Προβλέπεται αισιόδοξο το μέλλον για την ελληνική γλώσσα; Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη που κάνουμε; Ποιο είναι το αποτύπωμα των νεολογισμών; Ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης είναι ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Αποκορύφωμα του ερευνητικού του μόχθου αποτελεί το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, τον σχεδιασμό και τον επιστημονικό συντονισμό του οποίου τού ανέθεσε ομόφωνα το 2003 η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών. Η ζωή του ε...
Oct 09, 2024•50 min•Ep. 69
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι εντατικοί ρυθμοί της καθημερινότητας αποδεικνύονται καταλυτικοί παράγοντες στην επιδείνωση της υγείας των Ελλήνων. Σε όποιο νοσοκομείο κι αν βρεθεί κανείς θα ακούσει τους περισσότερους γιατρούς να υποστηρίζουν με βεβαιότητα ότι τα αυτοάνοσα νοσήματα έχουν εξελιχθεί σε μια σύγχρονη μάστιγα. Την ίδια στιγμή τέσσερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) ευθύνονται για περισσότερο από 1 εκατομμύριο νέες μολύνσεις την ημέρα, σύμφωνα με έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού...
Sep 25, 2024•37 min•Ep. 68
Συμπεριλαμβάνεται στους κορυφαίους αρχαιολόγους παγκοσμίως. Έχει λάβει πολλαπλές διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων του παρασήμου του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας. Από το 1999 διευθύνει τη σημαντική ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας στην Ίκλαινα Μεσσηνίας, η οποία αναδεικνύεται σε μια σπουδαία μυκηναϊκή θέση, προσφέροντας πλούσιες γνώσεις για την καθημερινή ζωή των ανθρώπων στον μυκηναϊκό πολιτισμό. Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και καθηγητής Αρχαιο...
Sep 10, 2024•37 min•Ep. 67
Tι κρύβει ο έναστρος ουρανός τα καλοκαιρινά βράδια; Ποιοι αστερισμοί είναι ορατοί με γυμνό μάτι; Τι δεν γνωρίζουμε για τα φωτεινά σώματα που βρίσκονται διασκορπισμένα σε ολόκληρο τον ουρανό; Και πώς συνδέονται οι αστερισμοί του νυχτερινού ουρανού με την ελληνική μυθολογία; Τις ανέμελες καλοκαιρινές νύχτες όλοι μας έχουμε ατενίσει τον νυχτερινό ουρανό, κάνοντας τις δικές μας σκέψεις. Καθισμένοι σ’ ένα μπαλκόνι, μια ταράτσα, ένα πάρκο ή μια παραλία, μπορούμε να θαυμάσουμε τα αστέρια. Είμαστε αστρό...
Aug 28, 2024•37 min•Ep. 66
Ζούμε στην εποχή της επιστημονικής φαντασίας; Απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη την απασχόληση στο άμεσο μέλλον; Και τι σημαίνει σήμερα να είμαστε άνθρωποι σε μια περίοδο που οι μηχανές κάνουν τόσα πολλά; Η καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Λίλιαν Μήτρου εξηγεί στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Η τεχνολογία θα επηρεάσει τη συναισθηματικότητα μας; Πώς θα μεταβληθεί η αγάπη από τη στιγμή που θα μπορούμε να μεταφέρουμε ένα ανθρώπινο ον σε μία βά...
Jul 23, 2024•39 min•Ep. 65
Γιατί όλο και περισσότεροι νέοι άνθρωποι βάζουν μασελάκια στον ύπνο τους ως το καλύτερο αντίδοτο στο άγχος; Είναι το στρες μια μορφή ακήρυχτου πολέμου; Πώς χτίζεις την ψυχική ανθεκτικότητα; Έχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλοιώσει τις ανθρώπινες σχέσεις; Οι ανθρώπινοι δεσμοί αντικαταστάθηκαν από τις «συνδέσεις»; Και γιατί σε μια εποχή που η επικοινωνία είναι πιο εύκολη από ποτέ η μοναξιά αποτελεί μια σκληρή πραγματικότητα.Ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Τμήμα Ψυχολογίας του Π...
