#1328: Gevaarlijke escalatie handelsoorlog

Misschien herken je mijn stem van napleiten, maar ken je ook onze andere podcast, Performa? Daardoor geven wij, Wouter Louwmans en Christian Vlokstra, iedere week onontwonnen commentaar bij lopende strafzaken, media prikkelen en politieke kwesties. En zo is het. Ik breng het door. Laatste nieuws vanuit mijn rol als misdaadjournalist. En meester Vlokstra zorgt voor de scherpe analyses en de juridische blik. Een nieuw seizoen pro forma. Nu in alle podcast-apps.

BNR Nieuwsradio. Boekerstijn in de wijk.

Hugo Rijtsma. Welkom bij Boeken zijn in de wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is dag 1328 van de oorlog in Oekraïne. Maar vandaag reden opnieuw te beginnen in het Midden-Oosten. Want Mas heeft vanochtend alle twintig nog levende Israëlische gijzelaars vrijgelaten. Ik meen ook de eerste vier overleden gijzelaars. Na meer dan twee jaar gevangenschap in de Gaza-strook... zijn die mensen terug naar huis. Israël liet bijna 2000 Palestiniën...

zijn ze gevangen gegaan. President Trump is daarvoor naar Israël gekomen... en nam in de Knesset een staande ovatie in ontvangst. En hij is op het moment dat wij spreken net aangekomen in Egypte... waar in Sharm al-Sheikh een top wordt gehouden met... Meer dan twintig landen, meen ik, over de toekomst van Gaza. Ja, en wat misschien even belangrijk is... is dat, wat echt een beetje treurig is... vanuit Palestijnse perspectief, is dat die...

Palestijnse gevangenen, het zijn dus 88 van de 2000... die zijn naar de Westbank gestuurd, dus naar Amala. En de rest dus allemaal naar Gaza. Als je dus zelf als de relatives, als de familieleden op de Westbank woont. Dan zie je dus die mensen niet meer. Dat is heel treurig allemaal. Je zal maar naar Gaza worden gestuurd. Ja. Waar moet je naartoe? Ja, waar moet je naartoe? Er zijn geen ziekenhuizen. Terwijl dus voor de mensen die dus terugkomen... die arme Israëlische gijzelaars...

Zullen allemaal door traumateams behandeld worden. Nou die staan niet klaar op de gazastrok. Want het schijnt dus in de Israëlische gevangenis. Ook bepaald geen pretje te zijn om daar te. Nou ja ziekenhuizen. Er zijn gewoon überhaupt geen huizen meer. Jan. 80% is zwaar beschadigd of vernietigd. Dus waar zou je naartoe moeten als je uit de gevangenis komt uit Israël? Dus wat dat betreft...

Ja, raak je natuurlijk ook van de regen in de drup. En dan is nog de grote vraag natuurlijk of je familieleden nog leven. En 500.000 Palestijnen zijn teruggelopen naar Gaza stad. Waar dus ook de huizen niet meer staan. Dus het is wel een ernstige situatie daar. Ja, ik las een getal van 600 vrachtwagens... die nu door één geopende grensovergang met Egypte...

De Gazastrook in kunnen met hulpgoederen. Dat is bij lange na niet genoeg. Maar het is in elk geval iets. Om in elk geval mensen in het zuiden van de Gazastrook te kunnen bereiken. Ondertussen, ik heb een stukje gezien van Trump... die werd toegesproken door Netanyahu in de Knesset. Aadjan, je hebt er geloof ik meer van gezien. Het was een behoorlijke vertoning. Ja, nou weet je, het is zoals Trump is. Dus die komt daar dus binnen.

En er wordt enorm geapplaudisseerd. En dan zegt hij van. Dit is niet alleen het einde van de oorlog. Maar dit is het einde van de eeuw van terreur en dood. En het begin van de eeuw van het geloof en hoop. En ook van God. Het is het begin van een grote lasting harmonie voor Israël en alle naties in het Midden-Oosten. Dit is de historische...

moment voor de nieuwe Middle East. Het is echt ongelofelijk. Dat zou mooi zijn. Ja. Het klinkt een beetje, Arendt Jan, als een sollicitatiegesprek voor een Nobelprijs. Ja, zo is het de beest. Ik kwam ook opnieuw ter sprake. Ik hoorde net aan jou dat noemen. En net aan jou zei ook. Ik hoop dat we nu een weg van vrede op kunnen. En noemde daarbij ook de... Abraham-akkoorden, waar natuurlijk Trump op zint om daar weer vervolgen aan te geven. Dus dat is duidelijk het idee voor de eeuwige vrede.

