¶ Intro / Opening
Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekerstijn in de wijk. Hugo Rijtsma.
¶ Oorlog Oekraïne: Recente Aanvallen Schade
Welkom bij Boeken zijn in de wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is dag 1363 van de oorlog in Oekraïne. Bij een Russische aanval op de Oost-Oekraïnse stad Balaklia zijn vannacht drie doden en vijftien gewonden gevallen. Vandaag werd er een grote Russische drone aanval op Odessa.
energie- en haveninfrastructuur beschadigd. Daarbij vielen gewonden. Oekraïne heeft een grote olieraffinaderij in de Russische regio Samara getroffen, een elektriciteitscentrale in Oriol, een droneopslagplaats in Bezet Donetsk. Zaterdag raakte Oekraïne een raffinaderij in Ryazan. Niet ver van Moskou. Dat is een beetje relatief niet ver.
Daarbij waren grote explosies en branden te zien. Satellietbeeld van de olieterminal in de haven van Novorossysk laat grote schade zien door de gecombineerde Oekraïnse raket en droneval van... Donderdag, meen ik. De exporthaven zal naar verwachting langere tijd buiten gebruik zijn. Aan het front, Rusland zegt belangrijke terreinwinsten hebben geboekt in Zaporizhia en het zuiden van Oekraïne. Precies de troepen zouden daar het dorpje Rivno...
Plia hebben ingenomen. En daardoor Juliapolen. Waar we het vorige week al over hadden. Van twee kanten bedreigen. Ook zouden ze Mala Tokmaschka. In handen hebben. Wat de weg opent naar Origif. Wat we toen ook al bespraken. En dat ligt dan weer niet zo ver onder de provincie hoofdstad Zaporizh. Echt de grote stad is dat. Een woordvoerder van het Oekraïnse leger zegt alleen dat de situatie in de sector verslechtert.
¶ Rusland's Veranderende Tactieken in Oekraïne
Ik denk dat de Russen hun tactiek op dit ogenblik aan het veranderen zijn. Dat Juliopolen, daar zie je dus wat daar gebeurt. Ze proberen op dit ogenblik denk ik niet meer die stad in zijn geheel te veroveren. Maar wat ze doen, en dat heet Battlefield R... field air interdiction. Ze proberen met langere afstandssystemen, probeer ze. de aanvoerroutes te bestoken. Die worden kapot gemaakt. Dus eigenlijk alles wat met logistiek te maken heeft, wordt afgeknepen van...
van Oekraïne. En dat betekent eigenlijk dat zo'n stad helemaal droog komt te liggen. Die Russen hebben het dus ook ingezien dat het proberen te verhogen van de stad wel heel veel mensenlevens kost. Inmiddels zijn er zoveel mensen dood en gewoond aan Russische kanten. Dat ze toch echt ook hun tactiek een beetje moeten aanpassen. En je ziet dus dat ze het nu voorzien hebben op de snelwegen. Daar loopt bijvoorbeeld vanuit de Uliapolen, loopt maar Napokroske.
dat is dus niet Prokrosk, loopt in de noordelijke richting een snelweg en die wordt nu aan alle kanten gepakt. Dat is echt een probleem. Datzelfde zie je eigenlijk ook gebeuren bij... Bij Prokrosk zelf. En aan de overkant heb je dan dat middelgrad liggen. Die zit dus ook vlakbij Prokrosk. En ook daar zie je dat men niet eens meer de moeite doet om die hele stad...
Grootschalig in te nemen, dus veel te risicovol. Maar via Battlefield Air Interdiction, dus aanvallen in de diepte op de aanvoerlijnen en de logistiek. zie je dus dat de Oekraïners onder schot worden genomen. En eigenlijk wat je dan doet uiteindelijk, je omsingelt zo'n stad. Het is een beetje middeleeuws wat hier gebeurt. Je probeert dus niet de stad direct in te komen, maar je probeert hem te onverschengelen. Je probeert de hele stad af te knijpen en dan heb je dus ook...
bereik wat je wilt. Op de OpenStreetMap kaart waar ik op zit te kijken, daar staat Pokrovsk nu helemaal ingekleurd rood in Russische handen, maar dus dat meer no-raad, waar we het eigenlijk nooit over hadden, maar dat ligt er. Aan vast. Daar gaan ze dan nu omheen. Daar gaan ze omheen. Maar ze gaan ook eigenlijk om Bokrosk heen. Dus realiseer je dat er maar heel weinig soldaten zitten in Bokrosk. Die zijn daar geïnfiltreerd.