Jul 10, 2024•40 min•Ep. 64
Το περιβάλλον και ο πλανήτης μας εκπέμπουν SOS. Για πόσο ακόμα θα μπορούμε να αγνοούμε ή να αρνούμαστε την κλιματική αλλαγή; Γιατί θεωρείται η πηγή όλων των ζητημάτων; Ο τρόπος που ζούμε, καταναλώνουμε και παράγουμε μπορεί να συνδυαστεί με ένα καλύτερο μέλλον; Απαντά ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Κωνσταντίνος Καρτάλης. Μεταξύ άλλων είναι μέλος του Επικουρικού Οργάνου των Ηνωμένων Εθνών για την εφαρμογή της Συμφωνίας των Παρισίων, κύριος ερευν...
Jun 26, 2024•47 min•Ep. 63
Ο Παναγιώτης Ροϊλός ανήκει στους πλέον διακεκριμένους συνεχιστές και στοχαστές της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Είναι Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στην Έδρα Γιώργου Σεφέρη και Καθηγητής Συγκριτικής Σκέψης και Γραμματολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και πρόεδρος στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Έχει σπουδάσει κλασική, βυζαντινή και σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Χάρβαρντ.
Jan 03, 2024•40 min•Ep. 62
Γιατί η Ελλάδα έχει πεθάνει στις μέρες μας; Γιατί έχουμε εξελιχθεί σε αρπακτικά; Όταν ο καταναλωτισμός γίνεται γοητευτικός, ποια είναι η κατάληξη του ατόμου; OΧρήστος Γιανναράς εδώ και πολλά χρόνια δεν διστάζει να εκφράσει τις αντισυμβατικές, τολμηρές και αιρετικές απόψεις του για όλες τις πτυχές της νέας πραγματικότητας. Πάντα τον χαρακτηρίζει το ευγενές και μειλίχιο ύφος, τα βιβλία του βρίσκονται διαρκώς στη λίστα των ευπώλητων, ενώ τα κείμενα του πάντοτε πυροδοτούν συζητήσεις, διαφωνίες και π...
Dec 27, 2023•28 min•Ep. 61
Γιατί οι νέοι δεν ενδιαφέρονται για την πολιτική; Υπάρχει ελληνική ταυτότητα στις μέρες μας; Γιατί ο κόσμος όταν γίνεται οθόνη, η ζωή εξελίσσεται σε παράσταση; Ο Άγγελος Χανιώτης από το 2010 κατέχει την έδρα Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών στο Πρίνστον. Διετέλεσε καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στα Πανεπιστήμια της Νέας Υόρκης, της Χαϊδελβέργης και της Οξφόρδης. Έχει διδάξει στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στην Αυστραλία και την Κίνα. Είναι Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Α...
Dec 20, 2023•48 min•Ep. 60
Ο Στέλιος Κόης ανήκει στους πιο ταλαντούχους αρχιτέκτονες. Γεννήθηκε στους πρόποδες του Aγίου Όρους και συγκεκριμένα στην Ουρανούπολη Χαλκιδικής. Μεγαλώνοντας στο περιβάλλον της αθωνικής πολιτείας, μυήθηκε στην ασκητική ζωή, γνώρισε τη βυζαντινή τέχνη και αυτό ήταν κάτι που επηρέασε αργότερα τη δουλειά του. Η σχέση του με το φως, τους ήχους και τις εικόνες διαμορφώθηκε από τον μοναστηριακό τρόπο ζωής. Κάποτε διάβασε μια συνέντευξη του Λούντβιχ Μις φαν ντερ Ρόε στην οποία έλεγε ότι η αρχιτεκτονικ...
Nov 29, 2023•31 min•Ep. 59
Ο Θεοδόσης Τάσιος είναι ο σπουδαιότερος Έλληνας πολιτικός μηχανικός και ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους διανοητές και φιλοσόφους. Γεννήθηκε στην Καστοριά και μεγάλωσε στα Μέγαρα. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και στο Παρίσι. Ακαδημαϊκός και ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ σήμερα, παραμένει μια δεσπόζουσα προσωπικότητα στην επιστημονική και πνευματική μας ζωή. Πρόκειται για ένα οξυδερκές, ελεύθερο και ανυπότακτο πνεύμα αλλά και ένα κοφτερό μυαλό που φημίζεται για τ...