En wat ik ook heb begrepen van... nog steeds de vraag waarom Hamas dit gedaan heeft. Waarom geven ze die gijzelaars op? En nu staat er in de Wall Street Journal dus dat... Er enorme druk is uitgeoefend door Turkije en Qatar en Egypte. Die hebben gezegd van als we nu niet tekenen. Dan mogen jullie leiders, Palestijns leiders ook niet meer bij ons verblijven.

En jullie moeten goed begrijpen dat de gijzelaars nu geen waarde meer hebben. Want dat legitimeert alleen maar een voortzetting van de oorlog door de Israëli. Dus Trump heeft dus het enorme geluk gehad... Dat deze landen ontzettende druk op haar massa hebben gezet. En anders was het gewoon niet gelukt. En het tweede ding Rob. De gedachte nu dat Hamas zich zomaar zou laten ontwapenen. De volgende fase. Dat lijkt me toch een beetje een wereldvreemde gedachte. Dat gaat allemaal niet zomaar.

Nou ja, ze weten niet eens aan wie ze de wapens moeten overdragen. Alleen al dat is een punt van discussie. Maar het interessante is, er is ook een interview geweest met... Minister-president van Qatar. Altani. Die is daar dus ook inderdaad op ingegaan. Waarom ging... Hamas overstag. Nou dat punt van die druk van die landen in de Arabische wereld. Die hebben we al een keer eerder genoemd. Dat was vorige week toen die hele doorbreng.

Maar Altani die zegt van ja het is natuurlijk ook zo dat je niet in één klap wat Trump wilde. ...een heel bestand met 20 punten... ...door de straat van Hamas kunt duwen. Dus je moet het opknippen in kleine deelbestandjes. Daar is Kushner, niet Hamas... ...of niet Trump... ...maar Kushner is daar tamelijk... instrumenteel voor geweest naar het schijnt om dat te doen. Want die zag al heel snel in dat dat dus gewoon niet kon. Hamas zou nooit dat hele akkoord...

Tot zich nemen. En dat had alles te maken. Met precies wat jij net zei. Van die ontwapening. Daar moet je gewoon over spreken. En ook over toekomstig bestuur. Daar kan je niet zomaar mee akkoord gaan. En inderdaad. Dat hebben we vorige week ook gezegd. Die gegeizelden waren een liability geworden. Dus Israël trok zich niets meer aan van die gegeizelden. En zou gewoon doorgaan. En het was nog de enige mogelijkheid van Amaz om eigenlijk gewoon een andere koers te gaan varen.

Maar goed, het interessante is dat Fens, de vicepresident in de Verenigde Staten, die heeft ook gezegd van de volgende stappen eisen mogelijkerwijs weer heel veel druk. Met andere woorden, dit is nog niet klaar hoor. Nee. We moeten vanavond even zien wat er uit Egypte komt. Waar dus Trump is. Macron, Starmer, als Sisi dan de gastheer. Guterres, secretaris-generaal van de NAVO, premier Schoof. Er gaat ook iets getekend worden.

Maar niet in aanwezigheid van Israël en niet in aanwezigheid van Hamas. Nou ja, dat is natuurlijk het hele probleem. Kijk, Hamas, hoe je het ook bent of keert. Er wordt gezegd van Trump heeft fantastisch onderhandeld. Maar met wie eigenlijk? Hij heeft druk uitgeoefend. Hij heeft niet onderhandeld. Want volgens mij is er niet echt met Hamas onderhandeld. Want dan zou dat winterplunterplan er wel anders uit hebben gezien. Het is juist voorbij Hamas gegaan.

Dus alleen al dat doet het vermoeden reizen dat dit nog niet klaar is. Wat ik overigens wel een hele opmerkelijke vond. Is dat Blair nu de zegen heeft gekregen van de Palestijnse autoriteit. Om een rol te spelen in die transitieautoriteit. Dat is wel echt interessant hoor. Dat gebeurt de afgelopen dagen tijdens een bijeenkomst in Jordanië.