Daarbij wordt op dit ogenblik gebruik gemaakt van de mistige omstandigheden. Dat betekent dus dat de Oekraïnes hun drones niet goed kunnen inzetten. Het geld trouwens, heb ik begrepen, ook voor die Zaporizhia-regio. Juliapolen, daar zie je precies hetzelfde gebeuren. Dus je kunt soldaten infiltreren in die stad. Dat gaat echt met groepen van 1, 2 tegelijkertijd.
Voorheen waren het wat grotere groepen van 50 tot 70 soldaten, maar dat is nu afgeschaald. En wat je bijvoorbeeld probeert te doen met die infiltraties, is de drone operators. die probeer je te doden, die in die stad zitten, waardoor dus die Oekraïners niet in staat zijn om op een behoorlijke manier een doos in te zetten.
Zonder dat je dus met duizenden mannen tegelijkertijd en met tanks die stad in probeert te gaan. Want dan weet je zeker dat je niet overleeft. Dus er is echt wat aan het veranderen op dit ogenblik. Wat is nou het volgende waar de Russen op Azen plekken in handen hebben?
De grote vraag is of de fortificaties die zijn aangelegd ten noorden van Pokrovsk of die stand houden. Als dat niet gebeurt, dan kunnen de Russen verder noordelijk doorstampen in de richting van Doppropilia. Als dat gebeurt... dan zijn ze in staat om eigenlijk de gefortificeerde steden, dat zijn Kramatorsk en Sloviansk, daar hebben we het vaker over gehad, die liggen wat verder naar het oosten. om die vanuit het westen, vanuit Dorpropelia, aan te pakken. Maar ook...
vanuit het oosten en in de richting bijvoorbeeld van Konstantinivka. Daar kan dat ook. En ze zijn daar dus ook bezig met een opmars. Dus ze proberen dan die fortificaties aan beide kanten... in te sluiten. En dat betekent dus eigenlijk gewoon dat het dan gebeurd is met Oekraïne in dat deel van de Donbass. Dus dat is dan einde oefening om het maar heel huiselijk te zeggen. Kan dat?
¶ Oekraïne Steun en Poolse Sabotage
Dat hangt helemaal van af hoe die fortificaties stand houden. Realiseer je dat het vrij vlak het terrein is. En dat is echt een killing zone zoals de vele experts dat noemen. En dat betekent dus gewoon dat het verdedigen daarvan buitengewoon moeilijk is. Omdat er ook grote steden niet aanwezig zijn in dat gebied.
President Zelensky, die was daar laatst nog. Dobropilia. Die is nu in Parijs. Hij heeft daar defensiesamenwerking met Frankrijk ondertekend. Met president Macron. Als onderdeel daarvan zei hij in de Franse pers dat hij... 100 Franse Raval vliegtuigen wil kopen. Ook belangrijk is nog dat Oekraïne gas gaat importeren uit Griekenland. Ja, dat is Amerikaanse LNG. Die gaat naar Griekenland. En van Griekenland...
Naar Oekraïne heb ik begrepen. Right, ja. Ik begreep vanaf januari. De gasinfrastructuur wordt zeer zwaar gebombardeerd. Zoals eerder ook voorafgaand aan de winter. Dus hopelijk... Kunnen ze dat hiermee ondervangen? Opmerkelijk bericht uit Polen, waar een spoorlijn, een explosie op een spoorlijn is ontstaan. Twee incidenten. Dus die spreekt van sabotage. Twee incidenten. Eentje is bewezen dat dat echt sabotage is. De andere is nog onderzoek. Het eerste gaat vlakbij het dorpje Mika.
