"Bilimde, Felsefede ve Sanatta Koku ve Tat Algısı" serisine devam ediyoruz. Canlılarda farklı koku algısı eşiklerinin olması ne demek? Vücut kokusu bir tür ‘biyokimlik belgesi’ olarak görülebilir mi? Kokular yoluyla hastalık teşhisi yapılabilir mi? Kokunun tarihsel ve kültürel kodları neler? Yazar, koku uzmanı, parfümör, ve Açık Radyo programcısı Vedat Ozan ile konuşuyoruz.
Açık Bilinç’te, Prof. Hakan Gürvit ile koku ve tat algısının nörobilimini konuştuk.
Programda “Bilimde, Felsefede, ve Sanatta Koku ve Tat Algısı” serisine, duyular dünyasının ilginç sorularıyla başlandı: • Dokunma ve işitmeyle görmek nasıl mümkün? • Yeni bir "manyetik duyu”ya sahip olabilir miyiz? • ”Yapay burun"lu robotlar mümkün mü?
Nörobiyolog Doç. Dr. Çağhan Kızıl ile, Alzheimer hastalığı üzerine beyindeki sinir kök hücrelerini kullanarak yaptıkları yeni araştırmalardan ve tedaviye yönelik heyecan verici gelişmelerden söz ediyoruz.
Ay'da keşfedilen su kütleleri. 50 bin yıl öncesinden insansı bir melez kız çocuğu. Kardiyovasküler hastalıklarda Omega-3 tartışması. İnsan-Robot iletişiminde yeni bir aşama.
NöroBlog sitesi kurucularından Dr. Onur Arpat ve Dr. Taner Yılmaz ile şu soruyu alıyoruz: Gerçekten 5 duyumuz mu var? Görme, duyma, dokunma, koklama, tatma - hepsi bu mu?
İnsanları tarikat ve cemaatlere çeken, taraftarı ve müridi yapan, nedir? Dünyada ve Türkiye'de tarikatların ortak noktaları ve cemaat mensubiyetinin zihinsel iç dinamikleri üzerine konuştuk.
Düşüncemizi dil yoluyla ifade ediyoruz. Ama hangi dili kullandığımız, kavramlarımızı, algımızı, düşünce yapımızı belirliyor mu? Örneğin, ana dilimiz Türkçe değil Almanca olsaydı, farklı bir zihin yapımız olur muydu? Özyeğin Üniversitesi’nden Dr. Ercenur Ünal ile dil-düşünce ilişkisini ele aldık.
Kara deliklerden iklim değişikliğine, parçacık hızlandırıcılardan tıp fiziğine kadar her konuyu anlayabileceğimiz şekilde aktarmak üzere Boğaziçi Üniversitesi Fizik Dörtlüsü’nü ağırladık.
Açık Bilinç’te, hayal kırıklığı, ümitsizlik, ve yılgınlık üzerine konuştuk. Bu halet-i ruhiyeyi, felsefe tarihinde iç-dış dünya algısı, ve çağdaş psikoloji ve nörobilimde iyimserlik-kötümserlik ekseni üzerinden ele alıp, iç dünyamızdan yansımalar üzerine bir çözümleme yapmaya çalıştık.
Koç Üniversitesi'nden siyaset bilimci Prof. Dr. Murat Somer ile, Türkiye siyasi tarihi ışığında, seçimler sonrası bir değerlendirme yaptık: Neredeyiz, nereye gidiyoruz?
Türkiye tarihinin en önemli seçimlerinden birinin arifesinde, son dönemin siyasi göstergelerine göz atmaya ve genel bir seçim değerlendirmesi yapmaya çalıştık.
Sosyolog Sevinç Doğan'la siyasette taban mobilizasyonu, mahalle düzeyinde örgütlenme, gençler ve kadınların siyasete katılımı ve AKP & CHP seçmen profilleri üzerine konuştuk.
Açık Bilinç’te, "Fikri sabit" seçmen psikolojisini konuştuk. Bilişsel bilimler ışığında, ABD'den Türkiye'ye, siyasi inancın doğası ve seçmen kararlarının altında yatan nedenler.
Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Ünal Zenginobuz ile, iktisatta temel kavramlar, faiz-enflasyon-döviz kuru ilişkisi ve Türkiye'nin ekonomik panoraması hakkında konuştuk.
Başkalarının cefasını, kendimiz deneyimlemeden, ne kadar anlayabiliriz? Uluslararası Af Örgütü'nün hipnoz deneyi ışığında, toplumsal ayrışma, anlayış, empati, ve deneyim-idrak ilişkisi hakkında konuştuk.