Nov 22, 2023•51 min•Ep. 58
Ποιοι είναι οι λόγοι που η βία και η αυθαιρεσία διαιωνίζονται στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα; Γιατί δεν λειτούργησε η πανεπιστημιακή αστυνομία; Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργήσει μια εκπαίδευση δύο ταχυτήτων; Και γιατί οι παλιές ουτοπίες έχουν γεράσει; Η καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών Βάσω Κιντή εξηγεί. Το τελευταίο της βιβλίο «Φιλοσοφία της Ιστορίας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις.
Nov 15, 2023•50 min•Ep. 57
Tα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ενισχύσει τον πανσεξουαλισμό; Ποιοι είναι οι λόγοι που πολλές φορές οι γυναίκες δεν φεύγουν από τοξικές σχέσεις; Σε μια εποχή που η επικοινωνία είναι πιο εύκολη από ποτέ, γιατί η μοναξιά αποτελεί μια σκληρή πραγματικότητας. Η κλινική ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια Άννα Κανδαράκη απαντά. Το τελευταίο της βιβλίο «Τα χρώματα που εσείς μου μάθατε» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Nov 08, 2023•37 min•Ep. 56
Γιατί επιδιώκουμε συνεχώς το κυνήγι της τελειότητας; Ποιες είναι οι χαρές της ατέλειας; Πώς γίνεται ο σύγχρονος άνθρωπος, με έγνοιες και διαρκές άγχος, να μη χάσει το παρόν; Πως ανθίζουν οι σχέσεις στον χρόνο; Και γιατί οι οικογένειες ζουν σε παράλληλες μοναξιές; Η παιδοψυχίατρος – ψυχοθεραπεύτρια, Ελένη Καραγιάννη απαντά. Το τελευταίο της βιβλίο «Δικαίωμα στον Παράδεισο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.
Nov 02, 2023•43 min•Ep. 55
Το πρωί έχει δροσιά, το μεσημέρι ζέστη και το βράδυ πάλι κρύο. Μήπως ο καιρός τρελάθηκε; Γιατί οι 4 εποχές του χρόνου δεν έχουν την ίδια διάρκεια στις μεγάλες πόλεις; Τι φταίει και έχουν αυξηθεί τα ακραία καιρικά φαινόμενα; Σε τις μας βοηθούν οι ονομασίες στις κακοκαιρίες; Και πως η τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει τα πολύπλοκα μετεωρολογικά μοντέλα; Ο άνθρωπος που επιμελείται τα δελτία καιρού της ΕΡΤ3, Σάκης Αρναούτογλου, απαντά.
Oct 25, 2023•33 min•Ep. 54
Kαύσωνες, πυρκαγιές και καταστροφικές πλημμύρες. Αυτή θα είναι η ζωή μας από δω και πέρα; Γιατί η κλιματική κρίση θα αλλάξει τη συνηθισμένη ρουτίνα των εργαζομένων; Πως η καθιστική ζωή δημιουργεί τεράστιες οικονομικές συνέπειες; Και πως ένας πιο ενεργός τρόπο ζωής θα μπορούσε να μειώσει τη συχνότητα των κορυφαίων μη μεταδοτικών ασθενειών; Απαντά ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ανδρέας Φλουρής.
Oct 18, 2023•34 min•Ep. 53
Tι εποχή είναι αυτή που ζούμε; Γιατί οι νέοι σήμερα ψάχνουν να θαυμάσουν κάτι αλλά δεν το βρίσκουν; Πως ένας άνθρωπος μπορεί να γίνει γόνιμος και δημιουργικός σ' έναν άγονο κόσμο; Ποιοι είναι οι λόγοι που η απομάκρυνση από τη φύση έχει κοστίσει πολύ στο νεότερο δυτικό πολιτισμό; Τι πάει λάθος με την τηλεόραση στη χώρα μας και ποια πρότυπα προβάλλονται; Τι ρόλο παίζει ο έρωτας στη ζωή μας και γιατί όπως λέει ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός, Βασίλης Καραποστόλης «η αγάπη δεν είναι επιχείρηση με έσοδα ...