Er was dus een explosie. De bedoeling was natuurlijk dat er een trein boven zou zitten. Dan die was opgeblazen. Dus niet gelukt. En het tweede incident was zondagavond. Eerst was zondagmorgen. En daar moest een trein een noodstop maken. Dat was een trein met 475 mensen. Maar daar is dus niemand op gekomen. Er was dus wel iets aan de hand. Beide treinrails worden gebruikt voor hulp aan Oekraïne.
Dat is het belangrijkste denk ik. De laatste tijd dat de Russen zich in Oekraïne ook steeds meer op die treinen en spoorinfrastructuur richten. Ja, afgelopen maandag zijn er 800 aanvallen geweest. Het is het drievoudig van wat er in juli gebeurde. Stel je voor dat de Russen erachter zitten in Polen, dan is het ook wel verklaarbaar. Want je ziet dus nu dat op alle mogelijke manieren die logistiek wordt afgeknepen van Polen.
...van Oekraïne. En dat betekent dus ook dat je logischerwijs dat ook probeert af te knijpen... ...in de landen die leveren aan Oekraïne. En Polen is daar natuurlijk een van de mooiste voorbeelden van. aanvoer die geschiet via Poon. Ja, het is allemaal logisch, maar zou dat als het aangetoond wordt dat dit de Russen zijn ook niet kunnen worden opgevat als een oorlogsdaad? Ja, dat zou kunnen. Alleen de vraag is of je het...
Ook formeel als een oorlogsstaat ziet. Want dan gaat het verder door escaleren. Het hangt er maar net van af of je het ook wil zien als een oorlogsstaat. Nou ja, de Polen een beetje kennende. Nou, de Polen een beetje kennen, die hebben ook weinig gedaan als er grote aantallen drones zitten. luchtruim binnenkomen vliegen of jachtvliegtuigen in één klap boven de polsen water of zelfs boven de polsen luchtruim te zien zijn.
Ja, dat hangt er maar net van af of je bereid bent om verder door te escaleren. En je ook de mogelijkheid hebt om door te escaleren. Als je dat kunt, dan moet je het doen. En als je dat niet kunt, dan moet je heel erg uitkijken met wat je doet.
¶ Lukoil Divestment Nederland: Sanctie Dilemma
Het is een patroon. Sinds januari 2024 zijn er 55 mensen gearresteerd... in verband met al die sabotagepogingen. Ja. Nog even terug te komen op de energie. Dat is een stuk problematisch aan zowel Oekraïnse als Russische kant. Oekraïne dat dus probeert via Griekenland wat te regelen. Rusland moet ondertussen af van zijn bezittingen van... Van Look Oil. Hoe gaat Nederland daar eigenlijk mee om? Ja, dat is een grote vraag. Ik heb begrepen dat de bezetting van Look Oil...
Er zijn nog wat tankjes dan bijvoorbeeld in Nederland. Die hebben ze geprobeerd te verkopen aan Gunvor. Nou toen ik dat zag, toen ging alle alarmbellen rinkelen. Dat is een bedrijf in... In Zwitserland. Volgens mij zit dat in de Genève. En dat is een hele grote organisatie. Maar die heeft hele nauwe banden met Rusland. Dat wil zeggen met Poetin.
En Gunvor wordt van alles en nog wat verdacht. Inclusief van het financieren van alle hybride operaties en aanslagen in het westen. Maar dat weten we niet zeker. Dat zijn van die geruchten die redelijk aanhoudend zijn. Als je kijkt wat er in Nederland nog meer is, dan is er een Zeeland raffinaderij zoals die heet.