En ja dus de plaatsvervangende president van de Palestijnse autoriteit Al-Sheikh. Die heeft dat toegezegd. Nou dat aanvankelijk bijvoorbeeld de minister van Justitie van de Palestijnse autoriteit heeft gezegd. Nou ik geloof die man absoluut niet. Die Blair. Die moet weg. Dat zag ik ook. En Trump is ook iemand. Mocht dat allemaal niet lukken met Blair. Dan had hij hem ook gelijk gedumpt.

Maar nu lijkt hij misschien toch gered te zijn. Ja, dat is wel interessant. Nou ja, we moeten het verder maar op de voet blijven volgen. Laten we doorgaan. Daar blijf je nog wel even over doorpraten, denk ik. Ik denk het ook. Even iets tussendoor. Voor ons het uitzoeken van nullen en enen? Yes!

Voor jou de info tot 1-0 voorsprong. Om slimmere zakelijke beslissingen te kunnen nemen heb je de juiste informatie over bedrijven nodig. Kies voor Company Info en wij zorgen ervoor dat je precies die info krijgt die je nodig hebt. Of je nu de beste liet. Welkom terug.

Het grote oliedepot bij Feodosia op de bezette Krim... is opnieuw geraakt door Oekraïnse drones... terwijl het nog in brand stond van de vorige aanval... van vorige week maandag. Ook een elektriciteit... De tijdcentrale werd geraakt met stroomuitval in Simphropol tot gevolg. In Smolensk in Rusland is naar het lijkt een vliegtuigfabriek geraakt. Zaterdag sloegen Oekraïnse drones in op een olieraffinaderij in Oefen.

1400 kilometer van het front. De Financial Times berichtte dit weekend dat de VS sinds de zomer... Oekraïne voorzien van data voor drone aanvallen... op Russische olieraffinaderijen en pijplijnen. In wat bronnen tegen de krant hadden het over... voor een gecoördineerde campagne om Poetin naar de omhandelingstafel te dwingen. Ook Rusland bestookte opnieuw energieinfrastructuur.

In de regio's Kiev, Donetsk, Odessa en Tchernyhev. Daarbij vielen twee gewonden. In Zaporizhia vermoorden de Russen een echtpaar in een auto met een drone. Op de grond heeft president Zelensky terreinwinst aangekondigd... bij tegenoffensieven in zowel Zaporizja als Donetsk. Ik vind die opmerking die je maakte over wat er in de Financial Times stond. Over het feit dat vanaf eigenlijk 25 juli die inlichtingen aan...

Oekraïnen zijn verschaft om in de diepte aanvallen te kunnen uitvoeren tegen onder andere de oliesector. Dat is wel echt betekenisvol hoor. Dus dat schijnt gebeurd te zijn nadat... Trump in juli met Zelensky heeft gesproken. En hij eigenlijk pistoolvraakte door Poetin. Dus je komt dan in een situatie terecht. Dat de Amerikanen zeggen van oké dan geef ik je toch. Inlichtingen. En die heb je ook echt nodig. Om die doelwitten te kunnen. Identificeren. En aan te wijzen.

Je targeting, dus het afvuren van je eigen middelen goed te kunnen regelen. Dat is dus kennelijk gebeurd. Het is iets wat we ook wel voor ondersteld hadden. Omdat Oekraïne natuurlijk zelf niet het zicht heeft op... Op die doelwitten. Zoals de Amerikanen dat hebben. Sommige van die doelwitten. Zijn natuurlijk heel makkelijk te vinden op de kaart. Dat zijn enorme doelwitten. Maar waar het nu om gaat. Is dat de Amerikanen ook hebben gezegd. Dit zijn.

Binnen die doelwitten de plekken die je absoluut moet raken voor maximaal effect. Dus die doelwitten op zich kon Oekraïne nog wel raken. Dat hebben ze ook gedaan. Maar om maximaal effect te krijgen heb je dus die inlichting nodig. En een volgende mogelijke stap is dus die eeuwige Tomahawk-raketten waar we zo vaak over praten. En daarover zegt Trump, nou ik zal daar misschien over gaan praten met Poetin.

