

En ze gaan nu een combinatie van satellieten, lichtere vliegtuigen dan wel drones, willen ze dit gaan doen. En dat kan je natuurlijk overal in de wereld inzetten. Dus ik heb echt het gevoel... Dat ze daar flexibel mee willen zijn en dat ze daarom ook misschien ook wel overwegen om dat ooit nog eens keer wel te beschikken te stellen van Europa. Maar voorlopig hebben we het niet dan. En bij Trump weet je het nooit zeker.

Dus je moet zelf met iets komen. Nou, dat kan wel hoor. Kijk, er zijn voldoende systemen voor. Er zijn dronesystemen waar de bondgenoten in Europa over beschikken. Satellietsystemen, ga zo maar door. En bovendien... En eigenlijk, volgens mij heb je dat ook gezien, is er een heel goed Sveets alternatief voor. Ja.

Weet je, toen ik defensie woordvoer was, had ik heel veel te maken met die EVEX. Omdat ze nogal veel lawaai produceren. Ja, dat is een van de redenen waarom ze vervangen moeten worden. En heel veel mensen klaagden daar in Limburg over. En ze willen al heel lang die dingen vervangen door stillere modellen. Maar dat duurt nog heel lang voordat ze dat echt gaan doen. In 2035 moeten ze vervangen worden. Dus ze willen dat eerder gaan doen ook.

Ja, en nu gaan ze dus een Europees alternatief zoeken. Dat lijkt me ook heel verstandig. Ik vind wel dat het punt dat hier gemaakt wordt door Roy... Ik zou het wel leuk vinden als dat saapmodelletje ook kan... communiceren met de Amerikanen. Ja, maar misschien kan dat ook gewoon. Dat ligt niet aan het vliegtuig, maar aan de elektronica die erin zit. Ja, nee, dat ligt gewoon aan de verbindingen en de linksystemen. En als dat gewoon volgens navverstandaarden gebeurt, dan kan dat.

Dat moet het probleem niet zijn. Dat is gewoon een technisch iets. En het zal heel vreemd zijn als de Amerikanen en de Zweden een systeem maken dat niet met elkaar kan communiceren op dit gebied. Dat zal heel vreemd zijn. Maar het gaat in dit geval om het Saab Golden Isis. Dat lijkt op dit ogenblik wel de nummer één vervanger te zijn. Er is ook nog een Frans systeem van Dassault. Maar de Franse regering die neigt er nu...

Ook toe om dat slaap systeem te kopen. Maar goed, dit maakt allemaal niet uit. Ik bedoel, ik ben geen expert op het gebied van dit soort hardware. Maar waar het eigenlijk om gaat is, dat is de al oude vraag die voor ligt. Wil je Europees gaan kopen of wil je iets Amerikaans gaan kopen? Ik zou er een groot voorstander van zijn om Amerika hier complete zijde te schuiven en een Europees systeem te komen. Ik zag overigens dat Gijs Tuinman ook in die dag in die zin aan het denken was.

Het moet een beter stille systeem worden, liefst Europees. Nou, dat Europese systeem is het dus. Ook de NAVO die werkt overigens ook aan een nieuwe systeem voor... Zinbad, ik zou je niet vermoeien met de afkorting, maar dat is weer gebaseerd op commerciële satellieten die boven Europa hangen.

Nee, je kunt dat echt wel als Europa oplossen op dit ogenblik. Het is een wereld aan systemen. Ja, maar je kan dus gewoon een andere vliegtuigbouwer nemen en dat dan niet ineens de Amerikaanse en Europese command and control niet meer met elkaar kunnen praten. Nee, als het goed is zal dat niet gebeuren, omdat dat gewoon volgens...

bepaalde afgesproken standaarden gebeuren. Maar dat wil niet zeggen dat er op de grond niet grote problemen zijn. Je ziet zelfs binnenkruismachtdelen dat ze niet met elkaar kunnen communiceren met hun radio's. Laat staan dat dat kan tussen... Dit blijft een eeuwig probleem. Maar ik denk op dit niveau. Dat moet je toch wel relatief een fouten kunnen oplossen. We hopen dat het goed gaat Roy.

Gaan we naar Kilian de Groot. Die heeft een korte vraag. Die zegt. Stel dat er bewijs uitlekt dat Trump beïnvloed is door Rusland. Of dat Rusland iets tegen hem in de hand heeft. Wat zouden dan de gevolgen zijn? Kan hij dan nog president zijn? Wordt dat juridische politiek aangepakt? Of gaat dat heel anders in zijn werk? Ik heb daarover zitten piekeren. En zitten lezen ook. Stel je nou eens voor het hart ervan af wat Trump dan precies gedaan heeft. Maar als dat kan worden gevreemd als verraad.