Die is van 45% in handen van Luke Oil. Dus ze moeten af van die spullen. Gunford mag het niet kopen, want dat is geblokkeerd door de Amerikanen. En die denken dat het volledig terecht is, want het is zinloos. om luke oil te verkopen aan gun voor als u zo dicht bij Poetin staat. Dus er ontstaat nu een situatie waarin ik denk dat het niet helemaal duidelijk is.
aan wie Luc Roy nu gaat verkopen in Nederland. Maar ik denk wel dat dat moet gaan gebeuren op zeer korte termijn. Want die deadline die loopt binnen een paar dagen af. Ja, eind van de week. Laten we even verder kijken naar Amerika. Na het volgende. Voor jou de info tot 1-0 voorsprong. Om slimmere zakelijke beslissingen te kunnen nemen heb je de juiste informatie over bedrijven nodig. Kies voor Company Info en wij zorgen ervoor dat je precies die info krijgt die je nodig hebt.
¶ Trump's Politieke Uitdagingen en Beleid
Of je nu de beste leads wilt vinden of bedrijfsrisico's wilt checken. De company info die je nodig hebt. Welkom terug. Arijan, Trump is door de bocht met betrekking tot de Epstein files. Wat is daar gebeurd? Je wordt er allemaal helemaal moe van. Maar dat komt er hierop neer dat steeds meer republikeinen steunden. Dus dat al die verhaals zouden worden vrijgelaten. En opeens heeft Trump gezegd dat het allemaal maar gewoon moet gebeuren.
Hij kan natuurlijk ook zomaar weer morgen een andere mening zijn toegedaan. En verder, tijdens al dat geweld zie je dus ook dat iemand als Marjorie Taylor Greene... Dus echt helemaal bij de benen afzaagd. Het is echt ongelooflijk. Wie neemt die vrouw nog serieus, zegt hij dan. Het was een van zijn meest trouwe lijsters. Het is echt allemaal ongelooflijk als je het ziet.
Het is wel beschadigend voor hem. Deze Ford Ford zeurende zaak. Dat mag ik wel zeggen. Als je ook ziet wat zijn argumentatie is. Op zijn true social sociale platform. Dan zegt hij. Dat hij de radicaal linkse gekken tegemoet wil komen. Die eigenlijk niet meer in staat zijn om op een behoorlijke manier oppositie te voeren. En daarom zegt hij van oké, die luiden willen gewoon proberen om... Door middel van het vrij krijgen van die...
Het vrijgeven van die documenten willen ze eigenlijk verbloemen dat ze helemaal niks voor elkaar hebben gekregen tijdens de shutdown. Dus nou ja, laten we dat maar doen. Het slaat allemaal nergens op. Volgens mij zijn het toch redelijk... Paniekvoetbal moet je zeggen van Trump. Wat er op dit ogenblik gebeurt. Lijkt wel zo. Hij kan het gewoon niet meer tegenhouden. Lijkt het wel omdat...
Dat er toch een neiging is binnen het Republikeinse kamp om het nu gewoon te doen. Het was een belofte van Trump tijdens de verkiezingen om het allemaal openbaar te maken. Nou ja, het is wel beschadigend in principe voor hem. Want het ene zinnetje, dat duidt iedere keer op. Trump knew about the girls.
Dus dat is echt heel erg beschadigend. Als Trump inderdaad wist wat daar gebeurde bij Epstein... dan is er echt een probleem hoor. Nog een punt waar hij in problemen lijkt te zitten... is bij zijn heffingen. Die hij nu weer op een aantal punten heeft verlaagd. Dat gaat over de groenten, koffie. De inflatie gaat nog steeds door. Het eten wordt duur. En daar klagen de magen achter. basisachterban over. En nu heeft hij dus die tarieven verlaagd. Van vlees, tomaten, bananen en koffie.
Dat was ook een verkiezingsbelofte die hij deed. Ik ga de prijzen van dat soort consumptiegoederen naar beneden brengen. En nu zie je dat hij dat moet gaan doen omdat hij door zijn eigen beleid ervoor gezorgd heeft dat de prijzen van die goederen omhoog gingen. Nou ja, en ondertussen is hij nog weer door aan het gaan met het bombarderen van boten uit Venezuela. Ja, drie doden. En ook ICE is nu aangekomen in North Carolina. Nou wacht even, even Venezuela, Arendt Jan.
