Açık Bilinç

Ahlaki açmaz - Bölüm 1

'Ahlaki açmaz' nedir? Hayatta hangi durumlar bizim ikilemlerle karşı karşıya bırakır? Felsefe külliyatından bilime (örneğin tramvay deneyinde karşılaştığımız türden) açmazları nasıl ele almalı?

Alzheimer riskini azaltacak bir buluş

Alzheimer hastalığında genetik çalışmalar ne diyor? Hastalığı sonradan tedavi etmek yerine engelleyici önlemler almak niçin önemli? Doç. Dr. Çağhan Kızıl geçen ay yaptıkları önemli buluşu anlatıyor.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli

'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli' nedir, yeni müfredat ile ne yapılmak isteniyor? Bu model Türkiye'de eğitimi ileriye götürür mü? Konuğumuz ERG Eğitim Reformu Girişimi'nden politika analisti Ekin Gamze Gencer anlatıyor.

Beyinden Bilince - Aklı Başında Konuşmalar

Açık Radyo'da bu haftadan itibaren Güven Güzeldere, Prof. Hakan Gürvit ve Mesut Varlık ile birlikte yeni bir program başlıyor: " Beyinden Bilince - Aklı Başında Konuşmalar ." Açık Bilinç 'te üç programcı ile birlikte yeni programın tanıtımına kulak veriyoruz.

Çocuklar ve Bilim (Koku nedir?)

Çocukları bilime yönlendirmek niçin önemli? Bilim, koku hakkında ne söylüyor? 'Çocuk İstanbul' katılımcıları Atlas Yazıcı ve Derin Deniz Kalmış, uzman pedagog Sibel Çetingöz ve genetikçi biyolog Prof. Uygar Tazebay ile koku algısı üzerine konuşuyoruz.

Öncü bir primatolog: Frans de Waal

Önceki hafta aramızdan ayrılan primatolog Frans de Waal kimdi? Şempanzelerde duygular ve siyasi ilişkiler konusundaki düşünceleri niçin tartışma yarattı? Primatolojiye getirdiği yenilikler neler?

Nöroçeşitlilik

Nöroçeşitlilik nedir? Psikiyatri niçin nöroçeşitlilik ile ilgilenir? Nöroçeşitlilik kavramı ne sebeple doğdu, bu konuya nasıl yaklaşmak gerekir? Psikiyatrist Prof. Yankı Yazgan ile konuşuyoruz.

Açık Bilinç: 21. Radyo Şenliği

Kadın hakları hareketinin dünü ve bugünü

Türkiye'de kadın hareketi nasıl doğdu, hangi yollardan geçti, ne gibi zorluklarla mücadele etti, bugünkü durum ne? 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'ne atıfla yazar ve aktivist Ceylan Orhun anlatıyor.

Evrim kuramının bugünü

Darwin'in 1859'da yayımladığı Türlerin Kökeni' nden bu yana geçen 165 yılda evrim kuramında neler değişti? Evrimsel yaklaşımın bugün biyolojideki yeri ne? Evrim kuramı serisinin son bölümünde, biyolog ve kuşbilimci Prof. Utku Perktaş anlatıyor.

Evrim kuramı ve müfredat

Evrim kuramı ülkemiz müfredatında nasıl bir yere sahip? Biyoloji, evrim kuramı olmadan eksik kalıyor. Peki evrimsel biyolojiyi kim nereden öğrenebilir? Prof. Mehmet Somel ve Merve İnci Şahin anlatıyor.

İnsanlarda çocukluk ve yaşlılığın evrimi

İnsanlar hangi aşamalardan geçerek evrimleşti? Çocukluk ve yaşlılık dönemleri evrimsel açıdan nasıl incelenebilir? Evrim kuramının 'Fiziksel Antropoloji'ye katkısını Prof. İzzet Duyar anlatıyor.

Primatlar ve primatoloji

Primatoloji nedir, primatlar kimlerdir? Primatolojinin evrim kuramı açısından önemi nedir? Primatları tehdit eden unsurlar neler, bizler bu konuda ne yapabiliriz? Tüm bunları konuğumuz müzisyen ve primatolog Aslıhan Niksarlı ile konuşuyoruz.

"Genetik Algoritmalar" ve evrim kuramı

'Evrimci/genetik algoritmalar' nedir? Hesaplama bilimleri evrim kuramına nasıl katkıda bulunur? Bilgisayar simülasyonlarının biyolojideki rolü. Evrim Ağacı sitesinin baş editörü Çağrı Mert Bakırcı anlatıyor.

Evrim kuramı, Sosyal Darwincilik ve Sosyobiyoloji

'Sosyal Darwinizm' nedir? Darwin bir sosyal Darwinci miydi? Irkçılık, evrim kuramından mı kaynaklandı? Sosyal Darwincilikle Sosyobiyoloji arasındaki ilişki nedir? Konuğumuz bilim tarihçisi ve felsefecisi Prof. Cem Kamözüt anlatıyor.