En ik zal wel tegen hem zeggen. Nou ja, als die oorlog niet is afgelopen. Dan ga ik hem misschien wel Tom ook sturen. Het is nog steeds allemaal onderhoud. Hij gebruikt het een beetje als dreigement. En daar worden de Russen absoluut zenuwachtig van. Ja, dat lijkt er wel op.

Ja, ik hoorde zelfs, ik geloof dat het van Peskov vandaan kwam. De Kremlin-woordvoerder. Dat die zei van, ja wij kunnen, je hebt ook een nucleaire variant van de Tommelhok. En wij kunnen dan niet onderscheiden of het misschien de nucleaire variant is. Dus daar moeten ze maar eens even goed over na.

Waarbij die overigens wegliet dat de nucleaire variant van de Tomahawk niet meer bestaat. Die is een paar decennia geleden geloof ik al afgeschaft. Maar het is duidelijk wel een manier om het extra aan te zetten. Hoe hoog ze het zouden opnemen. Die discussie speelde ook toen ze zelf raketten begonnen af te vuren op Oekraïnen die dual capable waren. Dus zowel conventionel als nucleair. Dat doen ze dus zelf ook. En die discussie hebben we zelf ook wel eens een keer gevoerd in de podcast.

Hoe kan je dat onderscheid maken? Nou, moeilijk. Als die neerkomt. Ja, dat zie je als je neerkomt. In één klap zit er een paddenstoelwolk op. Met nog veel grotere effecten. En dan weet je dat het een kernwapen is. Maar het is toch wel bijzonder. Die inlichtingen, nu we dat dan bij betrouwbare bronnen echt hebben. Dat is dus iets Nu doet Trump dus iets dat Biden niet deed. Dus dan zijn we echt wel in een andere situatie beland.

Nou ja, hij is ongelooflijk pistof met Poetin om dat woord nog maar een keer te gebruiken. En ik denk dat hij ideologisch nog steeds aan de kant van Poetin staat. Hij wil nog steeds goede handelsdeels sluiten met... Met de Russen. En ik denk dat wat er nu is gebeurd met betrekking tot de handelsoorlog. Die een nieuwe fase is gekomen met China. Is er alleen maar reden voor om meer grondstoffen uit Rusland te halen. Om maar eens wat te noemen. Daar gaan we straks nog leven over.

Ja, dus ideologisch is daar denk ik geen verschil. Ja Trump die wil gewoon de winnaar zijn in alles. En niemand en niets en niemand mag hem in de weg staan. En Poetin die staat Trump nu in de weg. Dus die moet nu aan de kant worden geschoven. Zo nodig met omhoogs. Kaja Kallas was in Kiev. De buitenlandchef van de EU. Die heeft daar bekendgemaakt. Dat de Europese Commissie 100 miljoen euro extra wil uittrekken. Voor generatoren, schuilplaatsen en bescherming.

Koude weer. Dus vanwege de Russische campagne tegen de Oekraïnse energie-infrastructuur. Ik zag ook minister Brekelmans. In Odessa geweest. En Nederland en de Duitsers zijn daar bezig met samenwerking. Met Oekraïne uit te bouwen op defensiegebied. Ja, er is een overeenkomst nu ook gesloten tussen het ministerie van Defensie van Duitsland en die van Oekraïne. Om te kijken hoe ze die digitalisering van de defensieindustrie in Oekraïne verder...

Een schop kunnen geven. Dat schijnt kennelijk nodig te zijn. En wat ik heel interessant vind. Is dat dat Delta systeem. Daar hebben wij het ook wel vaker over gehad. Dat is dat commando systeem. Waarmee je dus in staat bent. Om je leger eenheden te commanderen. dat alle krijgsmanden delen met elkaar te integreren... in één gecoördineerde gevechtsactie.

Dat staat er centraal in. Dus dat is echt heel erg interessant wat daar gebeurt. En ik zou wel eens een keer willen weten wat er nou precies is afgesproken met betrekking tot het Delta systeem. Omdat ik denk dat dat een van de systemen is die ons mogelijk meer ondervangen. ...van Amerika kan maken. Want Amerika levert die commando-systemen op dit ogenblik. Zullen we dan kijken in het oosten van Europa... ...de spanningen daar...