Hem is gevraagd Trump van wat ga je nou eigenlijk doen met Venezuela. Toen zei ik ja, ik heb nog niet echt een idee. Ik heb er wel wat gedachten over. Maar ja, ik weet het nog niet helemaal precies. En ondertussen is volgens mij die... Die term eerder gebruikt doet het heel sterk denken aan gunboat diplomacy uit de 19e eeuw. En interessant is dat Venezuela natuurlijk al eens een keer slachtoffer is geweest van die druk van de Europeanen.
In 1903 voor de laatste keer. Maar weet je, het is wel heel erg merkwaardig. Ik heb dit eerlijk gezegd in geen honderd jaar meer meegemaakt dat een president dat doet. En hij zegt ook, nou, ik ben misschien wel bereid om met Maduro te praten. En dan is het dus echt een boterplammerzie. Het is ongelooflijk. Wonderlijk. En wat was er met ICE, dus de immigratiedienst in North Carolina?
Ja, die gaat dus in dat prachtige plaatsje Charlotte in North Carolina. Is ICE aangekomen. Afgelopen vijf uur 81 mensen gearresteerd. En dat is natuurlijk, er worden kinderen gescheiden van ouders en zo. Het is allemaal... Vrij schokkend wat er gebeurt.
¶ Gaza: Humanitaire Crisis en Vredesmissies
Laten we dan naar Gaza. Waar ik in ieder geval zag dat zoals eerder al verwacht werd. De regens zijn begonnen die je daar altijd hebt in de herfst en de winter. En de mensen zitten natuurlijk met helemaal niks. Onder een paar zeiltjes. Terwijl hun spullen nu ook nog wegdrijven. En ik geloof dat Israël nog steeds beschietingen uitvoert. Dus het is een rampzalige situatie. Nog steeds. Ja, dat zou ook wel even blijven.
Ik bedoel, zolang er geen steen op de andere staat, blijft dat natuurlijk gewoon zo. Ja, en er wordt nog steeds heel weinig hulp binnengelaten. Ja, en die schietpartijen gaan ook door. Dus ik denk dat dit eerdaags... ...opnieuw voor Israël een heel groot probleem gaat worden. Dus iedereen die denkt nu, nou hij eindelijk een beetje is... Is de oorlog voorbij. Dat is niet helemaal zo. Want het gaat eigenlijk op een veel lager niveau door. Omdat er elke dag zijn er gewoon schietpartijen.
Maar op het moment dat de ghazanen doodgaan, omdat ze daar in tenten zitten en er breekt bijvoorbeeld een epidemie uit, wat maar zo kan, dan hebben de Israëli's wel een probleem hoor. Om te rechtvaardigen wat ze aan het doen zijn. Absoluut. En er blijven maar berichten komen van allerlei NGO's over het aantal dode Palestijnse gevangenissen. Dus in Israëlische gevangenissen.
En dat zou dus sinds oktober 2023 98 zijn. Het is niet één organisatie, maar het zijn er wel vier die dat allemaal doen. En er komt betrekkelijk weinig reactie. vanuit Israël zelf op dit soort gegevens. Het is allemaal volstrekt instrijd met internationaal recht. Nou ja, over de internationale rechtssproken vandaag, dat kunnen we net niet meemaken.
Voor deze podcast. Wat de uitslag is. Maar daar kunnen we opgokken hoor. Van het GAZA-plan. Op dit ogenblik bij de VN Veiligheidsraad. Wat zie jij daarvan? In dat Trump-plan genoemd wordt gesproken over peace and forcing. Weet je, ik moet je maar even zeggen, Rob, of dit klopt. Ik heb daar vroeger wel eens onderzoek naar gedaan. Peacekeeping is al moeilijk genoeg. Dat betekent dat je de vrede probeert te bewaren. Peace and forcing...
betekent dat er geen vrede is en dat je vrede moet opleggen. Dat is ongeveer het allermoeilijkste. Het hangt van het mandaat af. Je kunt dus een mandaat hebben waarbij je... Geweld mag gebruiken ter zelfverdediging. Dat doe je bij peacekeeping. En bij peace enforcing mag je zo nodig geweld gebruiken. Als het mandaat wordt geschonden. Of de partijen zich niet aan de afspraak kunnen houden. Dan mag je...