Evrim ve 'radyokarbon tarihleme'

'Radyokarbon tarihlemesi' nedir? Canlı veya cansız herhangi bir nesnenin kaç yaşında olduğu nasıl belirlenir? Bulgular güvenilir mi? Yerbilimleri evrimci biyolojiyi nasıl destekledi? İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Prof. Nüzhet Dalfes anlatıyor.

'Ara formlar' ve evrim karşıtı biyologlar sorusu

Evrim kuramına dair en kritik sorular neler? Ara formlar nedir, var mıdır? Evrim karşıtı biyologlar olabilir mi? Evrim kuramı nasıl öğretilmeli? Biyolog Prof. Ergi Deniz Özsoy anlatıyor.

Parazitlerden insanlara evrim

Parazitler ve virüsler gibi küçük canlıların evrimi, insan evrimiyle nasıl bağlantılı? Pandemi ve Covid aşılarının bulunması sürecinde evrim kuramı ne rol oynadı? Prof. Erol Eroğlu anlatıyor.

Yeni yıl kararları

2024'e girerken en çok hangi 'yeni yıl kararları' öne çıkmış? Daha önceki yıllara göre bir fark var mı? Bu kararlar ortalama kaç ay sürüyor, nüfusun yüzde kaçı bütün yıl kararlarını uyguluyor? Yılbaşına özel olarak bu konu hakkında konuşuyoruz.

Darwin'in evi ve yaşamı

Evrim kuramının yaratıcısı olarak bilinen Charles Darwin nerede yaşadı, nasıl bir hayat sürdü? Darwin'in 19. yüzyıl evinden ve yaşamından neler öğrenebiliriz? Antroposen Sohbetler programını hazırlayıp sunan Hacettepe Üniversitesi'nden biyolog Prof. Utku Perktaş anlatıyor.

Evrim kuramı hakkında 'doğru sanılan yanlışlar' - Bölüm 2

'Maymun'dan mı geliyoruz? Ara formlar nerede? Evrimciler Tanrı inancını yadsıyorlar mı? Dr. Kahraman İpekdal anlatıyor.

Evrim kuramı: Doğru sanılan 7 temel yanlış - Bölüm 1

Evrim kuramı hakkında en temel 'doğru sanılan yanlışlar' neler? Biyolojiden teolojiye uzanan geniş yelpazede, evrim kuramı en çok nelerle suçlanıyor, niçin? Hacettepe Üniversitesi'nden evrimci biyolog Dr. Kahraman İpekdal ile konuşuyoruz.

Evrim kuramının Türkiye'nin eğitim kurumlarında ve  müfredatında yeri

Ülkemizde evrim kuramı tartışmaları ne durumda? Doğru sanılan temel yanlışlar neler? 'Ara form' nedir, insanların ara formu var mı? Darwin, sosyal Darwinci miydi?

Dün bugünden daha iyi miydi?

Geçmişte insanlar daha iyi, nazik, yardımcıydı ama son yıllarda genç kuşak bu değerleri kaybediyor diye düşünüyor musunuz? Ahlaki bir çöküş mü var? En önemlisi, değişen dünya mı, yoksa sizin dünya görüşünüz mü? Bu soruya nasıl cevap verebiliriz?

Göç Araştırmaları

Göç çalışmaları son onyıllarda nasıl değişti? Türkiye, dünyanın çok göç alan/veren ülkelerine oranla nerede? Göçler ülkenin demografisini nasıl değiştirebilir? Koç Üniversitesi'nden Prof. Ahmet İçduygu anlatıyor.

ABD Pasaportu ve Göç

Doğum turizmi nedir, ülkemizde ne kadar yaygın? Türkiye'de kimler ABD pasaportu almaya çalışıyor, niçin? ABD pasaportu sahibi olmak, Türkiye'de ne anlama geliyor? Prof. Özlem Altan-Olcay, meslektaşı Prof. Evren Balta ile yazdıkları kitapları hakkında konuşuyorlar.

Reşat Kasaba ile göç ve göçmenlik

Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşunda ve sonra da çöküşünde rol oynayan göçler ne şekilde farklıydı? İbn Haldun'dan Ziya Gökalp'e sosyologların aşiretler üzerine düşünceleri. Göç hareketleri Türkiye'nin geleceğini nasıl şekillendirecek? Prof. Reşat Kasaba anlatıyor.

Özgür İrade

Özgür irade nedir? Felsefe ve Nörobilim ne diyor? Özgür irade ile bu konudaki inanç arasında ne fark var? Özgür irademiz var derken olmadığına karar versek, hayatımızı nasıl değiştirirdik?

İnsan türünün evrimi ve çeşitlilik

Doğada çeşitlilik niye var? Adaptasyon ile eksaptasyon arasındaki fark ne? İnsan türünün evriminde ön-adaptasyon ve amilaz geninin önemi. Biyolojinin geleceği parlak mı? Biyolog/antropolog Prof. Ömer Gökçümen anlatıyor.

Arkeoloji ve sanatın doğuşu

30 bin+ yıl öncesinin mağara resimleri, sanatın doğuşu hakkında ne söylüyor? Bunlar tesadüfi karalamalar mı, kutsal bir anlamları mı var? Arkeoloji ve nörobilim birbirini aydınlatabilir mi?