Oct 11, 2023•37 min•Ep. 52
Υπάρχει η δυνατότητα να προβλέψουμε τους σεισμούς; Ποια είναι τα σκοτεινά σημεία που δεν γνωρίζουμε όσον αφορά τη σεισμική δραστηριότητα; Σε ποιο επίπεδο αντισεισμικής θωράκισης βρίσκεται η Ελλάδα, ποιοι είναι οι μύθοι και ποιές οι αλήθειες για τους σεισμούς στη χώρα μας; Σ’ αυτά αλλά και σε άλλα ερωτήματα απαντά ο γνωστός σεισμολόγος, Γεράσιμος Παπαδόπουλος.
Oct 04, 2023•54 min•Ep. 51
Γιατί η νηστεία είναι κάτι το επαναστατικό, και γιατί θεωρείται το «φάρμακο του αιώνα»; Ο Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής του τμήματος Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, απαντά στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Πώς επιδρά η διαλειμματική νηστεία στη φυσιολογία μας; Ποια είναι τα πολύτιμα μυστικά που εμπεριέχονται στην ελληνική κουζίνα; Τι πρέπει να τρώμε το καλοκαίρι; Και σε μια εποχή έντονου στρες, με ποιους τρόπους μπορούμε να μυηθούμε στη μεσογειακή διατροφή; Απαντά ο καθηγητής του ...
Jul 10, 2023•46 min•Ep. 50
Γιατί η ευτυχία έχει εμπορευματοποιηθεί στην εποχή μας και γιατί οι άνθρωποι φοβούνται να επικοινωνήσουν σήμερα; Γιατί δυσκολεύονται να αγαπήσουν τον εαυτό τους; Γιατί οι σύγχρονες γυναίκες έχουν εγκλωβιστεί στους πολλαπλούς τους ρόλους; Και γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν υποστεί πλήγμα έχοντας γίνει πιο επιδερμικές; Απαντά η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας και δημοσιογράφος, Μαριαλένα Σπυροπούλου.
Jun 28, 2023•46 min•Ep. 49
Μπορεί το ChatGPT να αντικαταστήσει τον Σαίξπηρq Γιατί οι βάσεις δεδομένων θεωρούνται το νέο «πετρέλαιο» της εποχής; Η Ευαγγελία Πιτουρά, καθηγήτρια του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων, εξηγεί τα πάντα στον Γιάννη Πανταζόπουλο. Οι υπολογιστές θα μπορέσουν να αντικαταστήσουν τον άνθρωπο; Θα αλλάξουν τα επαγγέλματα όπως τα γνωρίζαμε; Μπορεί η χώρα μας να πρωταγωνιστήσει στον κλάδο της καινοτομίας; Η καθηγήτρια του Τμήματος Μηχανικών Ηλεκτρον...
Jun 21, 2023•20 min•Ep. 48
Ζούμε στην εποχή της επιστημονικής φαντασίας; Απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη την απασχόληση στο άμεσο μέλλον; Ποιες είναι οι προοπτικές και ποιοι οι κίνδυνοι; Και τι σημαίνει σήμερα να είμαστε άνθρωποι σε μια περίοδο που οι μηχανές κάνουν τόσα πολλά; Ο διακεκριμένος Έλληνας καθηγητής εξηγεί γιατί δεν είμαστε σε θέση ως κοινωνία να αντιμετωπίσουμε τις επιπτώσεις της τεχνολογίας, γιατί η ιδιωτικότητα είναι ένα χαμένο παιχνίδι αλλά και γιατί η ζωή αρχίζει όταν η καθημερινότητα σταματά. Ο Χρίστος Παπαδ...
Jun 12, 2023•31 min•Ep. 47
Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον διευθυντή Πληροφορικής του Media Lab στο Πανεπιστήμιο MIT της Μασαχουσέτης, Μιχάλη Μπλέτσα, για τις προκλήσεις της εποχής μας, τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και για το πώς οι ψηφιακές δεξιότητες αλλάζουν τον χώρο της εκπαίδευσης. Τι μας επιφυλάσσει η τεχνητή νοημοσύνη; Με ποιους τρόπους θα επηρεάσουν την καθημερινότητά μας οι αλγόριθμοι; Τι πάει λάθος με το εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα; Ο διάσημος Έλληνας ερευνητής, διευθυντής Πληροφορικής του Me...