Açık Bilinç’te konumuz, felsefe tarihi içinde, metafizik bir sorun olarak özgür irade. Her adımı önceden belirlenmiş bir dünyada, ipleri başkasının elinde olan kuklalar mıyız? Özgür irademiz olduğu düşüncesi bir yanılsama mı?
Açık Bilinç'te konumuz geçen hafta kaldığımız yerden devam ederek, nörobilim ve felsefe açısından özgür irade tartışmasıydı. Konuyu, canlılar dünyasında nadir rastlanan zihinsel bir meleke olarak irade; metafizik bir sorun olarak nedensellik, önceden belirlenmişlik, ve insan hayatında özgür iradenin yeri gibi başlıklar altında ele aldık.
Nörobilimcilerle hukukçuları karşı karşıya getiren bir vak'ayı ele alacağız: Beyin arızaları iradeyi nasıl etkiler, cezai sorumluluk nasıl belirlenmeli?
Geçen hafta başladığımız Nöro-Hukuk tartışmasına devam ediyoruz. Sorularımız şunlar: Nörobilim, Hukuk için neler vaat ediyor? Günümüzdeki cezai sorumluluk anlayışını değiştirmeli mi? Özgür irade, Nöro-Hukuk için merkezi bir kavram mı? Beyin implant'ları ve Nöro-Hukuk'un geleceği.
Beyin Bilimleri ile Hukuk'un kesiştiği, heyecan verici yeni bir alanı konu edeceğiz: Nöro-Hukuk. Nöro-Hukuk nedir, nasıl ortaya çıktı, neler vaat ediyor, dünya hukuk sistemlerini dönüştürebilir mi Türkiye'deki ilk Nöro-Hukuk konferansını düzenleyen MEF Üniversitesi’nden hukukçu Prof. Ozan Erözden'le konuştuk.
Doç. Dr. Devrim Dumludağ ile davranışçı iktisat bakış açısıyla Çiftlik Bank olayını ve Ponzi Piramidi'nden Saadet Zinciri'ne aldatılmanın psikolojisini konuştuk.
George Monbiot'nun yeni kitabı “Out of the Wreckage” (2017) [Enkazdan Çıkmak] ışığında, 'insan doğası', müşterekler, dayanışma, ve "insanlığımızı diriltecek yeni bir aidiyet siyasetinin ipuçları"nı konuştuk.
Hawking evren anlayışımızı nasıl değiştirdi? Nasıl bir insandı? Hawking'in bilime ve insanlığa katkılarını onu şahsen tanımış olan ve aynı alanda araştırmalar yürüten, Bilim Akademisi kurucu üyesi Prof. Rahmi Güven ile konuştuk.
Çocuklar felsefe öğrenebilir mi, ilgilerini çeker mi, ne işe yarar?
Türkiye Psikiyatri Derneği başkanı Prof. Timuçin Oral ve Maastricht Üniversitesi'nden Dr. Sinan Gülöksüz ile depresyonun türleri, teşhisi ve tedavisi, beyin kimyası hakkında konuştuk.
Geçen hafta kaldığımız yerden devam ederek, konuğumuz Cemil Türün'le, dijital para, Blockchain ve Bitcoin hakkında konuşmaya devam ettik: Dijital paranın geleceği var mı, kapitalist sistem içinde bir spekülasyon aracına mı dönüşüyor, iklime etkisi nedir?
Digital para hakkında temel kavramlardan geleceğe dair sorulara kadar pek çok şeyi konuşacağımız iki haftalık bir dizinin ilk bölümünde Cemil Şinasi Türün konuğumuzdu. Bu programı temel sorulara ayırdık: Dijital para ne zaman ve nasıl "yoktan var oldu" ve değer kazandı? Blockchain nedir, merkezi denetimi nasıl kırabilir? Bitcoin bir tür "sanal altın" olarak görülebilir mi, güvenliği var mıdır, madenciliği nasıl yapılır?
Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Ferda Keskin'le siyaset felsefesi hakkında konuştuk. Neoliberal sistemin açmazlarını, yükselen sağ, milliyetçi muhafazakâr hareketlerle küresel kapitalizmin çelişkilerini ele aldık.
1 Aralık 2017'de kaybettiğimiz, Türkiye kökenli en önemli tarihçi ve eleştiri kuramcılarından olan Prof. Arif Dirlik'i EK Dergi Genel Yayın Yönetmeni Ali Şimşek’le birlikte andık.