Treason is een van de drie grondslagen voor impeachment. Naast omkoping en andere ernstige misdrijven en wanbedrijven. Het probleem is alleen, impeachment mislukt vaak. Ja, want het is gewoon een politieke stemming. Dat is eigenlijk een politieke stemming. Dat is eigenlijk het enige wat ik kon bedenken. Heb jij Rob nog iets? Nee, die Epstein files zijn natuurlijk wel heel erg interessant hier. Want Epstein...

Dat blijkt dus nu ook uit die e-mails. Die wilde Rusland informatie aanbieden over Trump. En hij wilde ook de Russen duidelijk maken van als je wat van Trump wil, dan moet je hem iets aanbieden. Dus Trump is ontzettend transactioneel, dus ja, dat is wel een geloofwaardig bericht. En wat dat betreft is 16 juli 2018 echt cruciaal. Dat is die Helsinki bijeenkomst. En daar schijnt dus...

Helsinki-bijeenkomst tussen Poetin en Trump. En je kan je misschien nog herinneren dat de FBI had toen onderzoek gedaan naar Russische inmeningen in de verkiezingen. Maar Trump die zei in Helsinki, ja nee ik geloof Poetin. Ik vertrouw hem. Het schijnt dat AppSign daar een rol in heeft gespeeld. Het is niet helemaal duidelijk wat er nou precies is gebeurd, maar we weten wel dat er bijvoorbeeld... Via Jakland, dat is een ex-premier van Noorwegen. Die was op dat moment voorzitter van de raad van...

Nee, was dat in de Raad van Europa, of was er voorzitter van, dat wil ik even afwezen. Daar is gerommeld achter de schermen om ervoor te zorgen dat Lavrov op een of andere manier in het spel werd gebracht. Hoe dat allemaal gebeurd is, dat weten we niet. Maar het zou mij niet verbazen als op een gegeven ogenblik in die hele...

Epstein-toestand, dit ook naar boven gaat komen van wat daar precies is gebeurd. Dat is echt wel interessant. Ja, en dan zou het inderdaad kunnen zijn dat Trump, ja, wat het blijft... Uitermate merkwaardig dat er nooit een persconferentie is gegeven over Helsinki. Dat er nooit een snippelpapier over is losgeraamd. Dat daar iets is gebeurd wat misschien niet door de beugel kan. Dat is echt heel raar wat hier gebeurt.

is. Nou ja, en of dat dan verraad is, dat weten we niet. Dat is natuurlijk gewoon onmogelijk op dit ogenblik om te zeggen wat daar A is gebeurd en wat dan ook juridische implicaties daarvan zijn. Maar wat dat heel vreemd is, is een ding dat zeker is. En wat ook heel vreemd is, dat nu bekend is dat Epstein daar een rol in heeft gespeeld. Dan hebben we nog een klacht omtrent onze theatervoorstelling. Tot na de reclame.

Kies voor Company Info en wij zorgen ervoor dat je precies die info krijgt die je nodig hebt. Of je nu de beste leads wilt vinden of bedrijfsrisico's wilt checken. De Company Info die je nodig hebt. Welkom terug.

Ik heb hier nog een vraag van Michiel Payen. Die is zaterdag met veel plezier en interesse aanwezig geweest. Bij onze theatershow in Musis in Arnhem. Dank. zegt hij voor de heldere inzichten. Maar tijdens de terugrit naar huis hebben we als bezoekend gezelschop natuurlijk een en ander inhoudelijk nabesproken. We waren het erover eens dat het een zeer interessante avond geweest was. Echter, wat ons...

Allen daarbij ook erg opgevallen was en wat vele vragen opriep, was het feit dat het onderwerp... Klimaatverandering. Totaal onbenoemd. En onbesproken is gebleven bij de analyses. U weet wel. De planetaire crisis. Waar wij ons in begeven. Die reeds en in toenemende mate zeer ernstig ontwrichtende impact. Zal hebben op de leefbaarheid van grote delen.

van de wereld, de voedselzekerheid, diverse ecosystemen en nog zo wat. In de internationale betrekkingen is daar weinig aandacht voor. Waarom is dat bij jullie ook het geval, ondanks dat het alom als threat multiplier wordt gezien? Nou ja, ik ben een beetje schuldig, denk ik. Maar je kan wel zeggen dat... We hebben vier colleges gegeven. En het onderwerp past niet helemaal in het onderwerp van het verval van de Nederlandse Republiek. Je moet niet teveel verklappen van de theaters.