Apr 19, 2023•30 min•Ep. 46
Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συνομιλεί με τον ψυχοθεραπευτή, κληρικό και θεολόγο διανοητή, πατέρα Φιλόθεο Φάρο, για τη θρησκεία, την πίστη, την Ορθοδοξία αλλά και τις βαθύτερες παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας. Γιατί άνθρωποι έρχονται και φεύγουν χωρίς να αντιληφθούν τι είναι η ζωή; Το παράδειγμα του άπιστου Θωμά είναι παράδειγμα προς αποφυγήν ή προς μίμηση; Η ύπαρξη των θρησκειών είναι η απάντηση του ανθρώπου για να αντιμετωπίσει τον φόβο του θανάτου; Και πώς επηρεάζεται η ολοκλήρωση του ατόμου α...
Apr 12, 2023•37 min•Ep. 45
Το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα. Τα όρια της αντοχής, η συναισθηματική εξάντληση και μια χώρα βυθισμένη στο πένθος. Πώς μπορείς να συμφιλιωθείς με την ιδέα της καταστροφής και του θανάτου; Με ποιους τρόπους βρίσκεις τις λέξεις για να μιλήσεις για μια τέτοια τραγωδία. Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το συλλογικό τραύμα; Ποιο είναι το καταφύγιο μας απέναντι στον θάνατο;
Mar 22, 2023•56 min•Ep. 44
Το σύνδρομο Long-Covid παρέμενε ένα ιατρικό μυστήριο. Στις μέρες μας μια σειρά από νέες μελέτες αποδεικνύει ότι πρόκειται για μια νέα χρόνια ασθένεια που συνοδεύεται από μια ευρύτερη ποικιλία συμπτωμάτων, πολλά από τα οποία δεν εντοπίζονται με συμβατικές εργαστηριακές εξετάσεις. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της επιστημονικής ομάδας της Ελληνικής Ένωσης Ασθενών με Μακρά Κόβιντ (Long Covid Greece), έχουν καταγραφεί πολλοί ασθενείς ηλικίας από 18 έως 60 ετών, οι οποίοι, ενώ νόσησαν ελαφριά, εμφανίζου...
Feb 13, 2023•30 min•Ep. 43
Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα στην υλιστική ερμηνεία του κόσμου και σε μια ερμηνεία με κέντρο τον Θεό; Γιατί η εκκλησία έχει μια δυσκολία να προσαρμοστεί στην εποχή μας; Ποιο το νόημα της αγάπης στις μέρες μας; Ο πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Σταύρος Ζουμπουλάκης, απαντά.
Dec 31, 2022•30 min•Ep. 42
Ποιος είναι ο ρόλος των διανοουμένων σε μια τόσο κρίσιμη καμπή; Πώς μπορούν τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα να γίνουν κυψέλες προβληματισμού και στέκια δημιουργίας; Πώς ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει ξανά στην αυτοκυριαρχία και να γίνει ένας υπεύθυνος πολίτης; Γιατί στην αρχαιότητα ο χρόνος δεν μας βάραινε τόσο στο πλαίσιο της ατομικής ζωής, όπως συμβαίνει στις μέρες μας; Ο ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας, Βασίλης Κάλφας, απαντά.
Dec 14, 2022•48 min•Ep. 41
Στην Ελλάδα 1 στα 30 παιδιά έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, στην Ελλάδα 1 στα 13 παιδιά έχει έρθει σε σωματική επαφή με τον δράστη, ενώ 1 στα 30 έχει κάποια εμπειρία βιασμού ή απόπειρας βιασμού. Το 2020 κάθε εβδομάδα υπήρχε, κατά μέσο όρο, μία καταγγελία για βιασμό ανηλίκου. Μάλιστα, σε 13 από αυτές τις υποθέσεις η κακοποίηση συνέβαινε από άτομα στα οποία οι γονείς είχαν εμπιστευτεί τα παιδιά τους. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία,...
Dec 02, 2022•41 min•Ep. 40