Maar er zit een groot verschil in. Want het ene is eigenlijk gewoon een tamelijk lichte operatie. Niet zo risicovol. En de andere dat kan gewoon onder aarde in een oorlog. Nou daar hebben natuurlijk landen niet zoveel zin in. En dan zie je dus wat er gebeurt. Er...
Er zijn allemaal documenten op dit ogenblik in omloop. De ene is nog wilder dan de andere. Er worden ook allemaal landen genoemd in documenten die niet eens geheim zijn. Dat is echt heel erg vreemd. Dus bijvoorbeeld CENCOM, Central Command. Dat is het Amerikaanse bevel waaronder dit valt. Die heeft al gezegd, ja, de Britten, de Fransen, de Duizenden moeten troepen leveren. De Britten moeten 1500 troepen leveren, de Fransen duizend.
Gekeken naar Nederland, Scandinavië. Nou, ik denk dat op dit moment dat een illusie is. Als er dus inderdaad peace enforcement wordt. Dan denk ik niet dat er ontzettend veel behoefte is van deze landen om eraan mee te doen. En dat gaat maar door. Het ene plan naar het andere, ook getallen van 20.000 worden genoemd.
Buurlanden moeten ook meedoen, maar de koning van Jordaan heeft al gezegd, ja dat gaan we niet doen op deze manier. Turkije zou dat misschien nog wel willen doen, maar die mag niet van Israël, kortom. Die hele internationale stabilisatiemacht. Dat wordt denk ik met de kennis die we nu hebben. Of er moeten wonderen gebeuren. Helemaal niks. En dat betekent dus dat Israël dan gewoon door kan gaan. Ja, maar er zitten dus ook rare dingen in. En als ik gewoon die documenten goed lees en ik...
bekijken wat daar bedoeld wordt. Want dat is ook nog maar de vraag wat er nou precies op papier staat. Dan denk ik dat de IDF, dus de Israëlische Defensie... Die wil eigenlijk het commando voeren over zo'n stabilisatiemacht. Want er wordt bijvoorbeeld gesproken over het integreren van buitenlandse eenheden in de IDF. En die IDF die zit dus eigenlijk al...
Op die buitenrand, ze hebben ongeveer de helft van de gazenhanden en ze zitten langs de grens in een behoorlijke bufferzone. En daar zou het dan moeten gaan beginnen. En dan zou er een integratie plaats moeten vinden met een hechte samenwerking. plaatsvinden met de strijdkrachten van Israël. Ja, weet je, dat gaat natuurlijk niemand doen. Want dat betekent eigenlijk dat je dus onder controle komt te staan van die strijdkrachten van Israël.
Oftewel van Nathan Jouw. Geen land die daar aan gaat meewerken, denk ik. En Amerika wil zelf alleen maar een beetje coördineren vanuit Israël. Maar geen boots on the ground. Nee, zeker niet. Maar er zitten echt idioten... Plannen zitten erbij. Bijvoorbeeld een Amerikaans plan voor een gedeeld Gaza in groene en rode zone. De groene zone zou dan beschermd moeten worden door die druppelwacht en de rode zone niet.
En de opbouw zou dan in de groene zone moeten plaatsvinden. En dan hopen ze dat de ghazanen naar die groene zone toe trekken. Inmiddels zijn dit soort plannen op weg naar de brullenbak volgens mij. Laten we het hier even bij laten. Morgen verder. Tot morgen. Na de financiële crisis kwam er flinke kritiek op het vak economie. Het zou te abstract zijn, te weinig maatschappelijk en niet helpen om grote vraagstukken van deze tijd te begrijpen.
Laat staan op te lossen. In de podcastserie Economie in de Klas maken wij Elisa de Weert en Koen van der Kraats de balans op. We duiken in het economieonderwijs op alle onderwijslagen. Economie in de Klas hoor je nu in je favoriete podcast app.