En ook natuurlijk niet wat we economisch zouden moeten doen. Maar ja, het is natuurlijk wel volstrekt waar dat een klimaatcrisis die leidt tot vluchtelingenstromen, wat overigens weer betwist wordt door sommige experts. De wereldorde natuurlijk beïnvloedt. Wat ik er zelf altijd een beetje lastig aan vind. Ik ben helemaal totaal geen klimaatontkenner. Wees gerust.

Maar wat me wel opvalt is dat er nu een aantal mensen zeggen dat armoede een nog grotere probleem is dan klimaat. Dat je die Microsoft Bill Gates begon daarover. En wat me ook een beetje op... Kijk, wij krijgen nu pogingen in de Nederlandse politiek om het stikstofslot ervan af te halen. En ik verwacht eigenlijk ook dan dat men dan probeert...

Niet de klimaatcrisis te ontkennen, maar toch een soort gordiaanse knoop te doorbreken. En nog een laatste punt. Ik heb natuurlijk wel gezegd dat China heel veel... Verdiend met duurzame energie. Dat ze daar ook een voorsprong hebben. En dat er dus behalve klimaatredenen. Ook economische redenen zijn. En technologische redenen. Om dat niet te laten lopen. Omdat China al zo voorloopt.

Maar ik ben de eerste om te erkennen dat als er wel vluchtelingenstromen zouden komen, en die kans lijkt me bepaald niet uitgesloten, hoewel dat wordt betwist, dat dat grote impact heeft natuurlijk op de wereld. Dit programma gaat over geopolitiek. En tot nu toe is het niet zo dat klimaatverandering een enorme impact heeft op de geopolitiek. Ik heb wel eens overwogen om daar een boek over te schrijven. En ik zit er nog steeds over te denken.

Eigenlijk het boek wat net is verschenen over Amerika en wij. Dat had eigenlijk het boek moeten worden over klimaatverandering. Maar het was lastig om... Om daar concrete aanwijzingen voor te geven van hoe die geopolitiek en klimaatverandering op elkaar inwerken. Je kunt hooguit een boek gaan schrijven over wat er zou kunnen gebeuren op dat gebied.

Wat er in Amerika gebeurde vond ik wat belangrijker dan het schrijven van een boek daarover. Dus dat komt nog wel een keer. En dat het niet een hele grote rol speelt in de internationale betrekking heeft hier ook mee te maken. Er is wel heel veel nadruk. Over aandacht moet ik eigenlijk zeggen. Voor de veiligheidsgevolgen van...

Klimaatverandering. De generaals hebben tien jaar geleden daar al eens een keer een hele hoop over geschreven. We hebben onze eigen klimaatgeneraal Tom Middendorp. Die er ook over heeft geschreven. Het effect van droogte en waterschaat. Dat is lokaal door de bank genomen. En natuurlijk worden er relaties gelegd met wat er in Syrië is gebeurd. Met de enorme opstanden die daar zijn geweest. Daarvan wordt gezegd dat heeft ook te maken met het gevolg van klimaatverandering.

Ja, zal wel, maar echt geopolitiek kan je dat niet noemen. Het is een interne crisis. En dat verklaart denk ik ook waarom er in de internationale betrekkingen op dit ogenblik niet zoveel aandacht is voor... Dat probleem van klimaatverandering, iedereen noemt het wel hoor, denk ik, in zo'n college of de universiteit. Maar iedereen zit ook te worstelen met de vraag van oké, dat is dan wel zo, maar op dit ogenblik is het lastig.

heel goed aan te geven wat daar precies gebeurt. Maar er wordt natuurlijk ook inderdaad wat er met Darfur en dat soort conflicten wordt ook. Een relatie gelegd met klimaatverandering. Ja het is wel zo. Maar daarmee is het nog steeds geen internationaal probleem. Of laat staan een geopolitiek probleem. Ik denk dat dat de echte reden is. Het wordt het wel hoor. Je ziet dus nu op dit ogenblik, een aantal afleveringen geleden hebben dat ook gezegd, de strijd tussen Amerika en...

En China, daar speelt indirect klimaatverandering een rol in. China. Die domineert de hele duurzaamheidsindustrie. En probeert via die route bijvoorbeeld ook Europa aan zich te binden. En Amerika die probeert de fossiele industrie te... eigenlijk te herpositioneren en op te krikken. En probeer daar de leiding in te houden... om ervoor te zorgen dat het nummer één in de wereld is.

Daar speelt dus klimaatverandering een indirecte rol in die hele discussie. En dat is het eigenlijk. Ik denk heel direct geopolitiek is natuurlijk wel de opgeleide interesse in het Arktisch gebied van allerlei landen. Klimaatverandering, krijg je een noordelijke route die bevaarbaar is. Zeker. Allerlei mineralen, allerlei delftstoffen waar je makkelijker bij kan. Dus dat...