Poolse aanklagers hebben twee Russische burgers aangeklaagd... voor spionage voor de Russische Inlichtingendienst. En een van hen wordt ook beschuldigd van het... plannen van een bompakket, meldde het Polse Openbaar Ministerie vandaag. En er was ook nog iets aan de hand in het grensgebied van Estland. Ja, dat is echt interessant. Er loopt nog steeds een weggetje door Russisch grondgebied. En daar mogen esten ook gebruik van maken. Die is nu gesloten.

En dat heeft te maken met het feit dat de Estse militair, of in ieder geval de grenswachten om het maar zo te zeggen, gezien hebben dat daar Russen liepen met rare uniformen en die waren bewapend. En dat leken weer geen grenswachten te zijn. Dat was iets anders. Dus ze hebben uit voorzorg... om provocaties te bekomen...

En die weggesloten. Het past een beetje in het beeld van iets waar we een week geleden over gesproken hebben. Namelijk die fase 0. Fase 0 dat is het opvoeren van de psychologische en informatie operaties. In dit geval door Rusland. Als een soort voorbereiding op een oorlog met de NAVO. Nou, voor wat dat allemaal waard mogen zijn. Maar die fase nul en die operatie die ik net heb genoemd. Die komen kennelijk in een steeds hogere verslag.

En dat heeft gewoon te maken met spionageactiviteiten. Maar met drones en met vliegtuigen die boven het navelgrondgebied te zien zijn. Dus... Ja, het merkwaardige vind ik dat in Europa dat dat nauwelijks wordt gezien. Hier in Nederland is het gewoon geen discussie. Maar als het dus echt waar is. Dan moet je dus echt wel. Ik zou het niet zeggen in paniek raken. Maar je moet toch wel even heel goed nadenken. Wat hier aan de hand is. Ongetwijfeld zullen de inlichtingendiensten dat doen.

Ik heb er nog niks over gezien. Nog niks over gelezen in de publieke debatten. In sommige commentaren wordt dan gesproken over groene mannetjes. Dat jullie krim, of dat waar is, weet ik niet hoor. Maar dat ze dus inderdaad bang zijn dat het toch... ...tot iets zal leiden wat op de klimaat gebeurt. Nou ja, dat zijn provocaties, Arijan. Dat is wat het is, denk ik.

We zijn er maar net het staakjesvuur in Gaza in. Of de andere oorlog, namelijk de handelsoorlog is weer terug van weg geweest. Nou ja, helemaal weg was die niet. Die is nooit weg geweest volgens mij. Wat je dus nu ziet op dit ogenblik is dat... Een kat en muisspel wordt gespeeld door de Amerikanen en de Chinezen. Trump heeft besloten om 100% heffingen op te zetten tegen Chinese producten. Maar ook, en dat is ook heel erg belangrijk...

Ze krijgen gewoon geen bepaalde softwareproducten meer geleverd. De Chinezen die bijvoorbeeld je nodig hebt ook voor de... De productie van chips. Bovendien komen de nieuwe bedrijven. Op een export controle lijst. Van de Amerikanen. En dus. Wat je ziet is dat door die nieuwe heffing het ontzettend duidelijk wordt dat dus de hardeerindustrie in China getroffen moet worden. Nou, dit is een reactie van Trump op het besluit van China.

om restricties in te stellen voor de hele wereld. Dus niet alleen voor de Amerikanen, maar ook voor de Europeanen. Met betrekking tot de levering van zeldzame aardes. Nou die zeldzame aardes zijn cruciaal voor de high-tech industrie. En die high-tech industrie is weer cruciaal voor de automobielindustrie.

In Europa. Maar ook voor de militaire industrie. Dus je moet je even realiseren wat hier op dit ogenblik aan de hand is. Dus ik denk dat het heel erg verklaarbaar is. Dat de beurzen hier nogal heftig op reageren. En de gevolgen kunnen hier in principe immens voor zijn. Dus als die restricties doorgaan, dan zien we dus nu...