Misschien kunnen we daar nog een uitzending over maken. Nee, maar dat is ook zo. En dat was natuurlijk ook een van de scenario's die ik in zo'n boek zou willen beschrijven. Maar het blijft bij scenario's. De vaar inderdaad wel schepen door die noordelijke route, maar het is nog niet echt op dit ogenblik een alternatief. En de grote vraag is wanneer het een alternatief gaat.

worden voor de overige routes. Het is meer de belofte, tussen aanhalingstekens, dat er wat gaat veranderen op geopolitiek en internationale betrekkingengebied. Maar het is... Het is nog te vroeg om daar harde conclusies uit te trekken. Weet je, je had in 2023 die migratie-expert van Oxford en UvA, Hein de Haas, weet je nog? Die schreef een boek waarin hij de 22 meest voorkomende mythen over migratie doorprikte.

Ik heb dat toen gelezen. En één daarvan, dat was ik toen ook een beetje verbaasd over... dat er geen grijntje bewijs is, zegt hij... dat de klimaatcrisis in Afrika leidt tot grotere vluchtelingenstromen. En de reden daarvoor is dat mensen gewoon zo verschrikkelijk arm in Darfur. Zij hebben het geld helemaal niet om te... Nee, ze kunnen niet vluchten.

Ze kunnen gewoon niet vluchten. Dat stond nog niet daarin. Maar elders dat er al wel klimaatvluchtelingen zijn. Maar dat zijn gewoon mensen die vluchten van het platteland naar de stad. Binnen dat soort landen. Die komen niet hier in Europa terecht. Want daar hebben ze het geld niet voor. Nee, dat klopt. Maar je hebt ook al klimaatvluchtingen in Europa. Ik bedoel, in Frankrijk zie je dat mensen wegtrekken die het geld hebben in de zomer van de Côte d'Azur en die gaan naar Midden-Frankrijk toe.

Het gebeurt natuurlijk wel, maar dat is natuurlijk geen vergelijk met arme mensen die op de vlucht slaan. Als je kijkt naar sub-Afrika, dan weet je dat daar een aantal dingen... samen gaan vallen de komende tijd. Dat is eigenlijk een snelle groei van de bevolking. En ook een behoorlijk snelle groei van de economie. Maar er is een mismatch.

Tussen die beide groeis. Dus de bevolking die moet dan wat. Die gaat of op de vlucht slaan of er ontstaan lokale opstanden. En klimaatverandering. Wat ook in dat deel van Afrika heel hard toeslaat. Nou we weten. Dat dat een kruidvat is waar je ook met betrekking tot klimaatveranderingen heel goed naar moet kijken. Maar in hoeverre dat dan weer gevolg heeft voor de internationale betrekking, de internationale veiligheid, de geopolitiek, dat is maar echt zeer de vraag.

Ik herinner me ook dat de klimaatverandering de Afrika leidt tot meer springhanenplagen, tot meer storm en ook tot hevige regenval. Ja, dat is al wel fijn eigenlijk. Ons programma heeft dat op dit ogenblik niet veel te betekenen. Want dit gaat over geopolitieke en internationale betrekkingen. En dat is natuurlijk ook de vraag. Als je zo gaat redeneren, dan kun je dus echt met alles gaan bezighouden. Dan moeten we gewoon een programma maken dat 24 uur bedacht wordt.

Nee, dat gaan we niet doen. Helder. Dus het is een groot probleem. Maar nog eventjes niet zo'n heel groot probleem voor ons. Daarom komt het relatief weinig ter sprake. Het heeft niks te maken met internationale betrekkingen en met de geopolitiek op dit ogenblik.

Kan het wel worden. Dat kan het worden, zeker. Laten we afronden en ons begeven naar de Schouwburg en Concertzaal in Tilburg. Daar zijn nog kaartjes voor. Zeg ik met name ook tegen onze Vlaamse vrienden. Want dat is natuurlijk wel te bereiden. Volgend jaar gaan we zeker ook in België optreden. Lijkt mij, maar Tilburg is nu de plek om te wezen. Want die andere plekken zijn helemaal uitverkocht. Dus het is wel belangrijk om te zeggen. Dankjewel en tot straks. Tot straks. Tot straks uit de morgen.

Na de financiële crisis kwam er flinke kritiek op het vak economie. Het zou te abstract zijn, te weinig maatschappelijk en niet helpen om grote vraagstukken van deze tijd te begrijpen. Laat staan op te lossen. In de podcastserie Economie in de Klas maken wij, Elisa de Weert en Koen van der Kraats de balans op. We duiken in het economieonderwijs op alle onderwijslagen. Economie in de Klas hoor je nu in je favoriete podcast-app.