Dat de Chinezen zeggen van het is niet alleen de export van die zelfsame aardes. Maar het gaat ook om alle componenten waarin dat spul is verwerkt. En het gaat ook voor de Chinezen. Om bijvoorbeeld technologieën die geschikt zijn voor de raffinage. De bewerking van de zeldzame aardes. Dus het gaat ook om componenten waar dat spul in zit. Cruciale elektromotoren die in raketten en gevechtsvliegtuigen gebruiken. Westerse raketten en gevechtsvliegtuigen. Als je dit doet...

Dan ben je dus ook niet meer in staat om je eigen defensieindustrie hier in Europa uit te bouwen. En ben je op termijn ook niet meer in staat. om wapens te bouwen voor Oekraïne. Dus de gevolgen zijn niet alleen groot voor... Op economisch gebied, maar zijn ook enorm groot op veiligheidsgebied. Dus wat hier aan de hand is, dit is iets wat je echt heel goed in de gaten moet houden. Want hier moeten alle alarmbellen door gaan rinkelen.

Ja, daarnaast is dus eigenlijk in deze handelsstrijd... Nederland ineens heel prominent naar voren gekomen... nadat gisteravond bekend werd dat het ministerie van Economische Zaken... ingrijpt bij het Nijmeegse chip... Bedrijf Nexperia. Arendt-Jan, wat is daar aan de hand? Het is een offshoot van Philips. Het is in Chinese handen gekomen in 2019. Daar worden dus tips gemaakt voor auto's, voor witgoed, voor consumentenelektronica. Men is bang.

dat daar een kennislek ontstaat. Zeg maar een Bart Groothuis aandachtspunt. Zouden de Chinezen de kennis daarvan kunnen jatten? En wat er nu gebeurt is... van Economische Zaken. Karmans heeft ingegrepen. Dat kan. De ondernemingskamer kan dat doen. Als er sprake is van mismanagement. Als er ook sprake is van belangenverstrengeling. Maar ook als er sprake is van een kennislekken. De ondernemerskamer heeft dat 1 oktober al gedaan. Bedenk goed, aan de ene kant wil dus China heel graag chips kopen...

bij ons en bij de Amerikanen. Aan de andere kant willen wij heel graag die kritische mineralen bij hen komen. Wij doen dus nu met Nexperia onaardig tegen China. En dat betekent dus dat China hierop zal reageren. Wat denk jij ervan Rob? Ja. Ik vind het ontzettend moeilijk om te beoordelen of zo'n kennislector inderdaad komt. Maar het is absoluut zo dat die discussie eigenlijk al wel twee jaar speelt over Nexperia. Met de vraag van...

Ja, wat gaat zo'n Chinese eigenaar doen met zo'n bedrijf? Leidt het tot te grote onafhankelijkheden? Leidt het ook bijvoorbeeld tot de mogelijkheden om de Xperia onder druk te zetten? Nou, dit is dus de uitkomst van... die strijd. Ik begrijp hem heel goed dat dat gebeurd is. Ik vind het heel moeilijk te beoordelen of dat kennislek inderdaad plaatsvindt. Maar de gevolgen daarvan kunnen tamelijk groot zijn. Omdat precies wat je zegt, Arendt Jan, dit kan tot repercussies leiden van die Chinezen.

Exact. En die zijn al de zaken aan het reguleren. Dus daarom reageren de beurzen daar ook sterk op. Want ze zijn ontzettend bang dat je helemaal niks meer krijgt. En nu is het al behoorlijk geknepen, maar dat kan nog erger. Wat er nu is besloten door de Chinezen is eigenlijk vrij simpel. Alles wat voor militaire toepassing wordt gebouwd, zowel componenten als grondstoffen, dat zijn dus die zelfsame aardes.

Dat mag dieper worden geëxporteerd. Dus ze willen onze defensieindustrie gewoon keihard raken. Dus nou, dit is weer een mooie boel bij elkaar. We blijven het volgen. En morgen verder. Ja, tot morgen. Tot morgen. Trump is terug. Poetin en Xi zitten er nog. En dat betekent dat Europa op scherp staat. Wil je weten hoe wij omgaan met handelsoorlogen, cultuuroorlogen en echte oorlogen? Luister dan naar de dagelijkse podcast Make Europe Great Again.

In tien minuten ben je bijgepraat. Make Europe great again. Daar is vriend en vijand het over eens.